Do gaszenia pozarów uzywa sie piany, wytwarzanej przez wlaczanie w strumien wody proszku, z którego w roztworze wo¬ dnym wywiazuja sie duze ilosci gazów, lub tez przez zmieszanie kilku roztworów pianotwórczych, z których kazdy otrzymu¬ je sie przez dodanie do wody odpowied¬ nich substancji chemicznych.Wynalazek niniejszy dotyczy przyrza¬ du, który sluzy do wlaczania w strumien cieczy, znajdujacej sie pod cisnieniem sub¬ stancji cieklych lub sproszkowanych o wie¬ kszym ciezarze gatunkowym od wspomnia¬ nej cieczy.W przyrzadach, wytwarzajacych piane chemiczna, wlaczanie proszku w strumien wody i nalezyte uzycie wytworzonej pia¬ ny sprawia pewne trudnosci.Znane przyrzady tego rodzaju naleza do jednego z dwóch róznych typów.Przyrzad pierwszego typu posiada zbiornik hermetycznie zamkniety w czasie dzialania i wypelniony odpowiednimi sub¬ stancjami chemicznymi. Zbiornik ten za¬ silany jest woda pod cisnieniem przez przewód, zaopatrzony w odpowiedni za¬ wór, i posiada jeszcze drugi przewód, slu¬ zacy do tloczenia wody, wzbogaconej wspomnianymi skladnikami chemicznymi podczas przechodzenia przez zbiornik,przy czyni cisnienie W aparacie powinno Byca dostatecznie wielkie, aby moglo poko- ^c wszelkie opory w zbiorniku i w prze¬ wodzie odprowadzajacym i wyiizucic na zewnatrz piane lub roztwór pianotwórczy.Przyrzad ten posiada te wade, ze dzia¬ la zasadniczo z przerwami- Gdy zawarta w zbiorniku ilosc sproszkowanych substan¬ cji chemicznych wyczerpie sief to trzeba wstrzymac doplyw wody, otworzyc zbiornik i opróznic go, a nastepnie ponownie napel¬ nic proszkiem i zamknac, zanim bedzie mozna przystapic do ponownego uzywania.W przyrzadzie drugiego typu przezna¬ czone do wlaczania substancje chemiczne sa zasysane przez prad wody; w tym celu przyrzady te posiadaja smoczek (inzek- tor), zasilany woda pod cisnieniem i zao^ patrzony w dysze, która wyrzuca strumien wody do wspólsrodkowego rozszerzonego przewodu o przekroju wiekszym niz prze¬ krój strumienia wody, który to przewód jest polaczony z przewodem odprowadza¬ jacym. Smoczek jest umieszczony w komo¬ rze ssawczej, do której w sposób ciagly przez lej jest dosypywana sproszkowana substancja chemiczna.W przyrzadzie tego rodzaju cisnienie w komorze ssawczej jest nizsze od cisnie¬ nia atmosferycznego, wobec czego substan¬ cja chemiczna podlega w sposób ciagly za¬ sysaniu i miesza sie ze strumieniem wody, przy czym smoczek dziala tym skutecz¬ niej, im wieksza jest obnizka cisnienia.Ten przyrzad ssacy posiada jednak naste¬ pujace wady: 1) jezeli przeznaczona do wlaczenia substancja chemiczna posiada postac pro¬ szku lub ziarn, nie tworzacych zbitej ma¬ sy, to jednoczesnie z proszkiem zasysane jest powietrze, wskutek czego wydajnosc smoczka, rozpatrywana z punktu widzenia ilosci wlaczonej substancji, obniza sie, 2) jezeli litera H oznaczy sie róznice pomiedzy cisnieniem zewnetrznym a ci¬ snieniem wewnatrz komory ssawczej, to szybkosc wody przy opuszczaniu dyszy wyraza sie równaniem: Ve = V^g~H, w którym g oznacza przyspieszenie sily ciezkosci. Z drugiej strony, jezeli V ozna¬ cza szybkosc wody w rozszerzonym prze¬ kroju smoczka (t. j. w rozszerzonym prze¬ wodzie odbiorczym), a m — mase wody wyplywajacej w ciagu sekundy, to wia¬ domo, ze straty energii z powodu naglej zmiany przekroju wyrazaja sie wzorem: m (Ve — v)2 p=—« Wskutek spadku cisnienia w komorze wielkosc H, a zatem i Ve, jest wieksza, dzieki czemu straty p staja sie duze.Niniejszy wynalazek usuwa te braki wskutek tego, ze strumien cieczy, znajdu¬ jacej sie pod cisnieniem, przeplywa wy¬ gietym przewodem o stosunkowo niewiel¬ kim promieniu krzywizny, przy czym sub¬ stancja chemiczna, podlegajaca zmieszaniu z ta ciecza, styka sie z wklesla powierzch¬ nia omawianego strumienia.Czasteczki substancji chemicznej, prze¬ znaczonej do wprowadzenia w strumien cieczy, które stykaja sie z wklesla po¬ wierzchnia strumienia cieczy, otrzymuja przez tarcie szybkosc styczna do tej krzy- wolinijnej. drogi cieczy, wskutek czego pod dzialaniem sily odsrodkowej przenikaja do wnetrza tego strumienia cieczy.Z drugiej strony z powodu krzywolinij- nosci drogi strumienia cieczy jej czastecz¬ ki dostaja sie same pod silne dzialanie od¬ srodkowe, które przypiera je do sciany rynny, wskutek czego czesc strumienia cie¬ czy, znajdujaca sie w poblizu otwartej po¬ wierzchni cieczy, znajduje sie pod cisnie¬ niem atmosferycznym, czesc zas tego stru¬ mienia, znajdujaca sie na zewnatrz od tej czesci cieczy, bedzie znajdowala sie pod — 2 -cisnieniem wiekszym od atmosferycznego i tym wiekszym, imi dalej ta czesc lezy od srodka tej rynny. W tych warunkach róz¬ nica! miedzy cisnieniem zewnetrznym a ci¬ snieniem wewnatrz strumienia/ poruszaja¬ cego sie w rynnie, jest znacznie mniejsza, niz we wspomnianych wyzej aparatach, tak ze straty energii, jako zalezne od H, sa tu powaznie zredukowane.• Z powyzszego widac, ze przyrzad we¬ dlug niniejszego wynalazku opiera sie na zupelnie innej zasadzie, niz znane przy¬ rzady, poniewaz substancja chemiczna w postaci proszku nie jest zasysana do cie¬ czy, znajdujacej sie pod cisnieniem mniej¬ szym od atmosferycznego, a jest zasysana do cieczy pod dzialaniem sily odsrodko¬ wej, przy czym ta ciecz znajduje sie pod cisnieniem wiekszym od atmosferycznego.Dla przykladu podany jest ponizej opis i rysunek dwóch postaci wykonania przy¬ rzadu wedlug wynalazku. Fig. 1 przedsta¬ wia przyrzad w przekroju podluznym, fig. 2 i 3 — przekroje wzdluz linii a — 6 na fig. 1, widzialne z kierunków c — d i e — f, fig. 4 — poprzeczny przekrój w zwiekszo¬ nej podzialce wkleslej rynny przyrzadu, fig. 5 przedstawia przyrzad wedlug wyna¬ lazku, zaopatrzony w pokrywe, a fig. 6 — przekrój poprzeczny odmiennej postaci wykonania wynalazku.Ciecz pod cisnieniem dostarczana jest za pomoca dowolnego urzadzenia (pompa, cisnienie gazu, podniesiony zbiornik i t. d.) i doplywa do przyrzadu przez odpowiedni przewód (rura metalowa, gietki przewód, zaopatrzony w narzad rozdzielajacy 2, np. zasuwe lub zawór). Ciecz doplywa przez otwór 3 do zakrzywionej i oslonietej rynny 4 o przekroju, uwidocznionym na fig. 4, po¬ laczonej z przewodem wyplywowym 6.Poniewaz rynna 4, jak to widac na fig. 1, jest zakrzywiona, przeto ciecz w czasie swego przeplywu przez nia znajduje sie pod dzialaniem sily odsrodkowej.Zbiornik 5 w ksztalcie np, leju jest n- mieszczony powyzej rynny 4 i zawiera sub¬ stancje, przeznaczona do wlaczania w stru¬ mien cieczy. W postaci wykonania wedlug fig. 1—5 boczne sciany rynny 4 stanowia jedna calosc z bocznymi scianami leju 5.Po wprowadzeniu substancji, przezna¬ czonej do wlaczania w strumien cieczy w rynnie 4, czasteczki lub drobiny tej sub¬ stancji, stykajacej sie z bedaca w* ruchu powierzchnia cieczy, nabywaja przez tar¬ cie pewnej szybkosci, ai poniewaz rynna tworzy dno zbiornika i drog^ cieczy jest krzywolinijna, przeto czasteczki dostaja sie pod dzialanie sily odsrodkowej, która je wtlacza dó wnetrza strumienia.Wytworzona w ten sposób mieszanina przechodzi db przewodu odbiorczego 6 o zwiekszajacym sie przekroju, po cizym przewodem 7 (rura metalowa, gietka i t.d.) doprowadza sie ja dio miejsca zuzytkowa¬ nia. Na koniec przewodu 7 zaklada sie róz¬ ne koncówki, które umozliwiaja wylanie tej mieszaniny strumieniem o zmniejszo¬ nej szybkosci lub zwiekszonej szybkosci lub wreszcie w stanie rozpylonym.Przy wyplywie z przewodu odbiorcze¬ go 6 mozna umiescic klape zamykajaca 8 i w ten sposób zapobiec powrotowi mie¬ szaniny do przyrzadu po odcieciu doplywu cieczy za pomoca zaworu 2.Przyrzad wedlug wynalazku mozna za¬ opatrzyc w urzadzenie do regulowania sto¬ sunku ilosci wlaczanej substancji chemicz¬ nej do ilosci przeplywajacej cieczy. Moz¬ na np. zastosowac zamiast sztywnej rury 3 rure znanego typu o dajacym sie regulo¬ wac przekroju lub tez mozna zastosowac klape, za pomoca której daje sie zmieniac powierzchnia stykania sie substancji che¬ micznej, umieszczonej w leju 5, z powierz¬ chnia strumienia przeplywajacego rynna 4.Opisany wyzej przyrzad nadaje sie do^ skbnale do zastosowania jako gasnica, w której zawór, zamykajacy wode, jest sa¬ moczynnie uruchomiany wskutek zmiany temperatury otoczenia, W kazdym rapie — 3 —przyrzad1 wedltig wynalazku pbwlnten byc uszczelniony, poniewaz substancje che¬ miczne w nim zawarte moga z biegiem czasu zmieniac sie na wolnym powietlrzu.Przedstawiony na fig. 5 przyrzad we¬ dlug fig, 1—4 posiada dajaca sie zdej¬ mowac pokrywe 9, która mozna szczelnie przymocowac db leju 5, dzieki czemu znaj¬ duj acaJ sie wewnatrz substancja chemicz¬ na jest zabezpieczona od wplywów zewne¬ trznych. Jednakze na tej pokrywie jest u- mieszczona klapa1 10 naciskana sprezyna 11, która daje sie otwierac w celu wypusz¬ czenia gazów, które ewentualnie mogly sie wywiazac wskutek powolnego rozklada proszku. Z drugiej strony pokrywy znaj¬ duje sie wewnetrzna klapa 12, przyciska¬ na sprezyna 13 do Wewnetrznej powierzch¬ ni pokrywy; klapa ta dopuszcza powietrze do leju wówczas, gdy w miare obnizenia sie w leju masy substancji, przeznaczonej do mieszania z ciecza, powstaje w nim próznia, W opisanej wyzej postaci wykonania przyrzadz sciany zbiornika na substancje chemiczna stanowia przedluzenie scian za¬ krzywionej rynny, która sluzy do prowa¬ dzenia strumienia cieczy, np, wody. Takie urzadzenie moze byc niedogodne w przy¬ padku, gdyby opróznianie sie rynny bylo< powolniejsze anizeli jej napelnianie.Czesc cieczy, doplywajacej do rynny, nie moglaby sie w takim razie dostac do rury odplywowej 6 i gromadzilaby sie w leju 5 wypierajac ku górze substancje chemiczna. Na fig. 6 przedstawiono przy¬ rzad wedlug Wynalazku, który umozliwia przelew cieczy, napelniajacej rynne, W tym celu zakrzywiona rynna stano¬ wi oddzielna czesc i jej górne scianki 14 i 15 na przestrzeni miedzy nie oznaczo¬ nym na rysunku otworem przewodu doply¬ wowego a otworem 16 przewodu odplywo¬ wego sa nieco odchylone. Sciany leju 5 w tej czesci przyrzadu wchodza do- wnetrza rynny, nie stykajac sie z jej odchylonymi sciankami, tak ze z kazdej strony pozosta¬ wiaja szczeliny. Latwo zrozumiec, ze w ra¬ zie podniesienia sie poziomu ciecizy w ryn¬ nie 4 woda bedzie uchodzila przez boczne szczeliny, stanowiace przelew, a nie bedzie sie w leju podnosila do góry. PL