Przedmiotem wynalazku jest wielokrot¬ na podzialka lukowa do skazówkowych przyrzadów pomiarowych, elektrycznych i mechanicznych, o zmiennym zakresie po¬ miarowym.Znane sa przyrzady takie z podzialka- mi, wykonanymi na tasmie bez konca, któ¬ ra mozna przesuwac pod szczelina, biegna¬ ca wzdluz toru konca skazówki. Tasma ta¬ ka nadaje sie jednak tylko do przyrzadów, których skazówka zakresla kat stosunkowo maly.Wielokrotna podzialka lukowa przyrza¬ du pomiarowego wedlug wynalazku moze obejmowac kat dowolnie duzy, dochodzacy nawet do kata pelnego. W tym celu po- dzialki sa wykonane na powierzchni giet¬ kiej rurki, wsunietej obrotowo na trzpien, wygiety wzdluz toru konca skazówki. Po- dzialki, odpowiadajace poszczególnym za¬ kresom pomiarów, sa wykonane wzdluz poszczególnych tworzacych powierzchni rurki, tak ze przy obrocie rurki okolo trzpienia zwraca sie ona kolejno poszcze¬ gólnymi podzialkami w strone odczytu.Gietka rurka albo jej warstwa wewnetrznamoze byc falisty waz metalowy bez szwu, rurka z tkaniny lub innego materialu po¬ datnego afjbo rurka z drutu, zwinietego srubowo. MAsi ona byc na skrecanie podat¬ na tak malo, by obracala sie na calej dlu¬ gosci podzialki bez dostrzegalnego od¬ ksztalcenia katowego.Gietka rurka moze miec prócz tego war¬ stwe zewnetrzna z innego materialu podat¬ nego, nadajacego sie do wykonania na nim podzialek, albo moze miec nasadzone tarczki.Podzialki sa wykonane badz w calosci na bocznej powierzchni rurki gietkiej, badz kreski podzialkowe, wspólne dla róznych zakresów pomiarowych, sa wykonane na tarczy przyrzadu pomiarowego obok szcze¬ liny, pod która przebiega gietka rurka, a liczby, odpowiadajace tym kreskom po- dzialkowym przy poszczególnych zakre¬ sach pomiarowych, sa wykonane albo na bocznej powierzchni tej rurki, albo na czo¬ lowej powierzchni nasadzonych na nia tarczek. Mozna wreszcie wykonac dwa sze¬ regi kresek podzialkowych po obu stro¬ nach szczeliny, uwidoczniajac np. odmien¬ nym zabarwieniem, które kreski naleza do których liczb.Rysunek przedstawia trzy przyklady przyrzadu pomiarowego wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia galwanometr, fig. 2 — obrotomierz, fig. 3 — wage uchylna.Koniec skazówki a galwanometru 6 we¬ dlug fig. 1 przesuwa sie wzdluz szczeliny c tarczy d. W szczelinie c widoczny jest jeden z szeregów liczb, wykonanych na bocznej powierzchni rurki gietkiej e, nale¬ zace zas do nich kreski podzialkowe / sa wykonane na tarczy d przyrzadu wzdluz szczeliny c.Gietka rurka e sklada sie z falistego weza metalowego h i nasunietej nan rurki gumowej g; jest ona wsunieta na trzpien i, zagiety wzdluz szczeliny c i osadzony we wspornikach k, L Do zmiany podzialki przez obracanie rurki gietkiej e okolo trzpienia i sluzy po¬ kretlo m, polaczone z przelacznikiem n, zmieniajacym równoczesnie zakres pomia¬ rowy galwanometru.W obrotomierzu wedlug fig. 2 rurka gietka e opasuje niemal caly obwód jego okraglej tarczy. Podzialki moga byc zmie¬ niane recznie lub samoczynnie, zaleznie od szybkosci walka.Waga uchylna wedlug fig. 3 ma stala podzialke p w jednostkach ciezaru, wyko¬ nana na tarczy wagi, a pod nia podzialke zmienna, widoczna w szczelinie c i podaja¬ ca w jednostkach monetarnych koszt odpo¬ wiedniej ilosci towaru przy jednej z róz¬ nych cen, które sa oznaczone na pokretle m i wedlug których nastawia sie tym po¬ kretlem odpowiednia podzialke.Wedlug wynalazku mozna uksztaltowac równiez przyrzad z podzialka o cyfrach sto¬ sunkowo wielkich, np. zegar, pozwalajac uwidoczniac przed poludniem liczby 1 — 12, a po poludniu liczby 13 — 24. Cyfry podzialki 24-godzinnej nie sa wtedy mniej¬ sze od cyfr zegara z podzialka 12-godzin- na Rurka gietka moze zamiast przekroju kolowego miec przekrój wielokatny. Po¬ szczególne podzialki sa wtedy wykonane na jej poszczególnych sciankach. PL