Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzen hamulcowych, pracujacych czynnikiem ro¬ boczym, znajdujacym sie pod cisnieniem, i przeznaczonych do pojazdów kolejowych i innych pojazdów typu, w którym hamo¬ wanie oraz zwalnianie hamulców jest usku¬ teczniane odpowiednio do zmian cisnienia w przewodzie hamulcowym i w którym przewidziane sa samoczynne urzadzenia pomocnicze, sluzace do zmiany sily hamo¬ wania odpowiednio do szybkosci pojazdu.Wedlug jednej z glównych cech wyna¬ lazku niniejszego jeden lub wieksza liczba cylindrów hamulcowych urzadzenia jest rozrzadzana odpowiednio do zmian cisnie¬ nia w jednym przewodzie hamulcowym u- rzadzenia, podczas gdy sila hamowania, wytwarzana za pomoca innego cylindra lub cylindrów hamulcowych, jest rozrzadzana odpowiednio do zmian cisnienia w innym przewodzie hamulcowym, w którym cisnie¬ nie czynnika roboczego jest podczas hamo¬ wania rozrzadzane w zaleznosci od szyb¬ kosci pojazdu.Oba cylindry lub oba zespoly cylin¬ drów, w które zaopatrzony jest pojazd po¬ ciagu, moga byc cylindrami prózniowymi, przy czym jeden cylinder lub jeden zespól cylindrów dziala w sposób zwykly odpo¬ wiednio do zmian cisnienia czynnika robo¬ czego w prózniowym przewodzie hamulco¬ wym skojarzonym z tym cylindrem wzgled¬ nie tym zespolem cylindrów, podczas gdy drugi cylinder lub zespól cylindrów dzialaodpowiednio do zmian cisnienia czynnika roboczego w innym przewodzie hamulco¬ wymi skojarzonym z tyni .cylindrem lub ze¬ spolem cylindrów, przy czym wedlug innej cechy wynalazku niniejszego przewidziany jest waski otworek laczacy ze soba górna i dolna komore tego cylindra (lub cylin¬ drów), tak, iz niezwlocznie po uruchomie¬ niu urzadzenia hamulcowego sila hamowa¬ nia, wytworzona za pomoca cylindra lub cylindrów hamulcowych drugiego zespolu, zaczyna zmniejszac sie i zmniejszy sie ewentualnie do zera, o ile próznia w prze¬ wodzie hamulcowym nie zostanie zmniej¬ szona ponownie w celu dalszego hamowa¬ nia pojazdu. Przedmiot wynalazku stano¬ wia zatem dwa urzadzenia hamulcowe roz¬ rzadzane jednoczesnie i wzajemnie uzalez¬ nione w dzialaniu, przy czym tylko dziala¬ nie jednego z nich jest uzaleznione od szyb¬ kosci pojazdu. Drugie urzadzenie skladowe moze byc wykonane tak, aby wytwarzalo dowolna sile hamowania niezaleznie od szybkosci pojazdu, przy czym najlepiej jest jednak, aby maksymalna sila hamowa¬ nia osiagana za pomoca tego urzadzenia byla niedostateczna do unieruchomiania kól pojazdu.Na parowozie (lokomotywie) pociagu moze byc umieszczony jeden lub wieksza liczba cylindrów hamulcowych pracuja¬ cych powietrzem sprezonym, które to cy¬ lindry sa przystosowane do zasilania ich powietrzem sprezonym ze zbiornika robo¬ czego pod kontrola zaworu dowolnej od¬ powiedniej budowy o dzialaniu proporcjo¬ nalnym, przystosowanego w znany sposób do regulowania w cylindrze lub cylindrach hamulcowych, dzialajacych powietrzem sprezonym, odpowiednio do stopnia prózni, osiagnietego w jednym prózniowym prze¬ wodzie hamulcowym.Inny cylinder lub cylindry hamulcowe pracujace powietrzem sprezonym i umie¬ szczone na parowozie (lokomotywie) sa przystosowane do zasilania ich ze zbiornika roboczego pod kontrola innego zaworu o dzialaniu proporcjonalnym, przystosowane¬ go do regulowania cisnienia czynnika robo¬ czego we wzmiankowanym cylindrze lub cylindrach hamulcowych w zaleznosci od stopnia prózni, osiagnietego w tym drugim przewodzie hamulcowym, w którym cisnie¬ nie (próznia) jest rozrzadzane cisnieniem (próznia), panujacym w pierwszym ze wzmiankowanych przewodów hamulco¬ wych, oraz w zaleznosci od szybkosci po¬ jazdu.Drugi z zaworów o dzialaniu proporcjo¬ nalnym moze byc zaopatrzony w waski o- tworek, który laczy ze soba komory tego zaworu, polaczone odpowiednio z próznio¬ wym przewodem hamulcowym i ze zbiorni¬ kiem prózniowym tak, iz sila hamowania wytwarzana za pomoca cylindra lub cylin¬ drów hamulcowych, skojarzonych z tym zaworem, zaczyna zmniejszac sie nie¬ zwlocznie po rozpoczeciu hamowania i be¬ dzie ewentualnie zmnieszala sie az do zera, o ile próznia w przewodzie hamulcowym nie zostanie zmniejszona ponownie w celu dalszego hamowania pojazdu.W podobny sposób tender parowozu (lokomotywy) moze byc wyposazony w cy¬ lindry hamulcowe, pracujace powietrzem sprezonym, oraz w zawory o dzialaniu pro¬ porcjonalnym, skojarzone z tymi cylindra¬ mi.Sila hamowania wytwarzana za pomo¬ ca cylindra hamulcowego któregokolwiek z wymienionych urzadzen skladowych wzglednie za pomoca cylindrów obu tych urzadzen moze byc równiez regulowana w zaleznosci od obciazenia pojazdu.Na przyklad sila hamowania wytwarza¬ na za pomoca pracujacego powietrzem sprezonym cylindra hamulcowego kazdego z urzadzen skladowych, umieszczonego na tendrze parowozu, moze byc regulowana w zaleznosci od cisnienia hydrostatycznego wody w zbiorniku tendra.Przyklad wykonania wynalazku niniej- — 2 —szego jest uwidoczniony na zalaczonym ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia sche¬ matycznie ustrój urzadzenia hamulcowego wedlug jednej z odmian wynalazku, umie¬ szczonego na parowozie (lokomotywie) po¬ ciagu, a fig, 2 i 3 przedstawiaja w podobny sposób urzadzenie hamulcowe umieszczone na tendrze parowozu wzglednie na jednym z wagonów pociagu.Z rysunku fig. 2 widac, ze zwykly próz¬ niowy przewód hamulcowy 1 oraz pomoc¬ niczy przewód hamulcowy 2 ciagna sie na calej dlugosci pociagu, a przewód 3, pro¬ wadzacy z glównego zbiornika, jest rów¬ niez doprowadzony z parowozu do tendra.Jak uwidoczniono na fig. 3» kazdy wa¬ gon pociagu jest zaopatrzony w prózniowy cylinder hamulcowy 4 oraz w zbiornik prózniowy 5, skojarzony w sposób zwykly z prózniowym przewodem hamulcowym 1, przy czym stopien prózni, wytworzonej w przewodzie hamulcowym 1, jest regulowa¬ ny w sposób zwykly za pomoca rozrzadcze- go kurka maszynisty oraz zaworu hamulco¬ wego 6, umieszczonego na parowozie (lo¬ komotywie) .Kazdy wagon pociagu jest równiez wy¬ posazony w pomocniczy prózniowy cylin¬ der hamulcowy 7 oraz w zbiornik próznio¬ wy 8, skojarzony z pomocniczym próznio¬ wym przewodem hamulcowym 2, przy czym stopien prózni, wytworzonej w tym przewodzie hamulcowym, jest regulowany podczas hamowania samoczynnie za pomo¬ ca znanych narzadów 10 w zaleznosci od szybkosci biegu pociagu.Jak uwidoczniono na fig. 1, prózniowe przewody hamulcowe 1 i 2, znajdujace sie na parowozie, moga byc laczone ze soba w jednym kierunku za pomoca zaworu wstecznego 9, a w drugim kierunku za po¬ moca zaworu 10, którego dzialanie jest u- zaleznione od szybkosci biegu parowozu.Zawór wsteczny 9 umozliwia opróznianie pomocniczego prózniowego przewodu ha¬ mulcowego 2 przez glówny prózniowy przewód hamulcowy 1, a otwory przeply¬ wowe lub kanaly tego zaworu moga byc wykonane tak, aby mozna je bylo zwezac w celu zapewnienia oprózniania sie glów¬ nego prózniowego przewodu hamulcowego 1 w czasie krótszym od okresu czasu opróz¬ niania sie pomocniczego prózniowego prze¬ wodu hamulcowego 2.Skoro próznia, wytworzona w przewo¬ dzie hamulcowym 1, zostanie zmniejszona przez uruchomienie w zwykly sposób zawo¬ ru 6 i wpuszczenie powietrza atmosferycz¬ nego w celu wprawienia w ruch hamulców* próznia wytworzona w pomocniczym prze¬ wodzie hamulcowym 2 zostaje równiez zmniejszona wskutek doplywu do tego przewodu powietrza z glównego próznio¬ wego przewodu hamulcowego 1 pod kon¬ trola zaworu 10 dzialajacego w zaleznosci od szybkosci biegu pociagu i wykonanego w postaci regulatora odsrodkowego lub w innej odpowiedniej postaci, przy czym w tych okolicznosciach zawór wsteczny 9 jest utrzymywany w stanie zamknietym.Prózniowe cylindry hamulcowe 4, w które zaopatrzone sa wagony pociagu i które sa polaczone z glównym prózniowym przewodem hamulcowym 1, wytwarzaja odpowiednia sile hamowania, zalezna od stopnia zmniejszenia prózni wytworzonej w przewodzie hamulcowym 1, lecz nieza¬ lezna od szybkosci biegu pociagu, przy czym najlepiej jest, gdy maksymalna sila hamowania, wytworzona w tym przypadku jest niedostateczna do unieruchomiania kól pojazdu.Pomocnicze prózniowe cylindry hamul¬ cowe 7, polaczone z pomocniczym próznio¬ wym przewodem hamulcowym 2, wytwa¬ rzaja sile hamowania zalezna od stopnia zmniejszenia prózni, wytworzonej w tym przewodzie, czyli innymi slowami, zalezna od szybkosci biegu pociagu.Górne i dolne przestrzenie robocze cy¬ lindrów hamulcowych 7 moga byc wykona¬ ne tak, aby laczyly sie ze soba waskimi — 3 —otworkami, tak iz poczatkowa sila hamowa¬ nia zalezna od szybkosci biegu pociagu, wytwarzana za pomoca tych cylindrów ha¬ mulcowych, zmniejsza sie stopniowo i (o ile próznia wytworzona w glównym próz¬ niowym przewodzie hamulcowym nie zo¬ stanie zmniejszona ponownie) zmniejsza sie ewentualnie az do zera.Jak uwidoczniono na fig. U na parowo¬ zie umieszczone sa dwa cylindry hamul¬ cowe 11 i 12, pracujace powietrzem spre¬ zonym; oba te cylindry sa przystosowane do zasilania ich powietrzem sprezonym ze zbiornika roboczego 13, który jest z kolei zasilany poprzez zawór redukcyjny 14 i zawór wsteczny 15 ze zbiornika glównego 16, ladowanego za pomoca napedzanej pa¬ ra sprezarki powietrznej 17, zaopatrzonej w regulator 18 zwyklego typu, zasilanej para przez zawór 19 i przewód parowy 20.Jeden z cylindrów hamulcowych (11) jest przystosowany do zasilania go powie¬ trzem sprezonym pod kontrola zaworu 21 o dzialaniu proporcjonalnym, ze zbiornika roboczego 13 poprzez przewody 22 i 23, przy czym zawór 21 moze posiadac dowol¬ na odpowiednia budowe, przystosowana w znany sposób do regulowania cisnienia, wytwarzanego w cylindrze hamulcowym 11 odpowiednio do stopnia prózni wytworzo¬ nej w glównym prózniowym przewodzie hamulcowym L Drugi z tych cylindrów hamulcowych (12) jest przystosowany do zasilania go powietrzem ze zbiornika 13 poprzez prze¬ wody 24, 25 pod kontrola drugiego zaworu 26 o dzialaniu proporcjonalnym, przysto- wanego do regulowania cisnienia w po¬ wietrznym cylindrze hamulcowym 12 w zaleznosci od stopnia prózni, wytworzonej w pomocniczym prózniowym przewodzie hamulcowym 2.Zawór 26 o dzialaniu proporcjonalnym moze byc zaopatrzony w waski otworek, umozliwiajacy polaczenie ze soba komór tego zaworu, polaczonych z prózniowym przewodem hamulcowym wzglednie ze zbiornikiem prózniowym, tak iz sila hamo¬ wania wytwarzana za pomoca cylindra ha¬ mulcowego 12 zaczyna zmniejszac sie nie¬ zwlocznie po uruchomieniu urzadzenia ha¬ mulcowego i bedzie zmniejszala sie ewen^ tualnie az do zera, o ile próznia w przewo¬ dzie hamulcowym nie zostanie zmniejszona ponownie w celu dalszego hamowania po¬ jazdu.W razie zyczenia w przewód 22 pomie¬ dzy zbiornik roboczy 13 i zawór 21 o dzia¬ laniu proporcjonalnym, skojarzony z glów¬ nym prózniowym przewodem hamulcowym 1, moze byc wstawiony zawór redukcyjny 27, zaznaczony na rysunku liniami przery¬ wanymi.W podobny sposób tender parowozu moze byc zaopatrzony, jak uwidoczniono na fig. 2, w dwa cylindry hamulcowe 28, 29, pracujace powietrzem sprezonym, z których kazdy jest polaczony ze skojarzo¬ nym z nim zaworem 30 wzglednie 31 o dzialaniu proporcjonalnym.Cylinder hamulcowy 28 jest zasilany powietrzem sprezonym ze zbiornika robo¬ czego 32 przez przewody 33 i 34 oraz za¬ wór 30, rozrzadzany w zaleznosci od stop¬ nia prózni, wytworzonej w prózniowym przewodzie hamulcowym /. Drugi z tych cylindrów hamulcowych (29) jest zasilany powietrzem sprezonym ze zbiornika 32 przez przewody 33, 35 i 36 oraz zawór 31, rozrzadzany w zaleznosci od stopnia próz¬ ni, wytworzonej w pomocniczym próznio¬ wym przewodzie hamulcowym 2.Zbiornik roboczy 32, znajdujacy sie na tendrze, jest zasilany, jak widac na rysun¬ ku, za pomoca przewodu hamulcowego 3, przylaczonego do zbiornika glównego, po¬ przez zawór wsteczny 37.Sila hamowania za pomoca cylindrów 28, 29, umieszczonych na tendrze, moze byc regulowana dodatkowo do cisnienia hydro¬ statycznego wody w zbiorniku 38 tendra.Jak uwidoczniono na fig. 2, to cisnienie hy- — 4drostatyczne oddzialywa na zawór steruja¬ cy 39, rozrzadzajacy dwa zawory przekaz¬ nikowe 40, 41, z których zawór przekazni¬ kowy 40 jest wlaczony w przewód 34, pro¬ wadzacy do cylindra hamulcowego 28, a zawór przekaznikowy 41 jest w podobny sposób wlaczony w przewód 36, prowa¬ dzacy do cylindra hamulcowego 29.Jest rzecza zrozumiala, ze podczas dzialania urzadzenia, gdy urzadzenie ha¬ mulcowe zostanie uruchomione przez od¬ powiednie nastawienie zaworu 6, znajdu¬ jacego sie na parowozie, w celu wpuszcze¬ nia powietrza do prózniowego przewodu hamulcowego 1, próznia w komorze dolnej kazdego z prózniowych cylindrów hamul¬ cowych 4 zmniejsza sie odpowiednio i za¬ chodzi dociskanie w sposób zwykly kloc¬ ków hamulcowych do kól wagonów pocia¬ gu. Odpowiednie uruchomienie hamulców na parowozie i tendrze zostanie uskutecz¬ nione przez doprowadzenie sprezonego po¬ wietrza ze zbiorników roboczych 13 i 32 do cylindrów hamulcowych 11 i 28, znajduja¬ cych sie na tych pojazdach, przez dzialanie zaworów 21 i 30 o dzialaniu proporcjonal¬ nym.Zmniejszenie sie prózni w przewodzie hamulcowym 1 spowoduje odpowiednie zmniejszenie sie prózni w pomocniczym prózniowym przewodzie hamulcowym 2, lecz stopien zmniejszenia prózni w tym przewodzie bedzie równiez zalezal od dzia¬ lania przyrzadu 10, reagujacego na zmiany szybkosci biegu pojazdu, przy czym to zmniejszenie sie bedzie tym wieksze, im wieksza jest szybkosc biegu pojazdu.Zmniejszanie sie prózni w przewodzie hamulcowym 2, rozrzadzane zmianami szybkosci biegu pociagu, spowoduje odpo¬ wiednie dociskanie klocków hamulcowych do kól wagonów pociagu dzieki dzialaniu cylindrów hamulcowych 7.Podobnie cylindry hamulcowe 12 i 29, znajdujace sie na parowozie i tendrze, uskutecznia hamowanie tych pojazdów, które dzieki dzialaniu zaworów 26 i 31 o dzialaniu proporcjonalnym, bedzie pro¬ porcjonalne do zmniejszenia prózni w po¬ mocniczym prózniowym przewodzie ha¬ mulcowym 2, a przez to — proporcjonalne do szybkosci biegu pociagu, W przypadku urzadzenia hamulcowe¬ go, umieszczonego na tendrze, cisnienie ro¬ bocze, wytw*arzane w cylindrach hamulco¬ wych 28 i 29, bedzie ponadto regulowane samoczynnie w zaleznosci od wysokosci poziomu wody w zbiorniku 38 tendra przez dzialanie zaworu 39, co jest latwo zrozu¬ miale i nie wymaga dalszych wyjasnien.Jak wyjasniono powyzej, hamowanie dodatkowe, uskuteczniane w zaleznosci od szybkosci biegu pociagu, moze byc utrzy¬ mywane nadal po zapoczatkowaniu go lub tez stopniowo oslabiane.Jest rzecza oczywista, ze wynalazek nie jest ograniczony do poszczególnych przy¬ kladów wykonania opisanych powyzej i przedstawionych na rysunku, które moga byc zmieniane dowolnie w celu dostosowa¬ nia sie do pewnych danych warunków pra¬ cy, bez wykraczania jednak poza zakres wynalazku niniejszego. PL