Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do uruchomiania silowni cieplnych, w których roboczy czynnik gazowy wykony¬ wa pod cisnieniem obieg zamkniety, przy czym czynnik roboczy, ogrzany doplywaja¬ cym z zewnatrz cieplem, rozpreza sie przy¬ najmniej w jednej turbinie, oddajac prace na zewnatrz, i nastepnie zostaje sprezony do wyzszego cisnienia przynajmniej w jed¬ nej sprezarce turbinowej.Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie do wprawienia w ruch tego rodzaju si¬ lowni. Dotychczas stosuje sie w tym celu znane zespoly pomocnicze, skladajace sie z silników elektrycznych, silników spalino¬ wych i t, d., które zapoczatkowuja krazenie czynnika roboczego. Uruchomianie nato¬ miast urzadzenia wedlug niniejszego wy¬ nalazku odbywa sie za pomoca turbiny roz¬ ruchowej, która moze byc sprzegana z tur¬ bina normalna i sprezarka turbinowa i która jest przylaczona poprzez ogrzewacz powietrza do zbiornika sprezonego powie¬ trza, z którego do turbiny rozruchowej pod¬ czas rozruchu doplywa powietrze napedo¬ we, podgrzane w ogrzewaczu. Turbina roz¬ ruchowa podczas normalnego ruchu urza¬ dzenia moze byc odlaczona. Odlaczanie moze odbywac sie samoczynnie, skoro tyl¬ ko moment obrotowy, przenoszony z turbi*ny rozruchowej na turbina normalna i spre¬ zarke turbinowa, przekroczy ustalona z gó¬ ry wartosc najmniejsza. W polaczeniu z o- grzewaczem, w którym ogrzewa sie powie¬ trze napedowe dla turbiny rozruchowej, moga byc przewidziane nastawne narzady zamykajace, które zmieniaja doplyw cie¬ pla do tego ogrzewacza w zaleznosci od ilosci powietrza, wymaganego przez turbi¬ ne rozruchowa.Na rysunku przedstawiony jest sche¬ mat wykonania wynalazku. Cyfra 1 ozna¬ cza ogrzewacz, w którym czynnik gazowy ogrzewany jest cieplem, doprowadzanym z zewnatrz. Wlasciwe ogrzewanie czynnika roboczego odbywa sie w wezownicy 2, któ¬ ra oplywaja gazy spalinowe. Ogrzany w ten sposób czynnik roboczy przechodzi przewodem 3 do turbiny wielostopniowej 4, gdzie sie rozpreza. Turbina 4 napedza pradnice 5 oraz za posrednictwem prze¬ kladni 7 sprezarke turbinowa 6. Czynnik roboczy, wyplywajacy z turbiny 4, prze¬ chodzi przewodem 8 do wymiennicy cie¬ pla, wykonanej w postaci aparatu pfzeciw- pradowego, gdzie* czynnik ten przeplywa przez uklad rur, oddajac cieplo czesci czyn¬ nika roboczego o wyzszym cisnieniu, który przewodem 10 przechodzi ze sprezarki tur¬ binowej 6 do wymiennicy 9 i stamtad przez przewód 11 do wezownicy 2. Czynnik wy¬ plywajacy z turbiny 4 po ochlodzeniu w wymiennicy 9 idzie dalej przewodem 12 do sprezarki turbinowej 6, przy czym ulega o- chlodzeniu i sprezeniu do cisnienia wyzsze¬ go. Przewód 12 przechodzi przez komore zaworowa 13, przylaczona do dwóch zbiór* ników 14, 15. Komora 13 posiada dwa za¬ wory, nastawiane w zaleznosci od ob- ciazenia silowni. Jeden z nich przy wzroscie obciazenia wpuszcza sprezony czynnik do komory 13, a wiec i do prze¬ wodu 12 ze zbiornika 15, w którym pa¬ nuje cisnienie wyzsze, niz w przewoz dzie 12, a drugi zawór przy spadku ob¬ ciazenia wpuszcza czynnik z komory 13 do zbiornika 14, w którym panuje cisnienie nizsze od cisnienia, istniejacego w miejscu w którym przewód 12 wchodzi w komore 13. Za pomoca przeto zbiorników 13, 14, 15 mozna dostosowywac mase czynnika robo¬ czego, krazacego w kolowym obiegu robo- czym, do kazdorazowego obciazenia silow¬ ni. Liczba 16 oznacza sprezarke, która u- mozliwia ladowanie zbiornika 15 powie¬ trzem. Liczba 17 oznacza turbine powietrz¬ na, która moze byc sprzegana za pomoca sprzegla 18 z maszynami 4, 5, 6 silowni, a w szczególnosci z walem sprezarki turbino¬ wej 6. Turbina powietrzna 17 jest polaczo¬ na przewodem 19 ze zbiornikiem 15. Do przewodu 19 sa wlaczone: ogrzewacz po¬ wietrzny 20 i zawór zamykajacy 22. Gdy zawór 22 jest otwarty, to do turbiny 17 moze doplywac ze zbiornika 15 powietrze sprezone, ogrzane w ogrzewaczu 20. Sprze¬ glo /8 moze byc za pomoca narzadu 23 wylaczane i wlaczane recznie lub mecha¬ nicznie.Gdy opisana silownia ma byc urucho¬ miona, wtedy wlacza sie sprzeglo 23 i o- twiera zawór 22, poprzez któ^y" powietrze sprezone, pobrane ze zbiornika 15 i ogrza¬ ne w ogrzewaczu 20, wchodzi na wirnik turbiny rozruchowej 17. Powietrze to zo¬ staje ogrzane w ogrzewaczu 20 do okolo 400 — 500°C i w ten sposób posiada wiek¬ sza zdolnosc do wykonania pracy w turbi¬ nie niz zimne, przechowywane w zbiorniku 15. Wskutek tego ogrzania ilosc powietrza, niezbedna do rozruchu, jest mniejsza; w ten sposób zbiornik 15 moze byc stosunko¬ wo maly. Poza tym w czasie rozprezania w turbinie unika -sie zbytniego Ochlodzenia powietrza ponizej UPC i tym samym zfcpo* biega sie osiadaniu szronu na lopatkach.Turbina rozruchowa 17, pedzona ogrzanym powietrzem, napedza zespól maszynowy, skladajacy sOe z turbiny normalnej 4, spre¬ zarki turbinowej 6 oraz z generatora 5.Czynnik roboczy, przetkezany przy tym w zamknietym obiegu silowni zostaje stop* - 2 -niowo podgrzany w ogrzewaczu 1 i zacay* na wykonywac pffcce malej liczbie obrotów, na poczatku, zapo- trzebowanie mocy pfzez sprezarke 6 jest wieksze od mocy, jaka daje turbina 4. Bra¬ kujaca moc pokrywa turbina rozruchowa 17. Przy zwiekszaniu sie liczby obrotów ze- spolu maszynowego wzrasta moc turbiny normalnej 4 i, poczynajac od pewnego punktu, moc oddawana przez te turbine przewyzsza zuzycie mocy w sprezarce 6, tak iz zespól maszynowy 4, 5t 6 moze pra¬ cowac dalej bez wspóludzialu turbiny roz¬ ruchowej 17. Przebieg zapotrzebowania mocy, która ma pokrywac turbina rozru¬ chowa, tólezy od charakterystyk turbiny 4 i sprezarki turbinowej 6 oraz od bezwlad¬ nosci innych obracajacych sie mas, sprze¬ zonych z zespolem 4, 5, 6, i moze byc obli¬ czony na podstawie tych wielkosci.Zamiast sprzegania turbiny rozruchowej z szybko obracajacym sie walem sprezarki 6 mozna ja sprzegnac z walem turbiny nor¬ malnej . W razie potrzeby turbina rozrucho¬ wa moze oddawac moc równiez poprzez przekladnie na zespól maszynowy 4, 5, 6.Nie jest bezwzglednie konieczne wykony¬ wanie sprzegla turbiny rozruchowej tak, by moglo sie ono wylaczac. Gdy jednak turbina rozruchowa obraca sie podczas nor¬ malnej pracy silowni, to wywoluje hamo¬ wanie zespolu i obniza sprawnosc urza¬ dzenia.Wylaczanie turbiny rozruchowej moze odbywac sie samoczynnie np. za pomoca sprzegla skretnego, którego moment obro¬ towy dziala na urzadzenie wylaczajace. Z chwila zaniku momentu obrotowego, co na¬ stepuje wtedy, gdy od turbiny rozruchowej nie jest wymagane dostarczanie mocy, wspomniane sprzeglo skretne powoduje samoczynne odlaczenie turbiny rozrucho¬ wej od zespolu maszynowego 4, 5, 6 silow¬ ni swietlnej.Poza tym powinno jeszcze istniec urza- dzenie, które przy odlaczaniu turbiny roz¬ ruchowej przerywa doprowadzanie powie* frza do niej.Najlepiej, gdy z ogrzewaczem powie¬ trza pednego dla turbiny rozruchowej po¬ laczone sa nastawne narzady, które regu¬ luja doprowadzanie ciepla do ogrzewacza w zaleznosci od ilosci powietrza, wymaga¬ nego przez turbine rozruchowa.Poza tym przewidziane sa równiez srodki, które powoduja regulowanie do¬ plywu powietrza pednego do turbiny roz¬ ruchowej w zaleznosci od momentu obroto¬ wego, przenoszonego z tej turbiny na ze¬ spól maszynowy: przy wzrastajacym mo¬ mencie obrotowym doplyw powietrza zwieksza sie, a przy spadajacym maleje.Aby zapotrzebowanie mocy przy rozru¬ chu silowni cieplnej bylo male, mozna za¬ mkniety obieg urzadzenia tak opróznic przed rozruchem, by ciezar czynnika ro¬ boczego przetlaczanego, podczas rozruchu, byl maly. Podczas rozpedzania sie urza¬ dzenia nalezy wtedy doprowadzac stopnio¬ wo coraz wiecej czynnika roboczego az do uzyskania normalnych warunków ruchu. PL