Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia okreslajacego szybkosc i kierunek lotu celu powietrznego. Urzadzenie powyzsze moze byc odrebna caloscia lub moze stano¬ wic czesc przyrzadu do kierowania ogniem dzial przeciwlotniczych.Cechy charakterystyczne tego urzadze¬ nia polegaja na wyznaczaniu kierunku lotu celu bez korzystania z urzadzen tachome¬ trycznych lub tez topograficznych, odtwa¬ rzajacych ruch celu przy zalozeniu, iz ruch odbywa sie na stalej wysokosci i przy za¬ chowaniu stalego kierunku lotu, przy czym przyrzad sprowadza zmienne, okreslajace chwilowe polozenie celu, do wspólrzed¬ nych, przy których jedna zmienna okresla polozenie celu, czyli ze funkcja, wyraza¬ jaca ruch celu, jest funkcja jednej zmien¬ nej, oraz na odpowiednim przeksztalceniu skali szybkosci celu, by pozostawala ona niezalezna od kierunku lotu i odleglosci.Na rysunkach przedstawiono przyklad wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia wykres teoretyczny rozwiazywanego zadania, fig. 2 — schema¬ tycznie urzadzenie wedlug wynalazku.Prosta ABC przedstawia droge, po któ¬ rej porusza sie cel z szybkoscia V na nie¬ zmiennej wysokosci h.Litera B oznaczono polozenie celu w chwili dania strzalu, litera zas C — punkt trafienia, przy czym odcinek B C — Vt,gdzie V]eW czasem lotii pocisku, odpowia¬ dajacym odleglosci OC. Litera O oznaczo¬ no miejsce obserwacji, litera zas A — punkt przeciecia sie z prosta ABC prosto¬ padlej, opuszczonej z punktu O na droge celu.Z geometrycznych zaleznosci wynika, ze: AB = AB1 = A"B", : gdzie literami A' i B* oznaczono rzuty punktów A i B na plaszczyzne pozioma, literami zas A" i 5" — rzuty tychze punk¬ tów A i,B na plaszczyzne pionowa, prze¬ chodzaca przez punkt O i równolegla do drogi celu.Jezeli wysokosc celu AA* = h, kat AOB = a „ A-OB" = a" „. AOA' = y% to z zaleznosci geometrycznych, przedsta¬ wionych na fig. 1, wynika, ze (1) AB = AR = A"B" = h. tga" (2) gdzie tg a" = —r~—¦ Rózniczkujac równanie (1) otrzymuje sie (3) rf_AB = y = d fhtg a.t) przy czym (4) OA = /i cfg 7.Zgodnie z okresleniem punktu C odci¬ nek OC jest odlegloscia pozioma do punk¬ tu trafienia, kat zas B'OC jest poprawka azymutu, wynikajaca z ruchu celu podczas czasu lotu pocisku.Fig. 2 rysunku przedstawia schema¬ tycznie urzadzenie do kierowania ogniem dzial przeciwlotniczych, zbudowane we¬ dlug wyzej przytoczonych rozwazan teore¬ tycznych.Urzadzenie wmontowane jest w skrzyn¬ ke 1, spoczywajaca na podstawie (podsta¬ wa nie jest uwidoczniona na rysunku).Skrzynka / obraca sie dookola osi pio¬ nowej.Dwie lunety panoramiczne 3 i 4 sluza do celowania urzadzeniem.Przy celowaniu obraca sie cale urza¬ dzenie dookola osi pionowej i za pomoca korby 5 obraca sie lunety wraz z obsadami o kat y wzgledem poziomu, przy czym otrzymuje sie takie polozenie lunet, ze utrzymywanie celu na osi optycznej lunety bedzie wymagalo obrotu lunet za pomoca korby 8 i przekladni slimakowych 9 i 10.Powyzsze czynnosci wyznaczaja kie¬ runek lotu celu oraz znajduja kat y i chwi¬ lowa wartosc kata a (patrz czesc teore¬ tyczna) .W ten sposób znalezione katy y i a sa przez szereg przekladni przekazywane na przegub kardana 11.Przegub kardana, dzieki ustawieniu je¬ go pólosi wzgledem siebie o kat 90° — y i obrotowi jednej z jego pólosi o kat a, wy¬ znacza kat a" zwiazany zaleznoscia we¬ dlug wzoru (2) tg a = -. sin y Zaleznosc ta wynika z wlasnosci prze¬ gubu kardana, zwanej „bledem kardana".Póloska obracajaca sie o kat a" powo¬ duje poprzez szereg przekladni obrót bebna 12 o kat proporcjonalny do kata a".Beben 12 jest zaopatrzony w zespól krzywych h = const.Zgrywanie korba 14 strzalki osadzonej na nakretce 13 z dana krzywa h na bebnie 12 powoduje obrót sruby 15 proporcjonal¬ ny do wielkosci htg a\ Tachymetr 16 dowolnego systemu, po¬ laczony ze sruba 15, pozwala na odczyta¬ nie szybkosci zmiany iloczynu htga", czyli szybkosci lotu celu powietrznego.Powyzej opisany sposób okreslenia szybkosci lotu i kierunku celu stanowi przedmiot niniejszego wynalazku.Elementy strzalu okresla sie w naste¬ pujacy sposób.Kat y przekazywany jest na beben 17, — 2 —zaoptftfeony W podobne krzywfc, jak i be¬ ben 12.Zgrywanie korba 18 strzalki, osadzonej na wózku 19, powoduje jego przesuniecie wzdluz srub pociagowych 20, proporcjo¬ nalne do A'0 = helg y.Na wózku 19 znajduja sie dwie sruby 21 i 22.Korba 14 za pomoca szeregu przekladni przesuwa nakretke sruby 21 proporcjonal¬ nie do AB = h tga".Poniewaz dyferencjal 23 do ruchu od korby 14 dodaje za pomoca korby 24 ruch proporcjonalny do Vt, to nakretka sruby 22 zostaje ustawiona proporcjonalnie do AB' + B'C, czyli zostaje odtworzony trójkat OB'C, a tym samym znaleziona odleglosc OC, mierzona tasma 25, i kat A a, dajacy poprawke azymutu.Tasma 25 przechodzi pod trzema beb¬ nami 26, 27, 28.Przy zgrywaniu strzalki tasmy 25 z krzywa h = consl. (dajaca kat podniesie¬ nia w funkcji odleglosci przy h = consl.) beben 26 otrzymuje obrót proporcjonalny do kata podniesienia. Podobne zgrywanie strzalki bebna 27, noszacego na sobie zespól krzywych h = const., dajacych ustawienie zapalnika w funkcji odleglosci, powoduje jego obrót proporcjonalny do ustawienia zapalnika.Beben 28 napedzany jest korba 24 za pomoca tasmy 29.Urzadzenie to umozliwia mnozenie szybkosci V, wprowadzonej za pomoca korby 30, przez czas lotu, podany tasma 29, przy czym korba 24 powoduje jedno¬ czesnie obrót bebna 28 i przesuniecie tas¬ my 25. PL