Stosowane powszechnie tarcze szlifier¬ skie, wykonane z piaskowca czy tez z ka¬ mieni sztucznych, sluza, jak wiadomo, do obróbki twardych tworzyw, których po¬ wierzchnia przy obróbce sciera sie na drob¬ ny pylek. Metale wzglednie stopy miekkie musza byc jednak obrabiane przez skrawa¬ nie, albowiem czasteczki takich materialów, oderwane przez szlifowanie, osadzaja sie na tarczy szlifierskiej, zasklepiajac ja i uniemozliwiajac dalsze scieranie powierzch¬ ni materialu.Do obróbki przedmiotów, wykonanych z metali wzglednie stopów miekkich, które w czasie obróbki sa trzymane w reku, a nie umocowane w odpowiednim przyrzadzie, sluzy narzedzie wedlug wynalazku. Spel¬ nia ono zatem analogiczna role, jak tarcza szlifierska przy obróbce materialów twar¬ dych.Posiada ono równiez postac tarczy, skladajacej sie z krazka, wykonanego z drzewa lub innego odpowiedniego, twarde¬ go materialu, na którego obwodzie znajdu¬ je sie obrecz z osadzonymi na niej oddziel¬ nymi nozykami, prostymi lub wygietymi, które przytrzymywane sa z obu stron kraz¬ ka za pomoca plyt okladzinowych. Nozyki moga sie opierac albo na twardym, albo tez na elastycznym podlozu; moga one zajmowac dwa polozenia, w szczególnosci moga byc odchylone na prawo lub na lewo.Ha zalaczonym rysunku uwidoczniono przyklad wykonania tarczy wedlug wyna¬ lazku. Fig. 1 przedstawia czesc tarczy w widoku z boku; fig. 2 — czesc tarczy w przekroju plaszczyzna, przechodzaca przez jego os; fig. 3 — nozyk bez wyciec bocz¬ nych; fig. 4 — nozyk z wycieciami bocz¬ nymi; fig. 5 — polaczenie konców obre¬ czy.Tarcza 1 sklada sie z krazka drewnia¬ nego lub wykonanego z innego twardego materialu V, umieszczonego pomiedzy dwiema plytami okladzinowymi 3 i 3*. Ply¬ ty te posiadaja na swym obwodzie zeby 11, sluzace do przytrzymywania wienca nozy¬ ków 5, 5', nanizanych na obrecz 9.Niektóre nozyki maja wyciecia 7, 8 po bokach (fig. 4) i opieraja sie tymi wyciecia¬ mi o zeby 11 plyt okladzinowych, dzieki czemu caly wieniec nozyków 5, 5' jest trwa¬ le na tarczy / osadzony, przy tym w takiej kolejnosci, ze po kazdej ich parze 5 bez wyciec znajduje sie para 5' z wycieciami bocznymi 7 i 8. Obrecz 9 przechodzi przez otwory 6, znajdujace sie we wszystkich no¬ zykach. Konce obreczy sa polaczone ze so¬ ba na jaskólczy ogon 10 (fig. 5).Zamiast nozyków, wykonanych z plytek prostych, stosowac mozna nozyki nieco wygiete, dzieki czemu uzyskuje sie ko¬ rzystniejszy kat skrawania obrabianego materialu. Zamiast obreczy w postaci wste¬ gi stosowac mozna dwa lub wiecej drutów, przeciagnietych przez odpowiednie otwory w plytkach.Nozyki moga byc osadzone w róznej ko¬ lejnosci, np. po trzech lub czterech nozy¬ kach z wycieciami moga znajdowac sie trzy lub cztery nozyki bez wyciec 7, 8; parzyste nozyki moga byc pelne, nieparzyste zas z wycieciami, wzglednie zmieniac sie moga w dowolnych kombinacjach.Pod nozykami, czyli pomiedzy wiencem 5, 5', a krazkiem l9 znajdowac sie moze pierscien gumowy elastyczny lub tez wy¬ konany z innego materialu elastycznego, a to w tym celu, zeby obwód tarczy mógl sie nieco poddawac.Szerokosc tarczy wzglednie szerokosc nozyków moze byc dowolna, a wiec tarcza moze byc wykonana np. w postaci waskiego krazka, badz szerokiego bebna.W srodku tarczy znajduje sie otwór 2 do osadzania jej na osi maszyny. Celem ulatwienia zestawienia narzedzia krazek V wykonany jest w postaci stozka, t. j. srednica c jest cokolwiek wieksza od sred¬ nicy d. Równiez obwód okladziny 3 jest nieco wiekszy od obwodu okladziny 3', dzieki czemu wieniec nozyków 5, 5' daje sie latwiej zalozyc na\ tarcze. Spód nozy¬ ków 5, 5' jest równiez nieco ukosnie sciety, odpowiednio do nachylenia powierzchni obwodowej krazka V. Nozyki 5, 5' sa na górnej zewnetrznej swej krawedfci,jakRów¬ niez na bocznych krawedziach ukosnie sfa- zowane w celu lepszego1 zbierania obrabia¬ nego materialu.Nozyki 5, 5* w polozeniu, uwidocznio¬ nym po prawej stronie fig. 1, przygotowane sa do pracy, zas w polozeniu i nachyleniu wedlug lewej strony fig. 1 — do ostrzenia.Plyty okladzinowe moga byc wykonane z blachy metalowej lub tez z mas sztucz¬ nych i sa przymocowane do krazka V za pomoca kilku srub 4 z jednej i z drugiej strony tarczy.Nozyki 5, 5' sa wykonane z twardej sta¬ li hartowanej lub tez z odpowiedniego ze¬ laza.Równomierne ostrza na tarczy wedlug wynalazku mozna uzyskac przez jednocze¬ sne fazowanie i szlifowanie krawedzi ply¬ tek, przeznaczonych na nozyki. W szczegól¬ nosci odpowiednie plytki ze stali hartowa¬ nej lub zelaza 5 nasadza sie przez otwory 6 na elastyczny pret metalowy, który na¬ stepnie zgina sie oraz laczy w pierscien, na¬ chylajac równoczesnie na. nim plytki w po¬ lozenie, uwidocznione po lewej stronie fig. 1. Pierscien z nanizanymi w opisany wyzej sposób plytkami naklada sie na odpowied- — 2 —niej Itflelkosci: tarcze metalowa' lub z inne¬ go twardego materialu w ksztalcie krazka, która równiez wykonana jest nieco stozko- wo, i j. srednica jej c, podobnie jak to u- widoczniono na fig. 2, jest nieco wieksza od srednicy d, dzieki czemu wieniec plytek, nanizany na pierscien metalowy, daje sie latwiej zalozyc na tarcze* Pierscien ten za¬ ciska sie nastepnie silnie na tarczy tak, ze¬ by scisle do niej przylegal. Tarcze z osa¬ dzonymi na niej plytkami zaklada sie na maszyne tokarska i, nadajac jej ruch obro¬ towy, wytwarza sie krawedzie tnace, skra¬ wajac je odpowiednim nozem, przez co u- zyskuje sie zupelnie jednakowe ostrza. W ten sam sposób, umieszczajac oselke za¬ miast noza, ostrzy sie tnace krawedzie ply¬ tek. PL