, Wynalazek niniejszy dotyczy magneto zaplonowego do silników spalinowych, w szczególnosci zas magneto zaplonowego do lotniczych silników spalinowych, i ma glównie na celu uzyskanie zwartej budo¬ wy przez odpowiednie zgrupowanie zwy¬ klych narzadów magneto, a w zwiazku z tym równiez zmniejszenie ciezaru magneto z jednoczesnym zwiekszeniem jego wy¬ trzymalosci, W ukladzie magneto wedlug wynalaz¬ ku walek urzadzenia rozdzielczego jest po¬ laczony z walkiem twornika obrotowego za pomoca przekladni stozkowych kól ze¬ batych, nieruchomy zas narzad rozdziela- cza jest ustawiony na wprost cewki osa¬ dzonej mozliwie blisko twornika w prze¬ strzeni miedzy tymi dwoma walkami. Ca¬ ly ten zespól jest umieszczony we wspól¬ nej oslonie zamknietej pokrywa, oslania¬ jaca jednoczesnie cewke i urzadzenie roz¬ dzielcze.Ze wzgledu na bliskosc osadzenia cew¬ ki i urzadzenia rozdzielczego umozliwione jest bezposrednie doprowadzanie do tego ostatniego pradu wtórnego promieniowo skierowanym przewodnikiem, dolaczonym do umieszczonego na cewce zacisku, umie¬ szczonego równiez w oslonie magneto, tak iz wystarczy uniesc górna pokrywe, aby umozliwic dostep do srodka magneto, w szczególnosci do cewki oraz wszystkich polaczen elektrycznych, a takze do urza¬ dzenia rozdzielczego.Szczególne wykonanie ukladu polega na tym, ze rdzen magnetyczny, zlozony z blaszek i zatopiony w samym materiale o- slony twornika, jest pozbawiony jakiego¬ kolwiek polaczenia nitowego miedzy blasz¬ kami. Dzieki takiemu wykonaniu zespolu blaszek uzyskuje sie skuteczne przewodze¬ nie strumienia magnetycznego, a to dzieki usunieciu zaklócen powodowanych zwykle nitami, które zwieraja blaszki rdzenia.W ukladzie magneto wedlug wynalazku bieguny posiadaja taki ksztalt, iz ich pla¬ szczyzna srodkowa, w miejscu polaczenia z rdzeniem cewki, jest odsunieta wzgledem plaszczyzny srodkowej ich nabiegunni- ków. Równiez tak samo os rdzenia cewki jest odsunieta w tym samym kierunku wzgledem wspomnianej plaszczyzny srod¬ kowej w miejscu polaczenia biegunów z rdzeniem. W dalszym ciagu w ukladzie tym duze kolo stozkowe rozdzielacza jest umieszczone na zewnatrz malego kola ze¬ batego, tak iz moze byc odejmowane od¬ dzielnie. Nastepnie miska na smar jest u- mieszczona pod przekladnia zebata roz¬ dzielacza, u góry zas jest umieszczona dru¬ ga miska zbiorcza, zapobiegajaca przedo¬ stawaniu sie smaru do narzadów elek¬ trycznych w przypadku odwrócenia magne¬ to do góry dnem. Wreszcie w magneto jest zastosowany zaostrzony trzpien zatrzymo- wy, umozliwiajacy unieruchomienie magne¬ to w polozeniu zaplonu.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania magneto wedlug wynalazku w wykonaniu szczególnym, gdy walek induk- tora jest poziomy, a walek urzadzenia rozdzielczego jest pionowy.Fig. 1 przedstawia pionowy przekrój magneto wzdluz plaszczyzny, poprowa¬ dzonej przez os walka twornika i os walka urzadzenia rozdzielczego, fig. 2 — widok z góry na to magneto po usunieciu nierucho¬ mej czesci urzadzenia rozdzielczego wraz z jego walkiem obrotowym, kciukiem i przerywaczem, wreszcie fig. 3 — czescio¬ wy przekrój podluzny wraz z czesciowym widokiem z boku odmiennej postaci wy¬ konania magneto wedlug wynalazku.W przykladzie wykonania wedlug fig. \ i 2 magneto zawiera twornik obrotowy 1, zaklinowany na poziomym walku napedo¬ wym 2, osadzonym jednym koncem w lo¬ zysku kulkowym 3 oslony 4. Po przeciwle¬ glej stronie lozyska 3 oslona 4 posiada o- twór o srednicy, równej przynajmniej srednicy twornika /, przy czym otwór ten jest zamkniety pokrywa 5, zaopatrzona w lozysko kulkowe 6, podpierajace drugi ko¬ niec walka 2, na koncu zas tego walka, wy¬ stajacym z lozyska 6, jest osadzone zebate kolo stozkowe 7. W pokrywie 5 jest wyko¬ nany otwór 8, wspólosiowo z lozyskiem 6, o srednicy, równej przynajmniej srednicy zebatego kola 7.Nad twornikiem 1, na przedluzeniu o- slony 4, jest umieszczony rdzen magne¬ tyczny zawierajacy dwa prostopadle do twornika 1 bieguny 9, zakonczone u dolu nabiegunnikami, oraz rdzen poziomy 10, laczacy ze soba ramiona tych biegunów 9, przy czym poziomy rdzen 10 jest otoczony cewka U. Rdzen 10 jest przymocowany przy pomocy plytek i srub do konców bie¬ gunów 9. W celu zmniejszenia wymiarów magneto prostopadle do twornika / bie¬ guny 9 nie sa proste lecz sa podwójnie wy¬ giete, tak iz ich górna czesc jest odsunie¬ ta od strony konca napedowego walka 2 wzgledem srodkowej plaszczyzny ich na- biegunników. Ponadto wspólna os rdze¬ nia 10 i cewki 11 jest dodatkowo nie¬ co odsunieta w tym samym kierunku wzgle¬ dem srodkowej plaszczyzny górnego kon¬ ca biegunów 9, tak iz zlozony z blaszek rdzen rozwidla sie niesymetrycznie na pra¬ wo i na lewo, przechodzac w bieguny 9.Z drugiej strony bieguny 9, zlozone z blaszek, wchodza w material oslony 4, tak iz sa pozbawione nitów, laczacych ze soba blaszki. Bieguny te sa umieszczone w for¬ mie odlewniczej oslony 4, przy czym ich - 2 —wlasciwe polozenie wzgledem siebie jest zapewnione dzieki temu, iz w czasie odle¬ wania oslony 4 sa polaczone ze soba sztyw¬ na poprzeczka, która nastepnie zostaje u- sunieta wraz z nitami, sciskajacymi te blaszki, a umieszczonymi równiez w po¬ przeczce i w innych czesciach dodatkowych tego zespolu.Na wysokosci cewki 11 jest umieszczo¬ ny z boku niej cylindryczny nieruchomy kolpak 12 rozdzielacza, posiadajacy na bocznej sciance kontakty rozdzielcze, przy czym pionowa os tego kolpaka rozdziela¬ cza przecina os walka 2. Kolpak 12 opiera sie krawedziami o wewnetrzna plaska kry¬ ze miski 13 o wiekszej srednicy, przy czym miska 13 stanowi przedluzenie górnej cze¬ sci pokrywy 5. W przestrzeni, zawartej miedzy kolpakiem 12 a miska 13, sa umie¬ szczone ramie obrotowe 14 rozdzielacza, kciuk 15 przerywacza, przerywacz 16 i kondensator 17. Ramie obrotowe 14 jest wykonane z materialu izolacyjnego, w któ¬ ry jest wtopiona szczotka 18 rozdzielacza.Ramie 14 jest przymocowane srubami 19 do kciuka 15, zaklinowanego na walku pio¬ nowym 20, przechodzacym przez denko miski 13 wzdluz jej osi. Walek ten jest o- sadzony w lozysku kulkowym 22, umie¬ szczonym pod tym denkiem w tulejce 23, która, otaczajac walek 20 w pewnej odle¬ glosci, jest w dolnym swym koncu rozsze¬ rzona w postaci drugiej miski 24, odwró¬ conej wzgledem miski 13. Miska 24 stano¬ wi jedna calosc z pokrywa 5, przy czym wglebienie 25 tej miski otacza górna czesc stozkowego kola zebatego 7. Wewnatrz tej miski 24 na walku 20 jest osadzone stozko¬ we kolo zebate 26, zazebiajace sie od dolu ze stozkowym kolem zebatym 7. Pokrywa 27 zamyka od dolu miske 24 oraz posiada w swym srodku kulkowe lozysko koncowe 28, obejmujace dolny koniec walka 20 i u- mieszczone na wprost kola zebatego 26.W ten sposób obydwa lozyska 22 i 28 walka 20 rozdzielacza sa dosc znacznie oddalone od siebie, tak iz zmniejszona jest w znacznym stopniu ewentualna niedoklad¬ nosc zamocowania górnej czesci walka 20.Duze stozkowe kolo zebate 26 moze byc o- dejmowane niezaleznie od innych czesci po usunieciu jedynie pokrywy 27. Tak sa¬ mo, poniewaz srednica tulejki 23 jest wiek¬ sza od srednicy lozyska 22, walek 20 roz¬ dzielacza mozna wyjac w dól razem z ko¬ lem 26, po uprzednim zdjeciu przez górna czesc magneto ramienia obrotowego 14 i kciuka 15.Wglebienie pokrywy 27 stanowi zbior¬ nik na smar do kól zebatych 7 i 26, tak iz kola te sa smarowane zatem obficie, przy czym nie ma obawy, aby smar dostal sie do elektrycznych narzadów rozdzielacza, które sa calkowicie oddzielone od tych kól dnem miski 13. Oddzielenie tych przestrze¬ ni jest uzupelnione jeszcze podkladka 29, otaczajaca walek 20 i umieszczona pod spodem lozyska 22. Miska odwrócona 24 posiada u spodu srodkowy wystep pier¬ scieniowy 30, stanowiacy pewnego rodzaju rynienke pierscieniowa, której zadaniem jest zatrzymywanie smaru w przypadku odwrócenia magneto podstawa do góry i przeszkodzenie przedostawaniu sie tego smaru do miski 13.Szczotka 18 rozdzielacza jest przymo¬ cowana do srodkowej tulejki 31 ramienia obrotowego 14 a tulejka 31 obejmuje swa otwarta górna czescia kontakt weglowy 32, stykajacy sie z nieruchomym kontaktem 33 umieszczonym w srodku denka nieru¬ chomego kolpaka 12 rozdzielacza. Z kolei nieruchomy kontakt 33 jest polaczony e- lektrycznie z kontaktem elastycznym 34 u- mieszczonym na cewce, za posrednictwem przewodnika promieniowego 35, poprowa¬ dzonego w bakelitowym denku kolpaka 12.Otrzymany w ten sposób zespól posia¬ da zwarta budowe i dosc znaczna wytrzy¬ malosc mechaniczna, a to dzieki zastoso¬ waniu stosunkowo bardzo krótkich czesci walków, wystajacych z lozysk na zewnatrz, — 3 —oraz dzieki temu, ze twornik, stanowiacy glówna mase ruchoma, jest znacznie prze¬ suniety do miejsca napedu swego walka.Oprócz tego zespól powyzszy umozliwia latwy dostep do wnetrza, regulacje i pro¬ ste smarowanie kól zebatych.Na pokrywie 71 jest osadzony zatrzym sprezynowy 37, którym mozna poruszac z zewnatrz w celu unieruchomienia kola ze¬ batego 26, a tym samym przerwania zaplo¬ nu. Zatrzym ten, przechodzac przez pokry¬ we 27, po nacisnieciu wchodzi swym kon¬ cem w zlobek kola 26.Górne krawedzie oslony 4 i miski 13 sa polozone na tej samej plaszczyznie pozio¬ mej, tak iz moze byc zastosowana wspól¬ na pokrywa 38, oslaniajaca jednoczesnie cewke i rozdzielacz. Pokrywa jest zamo¬ cowana przy pomocy odchylnych srub 39, osadzonych obrotowo swymi koncami w przegubach na zewnatrz miski 13, dzieki czemu pokrywe mozna latwo odejmowac.Pokrywa utrzymuje miske 12 w jej gnie¬ zdzie, naciskajac na te miske przez ela¬ styczny wystep 40. Boczny otwór 41, po¬ przez który doprowadzone sa kable do magneto, jest przeciety pozioma plaszczy¬ zna w miejscu polaczenia oslony magneto z pokrywa 38.W przypadku, gdy chodzi o uzyskanie magneto opancerzonego, cala oslona ma¬ gneto i pokrywa 38 musza byc wykonane z metalu. W przeciwnym przypadku pokry¬ wa 38 moze byc wykonana z materialu izo¬ lacyjnego, jak np. z bakelitu. Pokrywa 38 moze byc takze zaopatrzona w kontakty rozdzielcze, a wówczas stanowi nierucho¬ ma czesc skladowa rozdzielacza, tak iz kolpak 12 moze byc usuniety jako zby¬ teczny.Do zamocowania magneto na silniku na oslonie 4 jest wykonany kolnierz 42.W odmianie wykonania magneto wedlug fig. 3 dolna czesc oslony posiada taka po¬ stac, aby duze stozkowe kolo zebate 26a, które zazebia sie z mniejszym stozkowym kolem zebatym 7a, zaklinowanym na wal¬ ku twornika, moglo byc osadzone pod lub nad tym kolem 7a, tak iz zawsze mozna u- zyskac obrót ramienia rozdzielacza w tym samym kierunku niezaleznie od kierunku obrotu twornika. W tym celu stosuje sie ustalajaca rurke 45, która nasuwa sie na walek 20a, umieszczajac ja badz miedzy dolna nakretka oporowa 46 a kolem 26a, opartym o górny kolnierz 47 walka 20a, badz miedzy tym konierzem 47 a piasta kola zebatego 26a, które znajduje sie wów¬ czas pod spodem mniejszego kola zebate¬ go 7a twornika.Z drugiej strony, w celu umozliwienia dokladnego doregulowywania wzglednego polozenia kciuka przerywacza obwodu za¬ plonowego i twornika, a to w celu skom¬ pensowania w ten sposób pewnych bledów w wykonaniu czesci uklada kolo zebate 26a zaklinowane jest na jego walku 20a przesuwnie. W danym przypadku uklad ten jest podwójny, przy czym piasta kola 26a, kolnierz 47 walka 20a i kolnierz 48 rurki ustalajacej 45 sa zaopatrzone w pew¬ na liczbe otworów, tak iz kolo zebate 26a moze byc laczone z rurka ustalajaca 45 przy pomocy sworznia 49. Kolnierz 48 rur¬ ki 45 laczy sie z kolem zebatym 26a tylko wówczas, gdy kolo 26a jest osadzone w dolnej czesci walka rozdzielacza.W magneto wedlug fig. 3 zastosowano równiez specjalny uklad zamocowania ka¬ bli obwodu zaplonowego. Liczne tulejki 50, w których sa zamocowane kable 51 (z których jeden przedstawiono na rysunku), zawieraja kazda wytoczenie, w które wcho¬ dzi wtyczka 52 z materialu izolacyjnego, przymocowana do konca odpowiedniego kabla. Kazda wtyczka posiada kolnierz 53, przy czym wszystkie te kolnierze sa za¬ cisniete miedzy dwiema izolacyjnymi plyt¬ kami pierscieniowymi 54, 55, polaczonymi ze soba srubami 56. Przez jedna z tych ply¬ tek, a mianowicie dolna plytke 54, przecho¬ dza wszystkie wtyczki. Sprezyna 57, umie- — 4 —szczona w dolnej czesci wytoczenia kazdej tulejki, zapewnia styk elektryczny miedzy zyla kazdego kabla a odpowiednim kon¬ taktem rozdzielacza. Zespól dwóch plytek i wtyczek jest podtrzymywany pretem srodkowym 59, zamocowanym w srodku pokrywy kolowej 60, z której odgaleziona jest krótka rura ukosna 61 do odprowa¬ dzenia kabli na zewnatrz magneto. Pokry¬ wa 60 zamyka otwór w górnym koncu oslo¬ ny 38a, przez który przeprowadzone sa wtyczki wraz ze wstawiona wen dolna plytka 54, podczas gdy druga plytka 55 opiera sie o brzegi tego otworu. Pokrywa 60 musi posiadac dostateczne wglebienie, aby wszystkie kable, wychodzace w postaci wiazki z róznych miejsc magneto, mogly byc wyprowadzone przez odgaleziona rur¬ ke 61 na zewnatrz w pozadanym kierunku. PL