Wynalazek dotyczy ukladu polaczen do przekazywania sygnalów drogowych ze stacji stalej do pojazdu bedacego w ruchu, np. lokomotywy, wagonu motorowego, sa¬ mochodu. Za pomoca tego ukladu przeka¬ zane moga byc cztery rózne znaki: odcinek wolny, pierwsze ostrzezenie, drugie ostrze¬ zenie, odcinek zamkniety. Znaczenie wska¬ zan moze byc rózne zaleznie od stosunków panujacych na danej drodze. Uklad moze byc zastosowany równiez w przypadku, gdy przekazana ma byc mniejsza liczba wska¬ zan, jak równiez, przez drobne zmiany w ukladzie, mozna uzyskac piate wskazanie, rózniace sie od poprzednio wymienionych, np. sygnal blokujacy w razie wypadku.Przyrzad wedlug wynalazku sklada sie ze stacji stalej, w której umieszczone sa narzady do przekazywania sygnalów na pojazd bedacy w ruchu, i ze stacji ruchomej na lokomotywie, wagonie motorowym lub samochodzie, która jest wyposazona w prze¬ kazniki, powtarzajace wskazania sygnalu.Polaczenie miedzy stacja stala a stacja ruchoma na pojezdzie uskutecznia sie w chwili przejazdu pociagu przez zetkniecie sie metalowych szczotek luib czesci slizgo¬ wych, umieszczonych na pojezdzie, z kon-taktem szynowym, przytwierdzonym w kie¬ runku osi toru jniedzy szynami w taki spo¬ sób, ze jest 0*1 fcolowzbiy od szyn, oraz za posrednictwem szyn i 4nasy pojazdu.Cecha charakterystyczna przyrzadu we¬ dlug wynalazku jest wlaczanie w jednym lub w drugim kierunku zródla pradu stale¬ go o okreslonym napieciu E, do którego mozna dodawac szeregowo zródlo pradu zmiennego, którego napiecie czynne jest E wielokrotnie mmejsae i wynosi np. —• W ten sposób mozna kazdoczesnie zastosowac jedna z nastepujacych kombinacji: prad staly w jednym kierunku oraz prad zmienny; prad staly w drugim kierunku oraz prad zmienny; sam prad staly w jednym kierunku; sam prad staly w przeciwnymi kierunku.W odmianie wykonania, o której po¬ przednio wspomniano, mozna oprócz tego zastosowac jako piata kombinacje sam prad zmienny.Stacja na lokomotywie, wagonie moto¬ rowym itd. jest tak urzadzona, ze rozróz¬ nia ona z szeregu czterech lub pieciu wyzej wymienionych kombinacji te kombinacje, która zostala nadana.; Na rysunku przedstawiono przyklady wykonania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przedstawia schemat postaci wykonania, obejmujacej cztery kombinacje, a fig. 2 — schemat postaci wykonania, obejmujacej piec kombinacji.Na obu figurach jednakowe oznaczenia oznaczaja te same czesci.Stacja stala wedlug fig. 1 jest zaopa¬ trzona w baterie akumulatorów A o napie¬ ciu E (np. 12 V), w celu ladowania baterii przewidziany jest zmniejszajacy napiecie transformator Tr, przylaczony do sieci pradu zmiennego np. o napieciu 110 V.Uzwojenie wtórne transformatora Tr jest przylaczone poprzez prostownik oraz opor¬ nik regulacyjny rc do baterii A.Napiecie zmienne — (np. 6 V), które jest potrzebne do przekazania pewnych znaków, otrzymuje sie z uzwojenia wtórnego trans¬ formatora 7\.W obwód wtórny transformatora T1 wlaczony jest przelacznik Rx. Za pomoca tego przelacznika kontakt szynowy C mo¬ ze byc przylaczony do napiecia stalego ba¬ terii A i wtórnego napiecia transformatora T19 zaleznie od polozenia tego przelaczni¬ ka. Poniewaz kontakt szynowy jest umie¬ szczony o kilka metrów przed sygnalem, podlegajacym kontroli, w chwili przejazdu pociagu szczotki AV oraz AR pojazdu sty¬ kaja sie z powierzchnia preta kontaktowe¬ go, co powoduje, ze obwód ruchomej stacji na lokomotywie, wagonie motorowym lub samochodzie otrzymuje prad z zewnatrz.Polaczenie z szynami V moze byc bezpo¬ srednie lub tez moze przechodzic przez punkt neutralny mostku D, zwlaszcza w przypadku zastosowania sygnalu zatrzymu¬ jacego, uruchomianego za pomoca obwodów szynowych pradu zmiennego (przypadek przedstawiony na fig. 1). Przelacznik Rt dla dwóch kierunków (np. w górnym i dol¬ nym polozeniu) jest uruchomiany za1 po¬ moca przekaznika stacji sygnalizujacej, a przelacznik B dla dwóch kierunków (np. w polozeniu prawym i lewym) jest urucho¬ miany za pomoca przekaznika lub przyrza¬ du z dzwignia przerzutowa w miejscu sy¬ gnalizujacym.Opór ochronny r o oporze kilku ohmów (np. 3 ohmy) ogranicza natezenie pradu, pochodzacego ze zródel pradu, gdy kon¬ takt szynowy C jest przypadkowo uziemio¬ ny.Stacja sygnalizacyjna jest urzadzona w ten sposób, ze przelacznik R1 znajduje sie podczas wskazan sygnalowych 1 i 2 (np. „droga wolna" i „pierwsze ostrzezenie") w swoim górnym polozeniu, a podczas wskazan 3 i 4 (np. „drugie ostrzezenie i „droga zamknieta*') w swoim dolnym polo- — 2 —zenin, przelacznik zas B podczas wskazan / i 3 w swoim polozeniu prawym, natomiast podczas wskazan 2 i 4 w swoim polozeniu 1) napiecie wahajace sie miedzy: + E 2) napiecie wahajace sie miedzy: 3) napiecie stale, równe: + E i wreszcie Wymienione napiecia wystepuja zalez¬ nie od tego, czy sygnal podlegajacy kon¬ troli daje wskazania 1, 2, 3 lub 4.Zgodnie z fig. 1 ruchoma stacja na po¬ jezdzie urzadzona jest w sposób nastepu¬ jacy.Glówny obwód pradu prowadzi od tyl¬ nej szczotki kontaktowej AR przez uzwo¬ jenie pierwotne transformatora T2 do za¬ cisków obu przekazników RB i Rc , pola¬ czonych równolegle, po czym dostaje sie do szyn V przez mase pojazdu.Przekaznik kierunkowy RB zostaje wzbudzony jedynie przez prad przeplywa¬ jacy w kierunku od szczotki ku masie. Kie¬ runek polaryzacji przekaznika Rc jest od¬ wrotny. Jako przekazniki RB i Rc mozna zastosowac zwykle przekazniki pradu sta¬ lego, polaczone szeregowo z prostownikami w ten sposób, zeby przepuszczaly prad w odpowiednim kierunku.Z zaciskami wtórnego uzwojenia trans¬ formatora T2 jest polaczony przekaznik Ra, który moze byc np. przekaznikiem wzbudzanym pradem zmiennym. Mozna tez, podobnie jak w poprzednim przypadku, uzyc przekaznika pradu stalego, a w obwód przekaznika zasilanego pradem zmiennym wlaczyc prostowniki, jak przedstawiono to na fig. 1.Skoro szczotka AR zetknie sie z kon¬ taktem szynowym C, wówczas przeplywa przez poprzednio opisany obwód prad, któ¬ rego kierunek jest zalezny od polozenia lewym. W wymienionych przypadkach kon¬ takt szynowy C otrzymuje wzgledem szyn nastepujace napiecia: 2+J/2, + F 2-V2r 2 2 4) napiecie stale, równe —=-E. i .. przelacznika B na stacji stalej. Prad ten moze byc tetniacy, lub staly, zaleznie od tego czy zródlo napiecia zmiennego stacji zostalo1 wlaczone lub wylaczone za pomoca przelacznika Rx.Zaleznie od swego kierunku prad wzbu¬ dza przekaznik RB lub tez przekaznik Rc« Gdy prad ma przebieg falisty, powoduje on w uzwojeniu wtórnym transformatora T2 wzbudzenie sily elektromotorycznej, która powoduje przeplyw pradu wzbudzajacego przekaznik Ra.Róznym kombinacjom, wymienionym powyzej przy udzielaniu kontaktowi szyno¬ wemu C napiecia w stosunku do szyn V, odpowiadaja nastepujace kombinacje po¬ lozen glównych przekazników Ra , Rb i Rc: 1) Ra wzbudzony, Rb wzbudzony, Rc nie wzbudzony, 2) Ra wzbudzony, Rb nie wzbudzony, Rc wzbudzony, 3) Ra nie wzbudzony, Ró wzbudzony, Rc nie wzbudzony,, 4) Ra nie wzbudzony, Rb nie wzbudzo¬ ny, R. wzbudzony.Kazda z wymienionych kombinacji re¬ jestruje sie za pomoca obwodu pradu, do¬ starczanego z znajdujacej sie na lokomoty¬ wie baterii A', a zamykanego wskutek dzia¬ lania kontaktów, umieszczonych na kotwi¬ cach przekazników Ra, Rb i Rc. Obwody te sa przedstawione na fig. 1 liniami zlozony¬ mi z kresek i punktów. Zamkniecie obwodu pradu wzbudza elektromagnes a jednego z — 3 - iczlek-ech przekazników rejestrujacych zna¬ nej budowy- Wskutek tego podnosi sie od¬ nosna kotwica, oswobodzajaca obrotowo o- sadzone ramie v, które obraca sie w kierun¬ ku dzialania sily wywolanej sprezyna Oswobodzone ramie v zamyka pomocniczy obwód pradu, wskutek czego zaczyna sie swiecic lampka 1, uwidoczniajaca otrzyma¬ ny sygnal/Oprócz tego obwód pomocniczy moze uruchomic — poza lampa — urzadze¬ nie rejestracyjne, elektromagnes, lub za¬ wór elektryczny, dzialajacy na sygnaly a- kustyczne w rodzaju gwizdawki, trabki itd.Kondensatory y sa wlaczone równolegle z elektromagnesami a w celu umozliwienia pewnego opóznienia dzialania przekazni¬ ków rejestrujacych.Rejestracje wspomniana mozna równiez uskutecznic za pomoca innego przyrzadu o dowolnej konstrukcji, sluzacego do tego sa¬ mego celu, np. za pomoca przekaznika z po¬ mocniczym kontaktem zatrzymujacym, co przedstawiono na fig. 2.Wskazanie rejestrowane przy przeje¬ chaniu jakiegos sygnalu pozostaje widoczne dopóki lokomotywa nie zblizy sie do sygna¬ lu nastepnego, W tej chwili nastepuje ze¬ tkniecie sie drugiej szczotki AV z nastep¬ nym kontaktem szynowym. Szczotka AV jest umieszczona na lokomotywie przed szczotka AR, w nieco wiekszym odstepie od szczotki AR nit dlugosc kontaktu szynowe¬ go C. Zetkniecie szczotki AV z kontaktem szynowym powoduje zamkniecie obwodu pradowego i wzbudzenie oraz zasilenie przekaznika nie spolaryzowanego R0, za¬ leznie od polozenia przelacznika R19' prad wzbudzenia moze byc staly lub tetniacy.Kotwica przekaznika R0 przerywa wówczas obwód pradu przekaznika glównego (fig. 1) i zasila za pomoca baterii lokomotywy ob¬ wody pradu elektromagnesów /?, które prze¬ suwaja z powrotem ramiona v, poprzednio oswobodzone, do polozenia wyjsciowego, lub tez kotwica przekaznika przerywa, jak pokazano na fig. 2, obwody pradu zatrzy¬ mujacego. W tej chwili urzadzenie na loko¬ motywie, po przejezdzie szczotek AR po¬ nad kontaktem szynowym C, moze otrzy¬ mac nowy sygnal i zarejestrowac go.Zmiane roli szczotek AV i AR przy zmianie kierunku jazdy mozna oczywiscie uskutecznic za pomoca przelacznika nie przedstawionego na rysunku, polaczonego z dzwignia do zmiany kierunku jazdy, lub tez z rozrusznikiem zwrotnym, okreslajacym kierunek ruchu silników.Ponowne przywrócenie mozliwosci dal¬ szych rejestracji przyrzadów rejestruja¬ cych mozna uzyskac równiez za pomoca innych srodków, np. w ten sposób, ze kie¬ rowca naciska odpowiedni przycisk, urucho¬ miajacy urzadzenie zwalniajace, zaczyna¬ jace dzialac po uplywie pewnego czasu po otrzymaniu sygnalu. Urzadzenie to moze powodowac zwarcie obwodów pradu, powo^ dujacych ponowne przyciagniecie kotwicy lub przerwe pradów zatrzymujacych, zalez¬ nie od rodzaju zastosowanych przekazni¬ ków rejestracyjnych, Na fig. 2 przedstawiono szczególowo u- klad polaczen, rózniacy sie tylko nieznacz¬ nie od wyzej opisanego ukladu, a umozli¬ wiajacy równiez przekazanie piatego znaku.Uklad wedlug fig. 2 posiada w stalej stacji, oprócz narzadów poprzednio wymienionych, dodatkowy przelacznik /, utworzony w rze¬ czywistosci z kontaktów, dodanych do prze¬ kazników stosowanych na stacji, a mogacy zajmowac dwa polozenia. W polozeniu pierwszym wlacza sie baterie A stalej sta¬ cji (jak pokazano na fig. 2), w polozeniu zas drugim bateria zostaje wylaczona.Przekazanie piatego wskazania naste¬ puje wtedy, gdy przelacznik / znajduje sie w drugim, a przelacznik Rt w górnym po¬ lozeniu. Kontakt szynowy C otrzymuje wówczas tylko napiecie zmienne, wzbudza¬ jace równoczesnie na ruchomej stacji w lo¬ komotywie trzy przekazniki Ra, Rb i Rc9 a mianowicie Ra za pomoca pradu zmiennego, R£ za pomoca dodatnich polówek fal, a Rc 3za pomoca ujemnych polówek fal pradu zmiennego.Do uzwojen elektromagnesów przekaz¬ ników Rb i Rc sa wlaczone równolegle kon¬ densatory y , przez co zapobiega sie drga¬ niom kotwic.Mozna oczywiscie uksztaltowac inaczej rózne czesci skladowe przyrzadu, nie wy¬ kraczajac poza zakres1 ochrony wynalazku. PL