Do uresorowania pojazdów jezdzacych po szynach zastosowano resory, sluzace do podparcia skrzyni wagonu, w postaci skre¬ canych resorów pretowych, opisanych bli¬ zej w dalszym ciagu; resory te umieszczo¬ ne sa w ramie poprzecznie do kierunku jazdy zamiast poprzednio stosowanych re¬ sorów piórowych i srubowych. Z tymi re¬ sorami skrecanymi polaczone sa kola wa¬ gonu oraz dzwigajacy skrzynie wagonu dzwigar panewki obrotowej za pomoca dzwigni wahliwych, polozonych w przybli¬ zeniu poziomo w kierunku osi podluznej wagonu.Wedlug wynalazku te poprzeczne reso¬ ry pretowe oraz dzwignie wahliwe sa zasto¬ sowane do sprezynujacego podparcia dzwi¬ gara panewki obrotowej w tym celu, aby przy ruchach w góre i w dól jednej osi wskutek nierównosci toru na dzwigar ten wywierane byly sily przeciwdzialajace ru¬ chowi osi tak, by skrzynia wagonu pozosta¬ wala w przyblizeniu na tej samej wysokosci nad górna powierzchnia szyn. Osiaga sie to dzieki temu, ze dzwignie wahliwe przy swych koncach, polaczonych ze skrecany¬ mi resorami pretowymi, zaopatrzone sa w skierowane w góre ramiona, miedzy któ¬ re wstawiony jest z naprezeniem wstepnym sprezynujacy narzad tak, iz usiluje on ob¬ rócic obie dzwignie wahliwe w przeciw¬ nych kierunkach. Wskutek obciazenia po¬ jazdu oba poprzeczne resory pretowe sa skrecane jednakowymi momentami obroto*Wytó i natomiast sprezynujacy narzad, wstawiony miedzy lezace naprzeciwko sie¬ bie, skferowane w góse ramiona dzwigni wahliwych, Wywiera na 6ba resory pretowe przeciwne momenty skrecajace. Resor pre¬ towy, przynalezny do dzwigara panewki obrotowej, wskutek wlaczenia sprezynuja¬ cego narzadu o naprezeniu wstepnym o- trzymuje dodatkowe napiecie tak, ze da¬ zy on do uniesienia dzwigara panewki ob¬ rotowej. Jesli os wykonywa ruch w góre, to ruch ten wskutefk wlaczenia sprezynu¬ jacego narzadu przenosi sie natychmiast takze i na resor pretowy, podpierajacy dzwigar panewki obrotowej, przy czym obie dzwignie wahliwe obracaja sie w tym sa¬ mym kierunku. Podczas gdy rama wskutek ruchu w góre osi otrzymuje przyspieszenie ku górze, to dzwigar panewki obrotowej zo¬ staje opuszczony za pomoca przynaleznej don dzwigni wahliwej. Zatem skrzynia wa¬ gonu w nieznacznym tylko stopniu bierze udzial w ruchu w góre osi. Jesli os wyko¬ nywa ruch w dól, to oba resory pretowe zostaja odciazone, a obie dzwignie wahli¬ we przekrecaja sie w przeciwnych kierun¬ kach, tak jak poprzednio. Napiecie, które przez sprezynujacy narzad zostaje dodat¬ kowo udzielone resorowi pretowemu, przy¬ naleznemu do dzwigara panewki obrotowej, oddzialywa w ten sposób, ze gdy opuszcza¬ jaca sie os stara sie przesunac rame w dól, to dzwigar panewki obrotowej poprzez dzwignie wahliwa otrzymuje ruch w góre.Zatem dzwigar panewki obrotowej znów wykonywa ruch przeciwny ruchowi osi, tak ze skrzynia wagonu pozostaje w przyblize¬ niu na normalnej wysokosci.Jesli dzwigar panewki obrotowej zawie¬ si sie na poziomych ramionach dzwigni wa¬ hliwych za posrednictwem drazków prze¬ gubowych, w danym razie przy posrednim wlaczeniu sprezyn (resorów), po obu stro¬ nach pionowej podluznej plaszczyzny srodkowej dzwigara, to przy ruchach w gó¬ re i w dól jednej psi pojazdu moze wysta¬ pic przechylanie dzwigara panewki obroto¬ weji gdyz jest on jednostronnie utrzymy¬ wany przez dzwignie wahliwa, przynalezna do drugiej normalnie biegnacej osi. Zwla¬ szcza gdy skrzynia wagonu ulozyskowana jest w panewce za pomoca schodkowego czopa obrotowego, to te ruchy wahliwe dzwigara panewki obrotowej przenosza sie na skrzynie wagonu i daja sie odczuc jako szarpanie (drgania).Wedlug wynalazku wade te usuwa sie w ten spdsob, ze dzwigar panewki obrotowej, prowadzony z malym luzem w obie strony w kierunku osi podluznej wagonu zaleznie od kierunku jazdy jest polaczony z przy¬ naleznymi don dzwigniami wahliwymi za pomoca takiego prowadzenia prostolinijne¬ go, ze przy wahaniach osi w góre i w dól porusza sie równolegle w dól lub w góre oraz w bok. Dzwigar panewki obrotowej za¬ chowuje przy tym niezmienna wysokosc nad górna powierzchnia szyn i dzieki pro¬ wadzeniu równoleglemu nie wykonuje ru¬ chów przechylania. Dopuszczalny luz mie¬ dzy dzwigarem panewki obrotowej i jego prowadnica w kierunku osi podluznej wa¬ gonu pozwala podczas jazdy, zaleznie od jej kierunku, na drobne przesuniecia w bok dzwigara panewki obrotowej.Dla uskutecznienia tego równoleglego prowadzenia dzwigar panewki obrotowej, korzystnie w swej pionowej podluznej pla¬ szczyznie srodkowej, zawieszony jest n& wahaczach, do których z boku tej plaszczy¬ zny przyczepione sa przynalezne do dzwi¬ gara dzwignie wahliwe tak, iz przy ruchach w góre i w dól jednej osi punkt zaczepie¬ nia dzwigni wahliwej przynaleznej do dru¬ giej osi tworzy os obrotu wahacza. Przy ta¬ kim sposobie zawieszenia dzwigar panewki obrotowej wykonywa okolo kazdorazowego punktu obrotu, lezacego z boku podluznej plaszczyzny srodkowej, maly przesuw ku dolowi lub ku górze i w bok równolegle do siebie samego.Na zalaczonych rysunkach przedstawi— - 2ne sa przyklady wykonania wózka pojazdu jezdzacego na szynach, zaopatrzonego w u- resorowanie wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok z boku wózka z ureso- rowaniem wedlug jednej postaci wykona- i nia wynalazku; fig. 2 — widok z góry po¬ lowy wózka na fig. 1; fig. 3 — schematycz¬ nie sposób dzialania uresorowania; fig. 4 i 5 przedstawiaja czesci uwidocznione na fig. 1 przy odmiennej postaci wykonania uresorowania; fig. 6 przedstawia widok z f boku wózka z odmiennie wykonanym ure- h sorowaniem; fig. 7 — widok z góry czesci urzadzenia przedstawionego na fig. 6; fig. v 8 — w wiekszej podzialce przekrój wedlug linii A — B na fig. 6; fig. 9 przedstawia schematycznie wynik dzialania odmiany wykonania wedlug fig. 6.W postaci wykonania wedlug fig. 1 — 5 z obu stron dzwigara c panewki obrotowej c1 umieszczone sa koziolki m, w których ulozyskowane sa konce obu skrecanych re¬ sorów e i /, prostopadlych do podluznej osi wagonu. Resory te sa w znany sposób utwo* rzone z pretów, przymocowanych do wóz¬ ka w jego srodku i tak elastycznych, ze moga sie skrecac okolo swej osi. Na wysta¬ jacych poza koziolki m koncach skreca¬ nych resorów pretowych zamocowane sa [ dzwignie katowe, polozone w kierunku osi podluznej pojazdu. Na skrecanym resorze pretowym, przynaleznym do osi n, dzwiga¬ jacej kola g, zamocowana jest dzwignia ka¬ towa a1, a2, której poziome ramie a1 opiera sie o os n za pomoca lozyska szyjnego (sliz¬ gowego) lub walkowego o. Na skrecanym resorze pretowym /, przynaleznym do dzwigara c, zamocowana jest dzwignia ka¬ towa b1, b2, której poziome ramie &1 za po¬ moca ogniwa p zawieszone jest przegubo¬ wo z dzwigarem c. Skierowane w góre ra¬ miona a2, &2 obu dzwigni katowych leza naprzeciwko siebie- Miedzy te ramiona wstawiony jest z pewnym naprezeniem wstepnym zderzak gumowy d, odpychajacy od siebie oba ramiona a2, b2, Wynik dzialania tego wstawionego-zde¬ rzaka gumowego uwidoczniony jest Sche¬ matycznie na fig. 3, przy czym dla latwief- szego zrozumienia zamiast zderzaka gumo¬ wego pokazana jest sprezyna srubowa.Przy nieruchomym pustym wagonie dzwiv gnie katowe (a1, a2, b1, b2) zajmuja poloze* nie 0, przedstawione liniami pelnymi. Za¬ klada sie, ze przy dodatkowym obciazeniu wagonu skrecane resory pretowe e i f zo¬ staja tak przekrecone, ze obie dzwignie ka¬ towe dochodza do polozenia 1, zaznaczone¬ go liniami punktowanymi. Jesli miedzy oba ramiona a2, b2 dzwigni katowych wstawi sie z wstepnym naprezeniem sprezyne d, to przy odpowiednim rozciagnieciu sprezyny obie dzwignie katowe dochodza do poloze¬ nia 2, zaznaczonego liniami przerywanymi.Zatem dzieki temu zmniejsza sie wychyle¬ nie dzwigni katowej a1, a2, przynaleznej do osi, i zwieksza wychylenie dzwigni katowej &1, 62; przynaleznej do dzwigara c panewki obrotowej. Obie dzwignie katowe zostaja wiec przekrecone w odwrotnych kierun¬ kach, wskutek czego resor pretowy /, przy¬ nalezny do dzwigara c, otrzymuje dodatko¬ we napiecie.Jesli wskutek nierównosci toru os n kól podniesie sie, to resor pretowy e zostanie silniej napiety, a wiec przeciwdziala rucho¬ wi kola g w góre. Zatem ten ruch w góre zostanie przeniesiony na rame h tak, iz ra¬ ma bedzie usilowala podniesc sie. Wyste¬ pujace przy tym przekrecenie dzwigni ka¬ towej a1, a2 przenosi sie przez zderzak d na dzwignie katowa 61, 62, która przekreca sie w tym samym kierunku, tak ze ramie b1, na którym opiera sie dzwigar c, opusz¬ cza sie. Zatem przy ruchu w góre jednego kola g dzwigar c wykonywa ruch w dól, tak ze skrzynia wagonu pozostaje w przybli¬ zeniu na tej samej wysokosci nad górna krawedzia szyn.Jesli wskutek nierównosci szyn os r\ kól opuszcza sie, to dzwignia katowa a1, a2 wykonywa obrót w kierunku przeciwnym ¦— 3 —kierunkowi obrotu wskazówki zegarowej.Poniewaz ramie a2 powraca, a resor preto¬ wy / uprzednio wskutek wstawienia zde¬ rzaka gumowego otrzymal dodatkowy skret w kierunku obrotu wskazówki zegarowej, wiec resor dazy do powrotu do swego nor¬ malnego polozenia, wskutek czego dzwignia katowa 61, b2 obraca sie takze w kierunku przeciwnym kierunkowi obrotu wskazówki zegarowej. Ramie 61, na którym opiera sie dzwigar c, wykonywa zatem ruch w góre, a wiec nie bierze udzialu w ruchu w dól ra¬ my h, wywolanym przez opuszczanie sie o- si n. Skrzynia zatem wagonu takze i wtedy zachowuje w przyblizeniu swa normalna wysokosc ponad górna krawedzia szyn.Zderzak gumowy d tlumi równoczesnie wstrzasy, co ma szczególne znaczenie, gdyz skrecane resory pretowe nie moga tlumic wstrzasów.Zamiast zderzaka gumowego mozna tak¬ ze zastosowac sprezyne lub urzadzenie tlu¬ miace, znajdujace sie pod wplywem czyn¬ nika pod cisnieniem (oleju pod cisnieniem, sprezonego powietrza).Zamiast podpierac dzwigar c za pomo¬ ca zawieszenia na ogniwach p bezposrednio ha ramieniu 61 dzwigni katowej b1, b2, moz¬ na tez zastosowac podparcie posrednie za pomoca mechanizmu i z resorami piórowy¬ mi (fig. 4) lub za pomoca resorów srubo¬ wych k (fig. 5). Resory te sa wtedy prze¬ gubowo polaczone z ramionami b1 dzwigni katowych.W postaci wykonania wedlug fig. 6 — 9 zawieszenie wahadlowe, za pomoca-którego dzwigar c zawieszony jest przy dzwigniach katowych b1, fe2, sklada sie z wahaczy q i z przymocowanych do nich przegubowo drazków przegubowych r, polaczonych z ra¬ mionami 61 dzwigni katowych. Wahacze q sa ulozyskowane przy koncach dzwigara c obrotowo okolo sworzni s, poprzecznych wzgledem osi podluznej wagonu, przy czym sworznie umieszczone sa w pionowej po¬ dluznej plaszczyznie srodkowej dzwigara c. Powyzej sworzni s i z boku podluznej plaszczyzny srodkowej drazki przegubowe r zaczepiaja o wahacze za posrednictwem ogniw t. Punkt obrotu drazka przegubowe¬ go r, podporzadkowanego przedniej osi n1, tworzy os sworznia u1, punkt zas obrotu drazka przegubowego r, podporzadkowane¬ go tylnej osi n2, — os sworznia u2 (fig. 9).Dzwigar c panewki obrotowej jest tak prowadzony w ramie h w kierunku osi po¬ dluznej wagonu, ze z kazdego boku podluz¬ nego posiada on boczny luz x (fig. 7) wiel¬ kosci 5 mm. Luz ten znajduje sie zatem miedzy oporkami v dzwigara c i oporkami w ramy h.Jesli wskutek nierównosci toru podnie¬ sie sie np. os n1 kól, to dzwignia katowa a1, a2 przekreci sie w kierunku przeciwnym wzgledem kierunku obrotu wskazówki ze¬ garowej i poprzez zderzak gumowy d prze¬ nosi ten obrót na dzwignie katowa 61, b2, która porusza sie w tym samym kierunku.Zatem przy ruchu w góre kola g ramie 61 dzwigni katowej wykonywa ruch w dól.Dzieki specjalnemu zawieszeniu wahadlo¬ wemu dzwigara c przy ruchu w dól ramie¬ nia b1 dzwigni katowej b1, b2 wahacze q2 z polozenia, przedstawionego na fig. 9 li¬ niami pelnymi, dochodza do polozenia za¬ znaczonego liniami kreskowano-kropkowa- nymi. Wahacz q obraca sie przy tym okolo punktu zaczepienia u2 drazka przegubowe¬ go r, przynaleznego do osi n2. Wskutek te¬ go wahania dzwigar c przesuwa sie w dól o odleglosc y i w lewo o odleglosc z. Ten przesuw w lewo umozliwiony jest dzieki luzowi x miedzy oporkami v i w. Dzwigar c, a wraz z tym i skrzynia wagonu, przesu¬ waja sie przy tym jedynie w dól i w lewo równolegle do siebie samych. Zatem za¬ wieszenie wahadlowe za pomoca wahaczy q dziala jako prowadzenie prostolinijne, wlaczone miedzy dzwigar c i dzwignie ka¬ towa 61, 62.Juz przy skoku y dzwigara c, wynosza- cym 2,5 mm, mozna podchwytywac ruchy — 4 —uderzeniowe osi w góre lub w dól, wyno¬ szace 10 mm.Jesli os n2 wykonywa ruch w góre, to nastepuje przesuw dzwigara c w dól o od¬ cinek 3; i w prawo o odcinek z, przy czym punkt przegubowy u1 tworzy os obrotu wa¬ hacza q. Jesli np. os n2 podnosi sie wsku¬ tek nierównosci szyn, to przynalezna dzwi¬ gnia katowa a1, a2 wykonywa obrót w kie¬ runku przeciwnym obrotowi wskazówki ze¬ garowej. Poniewaz ramie a2 powraca, a re¬ sor pretowy / wskutek wstepnego napreze¬ nia zderzaka gumowego d przekreca sie do¬ datkowo w kierunku obrotu wskazówki ze¬ garowej, wiec resor usiluje powrócic do swego normalnego polozenia, wskutek cze¬ go dzwignia katowa 61, 62 obraca sie w kie¬ runku przeciwnym kierunkowi obrotu wska¬ zówki zegarowej. Dzwigar c takze wyko¬ nywa wtedy ruchy tylko równolegle do sie¬ bie samego, gdyz ze swego normalnego po¬ lozenia przez obrót wahaczy q zostaje prze¬ suniety o odcinek y ku górze i o odcinek z w bok.Prostolinijne prowadzenie dzwigara c i dzwigni wahliwych moze byc oczywiscie wykonane takze i w inny sposób. PL