Przedmiotem niniej szego wynalazku jest zestaw dwojakich kól do kól pojazdów, przeznaczonych do toczenia sie po drogach bitych, kolejowych, polnych i t d., zna¬ mienny tym, ze zestaw ten sklada sie z dwóch kól, z których jedno jest zaklinowa¬ ne bezposrednio na osi, a drugie jest osa¬ dzone na mimosrodowym pierscieniu, osa¬ dzonym na drugim mimosrodzie, zespolo¬ nym z zewnetrzna tuleja osi, przy czym ten pierscien mimosrodowy moze sie na mimo¬ srodzie obracac,, tak ze ich mimosrodowosci moga sie sumowac lub nawzajem znosic, wskutek czego os obrotu kola, osadzonego na pierscieniu mimosrodowym, moze byc przesuwana wzgledem stalych czesci poja¬ zdu, a wiec kolo to moze byc podnoszone lub opuszczone na ziemie.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie kilka przykladów wykonania wynalaz¬ ku. Fig. 1 przedstawia widok tylnego mo¬ stu traktora; z dwóch zestawów kól zestaw a jest przedstawiony w polozeniu podczas jazdy pojazdu po drodze (na obreczach gumowych), zestaw zas 6 — w polozeniu podczas jazdy w terenie, gdy czynne jest równiez kolo z ostrogami. Fig. 2 przedsta¬ wia przekrój wzdluz linii // — II na fig. 1.Fig. 3 przedstawia odmiane wykonania wy¬ nalazku w ukladzie kola pojedynczego, które moze byc podwyzszane lub obnizane; w polozeniu obnizonym kolo jest sprzezo-ne z osia i stanowi kolo pedne, natomiast w polezeniu^podniesionyic. jest nieczynne.^ Na ii^A — \2 pYzedstS&iano szczególy u- rzadzenia rOzrzadczego do przestawiania kól, w róznych polozeniach.. Cyfra 1 oznacza kolo drogowe znanego ' typu, zaopatrzone w opone pneumatyczna, pólpneumatyczna (guma wydrazono) lub pelna. Kolo to jest osadzone na osi 2, pod¬ trzymywanej przez tuleje 3. Na koncach tuleja posiada mimosrody 4, na których jest obrotowo osadzony mimosrpdowy pier¬ scien 5; mimosrodowosc tego pierscienia równa sie mimosrodowoeci mimosrodu 4.* Mimosrodowy pierscien 5 stanowi opar¬ cie dla piasty kola 6 z ostrogami 7. Piasta 6 posiada wieniec z uzebieniem wewnetrz¬ nym 8, przeznaczony do zazebienia sie z ko¬ lem zebatym 9, osadzonym przesuwnie na osi 2. Poizai tym pierscien 5 jest zaopartrzo- ny w wieniec uzebiony 5', z którym zazebia sie kolo zebate 10; kolo to jest osadzone luzno na osi 2, posiada jednak szpony 10' — 10", pozwalajace na sprzezenie go z tu¬ leja 3 lub z tarcza 11, zamocowana na osi 2.Normalnie sprezyna 12 sprzega kolo zebate 10 z tuleja 3, wskutek czego prze¬ szkadza pierscieniowi 5 obracac sie, a w re¬ zultacie przytrzymuje koto 7 pojazdu w o- statnio nadanym mu polozeniu mimosrodo- wym lub wspólsrodkowym. Zmiane poloze¬ nia kola zebatego 10 uskutecznia sie przy pomocy widelek 13, zamocowanych na wo¬ dziku 14". Wodzik ten jest zaopatrzony w wystep 15° (fig. 8, 10, 11), opierajacy sie o boczna powierzchnie pierscienia 5, na któ¬ rej wykonane sa dwie daszkowe wypuklo¬ sci 15* — 15", jak przedstawia fig. 12.W prowadnicy walka 14" widelek 13 o- sadzona jest przesuwnie sprezynujaca za¬ padka 13' (fig. 4, 7), która pod dzialajniem sprezyny wchodzi we wglebienie 14° (fig. 5 x i 7) wodzika 14', równoleglego do wodzika 14" i zaopatrzonego na koncu w widelki 16 (fig. 10 i 9), rozrzadzajace sprzeglem 9.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace.W polozeniu, przedstawionym na fig. 1 (czesc prawa), mLmosrodowosci mimosrodu 4 i pierscienia 5 sumuja sie, wskutek czego kolo 7 jest wylaczone i podniesione; prze¬ suwajac wodzik 14' w kierunku, oznaczo¬ nym strzalka a (fig. la), przesuwa sie za¬ razem zespolone z nim przy pomocy zapad¬ ki 13' widelki 13, tak ze kolo zebate 10 od¬ lacza sie od czesci 10' sprzegla, a sprzega sie z czescia 11 sprzegla, laczac sie w ten sposób z osia 2.Na tulei 3 znajduje sie wystep 18 (fig. 5), o który zaczepia zapadka 13', skoro drazek 14' przestawi sie w polozenie wyzej opisane. Zapadka 13' zostaje wskutek tego odepchnieta w swoje polozenie, tak iz uwal¬ nia sie od drazka 14' i kolo zebate 10 moze pod dzialaniem sprezyny 12 powrócic do sprzegla 10'.Przesuniecie to nie odbywa sie swobod¬ nie, gdyz przeciwdziala mu wystep 15°, umieszczony na drazku 14" widelek 13.Wystep ten slizga sie po profilowanym brzegu czesci 15' (por. fig. 10). Profil ten obraca sie wraz z pierscieniem 5, zazebio¬ nym z kolem 10, przy czym, gdy wykona pól obrotu, wystep 15° wchodzi we wgle¬ bienie 15", z którym zazebia sie, pozwala¬ jac widelkom 13 na przesuniecie kola 10 i sprzezenie go ze sprzeglem 10'. Pierscien 5 znajduje sie wówczas w nowym poloze¬ niu, w którym mimosrodowosei pierscienia 5 i tulei 3 znosza sie wzajemnie.W polozeniu tym kolo zebate 9 i wieniec uzebiony 8 sa wzgledem siebie wspólsrod- kowe; czesci te moga zazebiac sie ze soba, tak iz kolo 7 zostaje sprzezone z osia (fig. 1 strona lewa).Chcac przywrócic urzadzenie do polo¬ zenia pierwotnego nalezy cofnac drazek 14' w kierunku strzalki a, a nastepnie po¬ wtórzyc manipulacje przesuwania pierscie¬ nia 5; pierscien ten wykona skutkiem tego pól obrotu, a kolo 7 zostanie z powrotem wylaczone i podniesione.Kola, które na rysunku przedstawiono — 2 —przykladowo jedno z obrecza, a drugie z ostrogami, zwiekszajacymi przyczepnosc, moga byc róznych rodzajów; moga posia¬ dac opony pneumatyczne, obrecze metalo¬ we drogowe, lub profilowane — do jazdy po torach kolejowych.Na fig. 3 przedstawiono odmiane wyko¬ nania urzadzenia wedlug wynalazku z jed¬ nym tylko zestawem kól, które moga byc podnoszone lub obnizone w sposób podobny do wyzej opisanego, z ta róznica, ze za¬ miast kól 1 sa tylko piasty. Ta odmiana wykonania moze miec zastosowanie np. przy pojazdach, posiadajacych uklad kól stalych (zwyczajnych) i drugi uklad kól do podnoszenia (takich jak pojazdy do uzyt¬ ku na drogach i torach kolejowych); uzy¬ wajac pojazdu do uzytku na torze kolejo¬ wym, mozna wówczas podniesc i wylaczyc kola drogowe i na odwrót. PL