Wynalazek dotyczy ukladu magnetro- nowego, a szczególnie urzadzen, stanowia¬ cych czesc skladowa ukladu magnetrono- wego, a sluzacych do wytwarzania pola magnetycznego.Uklady magnetronowe sa znane od dawna i obecnie sa stosowane do wytwa¬ rzania fal ultrakrótkich. Uklad zasadniczy sklada sie z lampy, zawierajacej anode cy¬ lindryczna, zaopatrzona w jedna lub kilka szczelin, i katode prosta, umieszczona wzdluz osi tej anody, oraz z przyrzadu do wytwarzania pola magnetycznego, przebie¬ gajacego równolegle do katody. Znane sa jeszcze inne ksztalty anod, lecz nie ma to znaczenia dla przedmiotu wynalazku. Do wytwarzania pola magnetycznego stosowa¬ no dotychczas przewaznie elektromagnesy; lampa byla wsuwana przewaznie w cewke, przez która przepuszczano silny prad staly.Ten sposób wytwarzania pola magnetycz¬ nego jest obciazony licznymi wadami, któ¬ re ujawniaja sie szczególnie przy wytwa¬ rzaniu fal ultrakrótkich. Do wytwarzania pola magnetycznego o zadanym natezeniu trzeba bylo stosowac dosc duza liczbe am- perozwojów, a zatem pociagalo to za soba znaczny wydatek energii elektrycznej, po¬ wodujacej grzanie cewki elektromagnesu, obnizajace sprawnosc ukladu magnetrono- wego. Ze wzgledu na dosc maly wspólczyn¬ nik sprawnosci przy wytwarzaniu fal ultra¬ krótkich lampy magnetronowe musialy byc bardzo silnie obciazone, a poniewaz odpro¬ wadzanie ciepla, wywiazujacego sie w ano¬ dach, bylo polaczone z trudnosciami, elek-trady nagrzewaly sie do wysokiej tempera¬ tury. 'Bilans cieplny byl niezadowalajacy wskutek duzej ilosci ciegla, promieniujace¬ go z cewki elektromagnesu na lampe. Na¬ stepnie ze wzgledu na praktyczne zastoso¬ wanie aparatów magnetronowych wade sta¬ nowi duze zapotrzebowanie mocy przez u- zwojenie wytwarzajace pole magnetyczne, co uniemozliwia stosowanie tego rodzaju aparatu jako przenosnego. Z tego powodu uklady magnetronowe mogly byc stosowa¬ ne tam, gdzie mozna je bylo przylaczac do sieci pradu stalego lub gdzie znajdowal sie agregat maszynowy. W tym przypadku ujawnialy sie jednak znaczne przeszkody techniczne. Jest rzecza znana, ze lampa mafiictroiiowa wymaga nadzwyczaj do¬ kladnego ustalenia natezenia pola magne¬ tycznego, a zatem wahania napiecia sieci, lezace w przepisowo dopuszczalnych grani¬ cach, moglyby doprowadzic juz magnetron do zmiany czestotliwosci drgan. Prad, przeplywajacy przez cewke wzbudzajaca elektromagnesu, wymaga nadzwyczaj sta¬ rannego wygladzenia, gdyz inaczej wyste¬ puje dostrzegalna modulacja drgan wiel¬ kiej czestotliwosci nawet wtedy, gdy ampli¬ tuda tetnien wyprostowanego lub stalego pradu sieciowego jest bardzo mala.Wedlug wynalazku do wytwarzania po¬ la magnetycznego jest zastosowany magnes trwaly, regulowanie zas pola, dzialajace¬ go na lampe odbywa sie za pomoca boczni¬ ków lub szeregowych oporników magne¬ tycznych.Magnes trwaly, nadajacy sie do ukladu magnetronowego wedlug wynalazku, moze byc odlany ze stopu materialów ferroma¬ gnetycznych o duzej sile koercyjnej, a zwlaszcza ze stopów kobaltowo-chromowo- stalowych, lub glinowo-niklowo-stalowych, spotykanych w handlu pod róznymi nazwa¬ mi. Nalezy wspomniec, ze obecnie mozna uzyskac magnes trwaly o sile koercyjnej o- kolo 600 gausów.Aby mozna bylo regulowac natezenie pola magnetycznego, przenikajacego lam¬ pe, stosuje sie boczniki magnetyczne, uzy¬ wane juz w konstrukcji przyrzadów pomia¬ rowych.Na fig. 1 litera R oznaczono lampe ma- gnetronowa z anoda A i katoda zarowa K w ksztalcie wlókna. Lampa jest wstawiona miedzy bieguny P stalego magnesu M o du¬ zej sile koercyjnej. Dzieki odpowiedniemu ksztaltowi biegunów mozna uzyskac dogod¬ ny, to jest jednorodny rozklad linii sil w przestrzeni wyladowcze) lampy. Aby moz¬ na bylo regulowac natezenie pola, uklad posiada bocznik magnetyczny w postaci plytki S z materialu ferromagnetycznego, umocowanej obrotowo na jednym czopie a.W zaleznosci od swego polozenia plytka S dziala w wiekszym lub mniejszym stopniu jako zwieracz magnetycznych linii sil. Naj¬ lepiej jest plytke S zaopatrzyc w przyrzad zakleszczajacy, w celu zamocowania jej w zadanym polozeniu. Na pole magnetyczne mozna oddzialywac badz dla wyrównania pewnych niedokladnosci, powstalych przy masowej produkcji magnesów trwalych, badz tez dla wybrania dla ukladu najlep¬ szych warunków pracy. W tym przypadku zaopatruje sie plytke S we wskazówke z, a na ramieniu magnesu umieszcza sie po- dzialke s, dzieki czemu bez trudnosci moz¬ na powtórzyc kazde nastawienie.W podobny sposób dziala uklad wedlug fig. 2, gdzie jednakowe czesci oznaczono tak samo, jak na fig. 1. Bocznikiem magne¬ tycznym jest tutaj jarzmo poprzeczne J, które za pomoca sruby Sp moze byc poru¬ szane tam i z powrotem w kierunku strzal¬ ki.Wi pewnych przypadkach jest rzecza celowa wykonac bocznik magnetyczny w ksztalcie zwory m z materialu ferromagne¬ tycznego (fig. 3), która umieszczona w po¬ blizu lampy R, bedzie odgaleziala przez siebie pewna czesc strumienia magnetycz¬ nego, przechodzacego miedzy biegunami P.Wielkosc efektu wywolanego ta zwora, — 2 —mozna regulowac przez zmiane jej odleglo¬ sci od biegunów P.Zamiast boczników magnetycznych w obwodzie magnetycznym mozna stosowac takze magnetyczne opornosci szeregowe, posiadajace te zalete, ze przy zmienianiu opornosci drogi linii sil nie zostaje zaklóco¬ na jednorodnosc pola, panujacego w prze¬ strzeni wyladowczej lampy.W wykonaniu ukladu magnetronowego wedlug wynalazku sa mozliwe rózne roz¬ wiazania zagadnienia zmiany natezenia po¬ la magnetycznego. Mozna zmieniac np. dlu¬ gosc samej szczeliny powietrznej, w której znajduje sie lampa magnetronowa w ten sposób, ze jeden lub oba nabiegunniki wy¬ konywa sie tak, aby mozna bylo przesuwac je w kierunku osiowym. Mozna równiez obwód magnetyczny zaopatrzyc w dodatko¬ wa szczeline powietrzna, której dlugosc lub przekrój poprzeczny mozna zmieniac.Jest rzecza zrozumiala, ze szczelina po¬ wietrzna moze byc wypelniona takze mate¬ rialem nie ferromagnetycznym.Na rysunku przedstawione sa rózne od¬ miany ukladu magnetronowego wedlug wy¬ nalazku.Na fig. 4 cyfra 1 oznacza lampe magne¬ tronowa, zawierajaca uklad elektrod 2. Cy¬ fra 3 oznaczono jarzmo w ksztalcie litery U magnesu trwalego, na którym sa nasa¬ dzone nabiegunniki 4 i 5. Aby mozna bylo zmieniac dlugosc szczeliny powietrznej, w której znajduje sie lampa magnetronowa 1, trzeba aby nabiegunniki mogly byc przesu¬ wane w kierunku strzalki p. Poniewaz zwiekszenie szczeliny powietrznej jest rów¬ noznaczne ze zwiekszeniem sie opornosci magnetycznej i zmniejszeniem sie nateze¬ nia pola w szczelinie powietrznej, przeto w ten sposób mozna uzyskac zamierzona regulacje. Ze wzgledu na symetrie najle¬ piej jest oba nabiegunniki poruszac jedno¬ czesnie w kierunkach, przeciwnych sobie.Na fig. 5 przedstawiono odmiane ukla¬ du magnetronowego wedlug wynalazku z dodatkowa szczelina powietrzna. Cyfra 1 oznaczono znów lampe magnetronowa z u- kladem elektrod 2, znajdujacym sie w glównej szczelinie powietrznej magnesu trwalego 3. W pewnym miejscu obwodu magnetycznego znajduje sie dodatkowa szczelina powietrzna 10, której przekrój poprzeczny moze byc zmieniany np. w ten sposób, ze w szczeline te wsuwa sie plytke 11 z materialu ferromagnetycznego, dopa¬ sowana do tej szczeliny 10. Im bardziej plytka 11 wypelni pomocnicza szczeline 10, tym bedzie mniejsza oczywiscie opor¬ nosc obwodu magnetycznego i tym wieksze natezenie pola w glównej szczelinie po¬ wietrznej, w której znajduje sie lampa magnetronowa.Na fig. 6 przedstawiono schematycznie uklad magnetronowy, w którym zastoso¬ wano zmiane dlugosci pomocniczej szczeli¬ ny powietrznej. Cyfra 3 oznaczono jaki po¬ przednio magnes trwaly z pomocnicza szczelina powietrzna 10. Po obu stronach tej szczeliny znajduja sie nasadki 12 — 15, z których dwie, np. górne nasadki 12 i 14, sa polaczone na stale z jarzmem, podczas gdy obie dolne nasadki 13 i 15 moga byc przesuwane w kierunku strzalki p. Szczeli¬ ne powietrzna najlepiej jest wypelnic wkladka 16 z materialu diamagnetyczne- go, laczaca ze soba mechanicznie obie cze¬ sci jarzma magnetycznego. Przesuwanie na¬ sadek 13 i 15 powoduje zadana zmiane to¬ pornosci w obwodzie magnetycznym.Szczególnie skuteczna regulacja opor¬ nosci magnetycznej pomocniczej szczeliny powietrznej zostanie osiagnieta wówczas, gdy grubosc czesci, wycietej z jarzma ma¬ gnetycznego 3, bedzie znacznie wieksza od zadanego odstepu nasadek 12, 13 wzglednie 14, 15. PL