Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie, które umozliwia wystrzeli¬ wanie z broni palnej wiekszego kalibru, np, z dzial, karabinów, karabinów maszyno¬ wych i t. d. pocisków mniejszego kalibru, posiadajacych nadzwyczaj korzystny ksztalt pod wzgledem balistycznym, przy czym osiaga sie znacznie wieksze poczatko¬ we szybkosci. Stosujac urzadzenie wedlug wynalazku osiaga sie przy strzelaniu z ru¬ chomych dzial przeciwlotniczych lub polo¬ wych oraz z karabinów maszynowych szyb¬ kosc poczatkowa pocisków okolo 1 200 — 1 500 m/sek, a przy strzelaniu z haubic lub z dzialek piechoty udaje sie zwiekszyc szybkosc poczatkowa pocisków z 300 — 500 m/sek na 700 — 800 m/sek i wzwyz, a zwiekszenie to wystarcza do strzelania granatami pancernymi.Szczególnie wazna zaleta urzadzenia wedlug wynalazku polega na tym, iz do zwiekszenia szybkosci poczatkowej poci* sku nie jest konieczne dostosowywanie bro¬ ni palnej do tego urzadzenia, poniewaz o- siaga sie zwiekszona sprawnosc jedynie dzieki odpowiedniemu wykonaniu pocisku.Oprócz tego przy strzelaniu pocisk nie zmienia swego ksztaltu i nie zachodzi zad¬ na zmiana, która moglaW wplywac nieko¬ rzystnie' na *tor pocisku, 'jego poczatkowa szybkosc i dokladnosc strzelania.Przy stosowaniu urzadzenia wedlug wynalazku pocisk, posiadajacy najkorzyst¬ niejsze wlasnosci balistyczne, umieszcza sie w oddzielnej tulei prowadniczej, której kaliber jest dostosowany do kalibru broni palnej. Tuleja ta jest nalozona na pocisk i zaopatrzona w odpowiedni pierscien wio¬ dacy i srodkujacy. Tuleja ta wraz z poci¬ skiem jest wystrzeliwana z danej* broni palnej i nadaje temu pociskowi ruch obro¬ towy. Po opuszczeniu lufy dziala lub innej broni palnej tuleja ta oddziela sie od wla¬ sciwego pocisku, który dalszy lot ze znacz¬ nie zwiekszona szybkoscia wykonywa sa¬ modzielnie.Na fig. 1 — 5 rysunku uwidoczniono przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.Przy wykonaniu wedlug fig. 1 wlasci¬ wy pocisk 1 jest osadzony w oddzielnej tu¬ lei 2, zaopatrzonej w pierscien wiodacy 3 i w pierscien srodkujacy 4. Przenoszenie ruchu obrotowego tulei 2 na pocisk 1 osia¬ ga sie za pomoca uzebienia 6, wykonanego na dnie pocisku. W danym przypadku po¬ cisk 1 moze byc osadzony w tulei tak, by przylegal z mala sila do jej scian. Aby u- mozliwic oddzielenie tulei 2 od pocisku 1, po opuszczeniu przez ten ostatni lufy bro¬ ni palnej, w tulei 2 wykonano komore 7 o- raz maly otwór 8 w jej dnie.Podczas przesuwu pocisku w lufie gazy prochowe przenikaja do komory 7, gdzie rozprezaja sie. Dzieki malym wymiarom przekroju poprzecznego otworu 8 gazy te po opuszczeniu przez pocisk lufy nidaja mu przyspieszenie i powoduja opóznienie ruchu tulei, dzieki czemu tuleja zostaje tuz przed wylotem lufy dziala oddzielona od pocisku a pocisk leci dalej.Szybkosc poczatkowa pocisku wedlug wynalazku zalezy przede wszystkim od je¬ go ciezaru oraz od ciezaru tulei, w która jest on wlozony. Jezeli np. ciezar pocisku wedlug wynalazku stanowi polowe ciezaru normalnego pocisku, to jego szybkosc po¬ czatkowa zwieksza sie w przyblizeniu o 40%, to znaczy zamiast szybkosci poczat¬ kowej normalnego pocisku równej 800 m/sek osiaga sie szybkosc 1 120 m/sek.Aby zmniejszyc martwy ciezar, potrze¬ ba., by ciezar tulei 2 byl mozliwie maly w porównaniu z ciezarem pocisku 1. W tym celu wykonuje sie tuleje 2 ze stopów lek¬ kich metali, np. elektronu, duraluminium lub tym podobnych, przy czym do wyrobu niektórych czesci tej tulei moze byc stoso¬ wany material normalnie uzywany do wy¬ robu pocisków, np. stal, miedz i t. d.Niezawodne oddzielanie sie tulei 2 od wlasciwego pocisku osiaga sie, jezeli ko¬ mora 7 jest napelniona prochem lub innym materialem wybuchowym, który zostaje zapalany w chwili strzalu dzialaniem ga¬ zów prochowych, ewentualnie za posred¬ nictwem opózniacza, tak iz material ten wybucha w niewielkim oddaleniu od wylo¬ tu lufy dziala.Jezeli cisnienie gazów prochowych jest male, to komore 7 zaopatruje sie w dowol¬ ny zawór, np. kulisty lub plaski, który to zawór po napelnieniu komory 7 gazami za¬ myka otwór, laczacy ja z atmosfera. Dzieki temu preznosc gazów zostaje w zupelnosci zuzyta do oddzielenia tulei i zwiekszenia szybkosci lotu pocisku. Przyklad takiego wykonania uwidoczniono na fig. 2, w któ¬ rym zawór kulisty 9 zostaje przycisniety do otworu 8 cisnieniem gazów prochowych, napelniajacych komore 7.Oddzielanie tulei 2 od wlasciwego po¬ cisku osiaga sie równiez dzialaniem oporu powietrza, na powierzchnie czolowa tulei 2.Wykonanie tego rodzaju jest przedstawio¬ ne na fig. 3. Opór powietrza dziala na po¬ wierzchnie 11, która moze skladac sie z odcinków, osadzonych na tylnym koncu — 2 —pocisku. Podczas ruchu pocisku w lufie dziala odcinki te sa utrzymywane w polo¬ zeniu zamknietym, a dopiero gdy pocisk o- puscil lufe dziala, odcinki te sa wysuwane dzialaniem sily odsrodkowej i tworza na pocisku powierzchnie, które przy dziala¬ niu oporu powietrza powoduja oddzielanie tulei 2 od wlasciwego pocisku.Do oddzielania tulei od wlasciwego po¬ cisku moga sluzyc rózne sily, dzialajace wewnatrz lub z zewnatrz tulei, np. sila od¬ srodkowa lub sily wytwarzane sprezyna.Nie wykracza to jednakze poza zakres wy¬ nalazku.Pocisk odpowiadajacy takiemu wyko¬ naniu jest uwidoczniony na fig. 4. Przedni koniec tulei 2 posiada podluzne szczeliny 12, tak iz powstaja jezyczki, które sa zagi¬ nane na zewnatrz dzialaniem oporu powie¬ trza (jak to przedstawiono liniami kresko¬ wanymi), gdy pocisk opuscil juz wylot lu¬ fy dzialowej. W ten sposób otrzymuje sie powierzchnie o dostatecznej wielkosci, któ¬ ra ulatwia oddzielanie tulei od pocisku.Przy tym wykonaniu na tyle pocisku znaj¬ duje sie uzebienie 6, za pomoca którego ob¬ roty tulei zostaja przenoszone na wlasciwy pocisk. Dno tulei posiada otwór 13, który z jednej strony sluzy do zmniejszenia cie¬ zaru tulei, a z drugiej strony powoduje, iz gazy prochowe, dzialajace na pocisk, je¬ szcze przed wylotem pocisku z lufy dziala naciskaja na wlasciwy pocisk i zwiekszaja szybkosc jego lotu.Na fig. 5 jest przedstawiony przyklad wykonania, podobny do przykladu wyko¬ nania wedlug fig. 4, z ta róznica, iz szcze¬ liny 12 sa wykonane jedynie na przednim koncu pierscienia srodkujacego 4, tak iz równiez po zagieciu jezyczków w tulei 2 pozostaje prowadnica 14 dla wlasciwego pocisku 1.Urzadzenie wedlug wynalazku moze po¬ siadac szereg dalszych odmian wykonania.Potrzeba zaznaczyc, iz w porównaniu z wykonaniem wedlug fig. 1 i 2 w dalszych przykladach wykonania wynalazku od¬ dzielenie tulei od wlasciwego pocisku osia¬ ga sie za pomoca powierzchni oporowej, u- mieszczonej na tulei. Przy wszelkich wy¬ konaniach potrzeba, aby tuleja byla od¬ dzielana od pocisku ruchem w kierunku je¬ go osi. PL