Wynalazek niniejszy dotyczy urza¬ dzenia do uruchomiania i kontrolowania pracy urzadzen, wytwarzajacych pare, a przede wszystkim takich, które nie po¬ siadaja walczaka lecz obieg cieczy usku¬ tecznia sie w nich w jednej lub kilku dlu¬ gich rurach o stosunkowo malej srednicy wewnetrznej, do których doplywa ciecz pod cisnieniem na jednym koncu, pare zas odprowadza sie na drugim koncu, przy czym nalezy zaznaczyc, iz zwykle dopro¬ wadza sie wiecej cieczy niz ulata pary, a róznice odprowadza sie z obiegu w do¬ wolny sposób miedzy koncami rur.Ponizej wynalazek jest opisany w za¬ stosowaniu do bezwalczakowego urzadze¬ nia, wytwarzajacego pare, której obieg jest wyznaczony. Urzadzenie wedlug wy¬ nalazku moze byc równiez stosowane do urzadzen, wytwarzajacych pare w dowol¬ ny sposób. W szczególnosci nadaje sie wy¬ nalazek do takich urzadzen wytwarzaja¬ cych pare, które posiadaja mala poje¬ mnosc wody, przy zdolnosci wytwarzania wielkiej ilosci ciepla i odpowiednim jego odprowadzaniu.Istotnym celem wynalazku jest regulo¬ wanie i miarkowanie dzialania takiego urzadzenia, wytwarzajacego pare w ten sposób, ze mozna w szerokich granicach regulowac wytwarzanie ciepla lub mozna doprowadzac go z wielka szybkoscia, przy jednoczesnym dokladnym regulowaniu do¬ prowadzania cieczy roboczej i srodków spalania.Poza tym urzadzenie wedlug wynalaz-ku posiada narzady pomocnicze do prze¬ rywania ogrzewania, gdy normalna praca urzadzenia zostanie zaklócona.•Wedlug wynalazku stosuje sie w urza¬ dzeniach do regulowania paleniska, zwla¬ szcza paleniska o kontrolowanym dziala¬ niu elektryczny obwód pradu, w którym znajduja sie przekazniki, uzaleznione od zmiennych czynników podczas pracy pale¬ niska i dzialajace na wieksza liczbe na¬ rzadów lub przyrzadów, powodujacych przerwy w dzialaniu paleniska, gdy je¬ den lub kilka tych czynników osiagnie lub przekroczy uprzednio wyznaczona wartosc.Urzadzenie do regulowania wedlug wy¬ nalazku posiada jeszcze inne cechy opisa¬ ne ponizej.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przedstawia w schemacie bezwalczakowe urzadzenie do wytwarzania pary z wyzna¬ czonym obiegiem i potrzebnymi przyrzada¬ mi do regulowania dzialania, które sa równiez uwidocznione schematycznie; fig. 2 — uklad przewodów i polaczen urza¬ dzenia wedlug fig. 1; fig. 3 — przekaz¬ nik termostatyczny w widoku z przo¬ du, a fig. 4 — ten sam przekaznik w widoku z boku czesciowo w przekroje wedlug linii IV — IV na fig. 5; fig. 5 — przyrzad, rozrzadzany dzialaniem plomie¬ nia, w widoku z przodu, a fig. 6 — ten sam przyrzad w przekroju wedlug linii VI — VI na fig. 5.Ciecz robocza (woda) przeplywa, jak widac z fig. 1, przez dlugie rury o malej srednicy wewnetrznej, polaczone za po¬ moca odpowiednich zbiorników. Spaliny przeplywaja w kierunku strzalek. Urza¬ dzenie, wytwarzajace pare, posiada na chlodniejszym koncu przeplywu spalin podgrzewacz 202, do którego ciecz doply¬ wa za pomoca pompy, najlepiej dzialaja¬ cej w jednym kierunku, polaczonej ze zbiornikiem wody ogrzanej lub innym zró¬ dlem zasilajacym.Ciecz przeplywa z podgrzewacza do sekcji, wytwarzajacej pare 302, stanowia¬ cej dno, sciany i sklepienie paleniska.W przedstawionym przykladzie wykona¬ nia piec przeplywów cieczy tworzy sekcje urzadzenia, wytwarzajacego pare, które lacza sie stycznie do obwodu zbiornika, stanowiacego odwadniacz 232, oddziela¬ jacy z mieszaniny ciecz od pary. Para przeplywa do przegrzewacza 242, a nad¬ miar cieczy odprowadza sie z obiegu przewodem / do zbiornika wody ogrzanej lub w dowolne inne miejsce. Stale dziala¬ jacy wyplyw uskutecznia sie przez zweze¬ nie 2 a zmienny wyplyw przez zawór 3.Palenisko posiada palnik olejowy 4, zasilany przewodem 5, oraz komore po¬ wietrzna 6, zasilana przewodem rurowym 7. Do zapalania oleju jest zastosowany przyrzad pomocniczy, np. palnik gazowy 8, zasilany gazem z przewodu 9, przy czym doplyw gazu jest miarkowany za po¬ moca zaworu 10, uruchomianego solenoi- dem. Do zapalania gazu sluzy swieca S.Na fig. 1 obieg wyznaczony pary usku¬ tecznia sie w wezownicy, do której pod¬ grzewacza 202 doprowadza sie ciecz, np. wode, pod cisnieniem przewodem 11, za pomoca pompy 289, przedstawionej na fig. 1 jako pompa jednokierunkowa o do¬ wolnej budowie (jest ona przedstawiona schematycznie). Z podgrzewacza przeply¬ wa ciecz przez sekcje 302, wytwarzajaca pare i polaczona z odwadniaczem 232.Z odwadniacza przeplywa para przez przegrzewacz 242 do turbiny glównej 12, stanowiacej w danym przykladzie wyko¬ nania maszyne, zuzywajaca pare. Spaliny przeplywaja kolejno przez sekcje, wy¬ twarzajaca pare, przegrzewacz i podgrze¬ wacz i moga czesciowo lub calkowicie ogrzewac odwadniacz.Turbina pomocnicza 287 uruchomia pompe zasilajaca 289, dmuchawe 288 i pompe paliwowa 290. Na rysunku sa te maszyny uwidocznione schematycznie - 2 —i rozmieszczone tak, ze sa uruchomiane wszystkie za pomoca wspólnego walu z je¬ dnakowa iloscia obrotów na minute. Ko¬ nieczne zmiany ilosci obrotów jak równiez warunków napedu miedzy tymi maszyna- I mi moga byc uskuteczniane równiez przez | te turbine pomocnicza 287.Doprowadzanie paliwa plynnego do palnika 4 jest regulowane przede wszyst¬ kim iloscia obrotów pompy olejowej 290.Dalsze regulowanie uskutecznia sie przez i dlawienie zaworu rozrzadzajacego 13 w przewodzie 5. Doplyw jest stale mierzony za pomoca miernika 14.Doprowadzanie powietrza potrzebnego ^ do spalania jest regulowane przede wszystkim iloscia obrotów dmuchawy 288 i znajduje sie ponadto pod kontrola kla¬ py 15, umieszczonej w przewodzie 7 na koncu wlotowym dmuchawy. Doprowa¬ dzane powietrze jest stale mierzone za po¬ moca miernika 16.Doprowadzanie cieczy lub wody pod cisnieniem przewodem 11 okresla ilosc obrotów pompy 289, poza tym ten doplyw znajduje sie pod kontrola zaworu regulu¬ jacego 17 na stronie ssawczej pompy i za¬ woru regulujacego 18 w przewodzie okra¬ zajacym pompy.Podczas pracy takiego urzadzenia wy¬ twarzajacego pare mierzy sie wystepujace rózne zmienne wielkosci na przyrzadach, umozliwiajace samoczynne regulowanie doplywu wody i doprowadzanie srodków spalania do paleniska.Liczba 19 oznacza przyrzad, dzialaja¬ cy pod cisnieniem, np. rurke Bourdon'a, polaczona z przewodem 244 do wskazy¬ wania chwilowego cisnienia wyplywajacej pary. Liczba 22 oznacza przyrzad, dziala¬ jacy pod wplywem temperatury, np. rur¬ ke Bourdon'a, tworzacy czesc skladowa ukladu dzialajacego pod wplywem tempe¬ ratury, wlaczonego do przewodu 244, ce¬ lem wskazywania chwilowej wysokosci temperatury wyplywajacej pary.Liczba 78 oznacza miernik podobny do mielników 14 i 16, mierzacy doplyw pary przewodem 244 do turbiny 12 lub do innej maszyny, zuzywajacej pare.Liczba 29 oznacza przyrzad, dzialaja¬ cy w zaleznosci od poziomu cieczy w od- wadniaczu i stanowiacy zbiornik wytrzy¬ maly na cisnienie, w którym znajduje sie rurka w ksztalcie litery U, napelniona rtecia z koncami polaczonymi na róznej wysokosci z odwadniaczem. Plywak na po¬ wierzchni rteci w jednym z ramion rurek wznosi sie i opada i uruchomia wskazów¬ ke w celu wskazywania chwilowej wyso¬ kosci poziomu cieczy w odwadniaczu.Mierniki 14, 16 i 78 (uwidocznione schematycznie) sa przyrzadami, dzialaja¬ cymi pod cisnieniem róznicowym, które moga niewlasciwy stosunek miedzy cisnie¬ niem róznicowym i wielkoscia przeplywu wyregulowac z takim wynikiem, zeby na¬ stawienie katowe wskazówki na podzialce bylo bezposrednio proporcjonalne do wiel¬ kosci przeplywu strumienia cieczy. Liniami kreskowanymi jest uwidoczniony we¬ wnetrzny ksztalt mierników, posiadajacych w zamknieciu cieczowym dzwon o scianach odpowiedniej grubosci i ksztaltu.Wedlug wynalazku reguluje sie przede wszystkim doplyw cieczy do obiegu wy¬ znaczonego i srodków spalania do paleni¬ ska przez zmiane ilosci obrotów turbiny pomocniczej, przy czym doplyw cieczy stanowi podstawe do regulacji. Przy uwzglednieniu jednak mozliwych róznic w charakterystykach pompy i dmuchawy, jak równiez zmian w warunkach dzialania, stosuje sie pomocnicze narzady nastaw- cze, uzupelniajace pierwsze czyli podsta¬ wowe uregulowanie czynników spalania.Do dodatkowego regulowania doplywu po¬ wietrza sluzy klapa 15, znajdujaca sie przed dmuchawa 288 przy wlocie prze¬ wodu 7 uruchomiana za pomoca pneuma¬ tycznego rozrusznika 38. Doplyw paliwa jest dokladnie regulowany za pomoca za- - 3 —woru 13 w przewodzie 5, dzialajacego przy zmianie pozadanego stosunku miedzy doplywajacym paliwem i powietrzem.Miernik pary 78 przedstawia drazek rozrzadzajacy 42 w celu wytworzenia ci¬ snienia powietrza w jednej komorze roz¬ rusznika powietrznego 47. Wodowskaz 29 przestawia drazek rozrzadzajacy 48 w ce¬ lu wytworzenia odpowiedniego cisnienia powietrze.; yr drugiej komorze przekaznika 47, powodujac potem nastawienie zawo¬ ru 17. Zawór ten jest wiec rozrzadzany wspólnie przez miernik wyplywajacej pa¬ ry i poziomu cieczy w odwadniaczu.Przekaznik wyrównujacy 41 jest pola¬ czony po obu stronach z zaworem 17 i dziala wskutek spadku cisnienia w tym zaworze. Ten przekaznik wytwarza roz¬ rzadzajace cisnienie powietrza, dzialajace przez zawór 117 na rozrusznik 40, kon¬ trolujacy zawory rozrzadcze turbiny po¬ mocniczej 287.Drazek 48 powoduje ponadto nasta¬ wianie zaworu 3 w przewodzie odgalezio¬ nym do przeplywu cieczy z odwadniacza 232.Rurka Bourdon'a przestawia pod dzia¬ laniem cisnienia drazek rozrzadzajacy 69 w celu wytworzenia cisnienia powietrza, oddzialywujacego na zawór okrazajacy 18 i rozrusznik 38. W przewodzie doprowa¬ dzajacym powietrze, np. z dmuchawy po¬ wietrznej, do zaworu 69 jest wlaczony za¬ wór L, którego dzialanie bedzie opisane ponizej.Rurka Bourdon'a 22 moze pod dziala¬ niem temperatury przestawiac drazek roz¬ rzadzajacy 80, w celu uruchomiania pneu¬ matycznego rozrusznika 82, przestawiaja¬ cego dlawiki 83 i regulujacego wysokosc przegrzania pary.Mierniki 14 i 16 dzialaja razem i prze¬ stawiaja drazek rozrzadzajacy 72 w celu wytworzenia cisnienia powietrza w prze¬ kazniku wyrównujacym 74, który wytwa¬ rza kontrolne cisnienie powietrza do roz¬ rzadzania zaworu regulujacego 13 odpo¬ wiednio do stosunku doplywu paliwa i po¬ wietrza.Fig. 2 przedstawia uklad polaczen urzadzenia wedlug fig. 1. Wzgledne polo¬ zenie i rozmieszczenie mechanicznych czesci urzadzenia jest jednakowe na oby¬ dwóch figurach, a mianowicie rurki Bour- don'a 19 i 22, wodowskaz 29, zawór 10, zawór 17, przewód 5 i wal turbiny pomo¬ cniczej znajduja sie w tym samym miej¬ scu. Tak samo jest umieszczony w tym sa¬ mym miejscu odwadniacz 232 z tym, ze styczne polaczenie pieciu przewodów przeplywowych z odwadniaczem 232 jest uwidocznione wyrazniej.Jeden glówny lacznik elektryczny jest oznaczony litera X, a drugi taki lacznik litera Y. W polaczeniu z rurka Bourdon'a 19, dzialajaca pod cisnieniem, jest uwido¬ czniony lacznik HP, a w polaczeniu z rur¬ ka Bourdon'a 22, dzialajaca pod wply¬ wem temperatury, lacznik HT. Z wodo- wskazem 29 jest polaczony lacznik LL dla niskiego poziomu wody, a z kazda z pie¬ ciu rur, polaczonych z odwadniaczem 232 podwójny lacznik kontaktowy HF, który przy niepozadanych temperaturach w od¬ nosnym przewodzie rurowym zostaje uru¬ chomiony. Kazdy z laczników HF posiada lampe sygnalowa O zapalajaca sie przy powstaniu niepozadanej temperatury. Li¬ tery LO oznaczaja lacznik, dzialajacy pod cisnieniem, otwierajacy dwa obwody pra¬ du przy niedostatecznym cisnieniu oleju smarnego, doprowadzonego do walu tur¬ biny pomocniczej. Litery LW oznaczaja lacznik, otwierajacy dwa obwody pradu przy malym cisnieniu wody po stronie wlotowej zaworu 17.Litera S oznacza swiece zapalowa lub podobny zapalnik palnika, sluzacego do ogrzewania paleniska.Gdy urzadzenie ma byc uruchomione, wówczas obwód pradu do zapalania przedstawia sie nastepujaco. Lacznik LW — 4 —dziala pod cisnieniem wody a lacznik LO pod cisnieniem oleju smarnego, wlaczajac dwa przewody elektryczne; przez zam¬ kniecie lacznika X wlacza sie prad do uruchomienia swiecy S, zaworu gazowego 10 na polozenie otwarte, wskutek wzbu¬ dzenia solenoidu K, i wzbudza sie prze¬ kazniki B, C i F. Przekaznik C laczy cew¬ ke przekaznika B z ziemia, wobec czego ten przekaznik wylacza sie po czterech sekundach, a przekaznik E zostaje wzbu¬ dzony, otwierajac potem zawór spalino¬ wy J w przewodzie 5 i zamyka zawór do przeplywu oleju M, otwierajac obwód pra¬ du cewki F. Po czterech sekundach wyla¬ cza sie cewka F, przy czym przekaznik A zostaje wzbudzony (gdy plomien zostal wytworzony, wskutek czego przyrzad U, który przy braku plomienia zaczyna dzia¬ lac, wzbudzil przekaznik G). Wzbudzenie przekaznika A przerywa obwód zapalaja¬ cy i wzbudza przekaznik D, wskutek cze¬ go zawór 10 zostaje zamkniety, przekaz¬ nik C wylaczony i zwarty inny obwód pra¬ du dla cewki przekaznika E. Gdy prze¬ kaznik C zostaje wylaczony jest przekaz¬ nik E wzbudzony, wobec czego przeplyw do przekaznika D (do cewki przekaznika E) jest otwarty.Brak plomienia przy zapalniku 4 (fig. 1) powoduje wylaczenie przekaznika D, wobec czego przekaznik A nie ma pradu, co powoduje ponowne zapalenie, a prze¬ kaznik D, obracajacy zawór 10, wzbudza przekaznik C i wylacza przekaznik E.Przy wylaczonym przekazniku E jest za¬ wór paliwowy J zamkniety, zawór M otwarty, a przekaznik F wzbudzony, Ten przebieg powtarza sie w opisany sposób kazdorazowo gdy lacznik X zostanie zamkniety i prad elektryczny z baterii wlaczony.Gdy laczniki HT, HP lub HF sie sa¬ moczynnie wylacza, nastepuje wylaczenie przekaznika E, zawór J zostaje zamknie¬ ty, zawór L otwarty i przekaznik F wzbu¬ dzony. Potem nastepuje wspomniany przebieg, powstajacy przy braku plomie¬ nia, z ta róznica, ze zapal S i zawór gazo¬ wy 10 pozostaja wlaczone, a przekaznik E nie moze dzialac, az do zamkniecia spe¬ cjalnego lacznika (HF lub HP lub HTJ, gdy niezwykly ten stan nie jest popra¬ wiony.Przeplyw pradu przez solenoid T na¬ stepuje, gdy przekazniki C i E sa wzbu¬ dzane, co wywoluje praca doplywu pali¬ wa olejowego, gdy przyrzad U, dzialaja¬ cy przy braku plomienia, nie wzbudzi przekaznika G. Gdy plomien przy palniku nie utworzy sie w dziesieciu sekundach po wzbudzeniu przekaznika E wylacza sie solenoid T, wylaczajac przyrzady S, K, J.Solenoid ten przelacza równiez po mniej wiecej pieciu kolejnych wlaczeniach, prze¬ znaczonych do zapalania. W razie niskie¬ go cisnienia wody w wlocie pompy zasila¬ jacej, albo niskiego cisnienia oleju smar¬ nego dla maszyn pomocniczych zostaje Wylaczony zapal S, zawór K i zawór / za pomoca laczników LW lub LO.Te wylaczenia przerywaja prad do so¬ lenoidu P, wskutek czego zostaje wyla¬ czony rozrusznik zaworu turbiny pomocni¬ czej, a caly uklad maszyn pomocniczych unieruchomiony. Solenoid P nastawia zwy^ kle zawór 117, wlaczony w przewód po¬ wietrzny 68 tak, iz cisnienie rozrzadcze powietrza przeplywa swobodnie z przy¬ rzadu 41 do przyrzadu 40. Gdy do sole¬ noidu P nie doplywa prad, zamyka zawór 117 polaczenie z przekaznikiem 41 i otwie¬ ra komore przeponowa rozrusznika 40 w kierunku atmosfery, wskutek czego spre¬ zyna tloczna tego przyrzadu moze spowo¬ dowac polozenie zamkniecia. W ten spo¬ sób wylacza sie takze turbine pomocnicza.Za pomoca lacznika X moze byc wy¬ laczony caly uklad. Za pomoca lacznika Y moze byc wylaczona tylko turbina po¬ mocnicza.W przewodzie, doprowadzajacym po- - 5 -wietrze z dowolnego zródla np, z dmu¬ chawy, znajduje sie zawór L, uruchomia¬ ny solenoidem, który to przewód jest po¬ laczony z zaworem rozrzadczym rurki Bourdon'a 19, dzialajacej na cisnienie.Z ukladu wedlug fig. 2 wynika, ze prze¬ kaznik tego zaworu jest normalnie wzbu¬ dzony i otwór ten jest otwarty. Gdy który z laczników bezpiecznikowych sie przela¬ czy i otworzy obwód pradu elektrycznego przekaznika L, zamyka sie ten zawór i przerywa doplyw powietrza do zaworu rozrzadzajacego, odciazajac cisnienie po¬ wietrza, dzialajace na rozruszniki 18 i 38.Zawór, obciazony sprezyna 18, w przewo¬ dzie okreznym pompy wodnej zostaje wte¬ dy zamkniety, a tak samo dlawik 15 w wlocie dmuchawy powietrznej.Takie dzialanie jest szczególnie celo¬ we, gdy nadmierna temperatura dziala na jeden z laczników HF, gdyz takie przela¬ czenie zamyka zawór paliwowy J, a przy tym jest pozadane, aby dlawik 15 byl za¬ mykany w tej samej chwili. Uklad maszyn pomocniczych moze wtedy dzialac dalej i uruchomiac dmuchawe. Przeplyw stru¬ mienia powietrza do paleniska moze byc wtedy zmniejszony tylko przez zamkniecie klapy 15. Jednoczesnie jest pozadane zamkniecie zaworu okrazajacego 18 w ce¬ lu osiagniecia tego, by cala ilosc wody, do¬ prowadzanej za pomoca pompy 289, prze¬ plywala do urzadzenia wytwarzajacego pare, w celu zabezpieczenia go przeciw przepalaniu rur a oprócz tego przeciw nadmiernemu podnoszeniu ilosci obrotów pompy 289. Nalezy zaznaczyc, ze okresle¬ nie zamkniecia klapy 15 oznacza, ze ta klapa zamyka sie do pewnego okreslone¬ go polozenia, wynoszacego np. 20% cal¬ kowitego przeswitu. Jest pozadane nasta¬ wienie sie dlawika 15 na najmniejszy przeswit w razie braku plomienia, gdyz za pomoca rozrzadu wlaczajacego ponownie obwód zapalajacy palnik zostaje natych¬ miast zapalony, a dmuchawa moze przy tym obracac sie jeszcze z wielka iloscia obrotów.W miejscu, oznaczonym litera L" na fig. 1, jest wlaczony za pomoca solenoidu uruchomiany zawór w przewód, doprowa¬ dzajacy powietrze, do przyrzadu rozrza¬ dzajacego 72, do regulowania stosunku miedzy paliwem i powietrzem. Ten zawór dziala w sposób podobny jak zawór L i moze w ukladzie polaczen zastepowac zawór L w ukladzie elektrycznym. Ten zawór moze byc z zaworem L wlaczony równolegle w obwód pradu, gdy stosuje sie obydwa zawory L i L\ Dziala on na zamykanie zaworu, doprowadzajacego pa¬ liwo 13.Drugie dodatkowe regulowanie paliwa odbywa sie za pomoca zaworu 13 w zalez¬ nosci od stosunku miedzy paliwem i po¬ wietrzem. Gdy doplyw powietrza zmienia sie, to wraz z nim zmienia sie równiez pro¬ porcjonalnie doplyw paliwa. Zawór Af uruchomiany solenoidem, jest wlaczony w przewód okrezny pompy paliwowej 290.W przewodzie paliwowym samym znaj¬ duje sie zawór 13 i miernik 14. Solenoid zaworu Af jest wlaczony równolegle z so¬ lenoidem zaworu J, wskutek czego, gdy zawór J zostaje wylaczony i zamyka ob¬ wód okrazajacy, zawór M otwiera sie sa¬ moczynnie, a w tym okresie przebiegu za¬ palania olej jest odprowadzany, gdy glówny zawór J jest zamkniety. Gdy brak plomienia, zamyka sie zawór J, wskutek czego przerywa sie doplyw paliwa do pal¬ nika. Gdyby nie zastosowano przewodu okrazajacego i zaworu M, to miernik 14 spadalby do zera, a wskutek powstajace¬ go wtedy stosunku miedzy powietrzem i paliwem zawór 13 otwieralby sie calko¬ wicie. Gdyby przy ponownym wlaczeniu obwodu zapalajacego zawór J sie znowu otworzyl, to zawór 13 znajdowalby sie w stanie zupelnie otwartym, wskutek czego doplywalaby do palnika zaworem J duza ilosc oleju, kfóra bylaby wieksza niz to — Sw danej chwili jest pozadane. Przez za¬ stosowanie przewodu okreznego i zaworu Af zostaje w razie zgasniecia plomienia i zamkniecia sie zaworu J otwarty zawór Af, a strumien paliwa utrzymany za po¬ moca miernika 14: w mniej wiecej tej sa¬ mej wielkosci, jaka wynikala dotychczas z stosunku doprowadzania powietrza, lecz olej zostaje odprowadzany przez zawór Af. Zawór 13 nie otwiera sie wtedy tak znacznie, w kazdym razie nie wiele wiecej jak dotychczas, wskutek czego, gdy zawór J zostanie ponownie otwarty, nastepuje doplyw oleju bez nadmiaru do palnika.Gdy brak plomienia w palenisku albo on nie powstanie, zostaje zawór paliwowy J zamkniety jak równiez zawór L, wsku¬ tek czego zawór okrazajacy 18 do przeply¬ wu cieczy i klapa 15 zostaja zamkniete.Gdy temperatura rur, znajdujacych sie w palenisku, jest nadmiernie wysoka, zamy¬ ka lacznik HF zawór J doprowadzajacy paliwo i zawór L, wskutek czego zawór okrazajacy 18 zostaje zamkniety a klapa 15 nastawiona na najmniejsze otwarcie.Na fig. 3 i 4 przedstawiony jest jeden lacznik HF, skladajacy sie najlepiej z pre¬ ta kwarcowego 118 i otaczajacej go rurki 119, przy czym jest on umieszczony blisko jednej z rur przed wlotem do odwadnia- cza 232. Rurka 119 lacznika jest przymo¬ cowana w izolatorze 120, a pret kwarcowy 118 polaczony obrotowo z izolatorem 121, odsuwanym od izolatora 120 za pomoca sprezyny.Gdy temperatura zmaleje ponizej okre¬ slonej wysokosci, czesci skladowe laczni¬ ka zajmuja polozenie, uwidocznione na fig. 4, przy czym kontakty miedzy prze¬ wodami 122 i 123 sa zwarte, a miedzy przewodami 124 i 125 otwarte. Przewody 122 i 123 znajduja sie w obwodzie pradu przekaznika E (fig. 2). Gdy temperatura wzrasta, wydluza sie rurka metalowa 119 w lewo od izolatora 120 i przesuwa pr^t kwarcowy 118, który wskutek dzialania temperatury nie zmienia swej dlugosci.Ten przesuw drazka kwarcowego w kwo obraca izolator 121 na kontaktach prze¬ wodu 122, 123 przeciw dzialaniu sprezyny 126, a po pewnym przesuwie nastepuje zwarcie kontaktów przewodów 124, 125 i zapalenie lampy sygnalowej O, wskazu¬ jace powstanie niebezpiecznej temperatu¬ ry lub bliski taki stan. Przy dalszym wzroscie temperatury spowoduje dalsze rozprezanie rurki 119 obrót izolatora 121 na kontaktach przewodów 124, 125, wsku¬ tek czego nastepuje otwarcie obwodu pra¬ du w przewodach 122, 123 i zamkniecie zaworu paliwowego J oraz przelaczenie zaworu L.Na fig. 5 i 6 jest przedstawiony odpo¬ wiedni przyklad wykonania przyrzadu U, sygnalizujacego brak plomienia. Komórka fotoelektryczna 128 jest skierowana ku plomieniowi palnika 4 i wytwarza prad w przewodach 127, 128, wystarczajacy do wzbudzenia przekaznika G, gdy plomien jest zapalony i pali sie. Miedzy komórka fotoelektryczna i plomieniem znajduje sie przegroda wodna 130, zaopatrzona w uklad okrezny 131, dzialajacy wskutek ogrzewania.Na fig. 6 jest komórka fotoelektryczna 129 skierowana w lewo. Miedzy komórka fotoelektryczna i plomieniem znajduje sie komora wodna 130 o sciankach ogniotrwa¬ lych 132, tworzacych przestrzen wypel¬ niona woda lub inna odpowiednia ciecza.Swiatlo z plomienia musi przenikac komo¬ re wodna 130 przed natrafieniem na ko¬ mórke fotoelektryczna 129. Glówne zada¬ nie komory wodnej polega na tym, aby pochlaniac cieplo promieniowania, które mogloby uszkodzic komórke fotoelektrycz¬ na.Stale dzialanie promieniujacego ciepla na wode w komorze 130 podwyzszyloby niedopuszczalnie jej temperature. Aby te¬ mu zapobiec jest ona zaopatrzona w obieg okrezny. Komora wodna 130 jest u góry — 7 —polaczona z górnym koncem wezownicy 131 umieszczonej z zewnatrz komory 130 i w pewnej odleglosci od niej tak, iz ta wezownica nie znajduje sie w tych sa¬ mych warunkach temperatury, jak komo¬ ra 130. Dolny koniec wezownicy 131 jest polaczony z dolnym koncem komory 130.Gdy wskutek odbierania ciepla promieniu¬ jacego temperatura w komorze 130 wzra¬ sta, powstaje przeplyw w kierunku prze¬ ciwnym do obrotu wskazówki zegara (fig. 5), w którym goraca woda doplywa do wezownicy i przy tym oddaje czesc swego ciepla przez promieniowanie z rurki.Ochlodzona woda przeplywa potem z we¬ zownicy 131 do dolnej czesci komory 130.Na odpowiedniej wysokosci znajduje sie zawór wylotowy 133 do wyplywu po¬ wietrza z tego przyrzadu, oraz rozprezal- ny metalowy cylinder 134, umozliwiajacy rozprezanie sie cieczy i powietrza w przy¬ rzadzie wskutek zmian temperatury. Licz¬ ba 135 oznacza zamkniecie rurki do na¬ pelniania przyrzadu woda lub inna ciecza. PL