Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia hamulcowego do pojazdów kolejowych i innych, dzialajacego sprezonym czynni¬ kiem roboczym, przy czym nalezy ono do rodzaju urzadzen, przy których sila, hamo¬ wania zmienila: sie samoczynnie odpowied¬ nio! dto zmian obciazenia! pojazdu.Przedlmioit wynalazku przedstawiony zostal tytulem przyklada na zalaczonym do opisu rysunku.Urzadzenie, przedstawione na rysunku, zaopatrzone jest w znamy z patentu nr 17 312 i dodatkowego nr 21305 zawór komtroikiy, przymocowany do podwozia wagonu (pojazdu), onaiz zawór przelacza¬ jacy, jajkotez w stanowiacy istote wynalaz¬ ku maly cylinder roboczy, którego tlok jest sprzezony z ukladem drazków hamulco¬ wych tak, iz moze zmieniac stosunek prze- kladbi tych drazków.W oslonie 1 zaworu kontrolnego! znaj¬ duje sie tlok róznicowy 6, 14, któregoi cze¬ sci sa polaczone ze soba i zaopatrzone w dzwignie 10, nadajaca suwakowi 5 suw o pewnej z góry okreslonej dlugosci. Komo¬ ra 35 jest stalle polaczona z prawej strony tlokja 14 z przewodem glównym 3 zai po¬ moca kanalika 3 i rur 16 i 15. Komora 37,w fctórtej itilesci si£ suwak 5, polaczona jest z komora 35 za pomoca rowka 31 wówczas, gdy tlok 14 znajduje sie w lewym skraj¬ nym polozeniu, a z atmosfera natomiast komora 37 jest polaczona poprzez istnieja¬ cy stale luz dookola wiekszego tloka 6, gdy tlok 14 zajmuje posrednie polozenie, W suwaku 5 znajduja sie dwa wydra¬ zenia 17 i 30, w gladzi suwakowej nato¬ miast znajduje sie wylot kanalika 18, pola- czomego z atmosfera poprzez zawór zwrot¬ ny 33 i z riura 19, przylaczona do komory 38, znajdujacej sie po lewej stronie tloka 20 zawora przelaczaj acego. W wymienio¬ nej wyzej gladzi suwakowej znajduje sie poz& tym wylot kanalika 29, polaczonego rurami 16 S 15 z glównym przewodem 3, a pOiza* tyjm i z kfamora 24 po lewej stronie tlokia 39 trój drogowego zaworu rozrzad- czega Z wydrazeniem 30 suwaka 5 polaczony jest kanalik 52, który laczy kanalik1 18 z komora 37 wtedly, gdy suwak 5 zostal prze¬ suniety w lewo i odsuniety od tloka 14.Suwak 5 jest zaopatrzony na lewym koncu w powierzchnie prowadmcza 9, po której1 przetacza sie walek 8, poddany dzialaniu sprezyny, wskutek czego wymie¬ niony suwak jest stale odsuwany w swe prawe polozenie krancowe, w którym sty¬ ka sie z tlokiem 14.Przy przesuwaniu tloków 6, 14 w lewo przesiuwainy zostaje równiez i suwak 5, przy czym dzieki zastosowaniu dzwigni 10 suwak ten wykbnywa suw mfc, szesciokrot¬ nie wiekszy od suwu tloków 6, 14. Dla o- siagniecia takiego suwu dzwignia 10, przy¬ mocowana do suwaka 5 za pomoca przegu¬ bu //, za poimoca drazka1 laczacegoi oba tloki 6, 14 jest pociagana w lewo w miej¬ scu 12. PunJkit oparcia (chwilowy srodbk obrotu) dzwigni 10 znajduje sie w miejscu jej zetkniecia siie z walkiem 8. Jezeli odle¬ glosc pomiedzy miejscem 12 a miejscem zetkniecia sie dzwigni 10 z walkiem 8 jest równa w , przyblizeniu % calej dlugoisci dzwigni 10, to suwak 5 bedzie wykonywal suw szesciokrotnie wiekszy od suwu tlo¬ ków 6, 14 przy przesuwaniu ich w le¬ wo.Tlok1 róznicowy 6, 14 jest polaczony za pomoca drazka 40 z krótszym ramieniem 41 dzwigni katowej, której dluzsze ramie 2 jest poruszane za pomoca maznicy 4, stykajacej sie z tym ramieniem lub za po¬ moca innego odpowiedniego narzadu. Pod dzialaniem obciazenia pojazdu maznicai 4 zbliza sie do jego podwozia, podczas gdy os 42 dzwigni katowej jest nieruchoma wzgledem oslony 1 zaworu kontrolnego, przymocowanej dio tego podwozia.Powierzchnie robocze tloków 6 i 14 do¬ brane sa tak, iz po przesunieciu tloków tych w lewo ich przesuw powrotny w pra¬ wo staje sie mozliwy dopiero wtedy, gdy cisnienie w przewodzie glównym 3 olbnizy sie w przyblizeniu do 0,5 kg/cm2.Zawór przelaczajacy 45, rozrzadzany za pomoca zaworu kontrolnego, jest umie¬ szczony w oslonie 46 trój drogowego zawo¬ ru rozrzadczegoi. Zawór 45 posiada tlok 20, popychany w prawo sprezyna 22 i umie¬ szczony w kbmorze 38. Komora ta jest po¬ laczona! rura 19 z kanalikiem 18, którego wylot znajdlije sie na gladzi suwakowej suwakai 5 zaworu kontrolnego. Tlok 20 przesuwa suwak 21, zaopatrzony w wydra¬ zenie 27, uskuteczniajace polaczenie po¬ miedzy kanalem 28, prowadzacym db at¬ mosfery, i klalnalem 26, prowadzacym db cylindra roboczego 25.Komora 47, w której umieszczony jest suwak1 21, jest polaczona kanalem 23 po lewej stronie tlokia, 39 z komora 24, w któ¬ rej umieszczony jest ten tlok, stanowiacy skladowa czesc trój drogowego zawOirtu rotz- rzadcziego.Cylinder roibotezy 25 zawiera uszczel¬ niony tlok 49. Komora 50, znajdujaca sie po prawe} stronie tego tloka, napelniona jest sprezonym czynnikiem roboczym z ko¬ mory 47 tlokia! 20 zaworu przelaczajacego — 2 —lob polaczona z atmosfera za pomoca ka¬ nalu 27 poprzez suwak 21 i kanal 2$.Tlok 49 osadzony jest na drazku 5/, przylaczonym do przekladni drazków ha¬ mulcowych w takim miejscu, iz wywoluje on zmiane stosunku przekladni tych draz¬ ków. Sprezyna 55 przesuwa tlok 49 z po¬ wrotem w jego prawe polozenie.Urzadzenie dziala w sposób nastepu¬ jacy Jezeli wagom kolejowy wzglednie inny pojazd jest prózny, a urzadzenie hamulcom We nie jest napelnione sprezonym powie¬ trzem, wskutek cze go w przewodzie glów¬ nym 3 i polaczonych z nim czesciach urza¬ dzenia hamulcowego panuje cisnienie atmo¬ sferyczne, to tloki 6 i 14 zajmuja wówczas prawe krancowe polozenie, w którym zde¬ rzaki 53 tlbka 6 stykaja sie z oslona, jak to uwidoczniono na rysunku Wymienione tloki przesuwa w to polozenie sprezyna 7, Suwak 5 znajduje sie równiez w pra¬ wym krancowym polozeniu i styka sie z tlokiem 14. W to polozenie suwak 5 prze¬ suwa walek 8, naciskany sprezyna, który przetacza sie nieco w dól poi powierzchni prowadniczej suwaka 5. Odleglosc pomie¬ dzy podwoziem wagonu (pojazdu) i maz- nica 4 jest w przypadku wagonu próznego najwieksza;. Zderzak 13, znajdujacy sie na koncu ramienia 2 dzwigni katowej, zostal nastawiony na zetkniecie z maznica 4, za pomoca sprezyny 7, dzialajacej na tlok 6, W kbmiorze 38 zaworu przelaczajacego 45 po lewej stronie tloka 20 panuje wów¬ czas równiez cisnienie atmosferyczne wsku¬ tek polaczenia tej komory rura 19 poprzez zawór zwirotny 33 z atmosfera. W komo¬ rze 47, znajdujacej sie po prawej stronie tloka 20, równiez panuje cisnienie atmosfe¬ ryczne wskutek polaczenia tej komory z atmosfera poprzez kanal 23, rure 15 i prze* wód glówny 3. Tlok 20 jest utrzymywany w prawym krancowym polozeniu za pomo¬ ca sprezyny 22, przy czym suwak 21 laczy z atmosfera przestrzen 50, znajdujaca sie z prawej strony tloka 49, umieszczonego w cylindrze roboczym 25 poprzez kanai 26, wydrazenie 27 w suwaku 21 i kanal 28.Przy rozpoczeciu napelniania urzadze¬ nia hamulcowego sprezony czynnik roboczy plynie z przewodu glównego 3 do komory 38, znajdujacej sie po lewej stronie tloka 20, poprzez rury 15 i 16, zawór zwrotny 34, kanal 29, wydrazenie 17 w suwaku 5, ka¬ nal 18 i rure 19. Równoczesnie na prawa strone tloka; 20 dziala cisnienie, panujace w przewodzie glównym, przekazywane po¬ przez rurke 15, komore 24, mieszczaca tlok 39 trójdnogowegjo zaworu rozrzadczego i i kanal 23, uchodzacy do komory 47 z pra¬ wej strony tloka 20. Na obie robocze po¬ wierzchnie tego tloka dniala wiec to samo cisnienie, wskutek czego tlok ten jest utrzy¬ mywany wraz z suwakiem 21 w prawym skrajnym polozeniu za pomoca sprezyny 22. Przy tym polozeniu suwaka 21 prze- strzen, znajdujaca sie po prawej stronie tloka 49 cylindra roboczego 25, jest pola¬ czona z atmosfera, jak wyjasniono powy¬ zej.W1 przypadku, kiedy wagon jest nala¬ dowany, a urzadzenie hamulcowe nie jest napelnione sprezonym czynnikiem, odle¬ glosc pomiedzy podwoziem wagonu i maz¬ nica 4 jest mniejsza anizeli w przypadku wagonu próznego, wskutek czego ramie 2 dzwigni katowej zostaje podniesione, a tlok 6 — pociagniety w lewo, Suwak 5 wy¬ konywa wówczas suw szerófokrotafe wie- kszy odl suwu tloka 6, jak to wyjasniono powyzej, przy cizym styka sie on z ttekiem 6. Wydrazenie 30 suwaka 5 ustawia sie nad! kanalem 18, polaczonym poprzez ru¬ re 19 z kblwJora 38 z lewfej strony tloka 20 zaworu przekaznikowego. Komora 38 jest wiec polaczona! z atmosfera poprzez wy¬ drazenie 30 suwaka 5, kanal 52, komore 37 i istniejacy stale lttz dokola tloka 6.Z chwila rozpoczecia napelniania prze¬ wodu glównaego1 sprezony czynnik plynie rura 15 i kanalem 23 do konaJory 47, w któ- — 3rej umieszczony jest suwak 21 zaworu przelaczajacego, przy czym tlok 20 prze¬ suwni sie wraz z suwakiem 21 w lewo, sci¬ skajac sprezyne 22. Przesuniety suwak 21 zaslanial kainal wylotowy 28, otwierajac db- plyw czynnika roboczego z przewodu glów¬ nego 3 poprzez rure 15, komore 24, kanal 23, komore 47, kataal i mire 26 do cylindra roboczego 25. Tlok 49, znajdujacy sie w tym cylindrze, przesuwa sie w lewo, sci¬ skajac sprezyne 55, a drazek 51, na którym osadzony jest ten tlok, dzialajac na pewien okreslony punkt przekladni drazków ha¬ mulcowych, zmienia dlugosc ramienia pew¬ nej dzwigni, wskutek czego zmienia sie sto¬ sunek przekladki!. Podczas hamowania, gdy przewód glówny 3 laczy sie z atmosfera w celu zahamowania wagonu, tlok 39 zaworu 46 przesuwa sie w lewo i czynnik sprezony doplywa ze zbiornika pomocniczego 54 po¬ przez kanal 23, komore 47 oraz kanal i ru¬ re 26 dio komory 50 po prawej stronie tloka 49 i podtrzymuje nadal tlok 49 w lewym skrajnym polozeniu wbrew dzialaniu spre¬ zyny 55.Gdy hamulec jest zwolniony, to nieza¬ leznie odl tego, czy urzadzenie jest nasta¬ wione w polozenie, odpowiadajace wagono¬ wi próznemu czy tez naladowanemu, tlok 14 zaworu kontrolnego z chwila, w której cisnienie w przewodzie glównym 3 osiagnie wartosc 3,75 — 4 kg/cm2, przesuwa pod naciskiem czynnika roboczego, znajdujace¬ go sie w komorze 35, suwak 5 w lewo. Kie¬ dy tlok 14 odsloni rowek 31, na tldk 6 za¬ czyna wywierac bezposredni nacisk czyn¬ nik sprezony, doplywajacy z przewodu glównego 3, wskutek czego tlok 6 zostaje docisniety do gniazdia 32. Zawór kontrolny wraz z ramieniem 2 usta^wia sie wówczas w polozenie, przy którym nie oddzialywa nan uginanie sie sprezyn resorowych, wy¬ wolane biegiem pociagu.Zawór zwrotny 33, utrzymywany w po¬ lozeniu otwarcia za pomoca slabej sprezy¬ ny, jest umieszczony w kanale 18. Sluzy on do wypuszczania do atmosfery sprezo¬ nego czynnika, który móglby przedostac sie wskutek nieszczelnosci do suwaka 5 lub tloka 20, gdy urzadzenie zostalo nastawio¬ ne w polozenie, odpowiadajace wagonowi naladowanemu. Grzybek zaworu zwrotne¬ go 33 zostaje docisniety do swego gniazdia, gdy zacznie don doplywac wieksza ilosc sprezonego czynnika, a urzadzenie jest na¬ stawione w polozenie, odpowiadajace wa¬ gonowi próznemu.Zawór zwrotny 34 utrzymuje cisnienie w rurze 19, gdy wagon jest prózny, klocki hamulcowe sa dbcisniete, a przewód glów¬ ny 3 jest polaczony z atmosfera. Tlok 39 trójdrogowego zaworu rozrzadezego jest wówczas przesuniety, wskutek czego usta¬ lone zostaje polaczenie pomiedzy zbiorni¬ kiem pomocniczym 54 i kanalem 23. Do ru¬ ry 19 doplywa wiec wówczas czynnik1 robo¬ czy ze zbiornika pomocniczego i zamyka zawór wsteczny 33 i 34. Opisane powyzej urzadzenia umozliwiaja samoczynnie prze¬ prowadzona zmiane stosunku przekladni drazków hamulcowych odpowiednio dio ob¬ ciazenia wagonu ustalic na tak dlugo, do¬ póki nie nastapi zmiana obciazenia wagonu. PL