Najdluzszy czas trwania patentu do 27 lipca 1953 r.W zbiornikach gazowych z falista, ela¬ styczna powloka blaszana, opisanych w pa¬ tencie nr 26 965, powyzsza powloka blasza¬ na jest obciazona od wewnatrz cisnieniem gazu, pod dzialaniem którego w czesciach plaskich poszczególnych fal moga powstac wybrzuszenia, wywolujace dodatkowe na¬ prezenia, które sa w stanie spowodowac u- szkodzenie powloki blaszanej zbiornika.Aby zapobiec powstawaniu niedopu¬ szczalnych wyboczen w plaskich czesciach poszczególnych fal pod dzialaniem tego ci¬ snienia, stosowano dotychczas stosunkowo grube blachy. Jednakze stosowanie tych blach ma te wade, ze wprawdzie osiagano dostateczna odpornosc blach, zabezpiecza¬ jaca je przed powstawaniem tych wybo¬ czen, to jednak plaszcz blaszany nie posia¬ dal takiej podatnosci, jaka bylaby pozada¬ na ze wzgledu na jego przeznaczenie. W ce¬ lu umozliwienia stosowania cienkich blach stosuje sie wedlug wynalazku wytrzymale na zginanie prety usztywniajace, o które o- piera sie gietka blacha falista. Wskutek podparcia tymi pretami usztywniajacymi faliste blachy nie moga przy swym od¬ ksztalceniu wykraczac poza pewne okreslo¬ ne granice. Przez nadanie odpowiedniegoksztaltu pretom usztywniajacym mozna równiez z góry ustalic w pewnych granicach dopuszczalne odksztalcania blachy falistej i uniknac dzieki temu nadmiernych napre¬ zen, które moglyby powstac przy zupelnie dowolnym odksztalceniu blach falistych.Wedlug wynalazku prety usztywniaja¬ ce polaczone sa ze soba na koncach prze¬ gubowo, wskutek czego moga dostosowy¬ wac sie do zygzakowatego ksztaltu blachy falistej. Najnizsze prety usztywniajace sa polaczone przegubowo z dnem, a najwyzsze — z pokrywa zbiornika. W ten sposób po¬ wstaje pewna liczba rzedów wytrzymalych na zginanie laczników, które siegajac od pokrywki zbiornika do dna stanowia szkie¬ let, który moze byc skladany. Na szkiele¬ cie tym spoczywa podparta gietka powloka blaszana, która moze przy tym przylegac swobodnie do pretów usztywniajacych lub tez moze byc polaczona z nimi w odpowied¬ ni sposób w miejscach podparcia.W celu umozliwienia zmian falistego ksztaltu, zachodzacych przy napelnianiu i opróznianiu zbiornika linie faliste, wzdluz których blacha jest wygieta, przebiegaja wedlug wynalazku w taki sposób, ze w jed¬ nym lub kilku miejscach kazdej Unii fali¬ stej powstaja zagiecia prostopadle lub prawie prostopadle do nastepujacych ko¬ lejno za nimi czesci linii falistej i które sa polaczone ze soba malymi promieniami krzywizny. Dzieki temu jedne czesci linii falistej; przebiegaja prawie równolegle do pretów usztywniajacych, natomiast inne czesci tej linii, które sa nieznacznie wygie¬ te prawie pod katem prostym, przebiegaja w przyblizeniu prostopadle do kierunku pretów usztywniajacych. Na tych prosto¬ padle zagietych miejscach blachy falistej znajduja sie polaczenia pomiedzy powloka blaszana i pretami usztywniajacymi, wyko¬ nane w postaci krótkich dzwigni, polaczo¬ nych przegubami zarówno z pretami u- sztywoiajacymi, jak i z powloka blaszana Cel i dzialanie tych pretów usztywniaja¬ cych polega na tym, ze powloka blaszana jest zabezpieczona w jeszcze wiekszym stopniu przed niepozadanymi odksztalce¬ niami. W ten sposób uzyskuje sie moznosc pozadanego przeginania powloki blaszanej przy napelnianiu i opróznianiu zbiornika.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 i 2 przedsta¬ wiaja pionowy przekrój czesci powloki z jedna fala plaszczyzna, przeprowadzona przez os zbiornika, przy czym fig. 1 przed¬ stawia fale w stanie rozciagnietym, a fig. 2 — w stanie skurczonym, fig. 3 przedsta¬ wia wycinek czesci powloki z jedna fala w widoku z góry, fig. 4 — czesciowy przekrój pionowy falistej powloki blaszanej plasz¬ czyzna, przechodzaca przez ob zbiornika napelnionego gazem, natomiast fig. 5 przedstawia taki sam przekrój tej czesci powloki w stanie skurczonym zbiornika opróznionego.Na fig. 1 i 2 linia a przedstawia bla¬ che powloki zbiornika, przy czym B ozna¬ cza wnetrze zbiornika, gdzie panuje ci¬ snienie gazu, który dazy do wypchniecia blachy fali a na zewnatrz. Aby temu za¬ pobiec, zastosowane zostaly wytrzymale na zginanie prety usztywniajace 6 (fig. 1), które w stanie rozciagnietym przebiegaja w przekroju pionowym zygzakowato. Kaz¬ de dwa sasiednie prety usztywniajace sa polaczone ze soba przegubowo, a mianowi¬ cie na wewnetrznym koncu bezposrednio za pomoca przegubów d, na zewnetrznym koncu za posrednictwem narzadów posre¬ dnich h, które sa polaczone z pretami usztywniajacymi za pomoca przegubów e, e.Prety usztywniajace 6, przedstawione schematycznie na rysunku, sa polaczone z powloka blaszana a zol pomoca przegubów c. Moga one byc równiez polaczone za¬ miast za pomoca przegubów c, za pomoca nitów lub przez spawanie z powloka bla- — 2 —szaaa a na dowolnej dlugosci. Faliste tóa* chy sa przestawione aa rysunku syme* tfycznie wzgledem linii poziome), moga byc one jednak równiez umieszczona w ta* ki sposób. Zeby dolna czesc kazdej fali w cela ulatwienia splywu wody równiez i w stanie zlozonym byla wszedzie nachylona na zewnatrz. Ksztalt kazdego preta b jest dobrany tak, aby czesci powloki blaszanej, ofoejmtfjace kazda fedfia fale mogly w sta¬ nie rozlozonym (fig, 1) podnosic eic w pe¬ wnych miejscach ponad prety usztywnia* jace b, natomiast przy skladaniu, dzieki znaczniejszymi wybrzuszeniu (fig, 2), mo* gty opierac ma coraz wiecej lub calkowi¬ cie o prety usztywniajace b. Przy opiera¬ niu tle tych Mach o prety usztywniajace w jednym miejscu zaleznie od odksztalcenia lad mctfe nastapic jednoczesnie oddalanie sie blach od tych pretów w drugim miej¬ scu. Mozna rówitiez otrzymac oparcie w wiekszej liczbie punktów przez odpowie¬ dnie wykonanie pretów usztywniajacych *. Na fig. 3 przedstawiona jesi postac wy¬ konania powloki wedlug -wynalazku, w kiórej kilka pretów usztywniajacych 6 jest polaczonych ze sdba za pomoca stycznego do dbwodn zbiornika wiazania f, wskutek czego utworzona zostala rama otwarta z jednej strony, t. j. zlozona *ylko z trzech boków b, b, f. Rama ta moze byc usztyw¬ niona jeszcze pretem przekatnym g. Taki ramowy uklad pretów usztywniajacych nie moze byc wykonany na calym obwo¬ dzie zbiornika ze wszystkimi sasiednimi pretami, gdyz pomiedzy dwiema ramami powinien pozostac wolny odstep, bez po¬ laczenia pretem f. Jest to konieczne, gdyz przy rozchylaniu i skladaniu sie laczni¬ ków obwód ogólny, utworzony z pretów / w ukladzie ciaglym, musi zmieniac sie.Z tego wzgledu kazdy uklad pretów, utworzony z polaczonych ze soba przegu¬ bowo pretów 6, b1 oraz z odpowiadaja¬ cych im laczników h (fig. 3) polaczony jot po jednej jaironie z aasiadbjjfccyjn równoleglym don noklnómm pretów sa po* moca poprzecznych laczników /, tworzac wraz z nim lancuch ramowy, podczas gdy po drugiej stronie nie posiada on takiego polaczenia z sasiednim ukladem pretów.Te* ostatni uklad pretów jest z kolei po¬ laczony po przeciwnej etamle z sasladfcja- cym z nim tym ukladem pretów* tworza* z nim znowu lancuch ramowy* W odmianie wedlug fig, 4 i 5 powlok* blaszana * opiera sie na Wytrzymalych na zginani* przftadfat usztywniajacyi* b, które sa polaczone ze soba praegubowo Za po¬ moca laczników posrfednk& c. Laczniki te na zewnetrznym koncti pretew usztywnia¬ jacych sa wygiete w ksztalcie luka, na we¬ wnetrznym zas koncu s$ prtfcrte, moga je¬ dnak fówniez posiadac kmy ksztalt. Linia falista, wzdluz której jerft wygiete powlo¬ ka blaszana a, posiada zagledarf, przed¬ stawione na rysunku w polozfetritt prawie prostopadlym do kierunku pretów usztyw¬ niajacych d. W miejscach t^cfi zaciec linia falista przebiega prawie prostopadle do swego zasadniczego kierunku iw tych miefseadh powloka Maszama fest polaczo¬ na t& pomoca dSwfgn! f * wytó^alynri na zginanie pretami usztywnijacymi b.Dzwignie / sa polaczone |r*e^bdWO za¬ równo z pretami usztywniajacymi fr, fak i z powftfta blaszana. Zamiast dzwigni / moga byc równiez zastosowane inne na¬ rzady o podobnym dzialaniu, np. podpórki, suwaki, ostrza, przegnity. Mózrta równiez, jak zaznaczono przy omawianiu pierwszej odmiany wykonania wynalazku, zastoso-. wac jedno lub kilka stalych polaczen, np. w miejscu h pomiedzy pretami usztywnia¬ jacymi b i powloka blaszana.Niezbedne skurczenie i wydluzenia kazdej czesci powloki blaszanej zbiornika z jedna fala, zachodzace przy jego na¬ pelnianiu i opróznianiu, odbywa sie przede wszystkim w ostro zagietych miejscach — 3 —d. W ten sposób uzyskuje sie moznosc niezawodnego opanowania odksztalcen, za¬ chodzacych przy ruchu zbiornika. PL