Wynalazek niniejszy dotyczy sprzegla sprezystego do przenoszenia mocy z walu napedzajacego, który moze podlegac chwi¬ lowym wahaniom szybkosci, na wal pedzo¬ ny, który nie powinien podlegac tym zmia¬ nom szybkosci. Sprzeglo to pozwala na u- nikniecie wzglednie zmniejszenie podczas pracy wszelkich drgan tak urzadzenia na¬ pedzanego, jak i silnika napedzajacego.Istota wynalazku polega na tym, ze w sprzegle narzady sprzegajace pomiedzy walami pedzacym i pedzonym podlegaja dzialaniu cisnienia, wywieranego przez pierscien cieczy, tworzacy sie przy obraca¬ niu sprzegla, które to cisnienie powinno byc tak obliczone, by narzady sprzegajace przezwyciezyly moment oporowy.W najprostszej postaci wykonania sprzeglo wedlug wynalazku zawiera opra¬ we cylindryczna, obracana razem z walem napedzajacym i posiadajaca wewnatrz przesuwny wzdluz osi tlok, do którego przylega pewna liczba wahliwych dzwigni, laczacych oprawe cylindryczna z narza¬ dem ruchomym, sztywno polaczonym z wa¬ lem pedzonym; tlok jest przesuwany przez ciecz, np, olej, zawarta w oprawie cylin¬ drycznej i podlegajaca dzialaniu sily od¬ srodkowej, wytworzonej przez obrót walu napedzajacego, tak iz powstaje pierscien, wywierajacy cisnienie na druga strone tlo¬ ka. Pierscien oleju tworzy zapore, która w normalnych warunkach dzialania nie po¬ zwala na przesuniecia osiowe tloka, w ra-zie jednak zmiany szybkosci umozliwia to przesuniecie, powodujac nieznaczny obrót tlzwigiu tak, iz wszelka zmiana szybkosci praktycznie nie wywiera wplywu na pier¬ scien cieczy, a cisnienie, wywierane przez ten perscien, pozostaje w przyblizeniu sta¬ le w czasie tej zmiany.W ten sposób róznice pomiedzy szybko¬ sciami obrotowymi obu walów sa wyrówny¬ wane przez przesuniecia tloka, docisniete¬ go pierscieniem obracanej cieczy.Inne cechy wynalazku sa podane w dal¬ szym ciagu opisu i objasnione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój po¬ dluzny sprzegla wedlug jednej postaci wy¬ nalazku, fig. 2 — jego przekrój poprzecz¬ ny wzdluz linii A — fina fig. 1 i fig. 3 — przekrój poprzeczny wzdluz linii C — D na fig. 1.Cyfra 1 oznacza wal napedzajacy, cy¬ fra 2 — wal pedzony. Wal 1 jest osadzony w podstawie 3 za pomoca panewki 4. Wal 2 jest osadzony w oslonie 5 za posrednic¬ twem lozyska kulkowego 6. Obydwa waly pedzacy i pedzony sa wspólosiowe.Koniec walu 1 posiada oprawe cylin¬ dryczna 7, w której moze przesuwac sie wzdluz osi walu / tlok 10, którego scianki slizgowe sa obite uszczelka skórzana 11, przymocowana za pomoca nakretki 12. Do oprawy 7 jest przytwierdzony pierscien kolowy 8, sluzacy do srodkowania pier¬ scienia 22 za pomoca panewki 21.Tlok 10 jest prowadzony srodkowo na wale 1 za pomoca swej piasty 13 i panewki 14. Sprezyna 15, np. w postaci krazka, po¬ siadajaca szereg promieniowych ramion dazy do stalego przesuniecia tloka w lewo.Na pierscieniu 8 znajduje sie pewna liczba, np. osiem uszek 16. Pierscien i u- szka sa przewiercone i mieszcza w sobie o- sie przegubowe 17, umieszczone promienio¬ wo w plaszczyznie prostopadlej do osi po¬ dluznej walów. Osie te sa utrzymywane przez nakretki 23. Na osiach sa osadzone dzwignie 18. Kazda dzwignia 18 moze wa¬ hac sie prostopadle do osi 17. Na jednym koncu dzwigni jest osadzona kulka 19, two¬ rzaca jedna calosc z suwakiem 20, który opiera sie o spód tloka 10. Drugi koniec dzwigni posiada plaski nosek 29, który przy dostatecznym pokreceniu dzwigni mo¬ ze zetknac sie z plyta 24, laczaca pierscien 8 z oprawa 7. Kazda dzwignia 18 posiada równiez czop 25, przechodzacy przez sro¬ dek kulistego pierscienia 26, który jest o- sadzony w gniezdzie kulistym 27 pierscie¬ nia 22. Pierscien posiada osiem gniazd ku¬ listych i tylez dzwigien i jest zespolony z walem pedzonym 2 za pomoca zebów 28.Ciecz, np. olej, przeplywa przez prze¬ wód 29 do komory 30, ograniczonej tlo¬ kiem 10 i oprawa 7. W polozeniu bezruchu sprzegla ciecz utrzymuje sie na pewnym poziomie. Podczas obracania sie olej two¬ rzy pierscien 31, przedstawiony na fig. 1 liniami przerywanymi, przy czym wyso¬ kosc pierscienia jest okreslona przez otwór 32. Wszelki nadmiar oleju przeplywa przez ten otwór i po przez otwory 33 po¬ wraca do komory, otoczonej oslona 5, skad byl pobrany.Sprzeglo dziala w sposób nastepujacy.Przy obracaniu sie sprzegla np. w kie¬ runku strzalki F odpowiednio do pewnej szybkosci walu napedzajacego 1 pierscien 31 cieczy wywiera pewne cisnienie F1 na tlok 10, które wzmaga sprezyna 15, wsku¬ tek czego suwaki 20 sa przyciskane do spo¬ du tloka 10A przeto wal 2 jest napedzany z ta sama szybkoscia co i wal 1. Dzwignie sa w równowadze wzgledem swych osi, które obracaja sie razem z walem napedowym.W tym czasie istnieje równowaga pomiedzy momentem napedowym i momentem opo¬ rowym, Gdy szybkosc walu pedzacego zmieni sie, np. wzrosnie, wówczas wal pe¬ dzony wskutek bezwladnosci dazy do o- pózniania sie. Wskutek tego dzwignie prze¬ chylaja sie na swych osiach 17 w kierunku strzalki F21 poniewaz obracaja sie z ta sa¬ ma szybkoscia co i wal pedzacy. Zachodzi - 2 —wówczas niewielki poslizg pierscienia 22 na panewce 21, przy czym dzwignie prze¬ suwaja tlok 10.Gdy szybkosc walu napedowego po¬ wraca do pierwotnej wartosci, to odbywa sie ruch powrotny tak, iz podczas zmiany wal pedzony zachowuje stala szybkosc. Je¬ zeli przeciwnie, szybkosc walu napedowe¬ go ustali sie na nowej wartosci wiekszej od pierwotnej, to cisnienie na tlok wzrasta, a dzwignie przechylaja sie w nowe polozenie równowagi, odpowiadajace nowej szybko¬ sci, W przypadku szybkiej zmiany szybko¬ sci, np. przy rozruchu lub zatrzymaniu, gdy moment oporowy wskutek swej bezwladno¬ sci dazy do pokrecania walu napedowego, dzwignie przylegaja przy obracaniu w jed¬ nym kierunku lub drugim swymi noskami, odpowiednio do najwiekszego przechyle¬ nia.Wszelkie zmiany budowy w sprzegle, opisanym i przedstawionym na rysunku, moga byc dokonane w granicach niniejsze¬ go wynalazku. PL