Wynalazek niniejszy dotyczy zapalnika uderzeniowego do pocisków, zwlaszcza malokalibrowych, którego iglica jest zary¬ glowana za pomoca mas, dajacych sie od¬ dalac od siebie w kierunku promieni, np. za pomoca kulek, które z kolei w swym po¬ lozeniu ryglujacym sa utrzymywane przez dwa dajace sie przesuwac w kieruniku osio¬ wym narzady, najlepiej w postaci pierscie¬ ni.Istota1 niniejszego wynalazku polega na tym, ze jeden iz dajacych sie przesuwac w kieruniku osiowym pierscieni zostaje po strzale zahamowany, a drugi daje sie prze¬ suwac dlo przodu az do oparcia sie o stala czesc kialdlufaa zapalnika, tak iz pomiedzy tymi pierscieniami, powstaje odstep, w któ¬ ry wchodza kuliki, ryglujace iglice. Wspom¬ niane pierscienie, gdy pocisk jest nierucho¬ my, zajmuja przednie polozenie i utrzymu¬ ja kulki, ryglujace iglice, polozeniu ryglu¬ jacym, a po strzale wskutek wstrzasu prze¬ suwaja sie wstecz, lecz utrzymuja kulki ry¬ glujace tale samo w polozeniu ryglujacym.Gdy jednak ruch pocisku w chwili wylotu jego z lufy broni palnej zostaje hamowa¬ ny, wówczas obydwa pierscienie rozdziela¬ ja sie, gdyz dzialanie sily bezwladnosci, powstajacej wskutek hamowania ruchu po¬ cisku, powoduje przesuniecie sie górnego pierscienia naprzód, nie moze jednak uru¬ chomic dblnego pierscienia, szczelnie osa¬ dzonego w KaTdlubie zapalnika!.Opisane urzadzenie wedlug wynalazkunie posiada narzadów sprezystych, co sta¬ nowi jego! zalete w .porównaniu ze znany¬ mi zapalnikami podobnego rodzaju.Na rysunku przedstawiono przyklad wy¬ konania wynalazku, a mianowicie fig. 1 — 4 przedstawiaja zapalnik wedlug wynalaz¬ ku w przekroju osiowym, przy czym po¬ szczególne czesci zapalnika zajmuja na tych figurach cztery rózne polozenia cha¬ rakterystyczne, fig. zas 5 przedstawia w zwiekszonej podzialce czesc zapalnika w polozeniu, przedstawionym na fig. 2, W ogon kadluba / zapalnika wkrecone jest dno 5, posiadajace otwór 6 dla przej¬ scia iglicy 7, oraz oslona 2, zawierajaca splonke zapalajaca 3 i splonke detonuja¬ ca 4.Wystajaca do wnetrza kadluba zapal¬ nika czesc 8 dna 5 posiada ksztalt tulei, przy czym jej zewnetrzna srednica jest mniejsza odi srednicy wydrazenia w kadlu¬ bie zapalnika, wskutek czego powstaje pier¬ scieniowy luz, w którym jest umieszczony pierscien 9, dajacy sie przesuwac wzdluz osi zapalnika.Pierscien 9 jest zaopatrzony w sroidki, hamujace jego przesuw osiowy w wkruni- kaich normalnych, np. jest w miejscu 16 przeciety. Pierscien ten przylega do scian wydrazenia w kadlubie zapalnika.Nad pierscieniem 9 jest umieszczony pierscien 12, który daje sie przesuwac swo¬ bodnie w obu kierunkach wzdluz osi zapal¬ nika* Na górnym plasku tulei 8 znajduje sie maisai, nip. kulki 11, dociskane do iglicy 7 za pomoca pierscieni 9 i 12, przy czym o te kulki opiera sie zgrubienie 10 iglicy. Igli¬ ca 7 jest zakonczona kolnierzem, który przesuwa sie w zwezeniu glowicy 14 za¬ palnika, zamknietej plytka 15. W ten spo¬ sób otrzymuje sie zespól, -którego, ksztalt zewnetrzny nie rózni sie od ksztaltów za¬ palników zwyklych- Dzialanie zapalnika wedlug wynalazku jest nastepujace.W czasie spoczynku rózne narzady ru¬ chome, które zawiera zapalnik, zajmuja polozenie, przedstawione na fig. 1, przy czym kulki 11, zabezpieczajace iglice, sa przytrzymywane za pomoca pierscieni 9 i 12, docisnietych do siebie i utrzymywanych na miejscu tarciem o gniazdo pierscienia 9.Pocisk nie przedstawia wiec zadnego nie¬ bezpieczenstwa przy transporcie i manipu¬ lowaniu, gdyz iglica jest zabezpieczona przed przesuwem osiowym, a odryglowa- nie jej moze nastapic tylko pod dzialaniem sil bezwladnosci kilkaset razy wiekszych niz sily, powstajace wskutek uderzen lub wstrzasów przypadkowych, jakich pocisk moze doznawac przed1 strzalem,.W chwili sttrzalu pierscienie 9 i 12 prze¬ suwaja sie wsitecz i zajmuja polozenie we¬ dlug fig. 2, w którym górny brzeg pierscie¬ nia 9 znajduje sie ponizej kulek 11, to zna¬ czy ze ten brzeg nie moze w zadnym ra¬ zie przeszkodzic pózniejisizemu ruchowi ku¬ lek w kierunku na zewnatrz pod wplywetm sily odsrodkowej.W razie przypadkowego zatrzymania sie pocisku w lufie zespól pierscieni1 9 i 12 przesuwa sie hardzoi szybko ku przoictowi, wskutek czegoi iglica pozostaje zaryglowa¬ na, a ruchome nairzadiy przyjmuja znowu swe pierwotne polozenie, przedstawione na fig. 1.U wylotu lufy pocisk zostaje hamowany, wskutek czego pierscien 12, który je&t swo¬ bodnie umieszczony w swym gniezdzie i nie podlega bezposrednio wplywowi tego opóz¬ nienia, porusza sie w dalszym ciagu na¬ przód z ta sama szybkoscia, podczas gdy pierscien 9, zacisniety w gniezdzie, pozo¬ staje nadal sztywno polaczony z pociskiem* Z powyzszegoi wynika, ze obydwa pier¬ scienie rozdzielaja sie, a kulki 11, na któ¬ re dziala sila odsrodkowa, wchodza samo¬ czynnie doi utworzonego w ten sposób prze¬ dzialu, zwalniajac iglice 7.Oczywiscie, chwile zwolnienia iglicy przez kulki mozna przyspieszac lub opóz? — 2 —niac, skracajac lub wydluzajac czesc A pier¬ scienia 12, która podczas przesuwania sie pierscienia styka sie z kulkami (fig, 2 i 5).Przez caly czasi posuwania sie do przo¬ du pierscienia 12, dopóki kulki 11 nie zwol¬ nily jeszcze iglicy, kulki te tocza sie po wewnetrznej sciance pierscienia 12, który takze obraca sie wzgledem kadluba zapal¬ nika. Z tego widac, ze linie srubowe, opi¬ sane przez kulki, sa zawsze podobne do siebie, a liczba obrotów, wykonana przez kulki, zanim one zdolaja wysunac sie w kie¬ runku promieni, pozostaje stala dla wszyst¬ kich zapalników, zlozonych z takich sa¬ mych czesci skladowych. A zatem wszyst¬ kie zapalniki po wylocie pocisku z lufy be¬ da sie odbezpieczaly z tym samym opóz¬ nieniem, tak iz niema obawy przedwcze¬ snych wybuchów, co byloBy szczególnie nie¬ bezpieczne w przypadku dzial, ustawionych na samolocie i strzelajacych wzdluz linii jego lotu, poniewaz samolot, poruszajacy sie z wielka szybkoscia, podaza jak gdyby za pociskiem po jego torze.Dobrze jest zaopatrzyc brzeg pierscie¬ nia 12 w poblizu kulek 11 w ukosne scie¬ cie 17, np. o kacie srodkowym 60°, azeby kulki pod wplywem sily odsrodkowej mo¬ gly wspóldzialac w rozsuwaniu pierscieni 9 i 12 po wylocie pocisku z lufy. W tym przypadku najlepiej, jezeli ukosne sciecie ma taka wysokosc, ze kulki 11 vr poloze¬ niu ryglujacym stykaja sie z cylindryczna powierzchnia pierscienia 12, gdy teni zaj¬ muje polozenie, przedstawione na fig. 2. W tym przypadku, zmieniajac odstep: h (fig. 2 i 5) pomiedzy punktem styku i sasiednim brzegiem powierzchni scietej pierscienia, mozna1 dokladnie regulowac chwile odbez¬ pieczenia' zapalnika.Odbezpieczony zapalnik dziala w chwili uderzenia o przeszkode, to znaczy iglica zbija splonke wskutek wtloczenia jej do wnetrza zapalnika.Zapalnik wedlug wynalazku posiada prosta budowe i malo czesci skladowych, wskutek czego moze byc wykonany w ma¬ lych rozmiarach i nadawac sie do stosowa¬ nia w pociskach malokalibrowych. Wobec malych rozmiarów zapalnika mozna w poci¬ sku o okreslonych wymiarach ogólnych zwiekszyc jego skutecznosc, poniewaz la¬ dunek pocisku moze" byc wtedy zwiekszony.Zapalnik ten jest poza tym calkowicie szczelny, przy czym wynalazek tnie ograni¬ cza sie bynajmniej do przedstawionego przykladu wykonania, lecz obejmuje rózne odmiany, a w tej liczbie i te, w których ma¬ sy odsrodkowe stanowia nie kulki, lecz sty¬ kaj ace sie ze soba czesci pierscienia o do¬ wolnym przekroju poprzecznym, które pod dzialaniem sily odsrodkowej moglyby wchodzic jak klin pomiedzy pierscienie 9 i 12 w celu rozsuniecia ich. PL