PL26800B1 - Sposób obróbki wlókien roslin lykowych. - Google Patents

Description

Wiadomo, ze roztwory pewnych soli lub mieszanin tych soli posiadaja wlasciwosc rozpuszczania lub speczniania bawelny.Zauwazono, ze takie roztwory posiadaja równiez wlasciwosc wywolywania kurcze¬ nia sie wlókien roslin lykowych, np, juto¬ wych, konopnych i lnianych, które powsta¬ je wskutek zmniejszenia pierwotnej dlu¬ gosci wlókien.Przedmiotem wynalazku niniej szego jest sposób obróbki wlókien roslin lyko¬ wych, oparty na tym spostrzezeniu, przy czym przez obróbke te wlóknom nadaje sie np. mniej lub bardziej wyrazny charakter welny. Osiaga sie to przez obróbke wlókien stezonymi wodnymi roztworami tych soli lub ich mieszanin. Okazalo sie na ogól, ze mozna stosowac stezone roztwory takich soli lub mieszanin soli, które moga same dawac roztwory o wartosci pH nie przekra¬ czajacej 10 i w których nie skrecone wlók¬ no lykowe kurczy sie co najmniej o 2% swej dlugosci. Badanie skurczenia wykonywa sie w ten sposób, ze nie skrecone wlókno wkla¬ da sie do odpowiedniego stezonego roztwo¬ ru soli, cieplego lub zimnego, na przeciag np. 1 godziny; nastepnie wyjmuje sie je, plucze, suszy, a pózniej porównywa jego dlugosc z dlugoscia wlókien nie obrobio¬ nych.Wedlug wynalazku jako zwiazki do obróbki stosuje sie sole, np. chlorek wapnia, bromek wapnia, azotan wapnia, rodanek wapnia, rodanek strontu, rodanek baru,chlorek litu, bromek litu, jodek litu, azotan litu, rodanek sodu, rodanek potasu, roda¬ nek amonu, rodanek glinu, rodanek manga¬ nu, chlorek cynku itd. wzglednie miesza¬ niny takich soli Obróbke wymienionymi solami przepro¬ wadza1 sie zaleznie od uzytej soli w tempe¬ raturze zwyklej lub podwyzszonej, pod cisnieniem zwyklym lub podwyzszonym, przerywajac reakcje po osiagnieciu poza¬ danego wyniku.Wlókna mozna obrabiac w postaci pasm, tkanin, cietego lub luznego materialu. Na ogól przed obróbka stezonym roztworem soli dobrze jest poddac wlókno najpierw dzialaniu rozcienczonego wrzacego roztwo¬ ru weglanu potasowca, a nastepnie albo tez po obróbce stezonym roztworem soli pod¬ dac je dzialaniu kapieli bielacej, dzieki czemu usuwa sie zanieczyszczenia. Roz¬ twór weglanu potasowca moze ponadto za¬ wierac srodki zwilzajace, mydla albo inne produkty pomocnicze, stosowane w prze¬ mysle wlókienniczym.Po obróbce stezonym roztworem soli wlókna pierze sie, ewentualnie bieli, a wreszcie, o ile pozadane jest nadanie im miekkosci w dotyku, traktuje sie je jeszcze srodkiem zmiekczajacym. Sposród srodków zmiekczajacych szczególnie cenne sa te, które naleza do typu mydel inwertowanych (i j. mydel, których reszta tluszczowa znajduje sie w kationie).W przypadku obróbki materialu luzne¬ go zaleca sie na poczatku zabiegu mocno rozluznic wlókna przez gremplowanie, aby umozliwic dobre przenikanie i zwilzanie ich cieczami roboczymi.Luzny material, obrobiony sposobem wedlug niniejszego wynalazku, jest miekki w dotyku podobnie jak welna i wyróznia sie wybitnym skedzierzawieniem, zwlaszcza po ponownym zgremplowaniu. Obrobione przedze dzieki specznieniu posiadaja cenne wlasciwosci, zwlaszcza godna uwagi ela¬ stycznosc.Przyklad I. 10 czesci przedzy z wló¬ kien roslin lykowych, np. konopi, gotuje sie w ciagu godziny w roztworze, zawieraja¬ cym 5 g weglanu sodowego w litrze wody, plucze sie, odwirowuje i obrabia w ciagu godziny w temperaturze 60 — 80°C 100 czesciami 60%-owego wodnego roztworu chlorku wapnia, po czym dokladnie sie plucze i poddaje bieleniu chlorem (roztwo¬ rem podchlorynu sodowego o l°Be). Po wyplukaniu i odchlorowaniu stosuje sie w zwyklej temperaturze obróbke wtórna wodnym roztworem, zawierajacym 0,3% sulfometylanu p - stearoiloaminofenylotrój- metyloamonowego, obliczone w stosunku do wagi materialu.Przyklad II. 10 czesci przedzy konop¬ nej albo jutowej, obrobionej wstepnie tak, jak podano w przykladzie I, wprowadza sie do wodnego roztworu rodanku wapnia o ciezarze wlasciwym 1,36. Po poczatkowym dzialaniu w temperaturze pokojowej mozna podwyzszyc temperature do 70 — 80°C.Nastepnie pozwala sie roztworowi znowu ostygnac i obrabia material tak, jak podano w przykladzie I.Podczas obróbki cienszych numerów przedzy podwyzszanie temperatury jest zbyteczne.Bardzo dobre wyniki otrzymuje sie rów¬ niez, jezeli do roztworu rodanku wapnio¬ wego (na 100 czesci objetosciowych) doda sie nieco lodowego kwasu octowego (3 cze¬ sci objetosciowe).Przyklad III. Surowa, luzna przedze konopna rozluznia sie na gremplarce,, na¬ stepnie w ciagu godziny gotuje sie z wod¬ nym roztworem weglanu sodowego (5 g weglanu sodowego w litrze), plucze sie, bieli roztworem podchlorynu sodowego o 0,5°Be w ciagu % — 1 godziny, t. j. az do osiagniecia zadanego stopnia wybielenia, znowu dokladnie plucze, calkowicie odchlo- rowuje roztworem kwasnego siarczynu so¬ dowego, pierze i przea odwirowanie odwad¬ nia sie, az do osiagniecia ciezaru, dwukrot- — 2 —nie przewyzszajacego ciezar materialu wlóknistego. Tak obrobiony wstepnie ma¬ terial wprowadza sie do wodnego roztworu rodanku wapnia o ciezarze wlasciwym 1,34, pozostawia w nim w ciagu 1 godziny w tem¬ peraturze 25 — 35aC, przy czym material mocno pecznieje, a nastepnie dokladnie sie go pierze. Wlókna, które dzieki tej obrób¬ ce zrobily sie podobne do luznej welny, obrabial sie nastepnie wodnym roztworem, zawierajacym w stosunku do wagi mate¬ rialu 0,3% sulfometylanu stearoilóamino- fenylotrójmetyloamonowego. Po wysusze¬ niu pozostawia sie material co najmniej przez 12 godzin na powietrzu, a nastepnie przepuszcza jeszcze raz przez gremplarke.Zamiast sulfometylanu stearoiloaminofeny- lotrójmetyloamonowego mozna stosowac np. 0,5%-owa mieszanine jednocetylowego estru kwasu ftalowego oraz kwasu sulfo¬ nowego tego estru.Jezeli do przeróbki zastosuje sie znacz¬ nie juz rozluzniony i oczyszczony mate¬ rial, to na poczatku zbytecznie jest gremplo- wanie i gotowanie z soda. Wtedy przy obróbce materialu nie zwilzonego dobrze jest stosowac roztwór rodanku wapniowego o ciezarze wlasciwym 1,32. Dalsza obróbke przeprowadza sie tak, jak podano powyzej.Otrzymuje sie wtedy wybitnie welnisty, miekki i mocno skedzierzawiony material wlóknisty.Przyklad IV, 10 czesci wygotowanej przedzy konopnej albo jutowej ogrzewa sie w ciagu pól godziny do temperatury 100 — 110°C w 100 czesciach wodnego roztworu chlorku litu, nasyconego w temperaturze 100°C, nastepnie dokladnie sie pierze, bieli, a potem obrabia w ciagu 1 godziny wrzacym roztworem wodnym, zawieraja¬ cym 5 g mydla w litrze.Przyklad V. 10 czesci wygotowanej przedzy konopnej albo jutowej obrabia sie w ciagu pól godziny w temperaturze 20 — 30°C 100 czesciami 65%-owego wodnego roztworu chlorku cynkowego, uwalnia od nadmiaru roztworu soli, pierze, bieli roz¬ tworem podchlorynu sodowego o lQBe, plu¬ cze woda oraz woda, zawierajaca kwasny siarczyn sodowy, a nastepnie tak, jak po¬ dano w przykladzie I, obrabia sie roztwo¬ rem sulfometylanu p - stearoiloaminofeny- lotrójmetyloamonowego albo tez namydla sie w temperaturze wrzenia roztworem my¬ dla, zawierajacym w litrze wody 5 g my¬ dla marsylskiego. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób obróbki wlókien roslin lyko¬ wych, znamienny tym, ze wlókna te obra¬ biaj sie stezonymi wodnymi roztworami soli, których pH nie przewyzsza 10 i w których nie skrecone wlókno roslin lykowych kur¬ czy sie co najmniej o 2% swej dlugosci. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze jako stezony roztwór soli sto¬ suje sie sól wapniowcowa kwasu rodano- wodorowego. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze po skonczonej obróbce i ewentual¬ nie po zabiegu bielenia wlókna obrabia sie je srodkiem zmiekczajacym. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze jako srodek zmiekczajacy stosuje sie mydlo zinwertowane, 5.i Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przed obróbka poddaje sie wlókna najpierw dzialaniu rozcienczonego wrzace¬ go roztworu weglanu sodowego. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przy obróbce luznych wlókien ro¬ slin lykowych rozluznia sie je uprzednio przez gremplowanie. Gese llschaf t f ii r Chemische Industrie in Base

1. Zastepca: M. Skrzypkowska rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL