Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie do korygowania czestotliwosci impul¬ sów oraz stosunku czasu przerwy petli do czasu jej zwarcia w poszczególnym impul¬ sie.W telefonii samoczynnej uskutecznia sie wybieranie droga impulsów, naidlawa- nych przez abonenta za pomoca stosow¬ nych przyrzadów, z których najbardziej rozpowszechnionym jest tarcza numerowa.Znamionowy czas trwania impulsu wynosi 100 msek, z czego ókolo 60 msek przypada na przerwe petli, a okolo* 40 msek na jej zwarcie.Normalna tolerancja szybkosci talczy wynosi + i0%, co odjpowiada czestotliwo¬ sci od 9 do ii impulsów na sekiiride. Pró¬ by przyrzadów robi sie z pewnym wspól¬ czynnikiem bezpieczenstwa technicznego, przyjmujac zwykle za skrajne wartosci czasu trwania impulsu granice od 80 msek do 120 ms^k.Zdarzaja sie jednak takie przefnfegi, które pochlaniaja pewien czas, zanim zfa- wislko elektrómagnefryczne osiagnie swa u- sfaloria wartosc; jako przyklad mozna przy¬ toczyc wyposazone w cewki Pupina i \fre wzmacniaki linie dalekosiezne, które natda- *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jesf pYóf. iriz. RóthftH TrecftctnskH.ne tetno pradu zmiennego (na przyklad o czestotliwosci 500 okr/sek) znieksztalcaja tir |ei| sposób^ ze t#najodehrane osiagnie swa ui&lona. wariosc po pewnym czasie (na przyklad po kilkunastu lub po kilkudzie- ! slediu milisekundach); czas trwania i prze* \ bieg zanikania takiego tetna sa na ogól inne.Jezeli impulsy, nadawane za pomoca tarczy, sa przeksztalcane na omówione tet¬ na, to ulegaja one znieksztalceniom, przy czym przy torczy szybkobieznej znieksztal¬ cenia te latwiej przekrocza granice, dopu¬ szczalne ze wzgledu na prawidlowy prze¬ bieg wybierania, natomiast tarcza normal- nobiezna, a tym bardziej tarcza wolnobiez¬ na, moze zapewnic w takich samych wa¬ runkach wybibranie pralwidlowe.Mozna stosowac urzadzenia; (dyrygen- ty) przeksztalcajace impulsy ma tetna po¬ wolne; urzadzenie takie sklada sie zwykle z czesci odbierajacej i rejestrujacej impul¬ sy nadawane przez abonenta, po kolei dla kazdej oddzielnej serii1, i z czesci' nadaja¬ cej1 iimpulsy (tetna) odpowiednio przera- chowane na inny uklad liczbowy lub na inny uklad czasowy, W wiielu jednak1 przypadkach mozna stosowac urzadzenia prostsze, mianowicie retransmiter wedlug wynalazku.Przypadki te ograniczaja sie do takich przebiegów, które ida sprawnie przy tar¬ czach noirmalnohfeznych i wolnobieznych, a zawodza przy tarczach szybkobieznych.Retramsmilter wedlug wynalazku prze¬ ksztalca imptdsy na wolniejsze i zawsze jednakowe za pomoca tylko jednego na¬ rzadu dla wszystkich serii impulsów, na¬ dawanych przez abonenta; uproszczenie to stanowi techniczny postep urzadzenia we¬ dlug wynalazku w porównaniu z ogól¬ nie znanymi urzadzeniami tego rodza¬ ju.Rysunek przedstawia uklad polaczen przykladu! wykotoania wynalazku, przy czym zawiera nastepujace oznaczenia: Fs — tarcza numerowa, IR — przekaznik impulsujacy, KR — przekaznik przytrzymujacy, QR — przekaznik próbny, IPR1, IPR2 — dwa przekazniki, razem sta¬ nowiace impulsator, 51 — wybierak obrotowy, spelniajacy za¬ danie wybieraka rejestrowego, 52 — wybierak obrotowy, spelniajacy za¬ danie szukacza rejestrowego, i — II, III — IV,V— VI laczówki.Wybierak rejestrowy Si odbiera impul¬ sy, nadawane przez abonenta za pomoca tarczy numerowej Fs, która, zaleznie od przypadku, nnqze byc tarcza wolnobiezna, tarcza normalnobiezna lub tarcza szybko¬ biezna. Szukacz rejestrowy S2 jest poru¬ szany przez przekazniki impulsatora<, za¬ wsze z ta sama szybkoscia, dostosowana do wymagali narzadów, do których impulsy sa przekazywane; szybkosc ta winna byc mniejsza od normalnej, mianowicie odpo¬ wiadac impulsom o najmniejszym czasie trwania 110 msek; jako przyklad wybrano czas trwania impulsu 120-msek.Za pomoca ogólnie znanych przebiegów abonent zostaje przylaczony do retransmi- tera. Zamyka sie obwód 01: dodatni bie¬ gun baterii +, górne uzwojenie przekazni¬ ka IR, zacisk /// — IV1, zacisk / — ///, tarcza numerowa Fs, zacisk / — 112, za¬ cisk /// — IV2, dolne uzwojenie przekaz* nikai IR, ujemny biegun baterii —; prze¬ kaznik IR wzbudza sie i zamyka obwód 02: dodatni biegun baterii +, uzwojenie przekaznika KR, kontakt a przekaznika IR, ujemny biegun baterii —; przekaznik' KR sie wzbudza.Jezeli wybierak rejestrowy SI i szukacz rejestrowy S2 stoja na odpowiadajacych sobie (polaczonych miedzy soba) wycin¬ kach, to zamyka sie obwód 03: dodatni biegun baterii +, uzwojenie przekaznika QR, szczotka i wycinek szukacza S2, wyci¬ nek i szczotka wybieraka SI, kontakt 6 — 2 —przekaznika KR, ujemny biegun baterii —; przekaznik QR sie wzbudza.Podczas przerwy pierwszego impulsu obwód Ol zostaje przerwany, przekaznik IR razmagnesowuje sie i przerywa obwód 02, lecz przekaznik KR pozostaje jeszcze pewien czas (okolo 200 msek) przyciagnie¬ ty, poniewaz jest to przekaznik z opóznio¬ nym dzialaniem. Zostaje zamkniety obwód 04: dodatni biegun baterii +, elektroma¬ gnes wybieraka Si, kontakt a przekaznika KR, kontakt b przekaznika IR, ujemny biegun baterii —; elektromagnes wybieraka wzbudza stiie i przesuwa szczotke na nastep¬ ny wycindk; jezeli abonent wybral np. cy¬ fre 5, to za kazda przerwa w kolejnym im¬ pulsie zostanie zamkniety obwód 04 i szczotka wybieraka SI przesunie sie na wy¬ cinek kolejno nastepny. W ciagu calej se¬ rii szczotka ta przesunie sie od polozenia, jakie zajmowala na jej poczatku, o tyle kroków, ile impulsów abonent nadal w se¬ rii, W ten sposób polozenie wybieraka SI zatlezy od liczby impulsów, nadanych w se¬ rii.Zejscie szczotki wybieraka Si z wycin¬ ka, na którym stala pierwotnie, przerywa obwód 03* dzieki czemu przekaznik QR sie razmagnesowuje. Wtedy zamyka sie ob¬ wód 05: ujemny biegun baterii —, kontakt b przekaznika KR, kontakt a przekaznika QR, uzwojenie przekaznika IPR1, uzwoje¬ nie elektromagnesu szukacza S2, dodatni biegun baterii +.¦ Przekaznik IPR1 sie wzbudza (elektromagnes szukacza S2 sie nie wzbudza, gdyz w szereg z nim jest po¬ laczone uzwojenie przekaznika IPR1 o znacznej opornosci) i zamyka obwód 06: ujemny biegun baterii —, kontakt a prze¬ kaznika IPR1, uzwojenie przekaznikaIPR2, dodatni! biegun baterii +. Przekaznik IPR2 wzbudza sie i zamyka obwód 07: ujemny biegun baterii ¦—, kontakt a przekaznika IPR2, uzwojenie elektromagnesu szukacza S2, dodatni biegun baterii +; elektroma¬ gnes szukacza S2 wzbudza sie i przesuwa szczotke szukacza S2 na nastepny wycinek.Równoczesnie przez bezposrednie wlacze¬ nie ujemnego bieguna baterii na uzwojenie elektromagnesu szukacza S2 zostaje zwar¬ te uzwojenie przekaznika IPRl w obwodzie 08: ujemny biegun baterii —, kontató a przekaznika QR, uzwojenie przekaznika IPRl, kontakt o przekaznika IPR2 ujemny biegun baterii—; przekaznik IPRt z pew¬ nym opóznieniem rozroagnesowuje sae i przerywa obwód 06, wobec czego prze¬ kaznik IPR2 równiez razmagneaowuje sie z pewnym opóznieniem i przerywa obwód 07. Jezeli w serii byl jeden impuls, to szczotka szukacza S2 po przejsciu na na* stepny wycinek zamyka obwód 03, prze¬ kaznik QR wzbudza sie i przerywa na kon¬ takcie a przekaznika QR obwód 05, wobec czego impulsator przestaje impulsowac* Je* zeli zas w serii bylo wiecej impulsów (na przyklad 5), to przebiegi opisane poczyna¬ jac od zamkniecia obwodu 05 powtórza fie pieciokrotnie, az szczotka szukacza S2 sta* nie na wycinku, polaczonym z tym wycin¬ kiem wybieraka Si, na którym stoi szczotka tego ostatniego; wówczas zamyka sie ob* wód 03, przekaznik QR wzbudza sie i prze¬ rywa obwód 05 na kontakcie a przekaznika QR, dzieki czemu impulsator przestaje im¬ pulsowac.W ten sposób szukacz S2 bedzie sie za¬ wsze ustawial na wycinku, odpowiadaja¬ cym temu wycinkowi, na którym zostal t*- stawkwry wybierak Si.Przy nadawaniu serii wybierak Si bie¬ gnie synchronicznie z tarcza abonenta, szu¬ kacz zas S2 podaza za nim z szybkoscia wyznaczona przez impulsator, niezalezna od szybkosci tarczy abonenta* jnianowici* odpowiadajaca impulsom o czasie trwania wynoszacym 120 msek.Petla linii, na która przekazuje sie im¬ pulsy, jest przerywana przez impulsator (kontakt b przekaznika 1PR2) z ustalona (zwolniona) szybkoscia, przy czym nadana zostaje liczba przerw (impulsów) w ierii — 3 —taka sama, jaka retransmiter otrzymal od abonenta. Stosunek czasu przerwy do czasu zwarcia daje sie przy tym odpowiednio u- stalic przez regulacje czasu wzbudzania sie i rozmagnesowywania przekazników IPR1, IPR2.Skrajnym przypadkiem bedzie nadanie przez abonenta 10 impulsów, co przy tar¬ czy szybkobieznej trwa okolo 900 msek.Szukacz S2 wykona odpowiednie 10 kro¬ ków w przeciagu 1 200 msek. Wobec tegp przerwa miedzyseriowa musi trwac nie mniej jak300 + (1 200 —900) =600 msek, gdyz 300 msek potrzeba na wyszukanie na¬ rzadu nastepnego stopnia wybierania.W centralach samoczynnych bezreje- strowych przerwa miedzyseriowa musi trw&c okolo 600 msek: 300 msek na rozma¬ gnesowanie sie przekaznika seriowego i 300 msek na wyszukanie narzadu nastepnego stopnia wybierania; w centralach rejestro¬ wych wystarczy 300 msek tylko na rozma¬ gnesowanie sie przekaznika seriowego. Czas wiec przerwy miedzyseriowej, która abo¬ nent musi zachowywac ze wzgledu na doga¬ nianie wybieraka SI przez szukacz S2f od¬ powiada czasowi przerwy miedzyseriowej w centralach bezrej estrowych. Stosujac na koncu linii dalekosieznej odbiór rejestrowy, otrzymuje sie warunki zwyklego wybiera¬ nia przez abonentów, którzy przywykli dawac przepisowe przerwy miedzyserio- we.W retransmiterze wedlug wynalazku szukacz rejestrowy S2 moze miec naped e- lektromagnetyczny lub maszynowy (przez sprzeganie i rozprzeganie z walem, stale wirujacym). Kontakt wysylajacy impulsy moze byc poruszany badz, jak w przykla¬ dzie, przez kotwiczke przekaznika impulsa- tora, badz przez szukacz rejestrowy, bezpo¬ srednio albo za posrednictwem przyrzadów elektrycznych lub mechanicznych. PL