Przyrzad do ostrzenia pil wedlug wyna¬ lazku ma na celu, azeby wszystkie zeby pi¬ ly po naostrzeniu byly jednakowe. Dotyczy to zarówno kata zaostrzenia zebów, jako tez, zwlaszcza w pilach tarczowych, ksztal¬ tu zebów pily, które, jak wiadomo, ostrzy sie kolejno raz z jednej strony krawedzi tracej, raiz iz drugiej* Prowadnica pilki, sto¬ sowana! w przyrzadzie, musi byc wobec tego nastawiana! nie tylko odpowiednio do kie¬ runku krawedzi zeba, wzgledem protmienia pily, lecz równiez w kierunku jego faizy.Przyrzad niniejszy jest przeznaczony przede wszystkim do pil tarczowych, jed¬ nakze moze byc zastosowany z korzyscia równiez i do pil prostych. Co sie tyczy pil tarczowych, wazne jest przede wszystkim, aby zeby byly jednakowe. Jest to koniecz¬ nym warunkiem zastosowania cienkich pil dla uzyskania waskiej szczeliny, a wsku¬ tek tego oszczednosci na materiale* Do¬ tychczasowe pily tarczowe przewaznie wy¬ cinaly szeroka szczeline, powodujaca straty drzewa, poniewaz przy odrecznym spilowy- wainl-u lub ostrzeniu zebów, trudno bylo osiagnac zarówno ich jednakowy profil jak i katy zaostrzenia. Aby zapobiec zbaczaniu pily w jedna lub druga strone, spowodowa¬ nemu róznicami w ksztalcie zebów, nale¬ zalo stosowac pily tarczowe o znacznej grubosci, wskutek czego szczelina w mate¬ riale byla zbyt szeroka i zwiazana z tymstrata; drzewa zbyt duza- Wade te usuwa niniejszy wynalazek.Przyrzad wedlug wynalazku polega za¬ sadniczo na tym, ze pilnik, stosowany do J ostrzenia, lub ipny narzad wraz z prowad- ? ¦ nica, potrzebna do jego ruchu zwrotnego, -¦tiloze Byc nastawiony zarówno w plaszczyz¬ nie poziomej, jak i pipnowej, jako tez jed- noc^esnie w obu tych plaszczyznach i moze obracac sie dokola swej osi podluznej wzglednie osi równoleglej do tej osi, co umozliwia ustawienie i prace pilnika w po¬ lozeniach zadanych.Prowadnica pilnika z zachowaniem swe¬ go nastawienia, odpowiadajacego katom o- strzenia zebów pily, daje sie odwracac, od¬ chylac lub pokrecac w plaszczyznie równo¬ leglej, lub prostopadlej do* tarczy pily.Przyrzad moze byc konstrukcyjnie wy¬ konany w rózny sposób. Na rysunku przed¬ stawiono przyklad wykonania przyrzadu do ostrzenia pil tarczowych z nastawiana prowadnica pilnika.Fig. 1 uwidocznia przyrzad, widziany prostopadle do tarczy pily i nastawiony do ostrzenia ukosnie scietej przedniej krawe¬ dzi zeba; fig. 2 przedstawia przyrzad wi¬ dziany z góry; fig. 3 — widok przyrzadu z góry z zachowaniem nastawienia, jak na fig. 1; fig. 4 — przyrzad nastawiony do o- strzenia ukosnie scietej zewnetrznej kra¬ wedzi zeba pily, widziany w kierunku pla¬ szczyzny tarczy pily.W przedstawionym na rysunku przy¬ kladzie wykonania przyrzad sklada sie z uchwytu 2 w ksztalcie plaskiego palaka, o- bejmujacego tarcze pily 1. Prostopadle do niego zebro 3, umieszczone na jednym ra¬ mieniu uchwytu, do którego z jednej strony przylega pila tarczowa 1, zapobiega obraca¬ niu sie uchwytu wzglednie pily tarczowej podczas ostrzenia. Uchwyt zaklada sie na pile i umocowuje sie za pomoca sruby 4, przepuszczonej przez drugie ramie i pola¬ czonej z raczka 5. Sruba moze byc docisnie¬ ta do tarczy pily z dowolna sila. W postaci wykonania, uwidocznionej na rysunku, w otworze górnej czesci uchwytu 2 jest umo¬ cowany za pomoca nakretki 8 czop 6, spla¬ szczony na koncu i polaczony sworzniem 9 przegubowo z rozwidlonym kolankiem 11.Zarówno czop 6, jak i kolanko 11 daja sie nastawiac i ustalac w dowolnym polozeniu przez dokrecanie nakretek wzglednie z so¬ ba rozlaczac. Z kolankiem 11 jest sztywno polaczona tuleja prowadnicza 12, w której pret 13 moze byc obracany i przesuwany zwrotnie. W koncach preta zamocowane sa poprzeczki 14 i 15, w których jest osadzony pokretnie pilnik 16. Jeden czop obrotowy pilnika jest utworzony, najdogodniej, z pierscienia 18 na trzonku 17 tegoz, drugi zas z tulei 19, w której za pomoca klina 20 zamocowany jest drugi koniec pilnika. Po¬ przeczka 14 daje sie przesuwac na precie 13 i jest zaopatrzona w srube nastawna 21, za pomoca której moze byc umiejscowiona w róznych polozeniach w zaleznosci od róznych dlugosci pilników.Podczas pracy przyrzad prowadzi sie po tarczy pily, która moze pozostac na osi maszyny. Tarcza jest wówczas umieszczona w szczelinie uchwytu pomiedzy poprzecz¬ nym ramieniem 3 a koncem sruby 4. Srube tak nalezy dociagnac, aby przyciskala pile tarczowa do ramienia 3, jednak tylko w ta¬ kim stopniu, aby caly przyrzad mógl byc podniesiony doi góry i prowadzony wzdluz obwodu tarczy od zeba do zeba w miare po¬ stepowania ostrzenia, przy czym tarcze ob¬ raca sie odpowiednio, albo co jeden zab, albo za kazdym razem o kilka zebów.Na fig. 1 i 2 uwidoczniono ustawienie pilnika przy obróbce przedniej krawedzi ze¬ ba pily tarczowej. Czesci przyrzadu 7 i 11 sa wówczas zamocowane na uchwycie 2 przez dokrecenie nakretki 8 i 9 oraz w sto¬ sunku do siebie tak ustawione, ze pilnik dobrze przylega do przedniego brzegu ze¬ ba pily, jak uwidocznia fig. 1. Podczas o- strzenia przesuwa sie pilnik ruchem zwrot¬ nym w uprzednio nastawionym polozeniu. — 2 —Na przyrzadzie wedlug wynalazku o- strzy sie poczatkowo co drugi zab pily, na¬ stepnie zas przednie krawedzie pozosta¬ lych zebów ukosnie w kierunku przeciw¬ nym,, przy czym kat pilowania krawedzi w jednym i drugim przypadku jest jednako¬ wy. W tym celu odkreca sie z poczatku na¬ kretke 8. Nastepnie wyjmuje sie czop 6 z otworu uchwytu, po czym zdejmuje sie pil¬ nik 16 z prowadnica, podczas gdy pozosta¬ wia sie kat miedzy narzadami 7 i 11 bez zmiany. Pilnik z nastawiona pod odpowied¬ nim katem prowadnica zostaje nastepnie przesuniety nad górnym brzegiem uchwytu i jednoczesnie odwrócony, po czym czop 6 umocowywa sie w otworze uchwytu 2 za po¬ moca nakretki 8. W tym polozeniu, uwidocz¬ nionym na fig. 3, przyrzad jest przygoto¬ wany do ostrzenia przednich brzegów pozo¬ stalych zebów pily z zachowaniem nasta¬ wienia' kata, odpowiadajacego ukosnie scie¬ tym poprzednio ostrzonym krawedziom ze¬ bów.Na fig. 4 uwidoczniono nastawienie pil¬ nika do obróbki krawedzi zewnetrznej ze¬ ba pily. Przegub 11, 14 jest przy tym usta¬ wiony w prostej linii, czop 7 zas zostal ob¬ rócony do takiego1 polozenia, w którym pil¬ nik dobrze przylega do ukosnej krawedzi zewnetrznego brzegu zeba. Po spilowaniu co drugiego zeba pily uchwyt 2 razem z za¬ mocowana na nim kierownica 13 zdejmuje sie z pily tarczowej i odwraca. Wtedy raczka 17 pilki i raczka 5 uchwytu 2 znaj¬ duja sie razem po przeciwnej stronie tar¬ czy, a zatem caly przyrzad zostal odwró¬ cony w plaszczyznie prostopadlej do tar¬ czy pily z zachowaniem nastawienia kata ostrzenia. W tym polozeniu moga byc pod¬ dane obróbce pozostale zeby pily tarczo¬ wej z krawedziami scietymi ukosnie w od¬ wrotnym kierunku.Pokretny pilnik moze byc na przyklad przystawiany do miejsca obróbki w róz¬ nych polozeniach, zwlaszcza w przypad¬ kach, gdy na zewnetrznym brzegu kazde¬ go zeba pily ma byc zachowany jednakowy kat ostrzenia. W tym celu poprzeczka 14, moze byc zaopatrzona np. w srube zacisko¬ wa, która przy dokrecaniu unieruchomia tuleje 19, albo tez mozna umiescic srube zaciskowa w odpowiedni sposób obok pier¬ scienia 18 trzonka pilnika 17 lub w obu wy¬ mienionych miejscach.W czasie ostrzenia caly przyrzad moze byc podtrzymywany przez pilnik, przyle¬ gajacy do krawedzi zeba, przy czym jed¬ nym chwytem za raczke 17 prowadzi sie go ruchem zwrotnym; pod wplywem ciezaru przyrzadu wywiera sie potrzebny do pilo¬ wania nacisk na brzeg zeba. Po wyostrzeniu brzegu jednego zeba pily, przyrzad podno¬ si sie o tyle, ile jest konieczne celem przesuniecia pilnika do nastepnego ze¬ ba.Opisany powyzej przyrzad moze byc pod wzgledem konstrukcyjnym zmieniany w rózny sposób, pozostajac w ramach wy¬ nalazku. Zamiast obracania pilki i jej pro¬ wadnicy dokola poziomej i pionowej osi, mozna zastosowac sprzeglo przegubowe, na przyklad przegub kulowy, na którym prowadnica pilki jest osadzona obrotowo.Celem przesuwania prowadnicy pilki od jednego zeba pily do sasiedniego, mozna na przyklad górna czesc uchwytu 2 z osa¬ dzeniem prowadnicy pilki zbudowac tak, aby mogla byc odwracana lub pokrecana w dwóch plaszczyznach, z których jedna two¬ rzy kat prosty z plaszczyzna tarczy pily, podczas gdy druga jest do tej plaszczyzny równolegla. Taki uklad usuwa potrzebe za¬ równo opisanego powyzej zdejmowania pro¬ wadnicy pilnika, jako tez podnoszenia i od¬ wracania przyrzadu wzgledem pily tarczo¬ wej. Czesci, podtrzymujace pilke i ja pro¬ wadzace, moga byc uksztaltowane jeszcze inaczej, anizeli uwidocznione na rysunku.Na przyklad podluzny otwór w uchwycie moze byc bardzo waski, tak ze uchwyt, na¬ suniety na pile tarczowa, da sie na niej u- trzymac bez dociskania sruby, albo tez u-chwyt moze byc zamocowany za pomoca sprezyny.Aby móc skontrolowac w czasie ostrze¬ nia, ze nastawienie kata prowadnicy pilni¬ ka fest takie samo, jak za poprzednim ra¬ zem, przyrzad moze byc zaopatrzony w skale, podzielona na stopnie, umieszczona w odpowiedni sposób miedzy uchwytem 2 i nastawianymi czesciami PL