Wynalazek niniejszy dotyczy pojazdu z pólosiami wahliwymi okolo walu nape¬ dowego i obracalnymi na czopach, czescio¬ wo przynajmniej zaopatrzonych w wydra¬ zenie.Znane jest stosowanie w pojazdach sil¬ nikowych pólosi, umieszczonych wahliwie okolo glównego walu napedowego, przy czym waly napedowe kól jezdnych nape¬ dzane sa glównym walem napedowym przy pomocy kól stozkowych, toczacych sie po sobie przy przechylaniu sie pólosi. Rury osiowe, dzwigajace kola jezdne, podparte sa w znanych pojazdach silnikowych lozy¬ skami, umieszczonymi przed i za stozko¬ wymi kolami napedowymi. W celu umozli¬ wienia swobodnych wahan rur osiowych, rury te zaopatrzone sa w walcowe wycie¬ cia, slizgajace sie we wspomnianych lozy¬ skach. Uklad taki sprawia jednak trudno¬ sci przy uszczelnianiu, gdyz czesci prze¬ kladni nie mozna dobrze uchronic przed doplywem zanieczyszczen z zewnatrz.W celu usuniecia tej trudnosci, czesci pedni wedlug wynalazku sa zawarte w cal¬ kiem zamknietych oslonach, przy czym u- szczelniane powierzchnie oslon sa po¬ wierzchniami zamknietymi tak, ze przy ru¬ chu wahliwym pólosi nie stwarzaja doste¬ pu dla pylu ulicznego. Uklad ten daje te korzysc, ze umozliwia dobre uszczelnienie czesci przekladni wzgledem przestrzeni ze¬ wnetrznej.Na zalaczonym rysunku przedstawionesa schematycznie dwa przyklady wykona¬ nia czesci pojazdu wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok z góry ukladu osi we¬ dlug jednej postaci wykonania; fig; 2 — widok ukladu osi wedlug drttgiej postaci wykonania. .Na fig. 1 przedstawiony jest uklad/ przeznaczony dla szesciokolowego pojazdu silnikowego, przy czym wszystkie czesci pojazdu, niepotrzebne dla zrozumienia za¬ sady wynalazku, zostaly opuszczone. Na nie przedstawionym na rysunku podwoziu pojazdu zamocowane sa ha podluznej" linii srodkowej podwozia wydrazone czopy no¬ sne 1, 2 i 3. Na czopach tych moga sie ob¬ racac ramy lozyskowe 4 za posrednictwem pierscieni 5. Z ramami 4 spojone sa u- ksztaltowane stozkowo rury osiowe 6, na których zewnetrznych koncach osadzone sa w znany sposób kola jezdne 7. Zatem kaz¬ da rura 6 wraz z przynalezna oslona 4 odpowiada jednej pólosi. Kola jezdne 7 podparte sa wzgledem podwozia pojazdu nie przedstawionymi na rysunku resorami, przyczepionymi do rur osiowych 6; kola te tworza cztery tylne kola szesciokolowego pojazdu.Naped kól tylnych 7 odbywa sie z glów¬ nego walu napedowego 8, osadzonego ob¬ rotowo w kierunku podluznym podwozia pojazdu; wal ten przechodzi przez wydra¬ zone czopy nosne /. Wal 8 napedza za po¬ moca przegubu kardanowego 9 wal rózni¬ cowy 10, przechodzacy miedzy obu pól- osiami pierwszej pary 7 kól tylnych, przed¬ stawionej po lewej stronie na fig. 1. Wal róznicowy 10 pierwszej osi tylnej napedza za pomoca przegubu kardanowego 11, wa¬ lu posredniego 12 i dalszego przegubu kar¬ danowego umieszczony w odpowiedni spo¬ sób wal róznicowy drugiej osi tylnej, przedstawionej po prawej stronie na fig. 1.Na wale róznicowym 10 umieszczona jest samohamowna przekladnia róznicowa 13. Przekladnia ta zaopatrzona jest w trzy kola 13a, 13b, 13c, umieszczone jedno w drugim; uksztaltowanie oraz sposób dziala¬ nia tych kól jest znany, nie wymaga przeto blizszego objasnienia. Napedzajace kolo 13a polaczone jest na stale z walem 10.Kazde z napedzanych kól 13b i 13c pola¬ czone jest na stale z wydrazonym walem 14, który moze sie obracac na wale 10 i na którym osadzone jest stozkowe kolo zebate 15. Przy obrocie walu róznicowego 10 na¬ pedzane sa zatem oba kola stozkowe 15.Kazde kolo stozkowe 15 zamkniete jest w oslonie 16, przysrubowanej kolnierzem 16a do kolnierza 4a jednej z ram lozysko¬ wych 4. W ten sposób przy kazdej z obu osi tylnych ta oslona 16, która zawiera ko¬ lo stozkowe 15, umieszczone na fig. 1 po lewej stronie, polaczona jest z rama lozy¬ skowa 4 pólosi, przedstawionej u góry na fig. 1, natomiast oslona 16, zawierajaca u- mieszczone na prawo kolo stozkowe 15, polaczona jest z rama lozyskowa 4 dolnej pólosi. Powyzej opisane ramy 4, polaczone z rurami 6, oraz pierscienie 5 tworza widel¬ ki, miedzy którymi umieszczona jest prze¬ kladnia róznicowa 13 i oslona 16.Wydrazone waly 14 za pomoca poje¬ dynczych lozysk kulkowych 17 osadzone sa obrotowo w oslonie 16, a za pomoca podwójnych lozysk kulkowych 18 — w pokrywie 19, umieszczonej przy zewnetrz¬ nym koncu tej oslony. Za pomoca uszczel¬ nienia 20, umieszczonego przy pokrywie 19, oraz uszczelnienia 21 przy wewnetrznym koncu oslony wnetrze oslony 16 jest za¬ mkniete wzgledem przestrzeni zewnetrz¬ nej. Jak widac z prawej polowy fig. 1, o- slony 16 sa tak przestawione wzgledem siebie w ramach lozyskowych 4, ze miedzy nimi pozostawiona jest wolna przestrzen do umieszczenia przekladni róznicowej 13.Naped przenosi sie z kól stozkowych 15 na kola stozkowe 22, a za pomoca polaczo¬ nych z nimi kól czolowych 23 — na kola czolowe 24, które za pomoca klinów 25 osadzone sa na walach 26 kól jezdnych 7.Zatem kola czolowe 24 obracaja kola jezd- — 2 —ne 7. Kola stozkowe 22 i czolowe 23, 24 sa zamkniete w oslonach 16 tak, jak i kola stozkowe 15 i wydrazony wal 14.Na kolach stozkowych 22 i kolach czo¬ lowych 23 umieszczone sa czopy 22a wzglednie 23a. Czopy 22a za pomoca po¬ jedynczych lozysk kulkowych 27 osadzone sa przy ramionach 16b oslon 16. Czopy 23a za pomoca podwójnych lozysk kulko¬ wych 29 osadzone sa w tulejach 28. Tule¬ je 28 wsadzone sa w pokrywy zamykajace 30, zamocowane przy oslonach 16. Przy pokrywach 30 umieszczone sa kolnierze 30a, wchodzace w odpowiednie wydrazenia oslon 16, w celu srodkowania pokrywy 30 przy tych oslonach, W pokrywie zamyka¬ jacej 30 za pomoca podwójnego lozyska kulkowego 31 osadzone jest takze kolo czo¬ lowe 24. Podwójne lozysko kulkowe 31 uszczelnione jest wzgledem wnetrza rury 6. szczeliwem 31a. Podwójne lozysko kul¬ kowe 29 zamkniete jest wzgledem wne¬ trza rury 6 pokrywa 29a. Przy pracy po¬ jazdu silnikowego przez wal 8, przegub kardanowy 9 i wal 10 napedzana jest prze¬ kladnia róznicowa 13 pierwszej osi tylnej, przedstawionej na lewo (fig. 1). Oprócz te¬ go walu 10 przez przegub kardanowy //, wal posredni 12 oraz przegub kardanowy i wal, które to czesci, podobnie jak czesci 9, 10 pierwszej osi tylnej, podporzadkowa¬ ne sa drugiej osi tylnej, przedstawionej po prawej stronie na fig. 1, napedza sie prze¬ kladnie róznicowa 13 tej drugiej osi tylnej.Kazda z przekladni róznicowych 13 za po¬ srednictwem obu wydrazonych walów 14, umieszczonych na lewo wzglednie na pra¬ wo od niej, dalej kól stozkowych 15, 22, kól czolowych 23, 24 i walów 26 obraca ko¬ la jezdne 7 obu osi tylnych. Jesli kolo 7 wykonywa ruch pionowy, to przynalezna rura 6 przechyla sie okolo walu 10. Kolo stozkowe 22 odtacza sie przy tym na kole stozkowym 15. W ruchu przechylnym rury 6 bierze udzial przynalezna oslona 16. Za¬ wsze jest jednak zapewnione szczelne za¬ mkniecie wnetrza oslony 16 wzgledem przestrzeni zewnetrznej przy ruchach wa- hliwych czesci 6, 16. Zatem czesci pedni, umieszczone w oslonie 16,'sa zawsze chro¬ nione od kurzu i podobnych zanieczysz¬ czen.Postac wykonania wedlug fig. 2 jest w ogólnosci tak samo uksztaltowana, jak po¬ stac wykonania wedlug fig. 1. Jednak we¬ dlug fig. 2 osie nie sa zaopatrzone w osob¬ ne przekladnie róznicowe 13, jak wedlug fig. 1, lecz miedzy obu osiami tylnymi u- mieszczona jest przekladnia róznicowa, wspólna dla tych obu osi. W dalszym cia¬ gu opisane beda tylko róznice miedzy u- rzadzeniami wedlug fig. 1 i fig. 2.Wspomniana poprzednio wspólna prze¬ kladnia róznicowa sklada sie z glównej przekladni róznicowej dla obu osi i z dwóch ubocznych przekladni róznicowych dla po¬ szczególnych osi, przylaczonych do glów¬ nej przekladni róznicowej; ta wspólna przekladnia umieszczona jest w oslonie 32 (fig. 2), umieszczonej miedzy obu osiami tylnymi w wydrazonym czopie nosnym 2a, zamocowanym przy podwoziu pojazdu. Na koncach czopa nosnego 2a moga sie obra¬ cac poprzednio opisane pierscienie 5. Kolo zebate napedzajace 33 przekladni róznico¬ wej za pomoca walu 10a, umieszczonego podobnie jak wal 10, przedstawiony na fig. 1, oraz za pomoca przegubu kardanowego 9 polaczone jest z walem napedowym 8.Zewnetrzne wzglednie wewnetrzne kolo na¬ pedzane 34 wzglednie 35 polaczone jest z kolem napedzajacym 36 wzglednie 37 przedniej wzglednie tylnej przekladni róz¬ nicowej osi. Wewnetrzne wzglednie ze¬ wnetrzne kola napedzane 38 wzglednie 39 polaczone sa z kolami stozkowymi 15 za pomoca umieszczonych jeden w drugim wydrazonych walów 14a wzglednie 14b i umieszczonych na wale lOa. Wszystkie dal¬ sze czesci ukladu napedowego, sluzace do przenoszenia mocy na kola jezdne 7, sa zasadniczo takie same, jak w postaci wyko-nania wedlug fig. 1. Dzieki usunieciu po¬ szczególnych przekladni róznicowych mie¬ dzy oslonami 16c, odpowiadajacymi zresz¬ ta oslonom 16 wedlug fig. 1, mozna zmniej¬ szyc wymiary kól czolowych 24a tak, ze takze i oslony napedowe 16cA pokrywy 30b i rury nosne 6a moga byc mniejsze.Dzialanie urzadzenia wedlug fig. 2 jest takie samo, jak urzadzenia wedlug fig. 1.Takze i w urzadzeniu wedlug fig; 2 przy przechylaniu sie pólosi okolo walu lOa za¬ chodzi odtaczanie sie kola stozkowego 22 na kole stozkowym 15.Jak widac z rysunku, w obu postaciach wykonania wedlug fig. 1 i fig. 2 czesci pe¬ dni sa w oslonach 16 wzglednie 16c szczel¬ nie zamkniete od zewnatrz tak, ze nie moga miec takze miejsca straty smaru. Po¬ wierzchnie slizgowe lozysk podporowych 5 dla przechylnych polówek osi sa równiez powierzchniami zamknietymi, tak ze i do tych lozysk, praktycznie biorac, nie moga sie dostac zadne zanieczyszczenia. PL