Wynalazek niniejszy dotyczy wymien¬ nie ciepla w zastosowaniu do cieczy lub gazów, które dla uproszczenia nadal beda nazywane plynami.W urzadzeniach do wymiany ciepla mie¬ dzy dwoma plynami jest rzecza pozadana uzyskac powierzchnie oplywowe, które winny byc duze w stosunku do jednostki objetosci plynów lub do. jednostki ciezaru metalu, z którego sa wykonane- W tym celu w wymiennicach jednego ro¬ dzaju kazdy z dwóch plynów jest rozdzie¬ lany na duza liczbe strumieni czesciowych, krazacych w rurach lub miedzy plytami lub tez miedzy przegrodami. W wymiennicach innego rodzaju plyty lub powierzchnie, od¬ dzielajace plyny, sa skojarzone z po¬ wierzchniami dodatkowymi, calkowicie za¬ nurzonymi w jednym z plynów. Powierzch¬ nie dodatkowe, zwykle w postaci pletw lub zeber, sa przeznaczone do wymiany ciepla przez przewodzenie, Wymiennice tegoi drugiego rodzaju po* siadaja te zalete (ze wzgledu na wygodna konstrukcje), ze wobec tego, iz powierzch¬ nie dodatkowe nie maja na celu oddziela* nia od siebie dwóch plynów, moga nie od¬ powiadac warunkom nieprzepuszczalnosci plynów i odpornosci mechanicznej, które stawia sie powierzchniom oddzielajacym.Takie wymiennice sa przystosowane szcze¬ gólnie do wymiany ciepla miedzy plynami, posiadajacymi bardzo rózne wspólczynni¬ ki przejmowania ciepla, jak np* wóda i po-wietrze, wskutek czego wymiennice pierw¬ szego rodzaju sa na ogól bardziej odpo' wiednie do uzycia do plynów, posiadaja¬ cych wspólczynniki przejmowania ciepla o wartosci tego samego rzedu.Zalety wymiennie obydwóch rodzajów lacza sie ze soba, jezeli plyty metalowe sa wprowadzane w poprzek dwóch strumieni plynóyr *«J fózadbh temperaturach, a urza¬ dzenie jest takre, ze plyty metalowe nie diziatója jako przegrody miedzy strumienia¬ mi plynów, lecz jako pletwy lub zebra po obydwu stronach przegród oddzielajacych takie strumienie* Proponowano juz stoso¬ wanie jako przegród oddzielajacych wa¬ skich plytek lub pretów, wlaczonych i sci¬ snietych miedzy plytami, nastepujacymi po sobie w pewnej kolejnosci. Jednak, sto¬ sujac to urzadzenie, napotyka sie na trud¬ nosci w uzyskaniu polaczenia plynoszczelr nego miedzy stykajacymi sie ze soba po¬ wierzchniami przegród oddzielajacych i plyt metalowych.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest uzyskanie polaczen o mozliwie doskonalej szczelnosci na plyny oraz jednoczesne zwiekszenie mechanicznej odpornosci i sztywnosci urzadzenia.W celu osiagniecia tego celu wymienni¬ ce ciepla wedlug wynalazku zaopatruje sie w pewna liczbe plyt, ulozonych równole¬ gle i wystajacych z obu stron przegród, oddzielajacych od siebie strumienie plynów wymieniajacych cieplo, przy czym wymien- nica ta odznacza sie tym, ze wspomniaiie przegrody sa wykonane w postaci blach fa¬ listych o glebokich falach. W celu pola¬ czenia z tymi blachami kazda z plyt rów¬ noleglych jest podzielona na czlony, któ¬ rych krawedzie sa zaciskane miedzy wyzej wymienionymi falami, dzieki czemu ulozo¬ ne w stos plyty stykaja sie prawidlowo' ze soba oraz tworza sztywna calosc.W wymienionym wykonaniu przedmio¬ tu wynalazku jedna lub kilka przegród ma ksztalt ciaglej blachy, plyty zas sa przerwa¬ ne w miejscu wstawienia przegrody, dzieki czemu calkowita szczelnosc na plyny mie¬ dzy strumieniami po obu stronach przegro¬ dy jest uzyskana bez lutowania lub spawa¬ nia.W innych konstrukcjach plyty sa ciagle, a przegrody sa wykonane z wygietych cze¬ sci samych plyt lub z oddzielnych czesci, zahaczonych o wygiete czesci plyt.We wszystkich tych konstrukcjach ze¬ stawione w stos plyty metalowe,, tworzace czlony, moga byc dobrane tak, aby mogla byc uzyskana bardzo duza powierzchnia oplywowa, przypadajaca na jednostke ob¬ jetosci plynów lub na Jednostke ciezaru metalu nawet wtedy, gdy plyny posiadaja rózne cisnienia lub sa o róznym skladzie chemicznym, poniewaz takie plyny sa zu¬ pelnie oddzielone od siebie za pomoca przegród, znajdujacych sie miedzy wspo¬ mnianymi czlonami. To czyni wymiennice szczególnie odpowiednia do1 uzyskiwania wymiany ciepla w razie bardzo malych róznic temperatur, w celu odzyskania stra¬ ty ciepla, np z gazów palnych, w celu o- siagniecia chlodzenia tych gazów w stadium sprezania i na ogól w celu uzyskania wy¬ miany ciepla w razie zastosowania gazów, uwazanych jako nieodpowiednie do tego ze wzgledu na maly wspólczynnik przecho¬ dzenia ciepla od gazów do metalu.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu rózne postacie wykonania przed¬ miotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny wymiennicy ciepla wedlug wynalazku wzdluz linii / — I na fig. 2, przy czym przekrój jest poprowadzony pod katem prostym w kierunku przeplywu plynów o róznych temperaturach, fig. 2 przedstawia widok z boku od strony linii // — 7/ na fig. 1, fig. 3 i 4 przedstawiaja czesciowe przekroje odpowiednio wzdluz linii III — III i IV — IV na fig. 2, fig. 5 i 6 uwidocz¬ niaja w wiekszej skali polaczenia kraw;edzi czlonów z przegrodami przed i po scisnie- — 2 —ciu stosu, fig. 7 i 8 — takiez widoki odmia¬ ny wykonania, fig. 9 i 10 -— inna odmiane wykonania, fig. 11 przedstawia przekrój poprzeczny, a fig. 12 — widok z góry dal¬ szej odmiany wykonania, fig. 13 — odmia¬ ne wykonania wedlug fig. 11, fig. 14, 15 i 16 przedstawiaja przekroje poprzeczne, u widoczniajace rózne uksztaltowania prze¬ gród wewnatrz stosu blach w dalszych je¬ szcze odmianach wykonania.W przykladzie, przedstawionym na fig. ¦1 — 4, plyty, ulozone w stos, skladaja sie z trzech czlonów, srodkowych 1 i zewnetrz¬ nych V, które sa umocowane w kolejnych falach blach 7. Plyty sa otoczone skrzynka 4, której dwie czesci sa polaczone ze soba za pomoca srub 3.Blacha 7 tworzy ciagla przegrode, opa¬ sujaca z obydwóch stron kanal srodkowy 5 i oddzielajaca go od dwóch kanalów bocznych 6. Plyny, wymieniajace cieplo, kraza jeden w kanale 5, a drugi — w dwóch kanalach 6.Wymienione urzadzenie umozliwia rów¬ nolegle i symetryczne krazenie dwóch ply¬ nów w jednym lub dwóch przeciwnych kie¬ runkach, przy czym czlony 1, V przewodza cieplo pod katami prostymi do kierunku przeplywu plynów.Wskutek tego cieplo gromadzone np. w czlonach srodkowych, bedzie sie rozdzie¬ lalo na dwa strumienie o kierunkach prze¬ ciwnych sobie, plynac ku obu koncom po¬ przez odpowiednie przegrody.. Jezeli plyny posiadaja taki sam wspól¬ czynnik przejmowania ciepla i podlegaja wahaniom temperatury o tych samych war¬ tosciach podczas przeplywu ich przez wy- miennice ciepla, to mozna zastosowac te sama liczbe czlonów 1 \ V wykonywajac je w tych samych wymiarach, natomiast, gdy¬ by wspomniane wspólczynniki i wahania temperatury nie byly takie same, wówczas dlugosc czlonów lub ich liczba moze byc odpowiednio dostosowana do ilosci ciepla, która oddaje kazdy plyn jednostce po¬ wierzchni metalowej. Umozliwia to polep¬ szenie sprawnosci wymiennicy ciepla w ra¬ zie stosowania plynów o bardzo róznych rodzajach, jak gaz i ciecz.Wewnetrzny kanal 5, usztywniony prze¬ grodami poprzecznymi, moze przeprowa¬ dzac gazy o duzej lub malej preznosci.Czlony wspólpracuja z przegrodami nie tylko w celu przewodzenia ciepla, lecz tak¬ ze w celu nadania im niezbednej odporno¬ sci mechanicznej w celu zapewnienia od¬ dzielania cieczy lotnych, nawet gdyby cie¬ cze te posiadaly bardzo rózne cisnienia.Blacha 7, bedac ciagla, zapewnia cal¬ kowita nieprzepuszczalnosc plynów miedzy kanalami 5 i 6. Chociaz plyty nie sa ciagle, jednak jest rzecza mozliwa uzyskanie za pomoca odpowiedniego cisnienia o tyle do¬ brego styku miedzy krawedziami czlonów i falami blachy 7, zeby przewodzenie ciepla odbywalo sie tak samo, jak w plytach cia¬ glych. Zamiast pojedynczej blachy 7, two¬ rzacej obydwie przegrody, jak to uwidocz¬ niono, kazda przegroda moze byc oczywi¬ scie utworzona z oddzielnej blachy wygie¬ tej tak, jak blacha 7.W razie potrzeby blachy takie moga byc uzyte takze do zamkniecia bocznych kanalów 6 z zewnatrz.Fig. 5 i 6 wyjasniaja, przedstawiajac zespól blach i czlonów odpowiednio przed i po scisnieciu, w jaki sposób moze byc za¬ pewniony dobry styk przez obejmowanie falami blachy 7 zagiec haczykowatych kra¬ wedzi 8, 8' czlonów /, V. W przykladzie wedlug fig. 7 i 8 fale blachy 7 obejmuja zawiniete krawedzie czlonów 1, 1\ w nie¬ znacznie zas zmienionej postaci, przedsta¬ wionej na fig. 9 i 10, krawedzie czlonów 1, V sa zagiete naokolo drutów lub pretów 9.W celu zapewnienia dobrego styku z przegrodami 7, czlony /, /', tworzace plyty równolegle, sa zagiete haczykowato, skre¬ cone lub zgiete na swych krawedziach; jest rzecza korzystna wykonac takie czlony z metalu sprezystego, a przegrody z metalutwardego, aby po scisnieciu polaczen spre¬ zystosc metalu wspóldzialala w utrzyma¬ niu dobrego styku.Fig. 11 i 12 przedstawiaja urzadzenie, w którym jest utworzone haczykowate po¬ laczenie miedzy plytami ciaglymi a preta¬ mi lub drutami 9, które tworza przegrody oddzielajace. W miejscach, gdzie maja byc utworzone przegrody, plyty sa powyginane na podobienstwo czesci zawiasowych, za¬ wierajacych odcinki, wychylone na prze¬ mian ku górze i ku dolowi, przy czym dru¬ ty lub prety w liczbie dwóch lub kilku na kazda plyte przechodza przez wygiecia na podobienstwo trzpieni zawias. Wygiecia plyt, przyleglych do siebie, wchodza wza- jemnie jedne w drugie. Wedlug fig. 11 wygieciai obejmuja dwa,, a wedlug fig. 13 — trzy druty lub prety.Na fig. 14 przedstawiono urzadzenie^ skladajace sie równiez z plyt ciaglych 1, 1\ które posiadaja wygiecia 10 o podwój¬ nym zakrzywieniu, przystosowanym do wstawienia jedno w drugie w celu utworze¬ nia przegród oddzielajacych.W innej odmianie (fig. 15) czlony //, 12, 13, tworzace plyty, sa zgiete same na ksztalt bardzo wydluzonych fal, dostoso¬ wanych tak, aby tworzyly (w zalozeniu, ze ich fale sa ulozone na przemian) przegro¬ dy, niezbedne do oddzielenia od siebie ka¬ nalów 5 i 6.W celu utworzenia plyt ciaglych moga byc uzyte takze plyty z blach falistych. Fig. 16 uwidocznia urzadzenie, w którym faliste arkusze metalowe 14 sa skojarzone z preta¬ mi lub drutami 15, które tworza przegro¬ dy boczne.Czesci do wymiany ciepla, skonstruowa¬ ne wedlug wynalazku, winny byc wykona¬ ne z odpowiedniego metalu, np. z glinu, który jest lekki i posiada zalete dobrego przewodnictwa ciepla, lub z miedzi, która nadaje sie do spawania lub do lutowania, lub tez z zelaza, które jest tanie i nadaje sie do galwanizowania.Jezeli takie czesci do wymiany ciepla sa zamkniete w skrzynce, to z korzyscia mozna taka skrzynke wykonac tak, jak to uwidoczniono na fig. 1 — 4; w tym wyko¬ naniu plyty, zestawione w stos, sa polaczo¬ ne tylko ze soba, wskutek czego moga swo¬ bodnie rozszerzac sie niezaleznie od skrzyn¬ ki. Do obu konców skrzynki moga byc przy¬ laczone przewody zbiorcze (fig. 2 — 4), posiadajace srodkowy kanal 16 i dwa ka¬ naly boczne 17 w czesciowym przekroju poprzecznym, w celu zapewnienia równo¬ miernego przeplywu plynu do i od stosu plyt.Jest rzecza oczywista, ze moga byc po¬ czynione inne odmiany w ramach wynalaz¬ ku. PL