Do laczenia przyczepek wozów ciezaro¬ wych uzywa sie obrotowych poziomych lo¬ zysk kulkowych, w których powierzchnie toczne dla kulek ustawione sa przewaznie pochylo lub prostopadle wzgledem osi ob¬ rotu. Dzieki takiemu ustawieniu powierzch¬ ni tocznych wystarczy jeden rzad kulek dla zrównowazenia nacisku, bedacego wy¬ padkowa ciezaru wozu oraz poziomej sily pociagowej wzglednie hamujacej. Jednak¬ ze lozyska kulkowe, wykonane w ten spo¬ sób* musza byc zabezpieczone przeciwko rozsuwaniu sie pierscieni lozyskowych w kierunku osiowym.Proponowano temu zapobiec przez u- mieszczenie drugiego wienca kulek, umie¬ szczonych w osobnym pierscieniu lozysko¬ wym, przysrubowanym do jednego z pier¬ scieni lozyskowych glównych, i toczacych sie po drugim z tych pierscieni. Jednakze podczas jazdy po nierównej drodze zabez¬ pieczenie takie, a wiec i pierscien lozysko¬ wy pomocniczy otrzymuja silne uderzenia, które z czasem powoduja wyginanie sie te¬ go pierscienia oraz rozluznianie sie srub ustalajacych. Poniewaz to rozluznianie i uginanie sie umozliwia pewna swobode ru¬ chów czesciom urzadzenia, przeto pier¬ scienie lozyskowe glówne moga sie nieco rozsuwac w kierunku osiowym. Podczas przejezdzania przez nierównosci drogi pu¬ dlo wozu wraz z przymocowanym don gór-hym pierscieniem lozyskowym ulega chwi¬ lowemu podrzuceniu w góre, po czym spa¬ da pod wplywem wlaSijiBgo ciezaru, tak iz same kulki lozysk poddawane sa obciaze¬ niom szczególnie niebezpiecznym, gdyz majacym charakter uderzen. Przy stoso¬ waniu tych znanych lozysk zachodzi przeto koniecznosc po pierwsze bardzo staranne¬ go wykonania i odpowiedniego wymiaro¬ wania pierscienia pomocniczego, to jest za¬ bezpieczajacego, po wtóre zas stalej kon¬ troli lozyska, która z kolei wymaga od¬ powiedniej jego budowy.Wszystkich tych wad nie zawiera u- rzadzenie wedlug wynalazku. Jeden z pierscieni lozyskowych zaopatrzony jest w zlobek o przekroju dowolnym, najlepiej pólkolistym, w który to zlobek wchodza narzady zapobiegajace rozsuwaniu sie pier¬ scieni, a wchodzace tez w drugi pierscien.Narzady te moga posiadac postac srub, sworzni i t. p. Bardzo dogodne jest stoso¬ wanie w tym celu kulek, rozmieszczonych równomiernie na obwodzie pierscieni lozy¬ skowych i umieszczonych w przewidzia¬ nych w tym celu otworach promieniowych jednego z pierscieni, w których utrzymy¬ wane one sa przy pomocy srub, przy czym zlobek w drugim pierscieniu ma przekrój pólkolisty. Jako narzad zabezpieczajacy moze tez sluzyc okragly pret stalowy, wciagniety w kolisty kanal, obiegajacy wzdluz pierscieni lozyskowych i utworzo¬ ny z dwóch zlobków o pólkolistym prze¬ kroju, wykonanych na powierzchniach ze¬ tkniecia obu pierscieni.Na rysunku przedstawiono na fig. 1 — 6 rózne przyklady wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 i 2 przedstawia urzadzenie z zastosowaniem kulek jako organów zabez¬ pieczajacych, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia przekrój przez oba pierscienie lozysko¬ we, a fig. 2 — przekrój wzdluz linii // — II fig. 1. Fig. 3 — 6 przedstawiaja urza¬ dzenie z zastosowaniem okraglego preta stalowego jako narzadu zabezpieczajacego, przy czym fig. 3 przedstawia przekrój przez lozysko kulkowe równolegle do pla¬ szczyzny obrotu na wysokosci preta. Fig. 4 przedstawia przekrój przez lozysko kul¬ kowe wzdluz linii IV — IV; fig. 5 przed¬ stawia taki sam przekrój po linii V — V fig. 3; fig. 6, w wiekszej skali, otwór do wprowadzenia preta stalowego, widziany w kierunku A.Na fig. 1 litery a i b oznaczaja oba pier¬ scienie lozyskowe, pomiedzy którymi u- mieszczony jest wieniec kulkowy c, prze¬ noszacy obciazenie lozyska. Sila wypadko¬ wa, zlozona z sily pociagowej i z ciezaru wozu, dzialajaca na lozysko, przenoszona jest przez zlobek toczny wienca kulek c, ustawionych pochylo wzgledem plaszczyz¬ ny obrotu. Do przyjmowania uderzen, po¬ wstajacych np. przy przejezdzaniu dolów na drodze i dzialajacych w kierunku roz¬ suwania pierscieni lozyskowych, sluza kul¬ ki e± jako narzady zabezpieczajace. Kulki te umieszczone sa w otworach promienio¬ wych, rozmieszczonych równomiernie w zewnetrznym pierscieniu lozyskowym a i utrzymywane sa w zlobku d wewnetrznego pierscienia b srubami g. Azeby zapobiec przechylaniu sie wzgledem siebie obu pier¬ scieni, nalezy umiescic co najmniej trzy kulki zabezpieczajace, rozmieszczone rów- nomiernie wzdluz obwodu pierscieni. Pod¬ czas obracania sie pierscieni kulki er tocza sie wzdluz zlobka d.Dzieki zastosowaniu opisanego wyzej zlobka w jednym z pierscieni lozyskowych zapobiega sie osiowemu rozsuwaniu sie pierscieni. Poniewaz pierscienie lozyskowe musza przenosic znaczne sily, przeto mu¬ sza byc wykonane bardzo mocno, tak izby nie zachodzila obawa ich wygiecia nawet przy bardzo silnych obciazeniach w miej¬ scach zabezpieczenia.Na fig. 3 przedstawiono urzadzenie z zastosowaniem okraglego preta stalowego jako narzadu zabezpieczajacego. Pret e.z — 2 -Wprowadza sie^rzez wyciecie w zewnetrz¬ nym pierscieniu lozyskowym do kolistego kanalu pomiedzy obu pierscieniami, utwo¬ rzonego z dwóch zlobków d i f2 o pólkoli¬ stym przekroju, i przesuwa sie tak daleko, aby poczatek jego ukazal sie znowu we wspomnianym wycieciu. Celem wygodniej¬ szego wprowadzania preta ,do kanalu kra¬ wedzie wyciecia zostaja sciete ukosnie, jak to widac z fig. 3. Wystajacy koniec k preta zagina sie pod katem prostym (fig. 5) i za- mocowuje w nasunietej nan oprawce i, któ¬ ra z kolei osadzona jest w kolistym rowku / lozyska kulkowego.Zastosowanie preta stalowego jako na¬ rzadu zabezpieczajacego jest korzystne równiez ze Wzgledu na smarowanie lozy¬ ska. Jezeli otwpry do smarowania m umie¬ szczone sa, jak to wskazuje fig. 4, pomie¬ dzy pretem stalowym e2 a wiencem kulko¬ wym c, to pret stanowi zarazem uszczelnie¬ nie lozyska przed wnikaniem brudu od we¬ wnatrz. W celu uszczelnienia lozyska przed zanieczyszczaniem od zewnatrz nalezy u- miescic jeszcze dodatkowy pierscien, ozna¬ czony na rysunku litera n. PL