Znane sa pompy tlokowe z komorami roboczymi, umieszczonymi w ksztalcie gwiazdy w celu uzyskania w przyblizeniu równomiernego wydatku tloczenia pompy.Pompy tego rodzaju posiadaja jednak wa¬ de, podobnie jak zwykle pompy tlokowe, polegajaca zwlaszcza na tym, iz pompy te sa nieszczelne na skutek scierania tloków lub obrotowych cylindrów. Dla unikniecia tej wady stosowane sa pompy przeponowe ze sprezystymi narzadami bez szwu, jed¬ nak pompy te sa ^to^unkowo kosztowne, przy czym ich wydatek tloczenia jest sto¬ sunkowo nierównomierny. Wreszcie znane sa równiez pompy ze sprezystymi komora¬ mi roboczymi w postaci wezy, w których jeden lub kilka osadzonych mimosrodowo narzadów dociskowych lub tloczysk, uru¬ chomianych za pomoca mimosrodów,, sa dociskane od wewnatrz do sprezystej scianki komory roboczej, wskutek czego ciecz jest wytlaczana. Wydatek tloczenia tego rodzaju pomp jest jednak stosunkowo niewielki.Wynalazek niniejszy równiez dotyczy pompy ze sprezystymi komorami roboczy¬ mi. W cylindrycznej oslonie pompy umiesz¬ czony jest sprezysty rdzen, wykonany w postaci walca np. gumowego, który za po¬ moca przegród jest podzielony na dowolna liczbe komór jednakowej wielkosci. Walco¬ wy ten rdzen jest osadzony na stale lub luzno na wale mimosrodowym, tak iz pod* czas obracania sie tego walu sprezystyrdzen z jednej strony jest sciskany, z dru¬ giej zas strony rozciagany. Wskutek tego objetosc jednych z tych komór roboczych zmniejsza sie, objetosc zas pozostalych komór zwieksza sie, tak iz w jednych z tych komór odbywa sie tloczenie, w drugich zas odbywa sie ssanie. Przy tym jest rzecza ob#|etna. cay rdzeal pompy jest nierucho- Tti¥i a obraca sie waft mimosrodowy, czy tez odwrotnie, rdzen pompy, np. gumowy jest osadzony na stale na wale mimosrodowym lub umocowany na nim w inny odpowiedni sposób i obraca sie wraz z walem mimosro¬ dowym. W tym ostatnim przypadku dzieki mimosrodowemu osadzeniu rdzenia pompy wraz z walem mimosrodowym wzgledem kadluba pompy otrzymuje sie podczas obro¬ tu takie samo dzialanie ssaco-tloczace pom¬ py; Sprezysty rdzen pompy nalezy wzmoc¬ nic na obwodzie za pomoca wkladki meta¬ lowej lub wulkanizowanego pierscienia tocznego tak, aby miedzy kadlubem i rdze¬ niem pompy uszczelnienie bylo stosunkowo dobre i nie mogly zachodzic straty szczeli¬ nowe. Zawory w tym wykonaniu rdzenia pompy sa zbyteczne, a komory tloczne sa polaczone bezposrednio z wydrazeniami o- slony, przy czym przewidziane sa dwa wy¬ drazenia, a mianowicie jedno po stronie ssawnej i drugie po stronie tlocznej. Prze¬ grody miedzy poszczególnymi komorami roboczymi w pompie wedlug wynalazku na¬ lezy umiescic stycznie do obwodu we¬ wnetrznego walca rdzenia, gdyz wówczas kazda przegroda podczas tloczenia moze przylegac do tego wewnetrznego walca, nie podlegajac dodatkowemu obciazeniu. Gdy rdzen pompy jest nieruchomy, a wal mi¬ mosrodowy obraca sie wewnatrz niego, to miedzy rdzeniem pompy a walem mimosro¬ dowym umieszczony jest pierscien toczny.Poza tym w oslonie znajduja sie dwa kana¬ ly pierscieniowe, polozone obok siebie i po¬ laczone odpowiednio z kanalem doplywo¬ wym wzglednie odplywowym pompy. Ko¬ mory tloczne sa zamykane wzgledem tych kanalów za póniOca zaworów. Podczas ssa¬ nia otwieraja sie samoczynnie kolejno za¬ wory po stronie ssawnej, a zamykaja sie podczas tloczenia. Zawory odplywowe kaz¬ dej z komór roboczych sa sterowane przy¬ musowo za pomoca podatnego dna tej ko¬ mory. W wykonaniu pompy wedlug wyna¬ lazku mimosrodowy wal moze byc nasta¬ wiany dowolnie w znany sposób, dzieki czemu mozna regulowac ilosc tloczonej cie¬ czy. Podobne dzialanie pompy uzyskuje sie równiez wówczas, gdy zamiast jednolitego walca, stanowiacego rdzen pompy, w któ¬ rym wykonane sa komory robocze, zastosu¬ je sie pewna liczbe komór pojedynczych jednakowej wielkosci, rozmieszczonych na wale w ksztalcie gwiazdy.Pompa wedlug wynalazku umozliwia usuniecie wad, które wykazuja znane pom¬ py tlokowe. Mianowicie pompa ta wyróznia sie moznoscia stosunkowo dokladnej regu¬ lacji wydatku tloczenia, jak równiez wyka¬ zuje stosunkowo mniejsze straty szczelino¬ we. Sprezysty rdzen pompy wedlug wyna¬ lazku, rozciagany i sciskany podczas pracy pompy, pozbawiony jest styku z innymi ru¬ chomymi czesciami pompy, podlegajacymi scieraniu.Na rysunku przedstawiono dwa przykla¬ dy wykonania pompy wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia pompe wedlug wyna¬ lazku z obrotowym sprezystym rdzeniem, umocowanym na wale mimosrodowym, w przekroju podluznym wzdluz linii A — B na fig. 2, fig. 2 — przekrój poprzeczny tej pompy wzdluz linii C — D na fig. 1, fig. 3 — przekrój poprzeczny odmiany wyko¬ nania pompy wedlug wynalazku zi nieru* chomym sprezystym rdzeniem i obrotowym walem mimosrodowym, fig. 4 — czesciowy przekrój podluzny tej pompy wraz z cze¬ sciowym jej widokiem z boku, fig. 5 — wi¬ dok z góry tejze pompy, fig. 6 — przekrój podluzny szczególu tej samej pompy w wiekszej podzialce.W kadlubie 1 pompy umieszczony jest — 2 —cylindryczny rdaen 2, wykonany z mate¬ rialu sprezystego, np. z gumy. Rdzen ten posiada ksztalt wydrazonego walca, po¬ dzielonego za pomoca przegród 3, stycz¬ nych do obwodu wewnetrznego walca 2* tego rdzenia i umieszczonych w jednako¬ wych odstepach, na szereg jednakowych komór 4. Cylindryczny rdzen 2 pompy jest umocowany na mimosrodowym walcu 5 za pomoca wulkanizacji albo w inny odpo¬ wiedni sposób, tak iz podczas obracania mimosrodu rdzen ten moze obracac sie.Dzieki mimosrodowemu osadzeniu walca 5 nastepuje z jednej strony sciskanie, z dru¬ giej zas strony rozszerzenie komór 4, a tym samym wywolywane jest dzialanie ssaco- tloczace pompy. W odmiennym wykonaniu pompy wedlug wynalazku, przedstawionym na fig. 3 — 6, cylindryczny rdzen 2' pompy moze byc osadzony w kadlubie nierucho¬ mo, tak iz dzialanie ssaco-tloczace mozna uzyskac dzieki swobodnemu obrotowi wal¬ ca mimosrodowego, a tym samym moze byc wytwarzane wewnatrz pompy sciskanie i rozszerzanie komór roboczych 4. Gdy rdzen pompy jest obrotowy, to zawory* sterujace wlot i wylot do pompy sa zbedne. Wów¬ czas komory robocze 4 posiadaja przy sciance wewnetrznej kadluba 1 rdzenia 2 wloty wzglednie wyloty otworów doply¬ wowych wzglednie wyplywowych 7, tak iz ciecz tloczona moze wplywac bezposred¬ nio do dolnego wydrazenia lukowego 8 wzglednie wyplywac z wydrazenia górnego 8 a. Wydrazenia 8, 8a sa polaczone z odpo¬ wiednimi króccami 9, 10, do których moga byc przylaczone przewód ssawny i tloczny.Króciec 9 jest ssawny, a króciec 10 — tloczny. W wykonaniu pompy wedlug wy¬ nalazku zewnetrzne scianki walcowego rdzenia 2 moga byc wzmocnione za pomo¬ ca odpowiednio wycietej metalowej tulei wzglednie metalowych wkladek 11 lub ca¬ ly rdzen moze byc usztywniony. Sprezysty rdzen 2 pompy przylega wówczas do we¬ wnetrznych scianek tulei 12 o jednakowych otworach przeplywowych, wykonanych w ksztalcie, odpowiadajacym ksztaltowi o- tworów, wykonanych w zewnetrznym wal¬ cu rdzenia.W wykonaniu odmiany pompy wedlug wynalazku (fig. 3 — 6) sprezysty rdzen 2' jest nieruchomy. Wskutek tego poszcze-^ gólne komory robocze 4* musza byc zaopa¬ trzone w zawory doplywowe 13 i zawory wyplywowe 14. Zawory te umozliwiaja la¬ czenie kazdej z komór 4* z dwoma umiesz¬ czonymi obok siebie kanalami pierscienio¬ wymi 15, 16, wykonanymi na zewnetrznej stronie kadluba 11 pompy. Poszczególne zawory doplywowe 13 dzialaja samoczyn¬ nie, natomiast zawory wyplywowe 14 sa sterowane przymusowo za pomoca podat¬ nego dna kazdej z komór 4\ Cylindryczny rdzen 2' osadzony jest na mimosrodowym walcu 5' za posrednictwem tulei posred¬ niej 6. PL