Wynalazek dotyczy samoczynnych cen¬ tral telefonicznych, glównym zas jego ce¬ lem jest ulepszenie uzywanych w nich przy¬ rzadów, a przez to zwiekszenie szybkosci i niezawodnosci polaczen. Drugim celem wy¬ nalazku jest ulepszenie sposobu próbowania na zajetosc i na inne warunki, grajace ro¬ le w pracy centrali samoczynnej.Jedna z cech znamiennych wynalazku jest zastosowanie przyrzadu o rozrzadzie potencjalowym, np. prózniowej lampy elektronowej lub gazowej lampy wyladow¬ czej z siatka rozrzadcza, do stwierdzania, czy okreslony warunek jest spelniony przez kazdy iz przyrzadów jednej grupy. Lampy takiej mozna uzyc do rozrzadu przekazni¬ ka, uskuteczniajacego przebieg, odpowia¬ dajacy zajetosci wszystkich przyrzadów grupy. Tai ceclha znamienna wynalazku znajduje zastosowanie gdy chodzi oi to, by przyrzad reagowal na zmiane potencjalu przewodu, a przewód nie otrzymywal po¬ tencjalu przyrzadu, który na zmiame jego potencjalu reaguje.Inne cechy znamienne wynalazku odno^- sza sie do samoczynnych central telefonicz' nych z szukaczami i stanowia ulepszenia w urzadzeniu, opisanym w patencie nr 20 191.W urzadzeniu wedlug tego patentu szuka¬ cze liniowe dziela sie na glówne i pomoc¬ nicze. Szukacz glówny jest bezposrednio polaczony z pierwszym wybierakiem gru-powym1 szukacz zas pomocniczy uzyskuje polaczenie z jednym z pierwszych wybie¬ raków grupowych wspólnej grupy za po¬ srednictwem szukacza wtórnego. Szukacze liniowe sa ix wybieraki skokowo - obrotowe z elektromagnesem podnoszacym i elektro¬ magnesem obracajacym do ustawiania szu¬ kacza oraz z elektromagnesem zwalniaja¬ cym, pozwalajacym szukaczowi na powrót w polozenie spoczynkowe.Jedna z cech znamiennych wynalazku jest ulepszenie ukladu polaczen, dzieki któ¬ remu szukaczem liniowym moze byc wybie¬ rak dwuiruchowy bez elektromagnesu zwal¬ niajacego, powrót zas szukacza w poloze¬ nie spoczynkowe jest uskuteczniany za po¬ moca wzbudzania impulsami jednego z elektromagnesów, uzytych do ustawiania szukacza, na przyklad tak, iz szczoteczki szukacza przy ustawieniu i nastepnym zwolnieniu opisuja obwód prostokata. Me¬ chaniczny ustrój takiego wybieraka jest o- pisany w patencie nr 21 262, Druga cecha znamienna wynalazku po¬ zwala przyspieszyc tworzenie polaczen przez zwiekszenie szybkosci szukaczy.Zwiekszenie czestotliwosci skokowej osia¬ ga sie wedlug wynalazku przez zastosowa¬ nie w szukaczach elektromagnesów z samo- przerywaniem.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania wynalazku; fig, 1 — 9 po zlozeniu tworza calkowity uklad polaczen wedlug .fig. 10, Fig, 1 przedstawia przylacze abor nentowe oraz przekazniki rozruchowe SA, SB, SC, SD, SE, wspólne dla grupy 200 — obwodbwej, fig, 2 i 3 przedstawiaja uklad polaczen szukacza liniowego, taki sam za¬ równo dla szukacza glównego, jak dla szu¬ kacza pomocniczego, fig, 4 przedstawia jeden z sfcukaczy wtórnych SFS, który ma dostep db szukaczy pomocniczych przez polaczenia na przelacznicy posredniej IDF, fig, 5 przedstawia zespól kontroli zajetosci grupowej grupy szukaczy glównych i po¬ mocniczych, zawierajacy dla szukaczy glównych lampe katodowa VAA a dla szu¬ kaczy pomocniczych lampe katodowa VAB, oraz obwody rozruchowe pierwotnych ze¬ spolów rozdzielcizych PCI, PC2, PC3, fig. 6, 7 i 8 przedstawiaja pierwotny zespól roz¬ dzielczy PCI, skojarzony z szukaczami glównymi i pomocniczymi przez rozdziel¬ nik glówny RPD i rozdzielnik pomocniczy OPD, fig. 9 przedstawia wtórny zespól roz¬ ruchowy SSl, kierujacy dwoma wtórnymi zespolami rozdzielczymi, oraz jeden z tych wtórnych zespolów rozdzielczych SCI, przy czym kazdy wtórny zespól rozdzielczy ma dostep do grupy szukaczy wtórnych przez rozdzielnik wtórny SED, a oba wtórne ze¬ spoly rozdzielcze, skojarzone z jednym wtórnym zespolem, [rozruchowym, maja do¬ step do tej samej grupy szukaczy wtór¬ nych.Przelaczenie decydujace, czy dany szu¬ kacz pierwotny pracuje jako glówny, czy jako pomocniczy, uskutecznia sie na prze¬ lacznicy posredniej IDF, przedstawionej na fig. 4; polaczenia, oznaczone liniami kreskowanymi, czynia z szukacza szukacz glówny, polaczony bezposrednio z pierw¬ szym wybierakiem grupowym, polaczenia zas oznaczenie liniami kreskowano - krop¬ kowanymi — szukacz pomocniczy, wyma¬ gajacy polaczenia z pierwszym wybiera¬ kiem grupowym przez szukacz wtórny. To samo odnosi sie do polaczen przewodów 23 i 28, przedlsitawionych w górnym pra¬ wym rogu fig, 5, W opisie zajlozono poczatkowo, ze szu¬ kacz liniowy, przedstawiony na fig, 2, 3, jesrt} jednym z szukaczy glównych, uwzgled¬ nia wiec tylko polaczenia, oznaczone linia¬ mi przerywanymi. Polaczenia szukacza! po^ mocniczego zostana rozpatrzone pózniej.Podniesienie sluchawki abonenta wywo¬ lujacego zamyka obwód przez aparat sAx- nenta i przewody liniowe 10, 11 ('fig. 1).W obwodzie tym wzbudza sie przekaznik liniowy L, mianowicie szeregowo obul uzwo¬ jeniami, przylaczonymi do, obwodu linioj- — 2 —wego przez kontakty spoczynkowe k2, k3.Przekaznik L kontaktem U cechuje wyci¬ nek próbny wszystkich szukaczy potencja¬ lem baterii, zalaczonej poprzez uzwojenie przekaznika K, ^bocznikowane opornikiem 12 malej opornosci, a kontaktem 12 przyla¬ cza baterie poprzez opornik YA (po jed¬ nym oporniku na poziom wielokrocia szu¬ kaczy) do tego uzwojenia przekaznika roz¬ ruchowego i tego wyciac pionowego pola szukaczy, który odpowiada poziomowi wie¬ lokrocia, w którym abonent wywolujacy jest zalaczony. Wycinki pola pionowego VB (fig. 2) sa przylaczone do uzwojen pieciu przekiajzników rozruchowych SA, SB, SC, SD, SE, iz których kazdy ma dwa uzwoje¬ nia; po jednym na poziom wielokrocia szu¬ kaczy. Przekaznik rozruchowy zamyka (fig* 5) obwód rozruchowy jednego z pier- wotnych zespolów rozdzielczych PCI (fig. 6, T,8),PC2,PC3.Przekazniki rozruchowe uruchomiaja wszystkie lub niektóre pierwotne zespoly rozdzielcze PCI, PC2, PC3, zaleznie od liczby zgloszen w danej chwili i ich rozkla¬ du miedzy poziomy. Jest tez przewidziana moznosc zmieniania polaczen miedzy kon¬ taktami przekazników rozruchowych (fig. 5) w zaleznosci od tego, czy dana grupe obsluguja dwa, czy trzy pierwotne zespoly rozdzielcze. Opisywany przyklad zaklada wyposazenie grupy w tuzy pierwotne ze^ spoly rozdzielcze, co wymaga polaczenia koncówek U26 — U28 i U30 — U32, przed¬ stawionych na fig. 5. Gdyby grupa byla! wy¬ posazona tylko w dwa pierwotne zespoly rozdzielcze, wówczas trzeba by koncówke U32 pozostawic bez zalaczonego przewodu, polaczyc zas koncówki U24 — U26 i U28 — U30. W tym przypadku trzeci pierwotny zespól rozdzielczy PC3 zostaje skasowany, a dla zaznaczenia tego polaczenia jego sa narysowane liniami kreskowanymi.Jezeli sie wzbudzi tylko jeden przekaz¬ nik rozruchowy SA (fig. 1), to jego kontakt sal (w dolnym lewym rogu fig. 5) zamknie obwód przekaznika rozruchowego ST (fig. 6) pierwotnego zespolu rozdzielczego PCI. * Obwód ten biegnie od uziemienia na kon¬ takcie sal (fig. 5) przez kontakt ofz3, prze¬ wód 13 (fig. 6), kontakt rs2, lewe uzwojenie przekaznika ST, opornik YR do baterii.Przekaznik ST, wzbudziwszy sie, przygoto¬ wuje kontaktami st5, st6, sl7 (fig. 6) obwo¬ dy zespolu alarmowego, zawierajacego przekazniki TA, TB (fig. 6) oraz TC (fig. 8) i opisanego nizej, a kontaktem stl (lig. 7), jezeli rozdzielnik glówny RPD, w spo¬ sób, który bedzie rozpatrzony nizej, za¬ wczasu wyznaczyl wolny szukacz glówny, zamyka obwód przekaznika LK: uziemienie na kontakcie roboczym stl, opornik 14 ma¬ lej, opornosci, szeregowo dolne i górne u- zwojenie przekaznika LK, kontakty tb5, dv3, tc2, rs5, ofr3, szczoteczka Rl i wycinek rozdzielnika glównego RPD, przewód 15 (fig. 2), sprezyny ruchu pionowego Ni (fig. 3) zawczasu wyznaczonego szukacza, kon¬ takt hal, polaczenie na przelacznicy po¬ sredniej IDF (fig. 4), przewód próbny przylaczonego pierwszego wybieraka gru¬ powego, i dalej do baterii, cechujacej sznur jako wolny.By zapobiec blednemu polaczeniu w ra¬ zie prizerwy w pjolu szczoteczki Rl, w któ¬ rym to wypadku rozdzielnik zatrzymalby sie na wycinkach uszkodzonego szukacza, urzadzenie jest pomyslane tak, ze w chwili zgloszenia zostaje przez te szczoteczke przeprowadzone badianie, czy sznur, na któ¬ rego wycinkach rozdzielnik stoi, jest isto¬ tnie wolny; w przypadku twierdzacym prze¬ kaznik LK sie wzbudza; w przypadku zas nienapotkania baterii, cechujacej sznur, ce¬ cha niezajetosci, przekaznik LK nie wzbu¬ dza sie, iprzez co zostaje zamkniety na¬ stepujacy obwód elektromagnesu obrotowe¬ go RPM (fig. 6) rozdzielnika: uziemienie na kontakcie stl (fig. 7), kontakty Ihl, vr2, sprezyny spoczynkowe elektromagnesów obrotowych rpml, opml, przewód 17, kon¬ takty sl2 (fig. 6), ofr2, rfz2 (fig. 5), uzwo- - 3 -jenie elektromagnesu RPM (fig, 6), bateria, Elektromagnes RPM, przerywa ten obwód wlasnymi sprezynami spoczynkowymi rpml i obraca swe szczoteczki, az po znalezieniu wolnego sznura wzbudzi sie w obwodzie, o- pisamym poprzednio, przekaznik LK. Prze- waznik ten przerywa obwód elektromagne¬ su RPM na styku spoczynkowym kouutaktu Ikl, a na styku roboclzym tego kontaktu za¬ lacza ziemie wprost na swoje górne uzwo¬ jenie, którego opornosc jest dostatecznie mala, by wyznaczony szukacz nacechowac w polu rozdzielników jako zajety. Jedno¬ czesnie kontakt Ikl znosi zwarcie przekaz¬ nika VR (fig, 7), które dotychczas przebie¬ galo od prawej koncówki jegoi uzwojenia przez kontakt dul, opornik 14, kontakty Ikl, ur2, sprezyny spoczynkowe elektro¬ magnesów obrotowych rpml, opml, prze¬ wód 17, kontakty st2 (fig. 6), ofr2, rfz2 (fig. 5), ofc2 (fig. 6), sl3 (fig. 7) do lewej koncówki uzwojenia przekaznika VR. Prze¬ kaznik VR wzbudza, sie w obwodzie: zie¬ mia, kontakt stl (fig. 7), nastepnie równo¬ legle opornik 14 i kontakt Ikl, dolne uzwo¬ jenie przekaznika LK, po czym kontakt dul, przekaznik VR, kontakty st3, ofc2 (fig. 6), elektromagnes RPM, bateria. W dolnym uzwojeniu przekaznika; LK nastapilo od¬ wrócenie kierunku pradu, dzieki czemu oba uzwojenia przekaznika LK magnesuja go teraz w kierunkach przeciwnych, jednak wzbudzenie wypadkowe wystarcza, by w danych warunkach utrzymac kotwiczke przekaznika LK w stanie roboczym.Gdyby jednak ten sam szukacz zajely jednoczesnie dwa rozdzielniki, wówczas wzbudzilyby sie przekazniki LK obu roz¬ dzielników, a przez górne uzwojenie prze¬ kaznika LK kazdego rozdzielnika poply¬ nelaby w przyblizeniu polowa tego pradu, jaki przeplywa w przypadku próby prawi dlowej, poniewaz calkowita opornosc obwo¬ du jest znaczna w porównaniu z opornoscia kazdego z tych uzwojen. W tym przypadku wzbudzenie obu uzwojen przekaznika LK znosi sie niemal calkowicie i przekazniki LK obu rozdzielników zaczna sie rozmaigne- sowywac. Wobec jednak drobnych róznic, jakie zachodza zawsze miedzy przekazni¬ kami, nawet budowy jednakowej, jeden z nich roizmagnesowuje sie wczesniej niz dru¬ gi, a przerwawszy styk roboczy kontaktu Ikl przywróci calkowity prad przytrzymu¬ jacy przekaznikowi LK1 drugiego rozdziel¬ nika, który pozostanie zatem jako jedyny w stanie wzbudzonym. Rozdzielnik, którego przekaznik LK sie rozmagnesowal, wyzna¬ cza teraz w zwykly sposób inny wolny szukacz, Przekaznik VR nie powinien sie wzbudzic w czasie opisamegoi badania; w tym celu jest wykonany jakoi przekaznik z opóznionym przyciaganiem, a to dzieki znacznej indukcyjnosci swego uzwojenia i jego zbocznikowaniu opornikiem 40, który zostaje odlaczony kontaktem url dopiero po wzbudzeniu przekaznika VR. Przez do<- bór odpowiednich wartosci elektrycznych mozna osiagnac zabezpieczenie okresu ba¬ dania z dostatecznym wspólczynnikiem bez¬ pieczenstwa.Przekaznik VR, wzbudziwszy sie, zamy¬ ka wlasnym kontaktem url (fig. 7) obwód, w którym sie sam przytrzymuje w sizereg z elektromagnesem obrotowym RPM, kon¬ taktem ur4 (fig. 8) wzbudza przekaznik SF przez szczoteczke R4 i jej wycinek w sze¬ reg z jednym z uzwojen przekaznika linio¬ wego przylaczonego pierwszego wybieraka grupowego (nie przedstawionego na ry¬ sunku), kontaktem ur5 uziemia szczoteczke R6 rozdzielnika w celu wzbudzenia prze¬ kaznika HA w szukaczu (fig. 3), kontaktem ur& (fig. 7) przylacza górne uzwojenie prze¬ kaznika LK doi pionowego' pola VB szuka¬ cza (fig. 2), kontaktem url (fig. 6) uziemia wspólny dla wszystkich zespolów rozdziel¬ czych przewód 18, by zapobiec wzbudzeniu w tym czasie przekaznika OFZ (fig. 5) w zespole kontroli zajetosci grupowej. Prze¬ kaznik SF (fig. 8), wzbudziwszy sie, przy¬ gotowuje kontaktem sf2 obwód przekaznika - 4 -odlaczajacego CO, który jednak pozostaje zwarty kontaktami pal, pil próbnych prze¬ kazników PA (fig. 7), PB (fig. 8). Prze¬ kaznik HA (fig. 3) w szukaczu, wzbudziw¬ szy sie, odlacza kontaktem hal sznurowa bateria cechujaca od wycinka szczoteczki Rl, przez co cechuje szukacz jako zajety i powodbje w zespole rozdzielczym roz¬ magnesowanie przekaznika LK, który sty¬ kiem spoczynkowym swego kontaktu Ikl zamyka z kolei obwód lewego uzwojenia przekaznika DV (fig. 7). Przekaznik DV, wzbudziwszy sie, zamyka kontaktem dvi obwód! próbny przekaznika LK, na razie szeregowo z prawym uzwojeniem przekaz¬ nika DV, a kontaktem dv2 przylacza uzie¬ mienie od kontaktów stl, Ikl do szczotecz¬ ki R3, czym zamyka obwód elektromagne¬ su podnoszacego VM (fig. 2) szukacza, przechodzacy przez sprezyny spoczynko¬ we vml tegoz elektromagnesu. Wzbudze¬ nie elektromagnesu podnoszacego VM, przerywane jego wlasnymi sprezynami spo¬ czynkowymi vml, .powoduje podniesienie szczoteczek szukacza do poziomu, nacecho¬ wanego przez przekaznik liniowy zglasza¬ jacego sie abonenta; po jego osiagnieciu sziczoiteczka pola pionowego VM (fig. 2) szukacza przylacza baterie cechujaca do wycinka i szczoteczki R2 rozdzielnika (fig. 7), co powoduje wzbudzenie obu szerego- woi polaczonych uzwojen przekaznika LK.Przekaznik LK przerywa kontaktem Ikl obwód elektromagnesu podnoszacego VM szukacza), a przez przylaczenie ziemi wprost do swego górnego uzwojenia malej opor¬ nosci cechuje poziom jako zajety, zwiera poziomowy przekaznik rozruchowy i rów-- noczesnie zamyka obwód swego dolnego u- zwojeniia w szereg z prawym uzwojeniem przekaznika DV, tak iz zostaje przeprowa¬ dzone badanie na podwójne zajecie pozioi- mu, w sposób analogiczny do opisanego badania na podwójne zajecie szukacza w polu rozdzielnika; prawe uzwojenie prze¬ kaznika pomocniczego DV jest zboczniko- wane opornikiem 41 opornosci dpbranej do opornosci tego uzwojenia tak, iz opornosc wypadkowa, stawiania pradowi, plynacemu przez dolne uzwojenie przekaznika LK, jest taka sama jak przy wlaczeniu w jego obwód przekaznika VR; jezeli zaden z po¬ zostalych szukaczy nile przeprowadza w tej samej chwili badania na podwójne zajecie na wycinku pola pionowego tego same-go poziomu, tlo przekaznik LK pozostaje wzbu¬ dzony mimo przeciwdzialania swego dol¬ nego uzwojenia. Przekaznik LK kontaktem lk2 (fig. 6) wzbudzaj przekaznik RS (fig. 8) w obwodzie, biegnacym dalej przez kontakt dv4, przewód! 24 (fig. 7), prawe uzwojenie przekaznika rozruchowego ST (fig. 6), kon¬ takt ofc2, elektromagnes obrotowy RPM, do baterii. Elektromagnes RPM nie wzbu¬ dza sie w tym obwodzie wskutek jego znacznej opornosci. Przekaznik RS wzbu¬ dza sie, kontaktem rsl wlacza swoje górne uzwojenie, kontaktem rs2 (fig. 6) prze: ksztalca obwód lewego uzwojenia przekaz¬ nika ST, uzalezniajac jego wzbudzenie od kontaktu lk2, kontaktem rs3 (fig. 8) pod¬ trzymuje wzbudzenie przekaznika HA (fig. 3) szukacza, kontaktem rs4 (fig. 7) prze¬ rywa obwód lewego uzwojenia przekazni¬ ka DV, który pozostaje jednak wzbudzo¬ ny przez swoje prawe uzwojenie znacz¬ nej opornosci, lezace szeregowo z elek¬ tromagnesem podnoszacym VM szukacza, wreszcie kontaktem rs5 (fig. 7) przyla¬ cza baterie przez opornik YS do szczo¬ teczki Rl rozdzielnika, czym powoduje wzbudzenie przekaznika HB (fig. 3) w szu¬ kaczu. Przekaznik HB, wzbudziwszy sie, kontaktem hb3 (fig. 2) przerywa obwód przekaznikaDV (fig. 7) w zespole rozdziel¬ czym. Przekaznik DV, rozmagnesowawszy sie, kontaktem dv6 zamyka obwód elektro¬ magnesu obracajacego RM (fig. 2) szuka¬ cza: uziemienie, kontakty tc5 (fig. 8), rs6, pal, pbl, przewód 19, kontakty dv6 (fig. 7), ofc4, szczoteczka R8 i jej wycinek, prze¬ wód 20, sprezyny spoczynkowe rtnl elejk- — 5 —tromagnesu obracajacego (fig. 2), uzwoje¬ nie elektromagnesu obracajacego RM szu¬ kacza, bateria. Wzbudzenie elektroimagne- su obracajacego RM, przerywane jego wla¬ snymi sprezynami sipoczyinkowymi rml, po¬ woduje obracanie szczoteczek szukacza az do znalezienia wycinków wywolujacego a- bonenta, którego wycinek próbny moze le¬ zec badz w polu szczoteczki PI (fig. 2) szukacza, badz w polu jego szczoteczki P2, w zaleznosci od tego, czy abonent nalezy do setki nieparzystej, czy do parzystej.Jezeli abonent nalezy do setki niepa¬ rzystej, wówczas baterie cechujaca matpotka szczoteczka próbna' PI (fig. 2) i przez wy¬ cinek i szczoteczke R3 (fig. 7) rozdzielnika zamknie obwód przekaznika próbnego PA w zespole rozdzielczym. Jezeli zas abonent nalezy dio setki parzystej, wówczas baterie cechujaca napotka szczoteczka próbma P2 i przez wycinek i szczoteczke R5 (fig. 8) rozdzielnika wzbudzi drugi przekaznik próbny PB (fig. 8) zespolu rozdzielczego.Wzbudzenie któregokolwiek z obu prze¬ kazników próbnych .przerywa obwód elek¬ tromagnesu obracajacego RM szukacza i zatrzymuje szczoteczki w zetknieciu z wy¬ cinkami abonenta wywolujacego.Jezeli wzbudzil sie przekaznik PA (fig. 7), wówczas jego kontakt pal (fig. 8) prze¬ rywa obwód elektromagnesu obracajacego RM szukacza, a zamyka obwód przytrzy¬ mujacy jego dblnego uzwojenia) (fig. 7), szeregowo z pra)wym uzwojeniem przekaz¬ nika rozruchowego ST (fig. 6) i elektromar gnesem obrotowym RPM rozdzielnika; kon¬ takt pa2 (fig. 8) uziemia szczoteczke R6 rozdzielnika w celu utrzymania wzbudze¬ nia przekaznika HA (fig. 3) w szukaczu; kontakt pal (fig. 8) znosi ponadto zwarcia przekaznika odcinajacego CO, który, majac stosunkowo znaczna opornosc, szybko sie wzbudza w .szereg z elektromagnesem obra¬ cajacym RM (fig. 2) szukacza. Przekaznik CO kontaktem col (fig. 8) przez opornik YV znacznej opornosci uniezaleznia swoje wzbudzenie od kontaktu rs6, kontaktem co3 zamyka obwód górnego uzwojenia prze¬ kaznika SF, kontaktami co4 (fig. 8), co5 (fig. 7) zwiera górne uzwojenia przekazni¬ ków PB (fig. 8), PA (fig. 7), a komtaktami co6, col (fig. 7) zwiera oba uzwojenia prze¬ kaznika rozruchowego ST, który sie roz- maignesowuje. Rozmagnesowanie przekazni¬ ka ST powoduje przerwanie obwodów prze¬ kazników LK, VR, rozmagnesowanie zas przekaznika! RV — przerwanie obrotu prze¬ kaznika RS (fig. 8). Po rozmagnesowaniu przekaznika RS uziemienie kontaktu lc5 zostaje kontaktem rs6 przeniesiotae (w ob¬ wodzie, który zawiera! dolne uzwojenie przekaznika PA w szereg z elektromagne¬ sem obrotowym RPM rozdzielnika) poza dolne uzwojenie przekaznika PA; wskutek tego przekaznik PA traci wzbudzenie i roz- magnesowuje sie, elektromagnes zas RPM (fig. 6) wzbudza sie calkowicie, przygoto- wywujac pmesumietia szczoteczek rozdziel¬ nika z wycinków szukacza wlasnie ustawio¬ nego. Po rozmagnesowaniu sie przekaznika PA przekaznik CO (fig. 8) zostaje kontak¬ tem pal zmów zwarty i rozmagnesowuje sie równiez, przerywajac kontaktem co3 obwód przekaznika SF; w czasie zwarcia przekaz¬ nika CO opornik YV (fig. 8) ogranicza prad w obwodzie elektromagnesu obracajacego RM szukacza, zapobiegajac jego zbednemu wzbudzeniu.Jezeli abonent wywolujacy nalezy do sielki parzystej i jest zalaczony w polu szczoteczek —2, +2, M2, P2, to zostanie wzbudzony przekaznik PB (fig. 8) w obwo¬ dzie, przebiegajacym przez szczoteczke R5.Przekaznik PB, wzbudziwszy sie, zamyka kontaktem pbl obwód przytrzymujacy swe¬ go dolnego Uzwojenia, przerywa obwódl e- lektromagnesu obracajacego RM i znosi zwarcie przekaznika CO, a kontaktem pb2 (fig. 7) zamyka obwód: bateria, opornik YS, szczoteczka Rl rozdzielnika RPD, przewód 15 (fig. 2), sprezyny ruchu pionowego' NI (fig. 3) szukacza, prawe uzwojenie) prze- — 6 —kaznlka HB, uziemienie. Przekaznik CO zwalnia zespól rozdzielaczy PCI w sposób opisainy powyzej i przekaznik HA szukacza traci wzbudzenie, rozmagnesowuje sie i swymi stykami spoczynkowymi przylacza górny zespól szczoteczek szukacza.Moze sie równiez zdarzyc, ze obie szczo¬ teczki próbne PI i P2 napotkaja równocze¬ snie: baterie, cechujaca dwóch róznych abo¬ nentów wywolujacych, zalaczonych w obu setkach do wycinków, odpowiadajacych tej sarniej pozycji szczoteczek szukacza1. W tym przypadku przekaznik PA ma pierwszen¬ stwo przed przekaznikiem PB, poniewaz ob¬ wód przytrzymujacy tego ostatniego zawie¬ ra styk spoczynkowy tego pierwszego.W zespole rozdzielczym wszystkie prze¬ kazniki zostaly rozmagnesowane; po przer- walniu kontaktem co2 (fig. 8) obwodu elek- troimagnesu obrotowego RPM (fig. 6) roz- dzielnikaJ elektromagnes ten rozmagneso- wuje sie, a szczoteczki rozdzielnika zostaja przesuniete do wycinków nastepnego szu¬ kacza. Jezeli szukacz; ten jest zajety, szczo¬ teczka Rl (fig. 7) rozdzielnika napotyka uziemienie niskooporowego prawego uzwo¬ jenia przekaznika HB, przylaczonego przez styk roboczy sprezyn ruchu pionowego NI (fig. 3), i zamyka obwód nastepujacy: uzie¬ mienie jak wyzej, wycinek i szczoteczka Rl (fig. 7), kontakty ofr3, r$5, lc2, dv3, tbS, szeregowo polaczone oba uzwojenia prze¬ kaznika LK, opornik 14, kontakty Ikl, vr2, sprezyny spoczynkowe elektromagnesów o- brotowych rmpl, opml, przewód 17, uzwo¬ jenie przekaznika G (fig. 6), przewód 16, kontakt ofz4 (fig. 5), opornik YB, bateria.W obwodzie tym wzbudza sie tylko prze¬ kaznik G, gdyz dzieki jego duzej opornosci nie wzbudza sie przekaznik LK; kontakt gl (fig. 6) wzbudza elektromagnes obrotowy RPM rozdzielnika glównego w obwodzie, zawierajacym normalnie zamkniety kontakt rfz2 (fig. 5); dzialanie tego kontaktu bedzie rozpatrzone nizej. Elektromagnes, wzbudzi¬ wszy sie, przygotowuje przesuniecie szczo¬ teczek rozdzielnika na nastepne wycinki pola stykowego, a równoczesnie przerywa styk wlasnych sprezyn spoczynkowych rpml, wskutek czego nastepuje przerwanie obwodu przekaznika G, który sie rozma- gnesowuje i przerywa obwód elektroma¬ gnesu. W ten sposób odbywa sie wspól¬ dzialanie miedzy przekaznikiem G a elek¬ tromagnesem RPM, szczoteczki zas roz¬ dzielnika sa obracane dopóty, dopóki nie napotkaja wolnego szukacza glównego.Przekaznik K (!Eg. 1) w przylaczu abo¬ nenta wywolujacego wzbudza sie w szereg z przekaznikiem próbnym zespolu rozdziel¬ czego, a po odlaczeniu tego zespolu pozo¬ staje wzbudzony w szereg z przekaznikiem HA wzglednie HB (fig. 3) w obwodzie na¬ stepujacym: bateria, uzwojenie przekazni¬ ka K (fig. 1), styk roboczy kontaktu ki, przewód próbny abonenta, wycinek i szczo¬ teczka PI (fig. 2) szukacza, kontakty ha3, hb3, sprezymy ruchu obrotowego NR1, prze¬ wód 21, niskooporowe górne uzwojenie przekaznika HA (fig. 3), przewód próbny szukacza do uziemienia przytrzymujacego w dalszych wybierakach; wzglednie jak po¬ przednio dó przewodu próbnego abonenta, wycinek i szczoteczka P2 (fig. 2) szukacza, kontakty ha2 (fig. 3), hbl, niskooporowe le¬ we uzwojenie przekaznika HB, przewód próbny szukacza i dalej jak poprzednio.Przekaznik K (fig. 1) odlacza kontaktami k2, k3 obwód abonenta wywolujacego od przewodów zasilajacych, wskutek czego przekaznik L (fig. 1) rozmagnesowuje sie po uplywie czasu swego opóznienia i prze¬ rywa obwody cechujace oraz obwody roz¬ ruchowe pierwotnych zespolów rozdziel¬ czych. Po przywróceniu kontaktu U W po¬ lozenie spoczynkowe przekaznik K zostaje znów przylaczony do przewodu próbnego w wielokrociu wybieraków liniowych, który jednak dzieki uziemieniu przez niskooporo¬ we górne uzwojenie przekaznikai HA wzglednie lewe uzwojenie przekaznika HB jest nacechowany jako zajety. Obwód abo- — 7 —nenta wywolujacego jest teraz przedluzony przez szczoteczki—1, + 1, PI, Ml (fig. 2) oraz kontakty spoczynkowe przekaznika HB (fig. 2 i 3) i robocze przekaznika HA, wzglednie przez szczoteczki —2, +2, F2, Af2 oraz kontakty spoczynkowe przekazni¬ ka HA i robocze przekaznika HB szuka¬ cza glównego tudziez przez przedstawio¬ ne liniami kreskowamytni polaczenia na przelacznicy posredniej IDF (fig. 4) do pierwszego wybieraka grupowego, dto któ¬ rego sa zalaczone przewody, objete klamra.Abonent wywolujacy otrzymuje z pier¬ wszego wybieraka grupowego sygnal zglo¬ szenia i przystepuje do wybierania nu¬ meru.Licznik MTR (fig. 1) abonenta wywo¬ lujacego! zostaje uruchomiony pO' zglosze¬ niu sie abonenta wywolanego przez dola¬ czenie potencjalu licznikowego do przewo¬ du licznikowego sznura.Rozlaczenie nastepuje, gdy abonent wy¬ wolujacy powiesi sluchawke; w sznurze znika, uziemienie przewodu próbnego, co przerywai obwód, w którym jest wzbudzo¬ ny przekaznik HA wzglednie HB szukacza oraz przekaznik K przylacza abonenta wy¬ wolujacego'. Rozmagnesowanie przekaznika HA wzglednie HB szukacza powoduje zamkniecie obwodu elektromagnesu obra¬ cajacego RM (fig. 2) przez przewód 22 i zespól alarmu zwolnienia. Wzbudzenie e- lektromaiginesu obracajacego RM\ przery¬ wane jego wlasnymi sprezynami spoczyn¬ kowymi rml, powoduje obracanie szczote¬ czek szukacza az do pozycji dwunastej; w tej pozycji szczoteczki szukacza traca pod¬ parcie i opadaja pod! dzialaniem wlasnegp ciezaru, wzmocnionym przez dzialanie spre¬ zyny, po czym obracaja sie pod dzialaniem tej sprezyny: w polozenie spoczynkowe, przesuwajac sie ponizej pola stykowego. W polozeniu spoczynkowym szukacza przery¬ wa sie styk sprezyn ruchu pionowego NI, N2, przy czym sprezyny NI (fig. 3) odla¬ czaja od wycinka szczoteczki Rl rozdziel¬ nika uzifemione niskooporowe prawe uzwo¬ jenie przekaznika HB, zastepujac je bate¬ ria z pierwszego wybieraka grupowego, co cechuje szukacz jako wolny. Sprezyny ru¬ chu pionowego' N2 (fig. 2) przerywaja ob¬ wód elektromagnesu obracajacego RM szukacza. Wzbudzenie elektromagnesu o- bracajacegoi RM szukacza trwa w czasie, w którym szczoteczki wykonywuja pionowy i obrotowy ruch powrotny, jednak zab obro¬ towy nie zaizebia sie juz wtedy z uzebie-, niem tulejki szczoteczkowej. Jezeli szukacz zatnie sie w trakcie zwalniania, to trwaja¬ ce wzbudzanie elektromagnesu obracajace¬ go wywola po odpowiedniej zwloce urufcho^ mienie alarmu zwolnienia, sygnalizujac fakt zaszlego uszkodzenia.Gdyby abonent wywolujacy zaniechal rozmowy w czasie, kiedy szukacz szuka je¬ go wycinków, rozmagnesowalby sie prze¬ kaznik rozruchowy ST (fig. 6). Jezeli mia¬ nowicie abonent wywolujacy zaniecha roz¬ mowy, nim szukacz znalazl jego poziom, to przekaznik ST zostanie rozmagnesowany wskutek rozmagnesowania poziomowego przekaznika rozruchowego. Jezeli nato¬ miast abonent wywolujacy zaniecha rozmo¬ wy juz po znalezieniu przez szukacz jego poziomu, to jest kiedy przekaznik RS (fig. 8) zostal wzbudzony, jego kontakt rs2 (fig. 6) odlaczyl lewe uzwojenie przekaznika ST od kontaktów poziomych przekazników rozruchowych, a uzaleznil je od kontaktu lk2 przekaznika LK (fig. 7), którego górne uzwojenie jest zasilane z baterii cechujacej na wycinku pola pionowego, to gdy bateria cechujaca zostanie odlaczona kontaktem 12 (fig. 1) wskutek rozmagnesowamia sie przekaznika L, nastapi rozmagnesowanie przekazników LK i ST. Rozmagnesowanie przekaznika ST przywraca stan spoczynko¬ wy wszystkich narzadów zespolu rozdziel¬ czego i szukacza.Nalezy teraz rozpatrzyc przypadek, gdy wszystkie szukacze glówne danej grupy sa zajete. Dalsze zgloszenie winien przyjac — 8 —jeden z szukacz^ pomocniczych, majacych dostep do pierwszych wybieraków grupy wspólnej przez szukacze wtórne, z których jednym jest SFS (fig. 4). Wobec zajecia, wszystkich szukaczy glównych cechujacy ujemny biegun baterii zostal odlaczony od wspólnego przewodu 23 (fig. 5), przylaczo¬ nego dk siatki trójelektrodowej lampy ka¬ todowej VAA, siartka przybrala za posred¬ nictwem uziemionego opornika YM poten¬ cjal dodatni wzgledem katody, prad ano¬ dowy wzrósl i wzbudzil przekaznik RFB, wlaczony w obwód anodowy. Prostownik stykowy MRA (fig. 2) w kazdym szukaczu jest skierowany tak, by uziemienie wycinka szukaczy zajetych w polu szczoteczki Rl rozdzielnika nie przeszkadzalo baterii ce¬ chujacej szukacza wolnego, przylaczonego do tego samego przewodu wspólnego 23, wytworzyc na oporniku YM spadku napie¬ cia, potrzebnego do utrzymania siatki lam¬ py VAA na potencjale ujemnym. Przekaz¬ nik RFB (fig. 5), wzbudziwszy sie, zwiera kontaktem rfbl przekaznik RFZ, który do- tadj byl wzbudzony w szereg z wlóknem lampy VAA. Przekaznik RFZ, rozmagneso¬ wawszy sie, zamyka kontaktem rfzl obwód zarzenia lampy VAB przez opornik YF, kontaktem frz2 znosi zwarcie górnego u- zwojenia przekaznika OFC (fig. 6) pierwot¬ nego zespolu rozidizielozego PCI, kontakta¬ mi rfz3, rfz4 znosi podobne zwarcie prze¬ kazników OFC Obu pozostalych pierwot¬ nych zespolów rozdzielczych PC2, PC3 (zaznaczonych schematycznie na fig. 5 ja¬ ko prostokaty) kontaktem rfz5 (fig. 5) przy¬ gotowuje obwód przytrzymujacy przekazni¬ ka OFC pierwotnego zespolu rozdzielcze¬ go PCI, kontaktami rfzó, rfz7 przygotowu¬ je podobne obwody przytrzymujace prze¬ kazników OFC obu pozostalych zespolów rozdzielczych PC2, PC3, kontaktem wresz¬ cie rfz8 (fig/9) wzbudza przekazniki OS, przewidziana po jednym na kazde trzy wtórne zespoly rozruchowe, z których "jed¬ nym jest SSl (fig. 9); przekaznik OS ma szesc kontaktów, po dwa na kazdy z wtór¬ nych zespolów rozruchowych, czyli po jed¬ nym na kazdy z dwóch wtórnych zespolów rozdzielczych, wspólpracujacych z danym wtórnym zespolem rozruchowym. Rysunek przedstawia jeden z tych kontaktów, mia- nowicie osi (fig. 9), który w polozeniu ro¬ boczym odlacza uziemienie od przewodu próbnego pierwotnych szukaczy pomocni' czych, zalaczonych w wielokrociu szuka¬ czy wtórnych danej grupy wtórnej, zaste¬ pujac je bateria, cechujaca je jako wolne przez opornik YX (fig. 9) i równolegle z nim przez górne uzwojenie przekaznika rozruchowego DS danego wtórnego zespo¬ lu rozruchowego SSl. Uklad tern jest prze¬ widziany na przypadek przylaczenia glów¬ nych i pomocniczych szukaczy pierwotnych do wycinków tego samego rozdzielnika pierwotnego; uziemienie, przylaczone przez styki spoczynkowe kontaktów przekaznika OS, nadaje wtedy szukaczom pomocni¬ czym ceche zajetosci, póki sa jeszcze wol¬ ne szukacze glówne.Przekaznik OFC (fig. 6) w pierwotnym zespole rozdzielczym PCI nie wzbudza sie mimo zniesienia kontaktem rfz2 zwarcia jego górnego uzwojenia, dopóki nie zosta¬ nie zakonczone ustawialnie ostatniego szu¬ kacza glównego, przekazniki zespolu roz¬ dzielczego nie powróca w polozenie spo¬ czynkowe, a elektromagnes obrotowy RPM (fig. 6) glównego rozdzielnika pierwotnego RPD nie zesunie szczoteczek z wycinków szukacza wlasnie ustawionego na wycinki nastepnego szukacza1. Poniewaz wszystkie szukacze glówne sa teraz zajete, przeto szczoteczka próbna Rl rozdzielnika glów* nego napotka w kazdym razie uziemienie juz na tej najblizszej pozycji i bezzwlocz¬ nie wywola wzbudzenie przekaznika G (fig. 6); kontakt gl zamyka obwód elektro¬ magnesu obrotowegoi RPM rozdzielnika glównego; poniewaz jednak kontakt rfz2 (fig. 5) zostal tymczasem otwarty, przeto obwód ten zawiera teraz górne uzwojenie - 9 —przekaznika OFC (fig. 6) r który sie wzbu¬ dzi, a dzieki dostatecznej opornosci zapo¬ biega wzbudzeniu elektromagnesu RPM.Przekaznik OFC przytrzymuje sie swym dolnym uzwojeniem przez kontakt ofcl i równolegle wzbudza przekaznik pomocni¬ czy OFR. Przekazniki OFC i OFR swymi kontaktami ofc2, ofc3, ofc4, ofcS, ofcó, ofr2, oir3, &fr4, ofrS* ofr& (fig. 6f 7, 8) przela¬ czaja wsfcystkie obwody pierwotnego ze¬ spolu rozdzielczego PCI z elektromagne¬ su obrotowego i szczoteczek glównego roz¬ dzielnika pierwotnego RPD na elektro¬ magnes obrotowy OPM i szczoteczki 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08 pomocniczego rozdzielnika pierwotnego OPD.Analogiczne przebiegi zaszly w obu po¬ zostalych pierwotnych zespolach roizdziel- czydh PC2, PC3, tak iz i w tych zespolach zostaly wlaczone ich pomocnicze rozdziel¬ niki pierwotne, wszyslkie zas dalsze zglo¬ szenia w grupie beda odtad przyjmowane przez szukacze pomocnicze, mianowicie az db chwili zwolnienia któregos z szuka¬ czy glównych.W wielokrociu szukaczy wtórnych da¬ nej; grupy wtórnej zalaczone sa pomocni¬ cze szukacze pierwotne róznych grup pier¬ wotnych, a liczba iszukaczy wtórnych i ich zespolów rozdzielczych odpowiada maksy¬ malnemu obciazeniu szukaczy pomocni¬ czych tych grup pierwotnych; do sasied¬ nich wycinków w polu pomocniczego roz¬ dzielnika pierwotnego sa zalaczone pomoc¬ nicze szukacze pierwotne, zalaczone w wie¬ lokrociu szukaczy wtórnych grup róznych, mianowicie zeby zwiekszyc prawdopodo¬ bienstwo znalezienia wolnej drogi; w polu pomocniczego rozdzielnika pierwotnego moga byc wprawdzie zalaczone dwa po¬ mocnicze szukacze pierwotne, zalaczone w wieilokrociu tej samej grupy wtórnej, lub wieksza liczba takich szukaczy, lecz tylko na; wycinkach od siebie odleglych.Nalezy przyjac, ze któres z dalszych zgloszen uruchomi ten sam pierwotny ze¬ spól rozdzielczy PC1, lecz ze azukacz, przedstawiony na) fig. 2, 3, 4, jest jednym z szukaczy; pomocniczych tej grupy pier¬ wotnej. Wobec teg|o w mocy sa teraz po¬ laczenia} na przelacznicy IDF (fig, 4), przedstawione liniami kreskowano - krop¬ kowanymi. Przekaznik ST (fig. 6) zostaje wzbudzony w obwodzie rozruchowym w sposób poprzednio opisany, a poniewaz po¬ mocniczy rozdzielnik pierwotny OPD, w sposób zupelnie analogiczny do opisanego dla rozdzielnika glównego RPD, zawczasu wyznaczyl wolny szukacz pomocniczy, przeto wycinek szczoteczki 01 (fig, 7) jest nacechowany cecha niezajetosci przez po¬ tencjal baterii, doprowadzony przez prze¬ wód próbny szukacza (fig. 2 i 3), polacze¬ nie na rozdzielnicy posredniej IDF (fig. 4), kontakt osi (fig. 9), koncówke S2, kon¬ takt fb3 i opornik YX, oraz, równolegle z nim, przez górne uzwojenie przekaznika rozruchowego DS wtórnego zespolu rozru¬ chowego SS1; w pierwotnym zespole roz¬ dzielczymi wzbudza sie zatem i przytrzy¬ muje przekaznik LK, a w tym samym ob¬ wodzie wzbudza sie takze przekaznik DS.Po krótkim czasie wzbudza sie przekaznik VR (fig. 7) i przygotowuje nich podnosza¬ cy szukacza, w sposób poprzednio opisany.Jednakze prócz przebiegów, opisanych dla szukacza glównego, przy pracy szukacza pomocniczego, dzieki odmiennemu polacze¬ niu na przelacznicy posredniej, odgrywa takze role kontakt vr3 (fig. 1) przekaznika VR, który, uziemiajac szczoteczke 07 roz¬ dzielnika pomocniczego, przytrzymuje ob¬ wód rozruchowy przekaznika DS (fig. 9) we wtórnym zespole rozruchowym, nada¬ je ceche zajetosei punktowi S2 w celu za¬ pobiezenia; przylaczeniu sie innych rozdziel¬ ników pierwotnych db tego samego wtórne¬ go zespolu rozdzielczego, a przez pro¬ stownik stykowy MRB (fig. 8) przytrzymu¬ je przekazniki OFC i OFR (fig. 6), by za¬ pobiec ich przedwczesnemu rozmaigjnesowa- niu, jezeli zwolnienie sie jednego z szuka- - 10 -czy glównych spowoduje tymczasem wzbu¬ dzenie przekaznika RFZ (fig, 5); prostow¬ nik stykowy MRB ma na celu zapobieze¬ nie przedwczesnemu uruchomieniu wtórne¬ go zespolu rozdzielczego przez uziemienie na kontakcie rfz5 (fig, 5).Przekaznik VR (fig. 7) wlacza kontak¬ tem vr4 (fig. 8), jak przy ustawieniu szu¬ kacza glównego, zbocznikowane oporni¬ kiem YW dolne uzwojenie przekaznika SF, który przy ustawianiu szukacza pomocni¬ czego na razie sie nie wzbudza, lecz ce¬ chuje ten wycinek szczoteczki SF1 (fig. 4), do którego jest zalaczony wyznaczony szukacz pomocniczy w wielokrociu szuka¬ czy wtórnych SFS. Dalsze przebiegi w szu¬ kaczu pomocniczym i w ustawiajacym go pierwotnym zespole rozdzielczym sa iden¬ tyczne z przebiegami, rozpatrzonymi dla szukacza (glównego. Po znalezieniu wywo¬ lujacego abonenta wzbudza sie przekaznik PA wzglednie PB pierwotnego zespolu roz¬ dzielczego. Jezeli ustawiony pomocniczy szukacz pierwotny nie zostal w tym mo¬ mencie jeszcze znaleziony przez jeden z szukaczy wtórnych SFS, to przekaznik SF (fig. 8) nie jest wzbudzony, na jego kon¬ takcie sf2 przerwany jest obwód przekaz¬ nika CO, który sie przeto tez nie wzbudiza, pierwotny wiec zespól rozdzielczy zosta¬ je na razie przytrzymany w tym stanie, miafnowicie db chwili znalezienia ustawio¬ nego poniiocniefeego szukacza pierwotnego przez którys z szukaczy wtórnych.Równoczesnie bolwiem z opisanymi prze¬ biegami w pomocniczym szukaczu pierwot¬ nym i pierwotnym zespole rozdzielczym odbywaly sie przebiegi szukania wtórne¬ go, mianowicie od chwili wzbudzenia sie przekaznika LK (fig. 7) w pierwotnym ze¬ spole rozdzielczym. Przebiegi te prowaidza do uruchomienia dwóch szukaczy wtór¬ nych, z których jednym jest SFS (fig. 4), a które szukaja tego pomocniczego szuka¬ cza pierwotnego, który zostal uruchomio¬ ny w grupie pierwotnej. Szczoteczki szu¬ kaczy wtórnych nie maja okreslonego polo¬ zenia spoczynkowego, jednoczesne wiec u- ruchomianie dwóch szukaczy wtórnych skraca sredni czas wtórnego szukania.Przekaznik rozruchowy DS (fig. 9) wtórnego zespolu rozruchowego, wzbudzo¬ ny przez pierwotny zespól rozdzielczy, przytrzymuje sie wlasnym kontaktem dsl w obwodzie, bieignacym do koncówki S2, kontaktami ds3, ds5 uruchomia wtórny ze¬ spól rozdzielczy SCI, którego rozdzielnik SED, w sposób, który bedzie opisany nizej, zawczasu wyznaczyl jeden z wolnych szu¬ kaczy wtórnych, a kontaktami ds4, ds6 analogicznie uruchomia inny (nie przed¬ stawiony na rysunku) wtórny zespól roz¬ dzielczy, którego rozdzielnik równiez za¬ wczasu wyznaczyl wolny szukacz wtórny.By jednak zapobiec blednemu polaczeniu w wypadku przerwy w polu szczoteczki SE1, urzadzenie jest pomyslane tak, ze w chwili zgloszenia zostaje przez te szczo¬ teczke przeprowadzone badanie, czy sznur, na którego wycinkach rozdzielnik stoi, jest Wolny; w przypadku twierdzacym prze¬ kaznik DK (fig. 9) wzbudzi sie w obwodzie (opisanym ponizej), zasilanym z baterii, nadajacej sznurowi ceche niejzajetosci a przylaczonej do przewodu próbnego przy¬ laczonego pierwszego wybieraka grupowe¬ go (nie przedstawionego na rysunku); w przypadku zas nienaportklania baterii, cechu¬ jacej sznur jako wolny, przekaznik DK nJJe wzbudzi sie, przez co zostanie zamkniety nastepujacy obwód, elektromagnesu obro¬ towego SEM rozdzielnika: uziemienie, kon¬ takty ds5, dkl, dr3, sprezyny spoczynkowe seml i uzwojenie elektromagnesu obroto¬ wego SEM, bateria. Elektromagnes SEM przerywa ten obwód wlasnymi sprezynami spoczynkowymi seml i obraca swe szczo¬ teczki, az po znalezieniu wolnego szukacza wtórnego wzbudzi isie przekaznik DK w obwodzie nastepujacym: uziemienie, kon¬ takt ds5, nastepnie trzy równolegle galezie, z których jedna stamowi opornik 25 opor- — U —nosci niewielkiej, druga — kontakty dkl, dr3 i uzwój enie imz^kaznika DR znacznej opornosci, trzecia te sanie kontakty dkl, dr3 oraz opornik 26, po czym kontakt drl, szeregowo lewe i prawe uzwojenie prze- kaznikaJ DK, szczoteczka SEl i jej wycinek, kontakt sk2, przewód próbny sznura (fig. 4), i dalej dla baterii cechujacej w przyla¬ czonym, pierwszym wybieraku grupowym.Przekaznik1 DK, wzbudziwszy sie, przery¬ wa na styku spoczynkowym kontaktu dkl (fig. 8) obwód elektromagnesu obrotowe¬ go SEM, ma styku zas roboczym tego kon¬ taktu zalacza ziemie wprost na swoje pra¬ we uzwojenie, którego opornosc jest do- srbaitecznie mala, by wyznaczony szukacfc wtórny nacechowac w polu rozdzielników jako zajety. Jednoczesnie kontakt dkl zno¬ si zwarcie przekaznika DR, który zaczyna sie wzbudzac w szereg z lewym uzwoje¬ niem przekaznika DK, zibocznikowanym o- pornikiem 25, i elektromagnesem obroto¬ wym SEM. Przekazniki DK, DR stanowia uklad zupelnie analogiczny do ukladu prze¬ kazników LK, VR w pierwotnym zespole rozdzielczym, dzialaja w sposób analogicz¬ ny do tamtych i spelniaja analogiczne za¬ danie, mianowicie zapobiegaja wyznacze¬ niu przez dwa rozdzielniki wtórne tego sa¬ mego szukacza wtórnego.Po pomyslnym przebiegu badania na podwójne ziajecie przekaznik DK (fig. 9) wzbudza sie minio przeciwdzialania swego lewego uzwój eniai, a po krótkiej zwloce wzbudzi sie przekaznik DR. Przekaznik DR przytrzymuje sie wlasnym kontaktem drl, kontaktem dr2 odlacza opornik 26, boczni¬ kujacy jego uzwojenie, kontaktem dr3 po¬ wtórnie pmzerywa obwód elektromagnesu obrotowego SEM, kontaktem dr4 uziemia szczoteczke SEl, zwierajac przekaznik DK, który sie rozmagnesowuje, kontaktem dr5 przylacza ziemie przez szczoteczke SE5 i jej wycinek do górnej zyly rozmownej, a to w celu wzbudzenia] przekaznika liniowego pnzylaczsomego pierwszego wybieraka gru¬ powego, kontaktem dr6 przygotowuje ob¬ wód przekaznika próbnego FK, a kontak¬ tem drl zamyka przez szczoteczke SE3 i jej wycinek obwód elektromagnesu obro¬ towego SFM (fig. 4) szukacza wtórnego SFS. Elekitromagfnies obrotowy SFM szu¬ kacza wtórnego wzbudza sie, przerywa swój obwód wlasnymi sprezynami spo¬ czynkowymi sfml i obraca szczoteczki szu¬ kacza wtórnego SF1, SF2, SF3, SF4. Po dojsciu szczoteczek1 szukacza; wtórnego do tych wycinków, do których jest zalaczony ustawiany wlasnie pomocniczy szukacz pierwotny, szczoteczka próbna SF1 napot¬ ka baterie cechujaca, przylaczona do jej wycinka przez dolne uzwojenie przekaznika SF w pierwotnym zespole rozdzielczym, i przez wycinek i szczoteczke SE4 (fig. 9) wtórnegpi rozdzielnika zamknie obwód, biegnacy szeregowo przez oba uzwojenia przekaznika FK. Przekaznik FK wzbudza sie, na styku spoczynkowym swego kontak¬ tu fkl przerywa obwód elektromagnesu obrotowego SFM slzukacza wtórnego', a na styku roboczym tego kontaktu przylacza ziemie wprost db swego górnego uzwoje¬ nia,, którego opornosc jest dostatecznie ma¬ la, by nadac ceche zajetosci wycinkowi zna¬ lezionego pomocniczego szukacza pierwot¬ nego w wielokrociu szukaczy wtórnych.Jednoczesnie kontakt fkl znosi zwarcie przekaznika FR, który zaczyna sie wzbu¬ dzac w obwodzie, w którym lezy w sze¬ reg z dblnym uzwojeniem przekaznika FK, zboczniktowanym opornikiem 27, i elektro¬ magnesem obrotowym SFM. Przekazniki FK, FR stanowia uklad zupelnie analogicz¬ ny do ukladtt przekazników DK, DR oraz do ukladu przekazników LK, VR, dzialaja w sposób analogiczny db tamtych i spelnia¬ ja analogiczne zadanie, mianowicie zapo¬ biegaja przylaczeniu sie dwóch szukaczy wtórnych do tego samego pomocniczego szukacza pierwotoiego.Po pomyslnym przebiegu na podwójne zajecie przekaznik FK wzbudza sie mimo — 12 —przeciwdzialania swego dolnego uzwojenia, a po krótkiej zwloce wzbudzi sie przekaz¬ nik FR, który kontaktem frl odlaczy prze¬ ciwdzialajace dolne uzwojenie przekaznika FK, komtaktem fr2 podtrzyma uziemienie szczoteczki SE5, kontaktem fr3 zniesie zbocznikowanie swego wlasnego uzwoje¬ nia, a kontaktem fr5 podtrzyma obwód przekaznika DR.Przekaznik SF (fig. 8) w pierwotnym, zespole rozdzielczym wzbudza sie w sze¬ reg z górnym uzwojeniem przekaznika FK we wtórnym zespole rozdzielczym i kon¬ taktem sfl przerywa obwód przekaznika rozruchowego DS we wtórnym zespole roz¬ ruchowym, przylacza uziemienie przez prostownik stykbwy MRB (fig. 8) óio prze¬ kazników przelaczajacych OFC, OFR (fig. 6) zespolu zajetosci grupowej w celu po¬ przednio opisanym, a kontaktem sf2 zamy¬ ka! obwód przekaznika CO (fig. 8). Jezeli znaleziony pomocniczy szukacz pierwotny jestzcze nie znialalzl w tym momencie wywo¬ lujacego abonenta, to jego przekaznik CO (fig. 8) jest zwarty i sie nie wzbudzal, wtór¬ ny wiec zesipól rozdzielczy zostalje na ra¬ zie przytrzymany w tym stanie, miano¬ wicie dio chwili znalezienia wywolujacego abonenta pflzez pomocniczy szukacz pier¬ wotny. Jezeli natomiast pomocniczy sizu- kacz pierwotny zostal juz ustawiony, wzglednie z 'chwila gdy to sie stanie, bez¬ zwlocznie wzbudza sie przekaznik CO, dzieki czemu pierwotny zespól rozdzielczy zostaje zwolniony, a pomocniczy szukacz pierwotny przeprowadzony w stan rozmow¬ ny w siposób, opisany dlai szukacza glów¬ nego. Gdy to nastapi, przekaznik1 FK we wtórnym zespole rozdzielczym sie rozma¬ gnesuje, poniewaz jego uzwojenie fest te¬ raz polaczone w szereg z uzwojeniem przekaznika K w przylaczu abonentowym o stosunkowo znacznej opornosci, i kon¬ taktem fkl zamknie obwód przekaznika SK (fig. 4) w szukaczu wtórnym; przekaz¬ nik SK sie wzbudza, kontaktem skl przy¬ trzymuje sie do uziemienia sznurowego, kontaktem sk2 przylacza ziemie, jako ce¬ che zajetosci, do wycinka swojego szuka¬ cza w polu rozdzielnika wtórnego, a kon¬ taktami sk3, sk4, skSr skó zamyka oba prze¬ wody rozmowne, pmzewód próbny i prze¬ wód licznikowy sznura.Abonent wywolujacy otrzymuje z pier¬ wszego wybieraka grupowego sygnal zglo¬ szenia i przystepuje do wybierania nume¬ ru.Tymczasem we wtórnym zespole roz¬ dzielczym wzbudza sie przekaznik IG (fig. 9) w obwodzie, biegnacym od uziemienia sznurowego przez styk roboczy kontaktu skl (fig. 4), wycinek i .szczoteczke SE2 (fig. 9), kontakty fr4 i fr6, i kontaktem igl wzbu¬ dza elektromagnes obrotowy SEM (fig. 9) rozdzielnika, przygotowujac zsuniecie szczoteczek rozdzielnika z wycinków szu¬ kacza wlasnie ustawionego, a zwierajac przekaznik DR; przekaznik ten rozmagne- sowuje sie i kontaktem dr7 przerywa ob¬ wód1 przekaznika FR, który, rozmagjneso- wujac sie z kolei, przerywa kontaktami fr4, fr6 obwód przekaznika IG. W ten sposób zostaly rozmagnesowane wszystkie prze¬ kazniki wtórnego zespolu rozdzielczego; po przerwaniu kontaktem igl obwodu "elek¬ tromagnesu obrotowego SEM rozdzielnika elektromagnes ten rozmagnesowttje sie, a szczoteczki rozdzielnika zostaja przesu¬ niete dfo wycinków nastepnego szukacza wtórnego. Jezeli ten szukacz wtórny jest zajety, to szczoteczka SE1 (fig. 9) napotka uziemienie na styku roboczym kontaktu sk2 (fig. 4) i zaimknie obwód przez oba sze¬ regowe uzwojenia przekaznika DK (fig. 9), kontakt drl, nastepnie przez trzy równo¬ legle galezie, z których jedlna stanowi Opor¬ nik 25 opornosci niewielkiej i kontakty dkl,. dr3, druga — uzwojenie przekaznika DR opornosci znacznej, a trzecia — kontakt dr2 i opornik 26, po czym przez sprezyny spoczynkowe seml elektromagnesu obroto¬ wego, kontakty ds3, fbl, fr6, uzwojenie — 13 —przekaznika IG maider znacznej opornosci, i 'dalej do baterii. Dzieki znacznej opor¬ nosci przekaznika /G w obwodzie tym wdbudza sie tylko ten przekaznik i kon¬ taktem igl zamyka obwód elektromagnesu obrotowego SEM rozdzielnika wtórnego.Elektromagnes obrotowy SEM, wzbudzi¬ wszy sie, przygotowuje przesuniecie szczo¬ teczek SEl, SE2, SE3, SE4, SE5 na nastep^ ne wycinki, a sprezynami spoczynkowymi seml przerywa obwód przekaznika IG, któ¬ ry sie rozmagnesowuje i przerywa obwód elektromagnesu. W ten sposób odbywa sie wspóldzialanie miedzy przekaznikiem IG a elektromagnesem SEM, szczoteczki zas roizdlzielnika sa obracane dopóty, dopóki nie napotkaja wolnego szukacza wtórnego.W przypadku zajecia wszystkich, takze i pomocniczych, szukaczy pierwotnych da¬ nej grupy cechujacy ujemny biegun baterii zostanie odlaczony od wspólnego przewodu 28 (fig. 5), przylaczonego do siatki trój- elektrodowej lampy katodowej VAB, siat¬ ka pinzyibierze za poisrednictwem uziemio¬ nego1 opornika YN potencjal dodatni wzgle¬ dem katody, prad1 anodowy wzrosnie i wzbudzi przekaznik OFB, wlaczony w ob¬ wód' anodowy. Przekaznik OFB, wzbudziw¬ szy sie, zamyka kontaktem ofbl obwód przekaznika OFZ, który jednak na razie jest zwarty przez przewód 18 i kontakt vr7 (fig. 6) pracujacego pierwotnego zespolu rozdzielczego; najtoimiast po calkowitym ustawieniu oistatniego pomocniczego szu¬ kacza pierwotnego, w trakcie zwalniania pierwotnego zespolu rozdzielczego, zosta¬ nie rozmagnesowany przekaznik VR i kon¬ taktem vr7 zniesie zwarcie przekaznika OFZ, który sie natychmiast wzbudzi i kon¬ taktami ofzl, ofz2, ofz3 przelaczy obwody rozruchowe poszczególnych pierwotnych zespolów rozdzielczych na przewody 29, 30, 31, przylaczone do liczników zgloszen stra¬ conych (nie przedstawionych na Rysunku), indywidualnych dla kazdego zespolu; dal¬ sze zgloszenia beda rejestrowane na licz¬ niku zgloszen straconych. Kontakt ofz4 przerywa obwody przekazników G we wszystkich pierwotnych zespolach rozru¬ chowych danej grupy, co zapobiega zbed¬ nemu obracaniu rozdzielników.Gdy którys z pomocniczych szukaczy pierwotnych sie zwolni, siatka lampy VAB przybierze znów potencjal ujemny, spadek pradu anodowego rozmagnesuje przekaz¬ nik OFB, przywracajac pierwotnemu zespo¬ lowi rozruchowemu dostep do pierwot¬ nych zespolów rozdzielczych. Podobnie gdy sie zwolni którys z glównych szukaczy pier¬ wotnych, siatka lampy VAA przybierze znów potencjal ujemny, spadek pradu ano¬ dowego rozmagnesuje przekaznik RFB, kontakt rfbl zniesie zwarcie przekaznika RFZ, kontakt rfzl przerwie obwód zarze¬ nia lampy VAB, prad anodowy przestanie plynac, przekaznik OFB sie rozmagnesuje i, jak poprzednio, przywróci pierwotnemu zespolowi rozruchowemu dostep do pier¬ wotnych zespolów rozdzielczych, które wo¬ bec wzbudzenia przekaznika RFZ i przerwy na kontakcie rfz5 odzyskuja dostep do glównego rozdzielnika pierwotnego i glów¬ nych szukaczy pierwotnych.Jezeli zostana zajete wszystkie szuka¬ cze wtórne danej grupy wtórnej, wówczas w jej zespole rozruchowym SSl (fig. 9) rozmagnesuje sie przekaznik OB, wzbudzo¬ ny, póki w grupie sa szukacze wtórne wol¬ ne, przez wspólny przewód 32 od baterii, nadajacej ceche niezajetosci na przewodzie próbnym pierwszych wybieraków grupo¬ wych, przylaczonych do szukaczy wtórnych danej grupy. Przekaznik FB, wzbudzony kontaktem obi, przerywa kontaktami fbl, fb2 obwód rozruchowy wtórnych zespolów rozdzielczych danej grupy, co zapobiega zbednemu obracaniu rozdzielników, a po ukonczeniu ustawiania ostatniego szukacza wtórnego danej grupy i rozmagnesowaniu przekaznika DS kontaktami fb3, fb4 odla¬ cza przekaznik rozruchowy DS i uziemia koncówki SI, S2. Zamkniecie kontaktu ob2laczy ze soba obie koncówki Si, S2, dzieki czemu pomocnicze szukacze pierwotne, przylaczone do jednej z tych koncówek, o- trzymuja ceche zajetosci w polu pomocni¬ czych rozdzielników pierwotnych OPD (fig. 7, 8) od pomocniczych szukaczy pier¬ wotnych, przylaczonych do drugiej z tych koncówek.Podwójny dostep do wtórnego zespolu rozruchowego przez punkty Si i S2 pozwa¬ la na lepsze wykorzystanie urzadzenia, co wynika z nastepujacego rozwazania. W przypadku dwóch równoczesnych zgloszen w chwili, gdy wszystkie pierwotne szukacze glówne grupy sa zajete, dwa pierwotne ze¬ spoly rozdzielcze wyznaczaja dwa pierwot¬ ne szukacze pomocnicze, wymagajace wspólpracy dwóch szukaczy wtórnych.Gdyby istnial tylko jeden punkt dostepu do wtórnego zespolu rozruchowego, na przyklad punkt S2, to fedno ze zgloszen wywolaloby wzbudzenie przekaznika DS wtórnego zespolu rozruchowego, pierwotny zas rozdzielnik, zwiazany z drugim zglosze¬ niem, trafilby na ceche zajetosci tego ze¬ spolu. Wzbudzenie przekaznika DS spowo¬ dowaloby uruchomienie dwóch szukaczy wtórnych, z których jeden zalatwilby pierw¬ sze zgloszenie. Zgloszenie drugie musialo¬ by natomiast czekac, mimo ze ma wyzna¬ czony wolny szukacz pierwotny i ze jeden z szukaczy wtórnych obraca sie w tym cza¬ sie, nie dokonywujac polaczenia. Obecnosc drugiego punktu dostepu do wtórnego ze¬ spolu rozruchowego pozwala na jednocze¬ sne zalatwienie obu zgloszen, gdyz pierwot¬ ny rozdzielnik, zwiazany z drugim zglosze¬ niem, wyznaczy pierwotny szukacz pomoc¬ niczy, polaczony z drugim punktem doste¬ pu SI, nie noszacym cechy zajetosci z po¬ wodu pierwszego zgloszenia.Jak wspomniano poprzednio, przekaznik ST (fig. 6) pierwotnego zespolu rozdziel¬ czego, wzbudziwszy sie, przygotowuje ob¬ wody zespolu alarmowego, który alarmuje w przypadku, gdy pierwotny zespól roz¬ dzielczy nie zostanie zwolniony w ciagu pewnego ustalonego czasu od chwili jego zajecia. Przekaznik ST uziemia mianowicie kontaktem st5 wspólny przewód 33, za po¬ srednictwem którego zostaje uruchomiony silnik impulsatora 34 (fig. 5), uziemiajace¬ go w okreslonych odstepach czasu przewo¬ dy S i Z. Po uplywie pewnego czasu nadej¬ dzie impuls po przewodzie S i przez kon¬ takt sl6 (fig. 6) wzbudzi lewym uzwojeniem przekaznik TA. Przekaznik TA przytrzy¬ ma sie swoim prawym uzwojeniem przez wlasny kontakt tal, kontaktem ta2 przyla¬ czy lewe uzwojenie przekaznika TB do przewodu impulsowego Z, a kontaktem ta3 przygotuje zwarcie lewego uzwojenia prze¬ kaznika rozruchowego ST, by po rozmagne¬ sowaniu przekaznika ST nie mógl sie on po¬ nownie wzbudzic od nowego zgloszenia przed rozmagnesowaniem przekaznika TA; w tym bowiem przypadku mogloby dojsc do mylnego alarmu.Jezeli pierwotny zespól rozdzielczy nie ustawi szukacza w ciagu przepisanego cza¬ su, to po nadejsciu impulsu po przewodzie Z wzbudzi sie lewym uzwojeniem przekaznik TB, który przytrzyma sie swym prawym uzwojeniem przez wlasny kontakt tbl i sty¬ ki spoczynkowe kontaktów lb2 w obu pozo¬ stalych pierwotnych zespolach rozdziel¬ czych PC2, PC3. Równolegle z prawym u- zwojeniem przekaznika TB zapala sie in¬ dywidualna lampka alarmowa LP. Prze¬ kaznik TB uziemia kontaktem lb2 przewód 35 alarmu stojakowego, kontaktem tb3 — przewód 36 alarmu glównego centrali, kon¬ taktem lb4 (fig. 8) znosi zwarcie przekaz¬ nika TC, kontaktem tb5 (fig. 7) przerywa obwód przekaznika LK, kontaktem lb6 (fig. 6) zwiera lewe uzwojenie przekaznika ST, który sie rozmagnesowuje, kontaktem wre¬ szcie tb7 przylacza obwód rozruchowy wla¬ snego zespolu rozdzielczego do obwodu roz¬ ruchowego nastepnego z kolei pierwotnego zespolu rozdzielczego PC3 (fig. 5) tej sa¬ mej grupy. W ten sposób pierwotny zespól — 15 —rozdzielczy zostaje zwolniony i wylaczony, a zgloszenia z przydzielonych mu pozio¬ mów beda odtad kierowane do innego z pierwotnych zespolów rozdzielczych danej grupy.Jezeli jednak pierwotny zespól rozdziel¬ czy przylaczyl sie do jednego z szukaczy, czyli jest w nim wzbudzony co najmniej je¬ den z przekazników VR, RS i zamkniety je¬ den z kontaktów vr5 (fig. 8), rs3, to po o- twarciu kontaktu tb4 przekaznik TC wzbu¬ dzi sie w szereg z przekaznikiem HA (fig. 3) w szukaczu. Przekaznik TC przytrzymu¬ je sie wlasnym kontaktem lcl, kontaktem tc2 (fig. 7) uziemia szczoteczke próbna Rl rozdzielnika, jezeli przekaznik RS nie jest jeszcze wzbudzony, czym nadaje wyzna¬ czonemu szukaczowi ceche zajetosci i zapo¬ biega wyznaczeniu go przez inny rozdziel¬ nik, kontaktem lc3 przerywa obwód miedzy przekaznikiem PA a szczoteczka próbna PI (fig. 2) szukacza (który przy zamknietym kontakcie rs7 (fig. 7) móglby przylaczyc sie do znalezionego abonenta setki niepa¬ rzystej i uniemozliwic jego obsluzenie przez inne szukacze), kontaktem lc4 przerywa ob¬ wód przekaznika VR (którego kontakt vr8 zwalnia ewentualnie juz znalezionego abo¬ nenta setki parzystej), a przytrzymuje przekaznik 'RS, kontaktem lc5 (fig. 8) prze¬ rywa obwód elektromagnesu obracajacego szukacza, kontaktem wreszcie lc6 (fig. 6) zamyka obwód przytrzymujacy przekazni¬ ka OFR, by utrzymac polaczenie zespolu rozdzielczego z szukaczem w przypadku, gdy uszkodzenie zaszlo w trakcie wspólpra¬ cy z szukaczem pomocniczym. W ten spo¬ sób zespoly, w których zaszlo uszkodzenie, zostaja nacechowane jako zajete i zablo¬ kowane, az obsluga, usunawszy uszkodze¬ nie, wyjmie na chwile zlaczke alarmowa FRL (fig. 6), co przerywa obwód przytrzy¬ mujacy przekaznika TB, który sie rozma- gnesowuje i przywraca stan normalny ze¬ spolu rozdzielczego. W razie jednak zablo¬ kowania wszystkich pierwotnych zespolów rozdzielczych grupy, co by unieruchomilo cala grupe, a moze pochodzic z uszkodze¬ nia przemijajacego, przerwanie styków spo¬ czynkowych kontaktów lb2 przerywa obwo¬ dy przytrzymujace przekazników TB, przez co zespoly rozdzielcze zostaja przy¬ wrócone w stan normalny.W przypadku, gdy pierwszy wybierak grupowy, przylaczony do jednego z glów¬ nych szukaczy pierwotnych, Jest przy ba¬ daniu sztucznie zajety przez uziemienie przewodu próbnego, uziemienie to przecho¬ dzi przez styk spoczynkowy sprezyn ruchu pionowego NI (fig. 3) szukacza do wycinka szczoteczki Rl (fig. 7) rozdzielnika i cechu¬ je dany szukacz jako zajety oraz wplywa odpowiednio na stan zespolu zajetosci gru¬ powej. Jezeli w podobny sposób jest zaje¬ ty pierwszy wybierak grupowy, przylaczo¬ ny do jednego z szukaczy wtórnych, wów¬ czas kontakt sk2 (fig. 4) szukacza uziemia wycinek szczoteczki SE1 (fig. 9) rozdziel¬ nika i cechuje dany szukacz wtórny jako zajety, a kontakt skl (fig. 4) przez opornik 40 uziemia przewód 32 i przekaznik OB m 9). PL