W zestawach kól, szczególnie zas w zestawach, stosowanych dla wózków ko¬ palnianych, kola laczy sie z osia za pomo¬ ca klina. Przy powstajacych podczas ru¬ chu wstrzasach klin wyciera sciany otworu na klin w kolach, czego nastepstwem jest moznosc przesuwania sie kól na osi i zwiekszenie wolnych przestrzeni pomiedzy lozyskami na koncach osi, a wiec i odda¬ lenia kól od siebie, co powoduje czesto wykolejenie wózka na krzywiznach. O- prócz tego wymienione lozyska zuzywaja sie szybko pod dzialaniem powstajacych uderzen, jak tez dzialaniem ich jednostron¬ nego obciazania na krzywiznach. Wypa¬ danie zas klinów, które po uplywie pewne¬ go czasu nie sa osadzone szczelnie otworach, jest powodem przerw w ruchu, w Wynalazek niniejszy zapobiega powyz¬ szym wadom.W tym celu os kól jest zaopatrzona na koncach w podluzne wydrazenia o ksztal¬ cie stozkowym zaopatrzone w gwint, w który wsrubowuje sie stozkowy nagwinto¬ wany klin. Piasta jest przy tym wydrazo¬ na na wewnetrznej powierzchni. Przy wsrubowaniu klin rozpiera sciany wydra¬ zenia osi, które posiadaja podluzne wy¬ ciecia i wskutek tego pewna sprezystosc, tak iz sciany te przylegaja z wielka sila do piasty kola. Próby wykazaly, iz za¬ mocowanie kola w taki sposób nie rozluz¬ nia sie zupelnie nawet po uplywie nad¬ zwyczaj dlugiego okresu czasu.Dalsza wada znanych zestawów jest za¬ nadto sztywne osadzenie lozyska kulkowe-g3. Lozysko takie nie zezwala mianowicie na ewentualne przesuwy osi; na lozysko dzialaja wiec niekorzystne naprezenia, zmniejszajace jego trwalosc.Wedlug wynalazku lozysko jest umie¬ szczone w zupelnosci w tulei smarowni¬ czej zestawu, przy czym jego pierscien podstawowy jest zaopatrzony w po¬ wierzchnie kulista, o która opiera sie od¬ powiednia powierzchnia pierscienia z kul¬ kami. Tuleja smarownicza posiada zas od¬ powiednie wydrazenie, tak iz pierscien podstawowy moze przesuwac sie prostopa¬ dle do osi zestawu, a lozysko moze otrzy¬ mywac dowolne polozenie pod pewnym ka¬ tem wzgledem tej osi. Dzieki temu na wszystkie kulki lozyska dzialaja równo¬ miernie naprezenia, a lozysko wraz z pier¬ scieniem podstawowym przesuwaja sie sa¬ moczynnie odpowiednio do przesuwów osi.Na rysunku uwidoczniono przyklady wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia jeden koniec osi zestawu w przekroju po¬ dluznym; fig. 2 — w przekroju wzdluz linii / — 7 na fig. 1, a fig. 3 — odmienne wykonanie w przekroju podluznym.Os a jest zaopatrzona na koncu w wyj drazenie 6, które w pewnej czesci c posia¬ da ksztalt stozkowy jak tez jest zaopa¬ trzone w gwint. Scianki wydrazenia po¬ siadaja podluzne wciecia d. W wydrazenie b, wzglednie w stozkowa czesc c wsrubo- Wuje sie nagwintowany stozkowy klin e, który rozpiera scianki wydrazenia tak, iz przylegaja z wielka sila do tulei /, wydra¬ zonej na powierzchni wewnetrznej i zasto¬ sowanej pomiedzy osia a a piasta h kola Klin obraca sie przy wkrecaniu za pomoca odpowiedniego narzadu wsuwanego w czworokatny otwór i klina.Przy wykonaniu wedlug fig. 3 zestaw jest zaopatrzony w lozysko kulkowe k i lozysko rolkowe /.Tuleja smarownicza m zestawu posia¬ da powyzej pierscienia podstawowego n lozyska kulkowego k wydrazenie o, dzieki czemu pierscien n moze przesuwac sie w kierunku pionowym do osi a. Oprócz tego powierzchnia pierscienia n zwrócona ku lozysku k jest wykonana na ksztalt po¬ wierzchni kulistej, do której przylega od* powiednia powierzchnia pierscienia p ko¬ sza z kulkami.Zamocowanie kola za pomoca klina e wkreconego w stozkowe wydrazenie c jest tak silne i stale, iz lozyska k, l nie zmie¬ niaja swych polozen nawet po uplywie dlugiego okresu czasu, jak tez polozenie kola na osi jest stale niezmienne. PL