Przy wykonywaniu sprezynujacych pierscieni do tloków przesuwnych napoty¬ ka sie na duze trudnosci w uzyskaniu do¬ brego ich sprezynowania we wszystkich kierunkach promieniowych w celu zapew¬ nienia niezawodnej szczelnosci oraz równo¬ miernego zuzywania sie pierscienia i ewen¬ tualnie scianek tloka. Ponadto nalezy do¬ statecznie smarowac tlok, by zapobiec zwe¬ glaniu smaru.Proponowano- juz wykonywanie pier¬ scieni tlokowych ze zwojów srubowych, przy czym wówczas poszczególne zwoje sa polozone naprzeciw siebie. Doswiadczenie wykazalo jednak, ze przy takim wykonaniu pierscieni tlokowych utrzymywanie oleju miedzy poszczególnymi zwojami i doprowa¬ dzanie do nich oleju nie jest nalezycie za¬ pewnione, pomijajac juz zupelnie to, ze te¬ go rodzaju pierscienie w kierunku promie¬ niowym nie sprezynuja lub sprezynuja nie¬ dostatecznie, wskutek czego na obwodzie zewnetrznym osiaga sie uszczelnienie nie¬ dokladne.Przy wszystkich dotychczas znanych te- go< rodzaju pierscieniach istnieje zawsze mozliwosc, ze pierscienie tlokowe beda przesuwane na sucho, powodujac w ten sposób znane niedomagania. Przy takich pierscieniach wytwarzaja i gromadza sie latwo krusity olejowe, przy czym zwoje pierscienia tlokowego nie sprezynuja w kierunku osi tloka i maja sklonnosc do za¬ kleszczania sie.Celem wynalazku niniejszego jest usu¬ niecie tych niedogodnosci i wykonanie pier¬ scienia tlokowego, pracujacego bez zarzutu i sprezynujacego zupelnie równomiernie we wszystkich kierunkach promieniowych a takze i w kierunku osiowym, a w którymutrzymywanie oleju byloby calkowicie za¬ pewnione.Cel ten osiaga sie, wedlug niniejszego wynalazku dzieki temu, ze w sciankach pierscienia tlokowego, prostopadlych do jego osi, wykonane sa wreby, miedzy któ¬ rymi pierscien jest zaopatrzony w szczeliny równolegle do tych jego scianek.Pierscien tlokowy wedlug niniejszego wynalazku jest uwidoczniony w kilku przy¬ kladach wykonania na zalaczonym rysun¬ ku, na którym fig- i przedstawia widok per¬ spektywiczny pierscienia, fig. 2 — widok jego z boku, fig. 3 — widok z boku pier¬ scienia w polozeniu, gdy skok w dól tloka jest ukonczony, fig. 4 — szczegól odmiany pierscienia wedlug wynalazku, fig. 5 — przekrój wzdluz linii V — V na fig. 4, fig. 6 -«- widok perspektywiczny dalszej odmia¬ ny pierscienia wedlug wynalazku, a fig. 7 — przekrój w kierunku strzalek wzdluz li¬ nii VII — VII na fig. 6.W pierscieniu wedlug fig. 1 — 3 na prze¬ ciwleglych jego plaskich powierzchniach 1 i 2 wykonane sa naprzemianlegle wreby 3 i 4, z których kazdy siega mniej wiecej do polowy szerokosci pierscienia. W ten spo¬ sób utworzony zostaje mostek 5. Od ze¬ wnetrznych krawedzi 6 i 7 wrebów 3 i 4 pierscien jest podzielony równolegla do plaskich powierzchni 1 i 2 szczelina 8 na czesci 9 i 10, polaczone ze soba jedynie mostkiem 5.Jest rzecza wazna, aby szczelina 8 two¬ rzyla pewien odstep miedzy czesciami 9 i 10 pierscienia. Wielkosci tego odstepu, a wiec szerokosci szczeliny 8 nie mozna usta¬ lic liczbowo, gdyz jest ona zalezna od wla¬ sciwosci mechanicznych materialu, z które¬ go wykonano pierscien, jak równiez od wielkosci srednicy tloka, od liczby obrotów maszyny wzglednie od szybkosci przesuwa¬ nia sie tloka i od wielu innych czynników.W kazdym razie jednak stosownie do wy¬ nalazku szczelina 8 winna stanowic miedzy czesciami 9 i 10 pierscienia odstep chocby najmniejszy. W praktyce najmniejsza sze¬ rokosc szczeliny ustala sposób jej wytwa¬ rzania! w szczególnosci szerokosc narze¬ dzia, którym sie te szczeline piluje, heblu¬ je lub frezuje. Wykonywanie szczeliny w sposób inny wydaje sie niemozliwe i nie byloby celowe, gdyz jesli szczeline te uzy¬ ska sie przez wycinanie, to osiaga sie rów¬ noczesnie te zalete, ze polozone naprzeciw siebie powierzchnie czesci 9 i 10 zostaja wygladzone tak, ze w razie wzajemnego ich dotykania sie, o czym jest mowa ponizej, powstaje tarcie bardzo nieznaczne. Na ogól nalezy jednak uznac, ze w celu utworzenia takiej szczeliny o zupelnie równomiernej szerokosci naokolo calego pierscienia, wy¬ twarzanie pierscienia tlokowego za pomo¬ ca zwijania tak, jak wykonywa sie np. spre¬ zyny srubowe, jest calkowicie wykluczone, gdyz taki sposób wykonania nie zapewnia nigdy dostatecznej dokladnosci.Na skutek utworzenia wrebów 3 i 4 oraz szczeliny 8 wytwarza sie z pierscienia tlo¬ kowego, stanowiacego pierwotnie jednolita calosc, jak gdyby dwa oddzielne pierscie¬ nie 9 i 10, polaczone ze soba tylko most¬ kiem 5. Bez dalszych wyjasnien mozna la¬ two zauwazyc, ze taki pierscien sprezynuje calkowicie równomiernie we wszystkich kierunkach promieniowych, co tez w zupel¬ nosci potwierdlzily odnosne próby, doko¬ nywane takze dla najgorszych warunków pracy pierscienia.Dzieki zastosowaniu szczeliny 8 oraz na skutek specjalnego ksztaltu pierscienia tlo¬ kowego czesci 9 i 10 pierscienia, oprócz sprezynowania promieniowego, moga sie tez poruszac wzgledem siebie w kierunku osiowym. Mozliwosc ta jest wazna cecha przedmiotu wynalazku, uwidoczniona na fig. 3 w skali powiekszonej. Fig. 3 uwidocz¬ nia polozenie poszczególnych czesci pier¬ scienia tlokowego w chwili skonczenia sie przesuwu na dól tloka 31 w cylindrze 32.Swobodny koniec czesci 9 pierscienia opie¬ ra sie sprezyscie na czesci 10, podczas gdyczesc 10 pozostaje w swym polozeniu rów¬ nolegla; Tensprezynujacy osiowy ruch cze¬ sci 9 jest wywolywany wskutek tego, ze w chwili skonczenia sie przesuwu na dól tlo¬ ka; tlok ten razem z pierscieniem zostaje nagle zatrzymany. Gdy przy tym czesc 10 pierscienia przylega mocno do dolnej bocz¬ nej scianki rowka tloka, to czesc 9 pod Wplywem dzialajacej jeszcze szybkosci przesuwu tloka moze poruszac sie w dól nadal, a mianowicie o szerokosc szczeli¬ ny 8.W chwili ukonczenia sie górnego prze¬ suwu tloka poszczególne czesci pierscienia tlokowego zajmuja polozenie odwrotne, to jest czesc 9 jest wówczas polozona równo¬ legle do górnej obwodowej scianki rowka tloka i opiera sie na niej, podczas gdy swo¬ bodny koniec czesci 10 opiera sie sprezy¬ scie na czesci 9. W ten sposób wytwarza sie pewnego rodzaju dzialanie pompujace, które powoduje powtarzajace sie stale wy¬ tlaczanie oleju ze szczeliny 8 i zasysanie oleju do niej. Nader wazna rzecza jest przy tym, aby olej byl zawsze doprowadzany do scianek cylindra w chwili zmiany kierunku przesuwu tloka, a wiec wlasnie w chwili najwiekszego tarcia, a tym samym w chwili najwiekszej obawy zuzycia lub zaciecia sie tloka.Pierscien tlokowy wedlug fig, 1 — 3 stanowi jak gdyby dwa oddzielne pierscie¬ nie 9 i 10, utrzymywane w polaczeniu za pomoca mostku 5. Ilosc tych pierscieni mozna, oczywiscie, dowolnie powiekszyc, nie przekraczajac zakresu wynalazku, np, w ten sposób, ze nal swobodnym koncu pierscienia 10 wytwarza sie nastepny mo¬ stek 5 i L d.Na fig. 4 i 5 uwidoczniona jest odmiana pierscienia tlokowegp wedlug wynalazku, w której miedzy poszczególnymi czesciami 11 i 12 wykonana jest stosunkowo szeroka szczelina 13, która, biegnac naokolo obwo¬ du pierscienia, jest przerwana przez wy¬ stepy, pozostawione na jednej z wymienio¬ nych czesci 11 i 12, np, przez wystepy 14 na czesci 11. Obwód zewnetrzny wystepów 14 jest wglebiony w stosunku do obwodu zewnetrznego pierscieni 11 i 12. I w tym przykladzie wykonania obie czesci 11 i 12 pierscienia tlokowego sa ze soba polaczone mostkiem 15.Szczelina 13 jest szersza w porównaniu z waska szczelina 8 wedlug przykladu wy¬ konania1, uwidocznionego na fig. 1—3, wskutek czego moze pomiescic znacznie wieksza ilosc oleju. Taki pierscien tlokowy dziala wiec, jak pierscien smarujacy, i tego rodzaju pierscienia, powodujacego silne smarowanie, nie umieszcza sie na pierw¬ szym miejscu od strony zaplonu, lecz jako drugi lub trzeci pierscien, pierscien zas we¬ dlug fig. 1 — 3 umieszcza sie na pierwszym miejscu od strony zaplonu, Znaczna szerokosc szczeliny 13 wedlug fig, 4 i 5 moglaby spowodowac zbyt silny osiowy ruch czesci 11 i 12 pierscienia, nie¬ pozadany zwlaszcza przy wielkiej szybko¬ sci przesuwu tloka. Temu zapobiegaja wy¬ stepy 14, za pomoca których poszczególne czesci pierscienia wzajemnie na sobie sie opieraja. W kazdym razie jednak wystepy te moga byc tylko tak szerokie i musza byc urzadzone w takich odstepach miedfcy so¬ ba, &by byl jeszcze mozliwy ruch osiowy poszczególnych czesci, podobnie jak w pier¬ scieniu wedlug fig. 3.Na' fig. 6 i 7 uwidoczniona jest nastepna odmiana pierscienia tlokowego wedlug wy¬ nalazku, w której w sciankach bocznych 16 i 17 pierscienia wykonane sa ukosne rów¬ nolegle wreby 18 i 19. Miedzy wrebami 18 i 19 pierscien zostaje rozdzielony pierwsza równolegla do jego scianek bocznych szcze¬ lina 20, która naprzeciw ukosnego wrebu 18 w milejiscu, okreslonym na, rysunku licz¬ ba 21, biegnie równolegle d<ó tego wrebu, po czym przechodzi w szczeline 22, biegna¬ ca równolegle do szczeliny 20, w celu uzy¬ skania jeszcze jednego podzialu pierscie¬ nia, W tym przykladzie wykonania pier- — 3 —scien tlokowy sklada sie wiec z trzech cze¬ sci 23, 24, 25. Po bokach wrebów ukosnych 18, 19, 21 w wiekszym odstepie od konców czesci 23 i 25 pozostawione sa na tych kon¬ cach male wystepy 26 wzglednie 27, któ¬ rych cel i dzialanie sa takie same, jak wy¬ stepów 14 w przykladzie wykonania we¬ dlug fig. 4 i 5.Pierscien tlokowy wedlug fig. 6 i 7 sta¬ nowi jak gdyby kilkakrotny pierscien we¬ dlug fig. 1 i 2, przy czym mostek 5, który w tym ostatnim przypadku posiadla scianki boczne pionowe, w wykonaniu wedlug fig. 6 i 7, na skutek zastosowania ukosnych wrebów 18, 19 i 21, posiada scianki boczne ukosne. Glówne cechy, sposób dzialania i zalety pierscienia pozostaja jednak te sa¬ me. Pierscien wedlug fig. 6 moze, oczywi¬ scie, posiadac tylko dwie czesci 23 i 24.W celu uzyskania wzrastajacej podat¬ nosci, poszczególne czesci 23, 24 i 25 pier¬ scienia moga posiadac grubosc coraz cien¬ sza w kierunku promieniowym, jak uwi¬ doczniono na fig. 7, na której na lewej stronie przekrój poprzeczny poszczegól¬ nych czesci stopniowo maleje, podczas gdy na prawej stronie przekrój ten sie zmniej¬ sza powoli, gdyz plaszczyzny wewnetrzne pierscieni, polozonych jeden nad drugim, zbiegaja sie. W ten sposób osiaga sie coraz to wzrastajaca podatnosc poszczególnych czesci pierscienia.Takie samo stopniowanie podatnosci jest mozliwe zarówno w pierscieniu wedlug fig. 1 — 3, jak i w pierscieniu wedlug fig. 4 i 5.Wynalazek niniejszy nie ogranicza sie do podanych przykladów wykonania, lecz obejmuje wszystkie te rodzaje budowy pierscieni tlokowych, w których osiaga sie opisane powyzej zalety przez zastosowanie niektórych z opisanych srodków. PL