Kompas suchy, narazony na stale wa¬ hania igly magnesowej, nie nadaje sie do celów wojskowych, sportowych, mysliw¬ skich i innych, poniewaz nie daje mozno¬ sci szybkiego i dokladnego odczytywania; co jest rzecza bardzo wazna dla szybkiej i dokladnej orientacji. Próby wykonania kompasu z ciecza, nadajacego sie do wspo¬ mnianych wyzej celów, zawiodly, ponie¬ waz pod dzialaniem wahan temperatury nastepowaly w kompasie zmiany objeto¬ sci i wyplyw cieczy, któremu mozna zapo¬ biec tylko przez zastosowanie skompliko¬ wanych uszczelnien z róznych materialów uszczelniajacych, pierscieni uszczelniajac cych itd., co z kolei zwieksza cene kompa¬ su nie zwiekszajac jego trwalosci. Poza tym znane kompasy nie byly zaopatrzone w narzady do szybkiego i dokladnego stwierdzania kata odchylenia na podstawie mapy lub nanoszenia takiego kata na ma¬ pe, wobec czego kat ten mozna bylo okre¬ slic tylko na oko. W dodatku odczytywa¬ nie wskazan kompasu w ciemnosci jest u- trudnione, poniewaz znane kompasy z cie¬ cza nie sa samoswiecace lub swieca w spo¬ sób zupelnie niezadowalajacy.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest kompas z ciecza, w którym w prosty sposób uniknieto wymienionych wad. Kom¬ pas ten w specjalnej postaci wykonania jest wyposazony we wszystkie niezbedne srodki pomocnicze i moze byc uzywany ja¬ ko tak zwany kompas kieszonkowy,ryfruhfcu prz^cfetawfono dwa przy¬ klady*wykonania wynalazku: fig. 1 — 5 przedstawiaja jedna o&miane, a fig. 6 i 7 — dn/ga. Fig. 1 przedstawia.,widok kom¬ pasu z góry, fig. 2 — ten sam kompas w przekroju pionowym, fig. 3 -— kompas le¬ zacy na mapie przy okreslaniu kierunku A — B, fig. 4 — kompas zalozony na re¬ ke, fig. 5 — kompas przy okreslaniu kie¬ runku za pomoca paska jako wskaznika kierunku, fig, 6 —, drugi przyklad wyko¬ nania w przeliTOJii, a fijg. T — te sama od¬ miane w widoku z góry.Kompas wedlug wynalazku posiada zbiornik 2 na ciecz, skladajacy sie z dwóch lub kilku czesci z jednakowego lub róz¬ nych materialów, np. z celuloidu, z celu¬ loidu i metalu, albo ze szkla i innych kom¬ pozycji, przy czym czesci zbiornika sa do¬ pasowane tak, ze otrzymuje sie zamkniecie szczelne na powietrze bez zastosowania jakichkolwiek srodków dodatkowych.Zbiornik wykonywa sie najlepiej w posta¬ ci puszki 14 z dobrze dopasowana pokry¬ wa 15 (fig. 2), a stykajace sie ze soba po¬ wierzchnie smaruje sie klejem, dzieki cze¬ mu otrzymuje sie zupelnie dobre zamknie¬ cie i tym samym znaczne uproszczenie kompasu bez uzycia pierscieni uszczelnia¬ jacych ze srubami zaciskowymi. Nalezy przy tym uwazac, aby w celu wyrównania cisnienia przynajmniej jedna czesc zbior¬ nika byla gietka i podatna, gdyz wskutek wahan temperatury zachodza w kompasie zmiany objetosci cieczy. Wymaganym wa¬ runkom odpowiada cienki celuloid, ponie^ waz jednak celuloid posiada czesto pewna podatnosc, która z czasem staje sie wiek¬ sza, przeto oprócz zastosowania pokrywki celuloidowej zamiast szklanej jest rzecza korzystna dla wyrównania cisnienia za¬ stosowanie specjalnego denka metalowego, wykonanego najlepiej w postaci pierscie¬ niowo wytloczonych karbów, np. na wzór stosowanych w barometrach aneroidowych.Takie wykonanie denka jest widoczne na fig. 2 i 6. Po umieszczeniu igly ma^nesó* wej i zlozeniu zbiornika wprowadza sie ciecz, najlepiej przez maly otworek, który nastepnie nalezy zakleic lub zalutowac.Zbiornik 2 wklada sie w odpowiednia ram¬ ke 1, w której jest on obracany wraz z pierscieniem 3, wspólsrodkowym ze scian¬ kami zbiornika 2 i umieszczonym na zbior¬ niku. Pierscien ten jest zaopatrzony w dwa srednicowo przeciwlegle wyciecia 4, w których przy nastawianiu kompasu na wyznaczony wedlug mapy kierunek mar¬ szu umieszcza sie olówek, linijke lub przedmiot podobny. Kompas ustawia sie na mapie tak, aby kierunkowa strona ram¬ ki przebiegala wzdluz linii kierunkowej A — B (fig. 3), po czym przy pomocy o- lówka obraca sie pierscien na kierunek pólnoc-poludnie i wówczas przy uzyciu kompasu kierunek marszu jest podany na odpowiedniej stronie kierunkowej kompa¬ su. Wyciecia 4 moga byc równiez zastapio¬ ne srubami, zaciskami lub innymi narza¬ dami, olówek zas moze byc zastapiony li¬ nijka ulatwiajaca oczywiscie ustalanie ka¬ ta kompasu przy danym kierunku. Pier¬ scien 3 moze byc zaopatrzony w szybke celuloidowa lub szklana w celu ochrony zbiornika z ciecza.Na pokrywie zbiornika, która oczywi¬ scie musi byc przezroczysta, lub na spe¬ cjalnym pierscieniu, przymocowanym do ramki lub stanowiacym z ta ramka jedna calosc, znajduje sie kolo kierunkowe, zao¬ patrzone w podzialke 6, która odpowiada podzialce kompasu. Podzialka ta, jak rów¬ niez znaczek 7, podajacy kierunek marszu, oraz igla magnesowa, np. jej biegun pól¬ nocny, moga byc samoswiecace.Dwie inne strony przeciwlegle (niekie- runkowe) sa zaopatrzone w palaczki 9 i 10 do przymocowania rzemyka, przy pomocy którego kompas moze byc umocowany na przegubie reki (fig. 4) lub zawieszony na guziku (fig. 3), przy czym rzemyk moze byc uzyty jako wskaznik kierunku (fig. 5). — 2 -Aby usztywnic koniec rzemyka, umocowa¬ ny uszkiem 11 i klamerka 12 w palaczku 10, przez palaczck 10 i klamerke 12 prze¬ puszcza sie cienka sprezyne 13 z zagietym dolnym koncem, w który przy opuszczo¬ nym polozeniu sprezyny zaklada sie oló¬ wek 16 lub przedmiot podobny, aby w ten sposób utrzymac kompas na piersi w po¬ lozeniu poziomym (fig. 2),-co np. jest waz¬ ne podczas jazdy na nartach.Kompas, wykonany w tej postaci, mo¬ ze byc równiez wyposazony w znany spo¬ sób w przeziernik znanego typu z pryzma¬ tem, który umozliwia jednoczesnie odczyt kompasu. Przeziernik powinien byc osa¬ dzony obrotowo, np. za pomoca pierscie- niaf obracanego dokola nieruchomego pier¬ scienia podzialkowego 5. Poza tym prze¬ ziernik jest uksztaltowany w postaci kla¬ py, osadzonej wychylnie, dzieki czemu w polozeniu zlozonym uklada sie go na kom¬ pasie tworzac z tego przeziernika dodat¬ kowa ochrone.W odmianie wykonania kompasu, przedstawionej na fig. 6 i 7, pokrywa zbiornika z ciecza jest uksztaltowana w postaci dzwonu pólkolistego. Dzieki wy¬ zyskaniu zalamania swiatla w cieczy i so- czewkowatego uksztaltowania pokrywy o- siaga sie te zalete, ze obraz tarczy magne¬ sowej jest powiekszony i odczytywanie wskazan kompasu moze byc równiez usku¬ teczniane z boku. Pecherzyk powietrza 66, pozostawiony w zbiorniku, stanowi jedno¬ czesnie poziomnice kompasu. Przy prawi¬ dlowej dlugosci osi 67, umocowanej na denku 62, i prawidlowym dobraniu igly magnesowej w postaci tarcz 63 mozna o- byc sie bez górnej osi 65, przy czym gór¬ ne lozysko 64 stanowi oparcie, które nie pozwala na spadniecie igly magnesowej z osi. Liczba 77 na fig. 7 oznacza kreske ko¬ la kierunkowego na pokrywie, kreski zas poprzeczne, które moga byc równiez wy¬ konane w postaci linii kolowych, daja kat nachylenia wskazany pecherzykiem po¬ wietrza. Pierscien z podzialka, nie przed¬ stawiony na rysunku, moze byc umieszczo¬ ny dokola dolnej krawedzi kompasu. Oczy¬ wiscie kompas moze byc wykonany calko¬ wicie .w postaci kuli. PL