Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu kontroli swietlnych zapisów dzwiekowych oraz urzadzen do wykonywania tego spo¬ sobu. Kontrola zapisu dzwiekowego moze byc wedlug wynalazku uskuteczniana slu¬ chowo i wzrokowo.Znane sa urzadzenia, przy których na drodze promieni zmodulowanego swiatla, to jest miedzy przyrzadem do rozrzadu swia¬ tla i filmem, umieszczone sa odbijajace plytki szklane, od których odbite swiatlo jest prowadzone do podsluchowej komórki fotoelektrycznej. Swiatlo to w dalszym cia¬ gu opisu bedzie nazywane swiatlem podslu¬ chowym. Znane te urzadzenia posiadaja wady, z których szczególnie szkodliwe sa nastepujace. 1. Swiatlo zostaje znacznie oslabione przez odbicie od plytki szklanej. 2. Swiatlo podsluchowe stanowi tylko ulamek swiatla zapisu.Przedmiot wynalazku niniejszego usuwa powyzsze wady i umozliwia stosowanie swiatla podsluchowego o natezeniu wiek¬ szym od natezenia swiatla zapisujacego.Ze zródla swiatla wychodza przy tym dwie niejednakowe ilosci swiatla, z których jedna sluzy do zapisywania dzwieku, a druga, padajaca na lusterko drgajace, slu¬ zy do kontroli zapisu. Zastosowanie dwóchprzyslon umozliwia stosowanie ilosci swia¬ tla kontrolujacego wiekszej niz ilosc swia¬ tla, sluzaca do zapisywania dzwieku.Poniewaz mozliwe jest dostawanie sie rozproszonego swiatla podsluchowego na droge promieni zapisujacych, wiec wedlug wynalazku zapobiega sie znieksztalceniom, powodowanym tym swiatlem rozproszo¬ nym, w ten sposób, ze jako swiatlo podslu¬ chowe obiera sie swiatlo o takiej dlugosci fali, na która film jest nieczuly lub tylko bardzo nieznacznie czuly, np. stosuje sie korzystnie czerwone lub podczerwone swia¬ tlo przy zwyklych emulsjach filmowych; przy filmach zas panchromatycznych wska¬ zane jest stosowanie zielonego swiatla* Za¬ barwienie swiatla osiaga sie w zwykly spo¬ sób przez wlaczenie odpowiedniego filtru na drodze swiatla podsluchowego. Oprócz tego obiera sie taka komórke fotoelektrycz- na, która jest szczególnie czula na takie swiatlo barwne, np. przy czerwonym swie¬ tle podsluchowym stosuje sie korzystnie komórke z warstwa cezu lub tlenku cezu.Na rysunku przedstawione sa przyklady wykonania wynalazku niniejszego.Fig. 1 przedstawia uklad wedlug wyna¬ lazku przy zastosowaniu lusterka drgaja¬ cego jako narzadu rozrzadczego. Nalezy jednak zaznaczyc, ze wynalazek mozna u- rzeczywistnic takze i wtedy, gdy do roz¬ rzadzania swiatla zastosowany jest inny narzad rozrzadczy, np. ruchome przyslony i t. d.Z lampy dzwiekowej 10 poprzez soczew¬ ke 11 odpowiednio do ksztaltu przyslony B1 — B2 padaja na lusterko 13 dwie nie¬ jednakowe ilosci swiatla. Lusterko to drga w rytmie drgan dzwiekowych. Swiatlo po odbiciu od lusterka 13 pada przez przyslo¬ ne A — A po pierwsze na film, a po dru¬ gie — na podsluchowa komórke fotoelek- tryczna.Dzieki specjalnemu uksztaltowaniu przyslon A — A i B1 — B2 mozna otrzymac duze natezenie swiatla podsluchowego przy zachowaniu ksztaltu charakterystyk swiatla.Odpowiedni wybór przyslon umozliwia u- trzymywanie wszelkiego zadanego stosun¬ ku swiatla podsluchowego do swiatla za¬ pisu.Przyslona A — A jest przedstawiona na fig. 2. Na szczelinie dzwiekowej 20 po¬ rusza sie w rytmie lusterka 13 obraz przy¬ slony zebatej B2 oznaczony równiez litera B2. Na krawedzi K tej przyslony porusza sie równiez w rytmie lusterka 13 obraz przyslony 5r »:\ ^ Przypadkowi, gdy przysiony A — A o- raz J51 — B2 sa umieszczone tak, ze swiatlo podsluchowe jest silniejsze niz swiatlo, u- zyte do zapisu dzwieku, odpowiada krzywafc / na fig. 3. Natezenie swiatla podsluchowe¬ go jest przy tym wieksze od natezenia swia¬ tla zapisu odpowiednio do stosunku wyso¬ kosci zebów do szerokosci szczeliny. Z wy¬ kresu na fig. 3 widac takze, ze zachowany zostaje ksztalt charakterystyki. W razie znacznego ustawienia ukosnego krawedzi K (fig. 2), np. takiego, przy którym jej rzut jest równy szerokosci przyslony szczelino¬ wej s, mozna otrzymac takze zakrzywione czesci charakterystyki.Fig. 4 przedstawia uklad wedlug wyna¬ lazku, stosowany przy rozrzadzie tak zwa¬ nego czystego dzwieku. Liczba 25 oznacza przy tym nieruchoma przyslone szczelino¬ wa, 26 — przesuwna przyslone czystego dzwieku, a 27 i 28 — impulsy swietlne drga¬ jace z czestotliwoscia dzwieku. Poniewaz przy niewlasciwym nastawieniu przyslony czystego dzwieku latwo mogloby wystapic znieksztalcenie zapisu, wiec znieksztalcen tych nie mozna by bylo zauwazyc, gdyby swiatlo podsluchowe nie bylo równiez przy¬ slaniane przyslona czystego dzwieku. Przy¬ slone 26 mozna zatem wytworzyc z jednej czesci (fig. 4) tak, by równoczesnie przy¬ slaniala w rytmie dzwieku zarówno swia¬ tlo podsluchowe, jak i swiatlo zapisu. Moz¬ na jednak takze zastosowac zarówno do swiatla zapisu, jak i do swiatla podslucho- - 2 -wegó/p<* jednej oddzielnej przeslonie, roz¬ rzadzanej w rytmie pradów dzwiekowych* W ukladzie wedlug wynalazku swiatlo podsluchowe moze byc np, przeprowadzo¬ ne do komórki fotoelektrycznej, która po¬ przez wzmacniacz wspólpracuje z telefo¬ nem lub innym przyrzadem wskaznikowym.Na fig. 5 przedstawiony jest schema¬ tycznie uklad wedlug wynalazku, w którym zapobiega sie znieksztalceniom powodowa-, nym swiatlem rozproszonym, Uklad jest zasadniczo taki sam, jak wedlug fig. 1, z ta jednak róznica, ze na fig. 5 przedstawiona jest dodatkowo podsluchowa komórka fo- toelektryczna oraz film wraz z jego wal¬ kiem prowadlniczyla. W ukladzie tym nie ma przyslony A — A W celu osiagniecia tego, by swiatlo, sluzace do kontroli zapi¬ su dzwiekowego, obejmowalo zakres wi¬ dma, nie dzialajacy lub slabo tylko dziala¬ jacy fotograficznie na dana emulsje foto¬ graficzna, na drodze promieni podslucho¬ wych ustawiony jest filtr 21. Liczba 22 o- znacza pryzmat, a liczba 23 — komórke fotoelektryczna. Poprzez pryzmat ten swia¬ tlo podsluchowe zostaje odchylone na ko¬ mórke fotoelektryczna. Z lusterka 13 swia¬ tlo pada po pierwsze — przez odpowiedni szczelinowy uklad optyczny — na film 24, a po drugie— przez pryzmat 22 — na ko¬ mórke fotoelektryczna 23. PL