Urzadzenie celownicze do broni palnej przeciwlotniczej sluzy do nadawania lufie dziala wlasciwego kata podniesienia, przy czym nadany kat dzialo powinno zachowy¬ wac podczas sledzenia za celem przez lu¬ nete urzadzenia celowniczego, Odtykanie lub nastawianie zapalnika pocisku musi od¬ bywac sie mozliwie szybko, azeby czas po¬ trzebny do przygotowania dziala do strzalu trwal jak najkrócej, a obsluga urzadzenia celowniczego i dziala ograniczona byla do minimum.Urzadzenie celownicze wedlug niniej¬ szego wynalazku odpowiada tym warun¬ kom, niezbednym przy szybkim i skutecz¬ nym ostrzeliwaniu samolotów. Urzadzenie celownicze wedlug wynalazku polaczone jest mechanicznie z urzadzeniem do odty- kania zapalników, za pomoca którego za¬ palnik pocisku samoczynnie zostaje odty- kany, przy czym urzadzenie to posiada znana lunete o zmiennym polu widzenia, które okresla wartosc wyprzedzenia odpo¬ wiednio1 do szybkosci poruszajacego sie ce¬ lu i zmienia sie samoczynnie odpowiednio do kata polozenia celu. Za pomoca tego u- rzadzenia celowniczego' z jednej strony zo¬ staje nadany lufie potrzebny kat podniesie¬ nia, a za pomoca lunety o zmiennym polu widzenia, polaczonej z urzadzeniem celow¬ niczym, nastawia sie wlasciwe wyprzedze- Wartosci wyprzedzania sa tworzone nieprzez obracanie tarczy nieokraglej lub tar¬ czy, zaopatrzonej w krzywy zlobek, która to tarcza dziala na zespól optyczny lunety.Kat celownika tworzy sie takze przez ob¬ racanie drugiej tarczy nieokraglej lub tar¬ czy, zaopatrzonej w krzywy zlobek. "Oby¬ dwie tarcze znajduja sie na tym samym wa¬ le i sa obracane w zaleznosci od odtykania zapalnika, które okresla sie za pomoca krzywych na cylindrze urzadzenia do od¬ tykania. Cylinder obracany jest za pomoca steru wysokosciowego, za pomoca którego nadaje sie lufie dziala kat podniesienia, przy czym przy sledzeniu krzywej komen¬ derowanej wysokosci okreslone jest odfy- kanie, w zaleznosci od którego obracaja sie wspomniane dwie tarcze. Luneta jest pola¬ czona z urzadzeniem celowniczym w taki sposób, ze obraca sie jednoczesnie z lufa dziala. Za pomoca tarczy katów celownika odejmuje sie od ruchu lunety kat celowni¬ ka, przy czym optyczna linia celowania o- granicza kat polozenia celu, Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania! wynalazku.Szybkosc celu mierzona jest szybkoscio¬ mierzem i nastawiana jest przy lunecie u- rzadzenia celowniczego, natomiast wyso¬ kosc celu, mierzona wysokosciomierzem, sluzy do obslugi cylindra urzadzenia odty- kajacego, zaopatrzonego w zespól krzy¬ wych. Celujacy utrzymuje cel przy obser¬ wowaniu go w polu widzenia lunety .nie tyl¬ ko za pomoca steru bocznego, lecz równiez za pomoca steru wysokosciowego 1, które¬ go ruch obrotowy przenoszony jest na me¬ chanizm podniesien dziala za pomoca prze¬ kladni 2 stozkowych kól zebatych i walu 3, przez co nadaje sie lufie odpowiedni kat podniesienia, z drugiej zas strony ten ruch przenoszony jest za pomoca walu 4 i slima¬ ka 5, osadzonego na tym wale, na kolo sli¬ makowe 6, które osadzone jest na wale 6', ulozyskowanym w dajacej sie przesuwac plycie 33. Przy pokrecaniu kola slimako¬ wego 6 wychyla sie prowadnica 7, osadzo¬ na ,n& wale 6' kola slimakowego. Wzdluz prowadnicy 7 slizga sie suwak 8 z osadzo¬ na na nim i dajaca sie obracac tuleja 9, przez która przechodzi dzwignia 10. Dzwi¬ gnia 10 obraca wal 11, dzwigajacy glowice 12 lunety. Przy ruchach wahadlowych kie¬ rownicy 7, wskutek obrotu kola slimakowe¬ go 6, suwak 8 jest zmuszony do przesuwa¬ nia sie w tej prowadnicy 7, wskutek czego dzwignia 10 waha sie wraz z glowica lune¬ ty 12. Cale to urzadzenie jest osadzone na wale 6", ulozyskowanym w dajacej sie prze¬ suwac plycie 33.Na wale 4 jest oprócz tego zaklinowane stozkowe kolo zebate 13', zazebiajace sie ze stozkowym kolem zebatym i3, wskutek czego ruch walu 4 jest przenoszony na sli¬ mak 14, kolo slimakowe 15 i na cylinder 16 z zespolem krzywych, który obraca sie w zaleznosci od kata podniesienia lufy dzialowej. Na cylindrze 16 jest umieszczo¬ ny znany zespól krzywych róznych wyso¬ kosci. Wskaznik 17 sluzy do nastawiania kata celownika, który przy uruchomianiu przez obslugujacego kola recznego 24, wa¬ lu 25, slimaka 19, kola slimakowego 20 i sruby 18 jest okreslany na krzywej cylin¬ dra 16, odpowiadajacej wybranej wysoko¬ sci. Na wale 25 osadzony jest slimak 21, obracajacy kolo zebate 22, które przenosi ruch wskaznika 17 na urzadzenie odtyka- jace, które samoczynnie odtyka zaladowa¬ ny pocisk. Obrót walu 25 za pomoca prze¬ kladni stozkowych kól zebatych 26, 26', slimaka 27, kola slimakowego 28 i walu 29 jest przenoszony na tarcze 30, zaopatrzona w krzywy zlobek 31. W ten zlobek wchodzi czop 34, umieszczony na dajacej sie prze¬ suwac plycie 33, prowadzonej na pretach 32, 32'. Z plyta 33 jest sztywno» polaczony odcinek 35, posiadajacy krzywy zlobek 36, w który wchodzi czop (na rysunku nie uwi¬ doczniony), umieszczony na suwaku 8, wy¬ konywajacym ruchy poslizgowe. Podniesie¬ nie lub opuszczenie tego urzadzenia o wiel¬ kosc kata celownika odbywa sie za pomo- — 2 —ca czopa 34, wohodzacege w 'kreywy zlobek 3i/, udaro- risooy w za4eznosci od odtykaaia mpalnika dla okneskmej wysokaaci. Poprawke kata celowajika uskutecznia eie za pomoca krzy¬ wego zlobka 36 wskutek którego czop (iate ui*idoc®»iaiiy m rysun¬ ku) wchodzi w zlobek 36, zostaje przesu¬ niety w prowadnicy 7 i przesuwa tuleje 9, dajaca sie przesuwac na dzwigni 10 i od- .ekyilaaa za pomoca/tej dzwigni o wielkosc kata celownika w kierunku przeciwnym- To wychylenie przenosi sie na dajaca sie obra¬ cac glowice lunety 12. Aby celujacy mógl ponownie wprowadzic cel w pole widzenia lunety, musi obrócic ster wysokosciowy /, wskutek czego nastawia lunete z powrotem na kat polozenia celu, przy czym poprawia nachylenie lufy wskutek jednoczesnego ob¬ racania przekladni kól stozkowych 2 i walu 3, a tym samym takze urzadzenie wysoko¬ sciowe — o kat celownika. Przy tym wsku¬ tek przesuwu suwaka 8 zmienia sie takze kat celownika o róznice jego wartosci teo¬ retycznej i rzeczywistej, czyli wprowadza sie poprawke, okreslona przez wspóldziala¬ nie tarczy 30 i steru wysokosciowego 1.Odpowiednio do opisanego dzialania u- rzadzenia celowniczego lufa otrzymuje wlasciwy kat podniesienia, a zapalnik po¬ cisku jest odtykany odpowiednio do okre¬ slonego polozenia celu. Pozostaje teraz na¬ dac lufie okreslone wyprzedzenie. Urzadze¬ nie celownicze zaopatrzone jest w znana lu¬ nete o okreslonym polu widzenia. Celujacy lapie poruszajacy sie cel na brzegu pola widzenia lunety w ten sposób, azeby cel poruszal sie ku srodkowi pola widzenia.Pole widzenia w lunecie jest zmienne, mia¬ nowicie jego srednica lub promien, który wielkosc wyprzedzenia okresla i daje sie odpowiednio do szybkosci celu nastawiac, zmienia sie samoczynnie odpowiednio do kata polozenia celu. Odpowiednia popraw¬ ka wyprzedzenia, czyli powiekszenie lub zmniejszenie nastawionego promienia pola widzenia lunety, wyrazone funkcja „£/&'', prasy to&ym .„t" octucm czas lodu samolotu, * *£" $£go oddalenie, -pcaeprcKwadzone ru&- &taje jfczee zespól optyczny dunely, który paurtócme ,za pomoca krzywego iskthka3Si (tarczy 37 nastaje wprawiony w irmch. Tar- cza 37 fest zaklinowana na iretle 29, wsku- tek cj^o tabmca «eTÓMTarc»eanieiz tarcza 30 w zaleznosci iwl odtykatik;zapaliiika dla ria&skmej wysokosci T*rcza 37 uruck- tata sa pomoca przekladki nklad optyc&ny lunety, ^ftrsy »taje nubworzona funk¬ cja wyprzedzenia l/D. Przekladnie te nie zostaly ze wzgledu na jasnosc rysunku u- widocznione, a zreszta konstrukcja takiej lunety jest znana. PL