Wynalazek niniejszy dotyczy zaworu do silników cieplnych, zwlaszcza zas silni¬ ków spalinowych, którego grzybek sklada sie z kilku plytek, kazda zas poszczególna plytka posiada pewna elastycznosc i pew¬ na swobode ruchu, lecz zespól tych plytek stanowi wraz z wrzecionem zaworu jedna sztywna calosc.Dzieki elastycznosci zaworowego grzyb¬ ka ten ostatni przylega szczelnie do swego gniazda nawet w warunkach niekorzyst* nych, np. wtedy, gdy to gniazdo jest juz w pewnym stopniu zuzyte nierównomiernie lub tez gdy jest poddane w róznych miej¬ scach róznym temperaturom, powodujacym nierównomierne jego rozszerzenie. Ponadto chlodzenie tego rodzaju zaworu, zastoso¬ wanego do silnika spalinowego, znacznie sie polepsza, gdyz, jak stwierdzono, sto¬ sunkowo znaczna czesc ciepla, pobrana przez grzybek, jest odprowadzana za po¬ srednictwem gniazda, poniewaz w tym przypadku miedzy gniazdem a grzybkiem zaworu istnieje dokladny styk na calym obwodzie grzybkaJ Poniewaz grzybek jest elastyczny, prze¬ to w chwili zamykania zaworu nagle ude¬ rzenia sa w pewnym stopniu amortyzowa¬ ne, gdyz zywa sila czesci ruchomych zo¬ staje w czesci] zuzyta na elastyczne od-ksztalcenia tego grzybka* Równiez unika sie zbyt szybkiego zbijania gniazda przez zawór, co jest rzecza walna ze wzgledu na dobra konserwacje tych? stosunkowo wraz¬ liwych narzadów silnika. Ze wzgledu na to, iz zamykanie zaworu odbywa sie bez naglych uderzen, gdyz te ostatnie sa cze¬ sciowo amortyzowane elastycznoscia grzyb¬ ka zaworu, przeto' jego dzialanie jest o wiele spokojniejsze, niz zwyklych znanych zaworów, stosowanych w silnikach spali¬ nowych.Zawory, posiadajace na jednym wrze¬ cionie dwa grzybki, z których przynaj¬ mniej jeden jest wykonany wedlug wyna¬ lazku, i polozone w pewnej odleglosci wzgledem siebie, z których kazdy wspól¬ pracuje z wlasnym gniazdem, moga byc uzywane do cieczy o wysokim cisnieniu, poniewaz zostaja zrównowazone w odnie¬ sieniu do wywieranych na te grzybki ci¬ snien, jak równiez i z tego wzgledu, ze ste¬ rowanie ich jest wygodniejsze. 0 ile zawo¬ ry te pracuja w osrodku, w którym panu¬ ja zmienne i stosunkowo wysokie tempera¬ tury, wówczas rozszerzaja sie nierówno¬ miernie, wskutek czego ich grzybki moga nie trafiac scisle na swe gniazda. Poza tym, poniewaz grzybki i odpowiadajace im gniazda sa wykonane oddzielnie, istnieja czesto male odchylenia w odleglosciach miedzy gniazdami a przynaleznymi do nich grzybkami. Wskutek tego trudno jest za¬ wsze zapewnic i utrzymac szczelnosc mie¬ dzy zaworami tego rodzaju a ich gniazda¬ mi.: Dzieki wykonaniu jednego z tych grzyb¬ ków jako grzybka elastycznego umozliwio¬ ne zostaje skompensowanie malej róznicy osiowej w odleglosciach miedzyi odpowied¬ nimi gniazdami w odniesienu do odleglo¬ sci miedzy tymi grzybkami.Odpowiednia postac wykonania grzyb¬ ka zaworu polega na podzieleniu go w kie¬ runku prostopadlym do osi zaworu, na czesc sztywna i czesc elastyczna, która przynajmniej w poblizu gniazda znajduje sie w malym odstepie od tej czesci sztyw¬ nej zaworu, mogacej sluzyc jako jej opar¬ cie.Zawór w wykonaniu wedlug wynalazku umozliwia równiez wzgledna mimosrodo- wosc dwóch grzybków o jednym wspól¬ nym wrzecionie. W tym celu nalezy zmniej¬ szyc przekrój czesci wrzeciona, laczacego zg soba te dwa grzybki, aby uzyskac w tej czesci wrzeciono dostatecznie elastyczne.Takie wykonanie nie moze byc jednak za¬ stosowane w wiekszosci przypadków, a to z tego wzgledu, iz odstep miedzy grzyb¬ kami winien byc tak dobrany, aby byl u- trzymany w pewnym stosunku do ich srednicy, poniewaz nalezy pozostawic do¬ stateczny przekrój przeplywowy miedzy kazdym z tych grzybków a przynaleznym gniazdem.W postaci wykonania podwójnego za¬ woru wedlug wynalazku kazdy z grzybków zaworu jest zaopatrzony we wlasne wrze¬ ciono, przy czym wrzeciono' grzybka ze¬ wnetrznego wchodzi z pewnym luzem w wydrazone wrzeciono drugiego grzybka, a swym koncem jest zamocowane w tym o- tworze w odpowiedni sposób, np. za pomo¬ ca gwintu, zawleczki lub klina. Wl ten spo¬ sób grzybek zewnetrzny moze byc zaopa¬ trzony w dostatecznie dlugie i gietkie wrzeciono, sam zas grzybek posiada odpo¬ wiednia elastycznosc. Zdolnosc wied grzyb¬ ka do odksztalcania sie umozliwia zniesie¬ nie bledu w jego nieprostopadlym przesu¬ waniu sie wzgledem osi drugiego zaworu; zreszta blad ten jest zwykle stosunkowo maly ze wzgledu na duzy odstep grzybka zewnetrznego od punktu zamocowania je¬ go wrzeciona.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania zaworu wedlug wyna¬ lazku.Fig. 1 i 2 uwidoczniaja w przekrojach podluznych dwa przyklady wykonania za¬ woru, w których liczba plytek moze byc — 2 —zmniejszana da dwóch lub tez moze byc zwiekszana ponad trzy, przy czym ksztalt tych plytek moze byc równiez odmienny, fig. 3 przedstawia czesciowy przekrój za¬ woru z grzybkiem podwójnym, fig. 4 i 5 przedstawiaja w wiekszej podzialce cze¬ sciowe przekroje elastycznego grzybka we¬ dlug fig. 3, przedstawionego w dwóch fa¬ zach fabrykacji, wreszcie fig. 6 przedsta¬ wia podluzny osiowy przekrój zaworu z dwoma grzybkami, polaczonymi ze soba podatnym wrzecionem, W wykonaniu zaworu wedlug fig. 1 i 2 kazdy grzybek zawiera trzy elastyczne plytki 1, 2 i 3, otrzymane np. przez wyto¬ czenie tarczy grzybka wzdluz dwóch prze¬ dzialów 4 i 5. W przypadku wykonania zaworu, jak wedlug fig, 1, plytki 1 i 3 sa zagiete ku sobie na obwodzie tak, iz grzy¬ bek posiada ksztalt zwykly; posrednia plytka 2 jest krótsza od innych i posiada powierzchnie 6 o ksztalcie zblizonym do stozkowego. Przedzialy miedzy plytkami oraz ich grubosci sa tak dobrane, aby plyt¬ ka 3, wówczas gdy ugina sie na swym ob¬ wodzie, oparla sie nasamprzód o plytke 2, a pózniej, ewentualnie jednoczesnie z ta plytka 2, oparla sie o plytke 1 za posred¬ nictwem obwodowej krawedzi plytki 3; w ten sposób zmienia sie stopniowo elastycz¬ nosc grzybka. Jest rzecza zrozumiala, ze zawór ten mozna wykonac równiez tak, aby plytka 3 zetknela sie nasamprzód z plytka 1, a nastepnie z plytka 2 lub tez a- by zetkniecie plytek nastapilo w tym sa¬ mym czasie. Jest rzecza oczywista, ze wy¬ padkowa gietkosc trzech plytek, umieszczo¬ nych równolegle, musi byc tak ograniczo¬ na, aby grzybek zaworu spelnial zawsze swe zadanie narzadu zamykajacego, W postaci wykonania, uwidocznionej na fig. 2, trzy plytki 1, 2 i 3 grzybka kon¬ cza sie zasadniczo w tej samej odleglosci od osi zaworu, przy czym w tym przypad¬ ku elastycznosc grzybka jest równiez stop¬ niowa.Oczywiscie, nioznct wprowadzic pcwiic zmiany do szczególów zaworu opisanego wyzej, nie wykraczajac poza famy wyna¬ lazku niniejszego, niezaleznie od przezna¬ czenia zaworu, czy to do silników spalino¬ wych nisko- i srednio preznych, czy tez do silników parowych lub sprezarek. Jest rze¬ cza zrozumiala, ze grzybki wedlug wyna¬ lazku moga byc zastosowane do zaworów o kilku grzybkach, przy czym w, tym przy¬ padku dowolna liczba tych grzybków moze byc wykonana zgodnie z wynalazkiem ni¬ niejszym, pozostala zas liczba grzybków w zwykly znany sposób, podobnie jak od¬ miana wykonania zaworu wedlug fig. 3.W odmianie wykonania wedlug fig. 3 i 4 zawór posiada grzybek podwójny. Za¬ wór ten, zlazony z wrzeciona 7 i z dwóch grzybków 8 i 9, rozrzadza przeplywem cie^ czy z jednej przestrzeni 10 do drugiej przestrzeni 11. Grzybek 9 zaworu sklada- sie z plytki sztywnej 12 i plytki elastycz¬ nej 13. Gwintowy korek 16 umozliwia za¬ równo wglad do skrzynki zaworowej, jak i zakladanie i wyjmowanie zaworu.W celu utworzenia plytki 9 tego zaworu wykonywa sie nasamprzód grzybek bardzo gruby; nastepnie dzieli sie go na dwoje rowkiem 14 (fig. 4) o odpowiedniej sze¬ rokosci, dochodzacym az do srednicy trzo¬ nu, a wreszcie przygina sie na goraco czesc elastyczna 13 do czesci sztywnej pozosta¬ wiajac w miejscu 15 (fig. 5) maly luz, u- mozliwiajacy kompensacje elastyczna; plytka 13 jest zwezona w poblizu srodka, a mianowicie w celu uzyskania niezbednej e- lastycznosci, W odmianie wykonania zaworu, przed¬ stawionego na fig. 6, wrzeciono 18 grzybka elastycznego 17 posiada osiowe wydraze¬ nie 19, wewnatrz którego jest zamocowane np. za pomoca gwintu 20 wrzeciono 21 drugiego grzybka 22. Miedzy scianka wy¬ drazenia 19 a wrzecionem 21 istnieje sto¬ sunkowo znaczny luz, mianowicie w tym celu, aby wrzeciono to moglo odksztalcac — 3 —sie elastycznie, jak zaznaczono na rysunku limanu kropkowanymi, a tym samym za¬ pewnic djokladne przyleganie obydwóch grzybków 17 i 22 do ich przynaleznych gniazd nawet wówczas, gdy grzybki te lub gniazda nie sa dokladnie wspólosiowe wzgledem siebie. Jak przedstawiono na rysunku, grzybek 22 jest elastyczny, co u- mozliwia dokladne przyleganie tego grzyb¬ ka do swego gniazda pomimo braku prosto¬ padlosci jego plytek do teoretycznej osi X Y zaworu i jego odksztalcenia, jak to zaznaczono na rysunku liniami kropkowa¬ nymi. PL