Do modulowania krótkich i bardzo krótkich fal elektrycznych stosowano do¬ tychczas tylko modulacje siatkowa i ano¬ dowa, która posiada jednak rózne niedo¬ godnosci, jak to bedzie wyjasnione nizej, Pozostalych, znanych sposobów modulacji, stosowanych w, technice dlugofalowej wzglednie sredniofalowej, nie mozna stoso¬ wac doi fal krótkich i bardzo krótkich. Mo¬ dulacja siatkowa nie nadaje sie przedte wszystkim do zastosowania w zakresie fal najkrótszych, gdyz podczas pracy stan na¬ dajników fal najkrótszych jest najczesciej bardzo krytyczny i chwiejny. To dotyczy szczególnie zakresu fal, lezacych ponizej 1 m, w którym znajduje zastosowanie zwla¬ szcza uklad polaczen z hamowaniem pola, który jest nadzwyczaj czuly na napiecie, poniewaz dlugosc fali zalezy glównie od napiec przylozonych, W mysl wynalazku stosuje sie przeto polaczenie nadajnika ultrakrótkofalowego z obwodem wielkiej czestotliwosci, w któ¬ rym powstaja stojace fale napieciowe (u- klad Lechera), W brzuscach tych fal stoja¬ cych umieszcza sie opornosc, zmieniajacasie ty tatki czestotliwosci modulacji. Dzieki tej opornosci, która ipoze byc pojemnoscuo- !HF& lub omowa, mozna zmifeniac upust w u- kladzie. W tym przypadku nie moga poja¬ wiac sie szkodliwe czestotliwosci modula¬ cji, gdyz uklad obciaza równomiernie gene¬ rator, bowiem energia, która nie jest kiero¬ wana do anteny, zostaje zuzyta w upuscie tak, iz calkowite obciazenie generatora po¬ zostaje stale.Ponizej opisano kilka przykladów urza¬ dzen, w których mozna zastosowac wedlug wynalazku sposób modulacji fal ultrakrót¬ kich czestotliwoscia akustyczna.Wedlug fig, 1 w równolegle przewody esruecgetyczine 1 i 2 wlaczono w poblizu brzusca napiecia krótkie preciki weglowe 3 i. A. Na. precikach, weglowych spoczywa poprzeczna plytka weglowa 5, zwierajaca do pewnego stopnia te preciki. Plytka ta lacznie z precikami 3 i 4 stanowi wlasciwy mikrofon, modulujacy, dochodzace bowiem fale dzwiekowe pobudzaja do drgan me¬ chanicznych plytke 5 tak, iz zmienia sie jej opornosc styku z precikami 3 i 4, a. zatem zmienia sie opornosc, zwieraj aca przewody 1 i 2. Miedzy pirecikoimi- weglowymi a plyt¬ ka moga znajdowac sie idodatkowo ziarn¬ ka wegla, podobnie jak to ma miejsce w normalnym mikrofonie weglowym.Na fig. 2 uwidoiczniono uklad dwóch przewodów Lecherai 1 i 2 z poprzeczna wstega metalowa 6, uruchomiana drgania¬ mi dzwiekowymi i zmieniajaca dzieki temu opornosc pojemnosciowa miedzy tymi prze¬ wodami. Azeby osiagnac mozliwie duze zmiany opornosci pojemnosciowej, nalezy zastosowac mozliwie maly odstep wstegi 6 od przewodów 1 i 2, przy czym odstep ten winien byc jednak taki, aby napiecie wiel¬ kiej czestotliwosci nie przebilo dielektryka miedzy wstega a przewodami. To jednak w niektórych przypadkach pociaga za soba pewna niedogodnosc.Wedlug fig, 3 bocznikowanie przewo¬ dów 1, 2 jest powodowane poprzecznie u- mieszczona lampa elektronowa ? o bardzo malej pojemnosci, której opornosc we¬ wnetrzna jest zmieniana w takt napiec o czestotliwosci modulujacej, dzialajacycli na siatke rozrzadcza tej lampy. Podany spo¬ sób napotyka wprawdzie dotychczas jesz¬ cze na trudnosci konstrukcyjne, polegajace na tym, ze dotychczas nie udalo sie jeszcze skonstruowac lampy elektronowej o dosta¬ tecznie malej pojemnosci.Dotychczas okazalo sie rzecza korzyst¬ niejsza stosowac lampe swietlaca. Uklad tego rodzaju mógl pracowac bez zarzutu naweit przy najkrótszych falach o dlugo¬ sciach od 20 doi 30 cm. Lampa swietlaca jest zasilania pradem o czestotliwosci mo¬ dulujacej. Lampa swietlaca nie musi byc polaczona galwanicznie z przewodami wiel¬ kiej czestotliwosci, wystarczy jezeli bedzie polaczona pojemnosciowo. Pulsacja wyla¬ dowania swietlacego powoduje w tym przypadku równiez zmiane opornosci upu¬ stu w takt modulacji. Aby uniknac znie¬ ksztalcen, nalezy dbac o to, aby wylado¬ wanie swietlace nie gaslo podczas pauz miedzy modulacjami, co moze byc osia¬ gniete dzidki zastosowaniu dodatkowego napiecia stalego lub napiecia pomocniczego wielkiej czestotliwosci. Jest rzecza specjal¬ nie korzystna, aby wyladowanie swietlace posiadalo postac nitki lub slupa, którego dlugosc wahalaby sie wraz z modulacja.Lampa swieitlaca moze byc ustawiona w po¬ przek przewodów / i 2, analogicznie do u- kladów wedlug fig. 1 — 3, lub tez moze byc prostopadla do plaszczyzny tych prze¬ wodów, jak to uwidoczniono na fig. 5.Nastepnie wedlug wynalazku napiecie pomocnicze, potrzebne w pewnych przy¬ padkach, mozna pobierac wprost z ukladu wielkiej czestotliwosci, przy czym, jak to uwidoczniono na fig. 6, lampa swietlaca jest sprzezona bardzo- silnie pojemnosciowO' lub jest polaczona oporowo z przewodami, po których jest przesylana energia wielkiej czestotliwosci. W ostatnim przypadku n&- — 2 —jH^cie modul^cyjoLe lampy iwietlaeej jest doprowadzane do wezlów napiecia 9 i JO uklaidb Lechera.Do wykonywania pomyslu wedlug wy¬ nalazku nadaje sie zasadniczo kazdy uklad, który moze zmieniac opornosc uplywu* Do zmieniania opornosci uplywu mozna zasto¬ sowac rop. takze czyste promieniowanie e- lektronowe, uzyskiwane np. w lampie Brau¬ na, przy czym odstep wiazki promieni elek¬ tronowych jest zmieniany w tym przypad¬ ku napieciem modulacyjnym. Wskutek zmiany odstepu zmienia sie bowiem opor¬ nosc miedzy ukladem, w którym powstaja fale stojace, a promieniem elektronowym, tak iz opornosc uipustu ukladu, w którym powstaja fale (stojace, zmienia sie w takt modulacji. Uklad podobny jest wówczas do ukladu, przedstawionego na fig. 2, z ta tyl¬ ko róznica, ze role tasmy metalowej odgry¬ wa strumien elektronów.Przy falach bardzo krótkich, zwlaszcza falach decymetrowych i centymetrowych bedzie oczywiscie rzecza 'korzystna zasto¬ sowac male wymiary ukladu bocznikujace¬ go, zwlaszcza lamp swietlacych, a to w tym celu, aby uniknac dbdatkowych obciazen pojemnosciowych wzglednie omowych w brzuscu napiecia ukladu. Lampy swietlace najlepiej jest stosowac dwuelektrodowe.Do celów telegrafii bocznikujace lampy elektronowe wzglednie swietlace korzystnie jest zasilac z jednego ze znanych ukladów generatorowych napieciami modulacyjny- mi o czestotliwosci dzwiekowej lub ultra¬ dzwiekowej. Korzysci, jakie osiaga sie dzie¬ ki wynalazkowi, wystepuja zwlaszcza w ge¬ neratorach wielkiej czestotliwosci na fale krótkie i bardzo krótkie, poniewaz w tych przypadkach nie mozna budowac nadajni¬ ków o Sterowaniu oddzielnym. Przy nadaj¬ nikach o sterowaniu oddzielnym, stosowa¬ nym zwykle przy dluzszych falach, mozna uniknac zmiany czestotliwosci dzieki temu, iz modulacje uskutecznia sie w stopniu, znajdujacym sie dalej od nadajnika steru- japegp w ^«rpplcu\^d^y^^st^^W^ przy tym zmiany czestotliwosci, powodoM^- ne zmiana obciazenia nadajnika sterujace¬ go, a to z tego powodu, ze zmiany obciaze¬ nia nadajnika sterujacego nie moga wyste¬ powac dzieki lampom, umieszczonym mie¬ dzy stopniem modulacji a nadajnikiem ste¬ rujacym. Tegorodzaju nadajników o sterpf waniu oddzielnym nie mozna zbudowac dla fal bardzo krótkich, tak iz sposób wedlug wynalazku znajduje tu korzystne zastoso¬ wanie. Znajduje on zastosowanie nie tylko do modulacji drgan mikrofonowych, lecz równiez do nadawania sygnalów telegrafi¬ cznych albo bardzo krótkich wierzcholków napieciowych, stosowanych np. do pomia¬ rów kierunkowych.Jest równiez rzecza mozliwa zastoso¬ wac sposób wedlug wynalazku po stronie odbioru do wytwarzania czestotliwosci du¬ dnieniowej odbiornika superregeneracyjne- go. PL