Aby w motocyklach uzyskac prosta i ta¬ nia instalacje oswietleniowa, stosuje sie czesto pradnice pradu zmiennego, które do¬ starczaja zarówno prad zaplonu, jak i prad oswietleniowy. W tym przypadku bateria akumulatorów elektrycznych, dostarczajaca prad do oswietlenia motocyklu podczas je¬ go postoju, jest zasilana z wymienionej pradnicy pradu zmiennego poprzez pro¬ stownik suchy.Magnetoelektryczna pradnica, dostar¬ czajaca zarówno prad oswietleniowy jak i prad zaplonu posiada wade, ze przy malej liczbie obrotów napiecie na jej zaciskach jest nizsze od napiecia, niezbednego dla zarówki reflektorowej. Wskutek tego przy powolnej jezdzie, np. na lukach, tor jazdy jest oswietlony niedostatecznie.Wedlug wynalazku wada ta zostaje u- sunieta dzieki temu, ze do oswietlania toru jazdy prócz zródla swiatla, przylaczonego bezposrednio do pradnicy pradu zmienne¬ go, zastosowano' jeszcze drugie zródlo swia¬ tla, przylaczone do przewodu, prowadza¬ cego z prostownika suchego do baterii aku¬ mulatorów. Jezeli przy malej szybkosci jazdy motocyklu obnizy sie swiatlosc zró¬ dla swiatla, przylaczonego bezposrednio do pradnicy pradu zmiennego, wówczas przy tej malej szybkosci wystarczy w zupelno¬ sci drugie zródlo swiatla, zasilane z baterii akumulatorów. A zatem przy powolnejjezdzie uzyska sie wystarczajace oswietle¬ nie toru jazdy bez koniecznosci stosowania klopotliwego i podrazajacego instalacje przelacznika* Na rysunku przedstawiono dwa przy¬ klady wykonania przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 uwidocznia uklad polaczen instalacji z reflektorem, który mozna po¬ chylac w razie wystepowania olsnienia, a fig. 2 uwidocznia uklad polaczen instalacji z reflektorem nieruchomym, zaopatrzonym w zarówke iz dwoma wlóknami zarowymi i przyslona.Na1 fig. 1 cyfra 3 oznacza przelacznik, posiadajacy obrotowy narzad przelacze- niowy, na którym osadzane sa odizolowane od siebie odcinki kontaktowe 4, 5, wspól¬ pracujace z nieruchomymi kontaktami 6, 7, 8, 9, 10 i 11 przelacznika. Liczba 12 ozna¬ cza reflektor z zarówka reflektorowa 13, zaopatrzona w dwa wlókna zarowe, które sa umieszczone mozliwie blisko punktu ogniskowego' lustra 14 reflektora.Od kontaktu laczeniowego 6 prowadzi przewód do jednego z wlókien zarowych zarówki reflektorowej 13, a stad do masy pojazdu, sluzacej jako nie izolowany prze¬ wód powrotny. Od kontaktu 7 prowadzi przewód do drugiego wlókna zarowego za¬ rówki reflektorowej 13, a stad do masy. Od kontaktu 8 prowadzi przewód do dodatnie¬ go bieguna baterii akumulatorów 15, któ¬ rej biegun ujemny jest przylaczony do ma¬ sy. Do kontaktu 9 przylaczony jest prze¬ wód rozgaleziony. Jedna galaz prowadzi do zarówki postojowej 16, a stad do masy; druga galaz prowadzi do zarówki tylnej 17, a stad do masy. Do kontaktu 10 przy- laczone sa równiez dwa przewody. Jeden przewód prowadzi do opornika 18 i stad do masy; drugi przewód prowadzi poprzez prostownik stichy 19 do dodatniego biegu¬ na baterii akumulatorów 15. Od kontaktu 11 prowadzi przewód do pradnicy pradu zmiennego 20 i stad do masy.Od dodatniego bieguna baterii akumu¬ latorów 15 prowiaidzi przewód poprzez wy¬ lacznik 21 do elektromagnesu 22, sluzace¬ go do pochylania lustra 14 reflektora 12 lub tez calego reflektora. Drugi koniec u- zwojenia elektromagnesu 22 jest dolaczony do masy.Przelacznik 3 posiada cztery poloze¬ nia polaczeniowe. W polozeniu I instalacja jest wylaczona, w polozeniu II instalacja jest wlaczona1 na postój w nocy, w poloze¬ niu III instalacja jest wlaczona na jazde w nocy wreszcie w polozeniu IV instalacja jest wlaczona na jazde w dzien.W polozeniu polaczeniowym I wszyst¬ kie przylaczone obwody pradowe sa prze¬ rwanie.W polozeniu polaczeniowym II zarówka postojowa 16 i zarówka tylna 17 sa przy¬ laczone do baterii akumulatorów 15.W polozeniu polaczeniowym III wla¬ czone sa oba wlókna zarowe zarówki re¬ flektorowej 13, a mianowicie jedno wlókno zarowe jest przylaczone do pradnicy pra¬ du zmiennego 20, a drugie wlókno zarowe — do baterii akumulatorów 15.W polozeniu polaczeniowym IV bateria akumulatorów 15 jest przylaczona poprzez prostownik suchy 19 do pradnicy ppradu zmiennego! 20, przy czym równolegle do ba¬ terii akumulatorów 15 lezy opornik 18, za¬ bezpieczajacy baterie akumulatorów od przeladowania.Jezeli przy wlaczonym swietle daleko¬ sieznym chce sie przyslonic swiatlo, wów¬ czas wlacza sie wylacznik 21. Wskutek te¬ go zostanie wlaczony elektromagnes 22, który odchyla lustro reflektora 12 tak, iz wysylane swiatlo nie moze olsnic osoby, idacej naprzeciw.Gdy przy wlaczonym swietle daleko¬ sieznym wskutek mniejszej szybkosci jaz¬ dy motocyklu zmniejsza sie liczba obrotów, pradnicy pradu zmiennego 20, a zatem i fej napiecie, wówczas bedzie slabsze jedynie swiatlo wlókna zarowego, zasilanego z tej pradnicy. Jednak wlókno zarowe, przyla- — 2 —czone do baterii akumuilatorów /5, swieci nadal z niezmniej^zona swiatloscia, tak ii kierowca otrzymuje oswietlenie, calkowicie wystarczajace przy zmniejszonej szybko¬ sci jajz;d)y motocyklu. Przy zwiekszonej szybkosci jazdy motocyklu uzyskuje sie bardzo silne oswietlenie, gdyz oba wlókna zarowe swieca jasno. To oswietlenie uzy¬ skuje sie kazdorazowo samoczynnie bez potrzeby stosowania) osobnego przelacznika, np. przelacznika elektromagnetycznego.Poniewaz czesc mocy pradnicy pradu zmiennego bedzie w nocy zuzywania we wlóknie zarowym zarówki, przylaczonym do niej bezposrednio, a w dzien w oporniku 18, przeto do baterii akumulatorów 15 wplywa poprzez suchy prostownik 19 jedy¬ nie czesc calej mocy pradnicy pradu zmien- nJego, tak iz prostownik i bateria akumula¬ torów moga byc obliczone na mniejsza moc, niz cala moc tejze pradnicy.Zamiast umieszczac oba zródla swiatla we wspólnej bance, mozna zastosowac dwie zarówki pojedyncze i umiescic je badz we wspólnym reflektorze, badz w dwóch re¬ flektorach.Wykómamie, przedstawione na fig. 2, Wykazuje w porównaniu z wykonaniem, przedstawianym na fig. 1, róznice nastepu¬ jaca. Przede wszystkim nie zastosowano e- lektramagnesu 22 i wylacznika 21. Zamiast zarówki 13, zaopatrzonej w dwa wlókna za¬ rowe, zastosowano zarówke z przyslona 23, zaopatrzona równiez w dwa wlókna zaro¬ we, z których wlókno zarowe, wysylajace swiatlo dalekosiezne, jest umieszczone w punkcie ogniskowym lustra reflektora, podczas gdy drugie wlókno zarowe, wysy¬ lajace swiatlo1 nie olsniewajace, lezy za punktem ogniskowym (patrzac od wierz¬ cholka lustra wkleslego), bedac przyslo¬ niete w znany sposób w kierunku ku dolo¬ wi. Nastepnie w przewodzie, prowadzacym od kontaktu 6 do wlókna1 swiatla daleko¬ sieznego, lezy przelacznik 24 o dwóch kon^ taktach 25 i 26. Od kontaktu 26 prowadzi przpwód do kontaktu przelaczeriiowego' 10.Przy jezdzie nocnej po szosach jest z re¬ guly zamkniety kontakt 25, przylaczony do wlókna swiatla dalekosieznego, ow o* twarty kontakt 26.W polozeniu /// wlaczone sa oba wlók¬ na zarowe zairówki 23, przy czym wlókno zarowe swiatla dalekosieznego jest przyla¬ czone do pradnicy pradu zmiennego 20, a wlókno zarowe swiatla nie olsniewajacego — do baterii akumulatorów 15. Przy tym uzyskuje sie dobre oswietlenie w glab i na boki toru jazdy. Jezeli chce sie otrzymac oswietlenie nie olsniewajace, wówczas o- twiera sie kontakt 25, przerywajac wskutek tego obwód wlókna zarowego swiatla da¬ lekosieznego. Jedzie sie wówczas przy swie¬ tle, wytwarzanym tylko we wlóknie zaro¬ wym swiatla nie olsniewajacego. Jedno¬ czesnie przez zamkniecie kontaktu 26 db pradnicy pradto ztaiiennego 20 zostanie przylaczony opornik1 18, jak równiez bate¬ ria akumulatorów 15 poprzez prostownik suchy 19. Pradtnica 20 nie jest zatem nigdy bez obciazenia podczas jazdy{ dlatego tez prostownik jednokierunkowy jest zabez¬ pieczony od przebicia napieciowego.Pozostale polozenia wlaczenia I, II i IV sa takie same, jak w pierwszym przykla¬ dzie.Przy zastosowaniu zarówki o dwóch wlóknach zarowych z przyslona mozna1 za¬ stosowac równiez wykonanie nastepujace.Albo wlókno zarowe, wysylajace swiatlo dalekosiezne, albo wlókno zarowe, wysy¬ lajace swiatlo nie olsniewajace, moga byc przylaczane poprzez przelacznik do prad¬ nicy pradu zmiennego. Prócz tego w reflek¬ torze jest przewidziane jeszcze trzecie zródlo swiatla, przylaczone stale podczas jazdy nocnej do przewodu, prowadzacego do baterii akumulatorów. To trzecie zród¬ lo swiatla moze byc umieszczone np. jako osobna zarówka w reflektorze lub jako trzecie wlókno zarowe w wyzej omawianej zarówce z dwoma wlóknami. Gdy przy — 3 —rdtrietazej licafeie obrotów obniza sie napie¬ cie prafkiicy pradu zmiennego, wówczas swieci slabo tylko to wlókno zarowe, któ¬ ra jest w dataej chwili przylaczone do prad¬ nicy przez przelacznik 24, natomiast zródlo swiatla, przylaczone do baterii akumulato¬ rów, swieci nadal z niezmieniona swiatlo¬ scia. PL