Znanie sa rózne sposoby wytwarzania pustych przedmiotów bez szwu. Sposoby te polegaja na rozgniataniu materialu pla¬ stycznego, na! zanurzalniu stalych form do roztworów nuas plastycznych, lub na oble¬ waniu pustych wewnatrz form roztworami tych mas, tak iz po ulotnieniu sie rozpu¬ szczalnika1 otrzymuje sie stala blonke.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu, opartego zwlaszcza na zasadzie odlewania odrzutowego. Znane sa sposoby, wedlug których wytwarza sie np. rury lub przed¬ mioty latiie przez, wirowanie masy mniej lub bardziej plynnej; w ten sposób wytwarza sie np. odlewy odsrodkowe lub rury beto¬ nowe.Wedlug wynalazku niniejszego wyzy¬ skuje sie sile odsrodkowa tak, aby roztwór masy plastycznej, np. pochodnej celulozy, w lotnych lub nie ulatniajacych sie rozpu¬ szczalnikach lub tez mase stajaca sie pla¬ styczna pod dzialaniem ciepla, np. pochod¬ ne celulozy, sztucznie zywice w stanie sto¬ pionym, przeksztalcal sie na stosunkowo cienkoscienne przedmioty puste.Wytwarzanie przedmiotów uskutecznia sie wedlug wynalazku w odpowiednich na¬ rzadach formujacych, wykonanych np. zmetalu lekkiego. Okreslana ilosc masy pod¬ legajacej formowaniu wlewa sie do narza¬ dów formujacych, które nastepnie umiesz¬ cza sie w odpowiednio duzym bebnie wi¬ rówki, obracajacym sie okolo pionowej osi z duza szybkoscia (np. 3000 — 5000 obro¬ tów na minute). Nalstepnie bebnowi wraz z narzadami formujacymi nadaje sie w jak najkrótszym czasie odpowiednia szybkosc obrotowa i wiruje dbpóty, az masa z dna narzadu formujacego wskutek dzialania si¬ ly odsrodkowej podniesie sie po sciankach bocznych tego narzadu do górnej jego kra¬ wedzi W tej chwili wylacza sie naped beb¬ na wzglednie pozwalal jeszcze chwilke na jego obracanie sie przy wylaczonym silni¬ ku, w celu suszenia, po czym przez szybkie zahamowanie unieruchomia sie urzadzenie i wyjmuje z bebna wirówki narzad formu¬ jacy z wytworzonym przedmiotem pustym- W celu osuszenia przedmiotów pustych na¬ rzady formujace wprowadza sie nalstepnie do komór suszacych.Opisany sposób posiada te zalete, ze w krótkim czasie mozna wytworzyc stosunkom wo duza liczba przedmiotów pustych, a w razie potrzeby równiez i przedmioty o róz¬ nych wymiarach stosujac mala liczbe beb¬ nów.Na rysunku przedstawiono dla przykla^ du urzadzenie wedlug wynalazku* Fig. 1 przedstawia widok z przodu czesci urza¬ dzenia odrzutowego, fig. 2 — przekrój po¬ przeczny szczególu urzadzenia odrzutowe¬ go, ii£ 3: i 4 przedstawiaja przekroje po¬ przeczne odmiany tego szczególu, fig. 5 przedstawia schematycznie w widoku z przodu czesc przyrzadu napelniajacego na¬ rzady formujace, a lig. < — widok z boku pnzyrzadu wedlug fig, 5.Urzadzenie odrzutowe posiada dowolna liczbe narzadów formujacych 1, których ksztalt odpowiada majacym sie wytwarzac przedmiotom. Górny brzeg 2 narzadu for¬ mujacego 1 fest zagiety i przykryty pokry¬ wa 3 {fig. 4)* Na pokrywie o«id*one ea pa¬ ski 4 ze stali sprezynowej, których konce dolne 5 sluza do wspólsrodkbwegoi osadza¬ nia pokrywy na brzegu 2, podczas gdy kon¬ ce górne 6 zachodza na talerz 8, przytwier¬ dzony db drazka 7. Narzad formujacy 1 wklada sie do bebna 9, w którym jest on prowadzony za pomoca pierscieni 10, 11.Beben 9 jest osadzony na stozku 12, wyko¬ nanym na wrzecionie lub wale 13 silnika elektrycznego 14 (fig. 1). Kazdy z bebnów 9, a tym samym i kazdy z narzadów for¬ mujacych 1, jest napedzany za pomoca o- sobnego, odpowiednio umieszczonego silni¬ ka elektrycznego. Wirowanie odbywa sie w oszalowaniu 15, odgraniczajacym od siebie poszczególnie narzady formujace i bebny, tak iz czastki masy, wylatujace poza obreb tych narzadów, nie moga sie dostac do na¬ rzadów sasiednich. Mozna zastosowac do¬ wolna liczbe obok siebie umieszczonych wrzecion. 13 z bebnami. Jak przedstawiono na fig. 1, prety 7 prowadzace do poszcze¬ gólnych narzadów formujacych / wzgled¬ nie do pokryw 3, sa polaczone z drazkiem poprzecznym 16, przesuwanym w bocznych prowadnicach 17 za pomoca linki 18 i prze¬ ciwwagi 19. Przestawiajac drazek 16 moz¬ na zdejmowac i zakladac wszystkie pokry¬ wy naraz.Jest rzecza wazna, aby pokrywy 3 pod¬ czas wirowania masy przylegaly do bebnów w celu zapobiezenia szkodliwemu dzialaniu strumieni powietrznych. Prócz tego za¬ mkniecie powinno byc tego rodzaju, aby e- wentualny nadmiar masy, poruszajacej sie wzdluz scianek narzadu formujacego ku górze, mógl uchodzic na zewnatrz. Gdyby nadmiaru masy nie mozna bylo usuwac, nadmiar ten zbieralby sie pod pokrywa i splywalby z chwila usiania ruchu obroto¬ wego z powrotem do formy. Pokrywa przedstawiona na rysunku zamyka szczel¬ nie podczas obracania sie bebna forme dzie¬ ki wlasnemu ciezarowi. Niemniej jednak wznoszacy sie nadmiar toasy njoze pokry¬ we bez trudu uchylic tak, ii mafia a&taje — 2 —odrzucona na scianki oszalowania 15. Z te¬ go powodu polaczenie miedzy talerzem 8 i pokrywa 3 jest wykonane tak, ze pokrywa 3 moze sie podnosic.Inna odmiane pokrywy przedstawiono na fig. 3. Chodzi tu oi pokrywe nakladana z osobna ma beben 1. Pokrywa ta przylega luzno do bebna 1, a sztyfciki 20, zachodza¬ ce pod1 brzeg 2, zapobiegaja zbyt duzemu podnoszeniu sie pokrywy.Fig, 4 przedstawia odmiane narzadu formujacego 1, przytrzymywanego w bebnie 9 za pomoca pierscienia 10.W celu umozliwienia szybkiej pracy for¬ my powinny byc napelniane w miare poste¬ powania pracy tak, aby przy jednakowej wielkosci] form doprowadzana byla zawsze ta sama ilosc masy. Nalezy uwazac, aby przy wzglednie ciasnych (kanciastych) dnach narzadów formujacych, roztwór lub stop byl doprowadzany mozliwie bez ba¬ niek powietrznych, poniewaz banki po¬ wietrzne podczas wirowania osadzaja sie na sciankach narzadu formujacego i psuja równomiernosc warstwy formowanego przedmiotu. W celu unikniecia tej niedo¬ godnosci nalezy mase wlewac przez króciec wlewowy, który przed rozpoczeciem pracy dotyka dna narzadu formujacego i który odsuwa sie od dna w miare napelniania te¬ go narzadu.Napelnianie moze odbywac sie po umie¬ szczeniu narzadów formujacych w odpowie¬ dnich bebnach lub tez przed tym umiesz¬ czeniem. W pierwszym przypadku wszyst¬ kie krócce wlewowe podnosi sie razem, za¬ nim narzady formujace wprawi sie w ruch obrotowy. Najlepiej jest napelniac za po¬ moca osobnego urzadzenia napelniajacego, od którego narzady formujace sa przepro^ wadzane nastepnie do urzadzenia do odle¬ wania odrzutowego za pomoca odpowied¬ niego przyrzadu przenosnikowego.Przy zastosowaniu urzadzenia napelnia¬ jacego narzady formujace, wprawiane rów¬ noczesnie w ruch, mozna równoczesnie wkladac do urzadzenia odrzutowego lub z tego urzadzenia wyjmowac; napelnianie niezbyt duzej liczby równoczesnie urucho¬ mianych narzadów formujacych mozna wy¬ konywac osobno, gdyz czas trwania napel¬ niania w odpowiednio zbudowanych urza¬ dzeniach dawkujacych i napelniajacych wy¬ nosi zaledwie ulamek czasu trwania wiro¬ wania.Na fig. 5 i 6 przedstawiono urzadzenie do napelniania narzadów formujacych. U- rzadzenie to posiada podluzny dzwigar 21 polaczony na stale z mostkiem 22. Mostek posiadla u dolu przymocowane db niego na zawiasach plytki 23, które sa polaczone z mostkiem 22 ponadto za pomoca sprezyn 24. Miedzy plytki 23 i dzwigar 21 zaklada sie narzady formujace 1, utrzymywane w polozeniu pionowym sprezynami 24. W kazdym z narzadów formujacych 1 znajdu¬ je sie przewód 25, przez który wprowadza sie mase. Masa ta jest wprowadzana pod cisnieniem do urzadzenia napelniajacego przez przewód 26, z którego wyplywali ona do poszczególnych narzadów formujacych przez rury 27 pod dzialaniem pomp z kól zebatych 28 i przez przewody 25. Najle¬ piej jest stosowac do kazdego z narzadów formujacych 1 osobny przewód 25. Nape¬ dzanie pomp z kól zebatych 28 uskutecznia wspólny, na rysunku nie przedstawiony wal za pomoca kola zebatego 29. Mechaniczne przyrzady pomocnicze, napedzajace kola zebate 29, sa tego rodzaju, aby czas trwa¬ nia napelniania^ mozna bylo dokladnie re¬ gulowac. W celu zapobiezenia powstawaniu baniek powietrznych wylot przewodu 27 na poczatku napelniania ustawia sie blisko dna narzadu formujacego 1. Nastepnie wszyst¬ kie narzady formuface, odpowiednio do po¬ stepujacego napelniania, zostaja przesu¬ niete ku dolowi, przy czym mostek 22 pro¬ wadzony nakretkami 30 na wrzecionie 31 przez obracanie tego wrzeciona przesuwa sie ku dolowi.Do osobnego napelniania narzadów for-mujacych stosuje sie najlepiej pompy tlo¬ kowe o zmiennym skoku tloka; pompy te pracuja stosunkowo sfcybkb. Przestawiajac skok tloka mozna dokladnie nastawiac ilosc majacej sie wprowadzac masy.Jak wyzej wspomniano, sposobem we¬ dlug wynalazku mozna obrabiac zarówno estry celulozy i etery celuloizy rozpuszczal¬ ne w lotnych rozpuszczalnikach, jak i estry celulozy, rozpuszczalne w wodzie, np. wi¬ skoze; mozna tez przerabiac i plastyczne na cieplo masy w stanie zawiesiny. Zalez¬ nie od rodzaju materialu surowego niektó¬ re szczególy napelniania i wirowania moga ulegac pewnym zmianom; dotyczy to rów¬ niez obróbki koncowej wirowanego mate¬ rialu. Podczas przeróbki np. wiskozy, po odwirowaniu, dk obralcajacego sie narzadii formujacego wprowadza sie bezposrednio kapiel stracajaca poddajac ja przy miernej szybkosci obrotowej wirowaniu dopóty, az stracona warstwa wiskozowa wykaze poza¬ dana konsystencje, aby mozna ja bylo wy¬ jac z narzadu formujacego bez niebezpie¬ czenstwa wraz z kapiela stracajaca.Zaleta sposobu wedlug wynalazku pole¬ ga na tym« ze niezaleznie od rodzaju uzyte¬ go materialu wyjsciowego i od rodzaju za¬ wiesiny mozna wytwarzac przedmioty pu¬ ste o dowolnie cienkiej lub grubej sciance.Oznacza to postep w stosunku do znanych sposobów zanurzania1 lub natryskiwania, przy stosowaniu bardzo rozcienczonych roztworów orazj przy uzywaniu i stracie znacznych ilosci roztworu. Wedlug sposobu niniejszego wiruje sie mocno stezone roz¬ twory, tak iz straty sa odpowiednio mniej¬ sze. Sposób wedlug wynalazku, w przeci¬ wienstwie do znanych sposobów wytlacza¬ nia lub odlewania natryskowego, posiadla te zalete, ze mozna wytwarzac znacznie ciensze i elastyczniejsze przedmioty oraz ze przy wytwarzaniu przedmiotów tych sa¬ mych rozmiarów koszty wytwarzania spo¬ sobem wedlug wynalazku sa o wiele nizsze, niz wedlug sposobów stosujacych formy do prasowania lub zwykle formy odlewni¬ cze.Do narzadów formujacych mozna wkla¬ dac stale lub pólstale uszftywnienila, tkani¬ ny, siatki i t. d., wcielajace sie nastepnie do formowanej masy. Dno cylindrycznych lub stozkowych naiczyn moze byc obciazone np. wkladka metalowa i t. d.Sposób wedlug wynalazku moze byc za¬ stosowany równiez dof wytwarzania powlo¬ ki z odpowiedniej pochodnej celulozy, sztucznej zywicy i t. d. Kilka warstw tego samego lub róznego materialu mozna wy¬ konac jedna na1 drugiej.Scianki przedmiotów pustych moga byc zaopatrzone w zeberka, zlobki, ozdo¬ by i t. d. PL