Znane instrumenty do dokladnych po¬ miarów boków poligonów kopalni skladaja sie z podzialek poziomej i pionowej z po- ziomnicami i sa umieszczane na trójnogu umocowywanym za pomoca sruby na sta¬ tywie, który mozna spoziomowac. Instru¬ menty takie wykazuja jednakze szereg wad, a mianowicie: mozliwosc tylko jedno¬ czesnego pomiaru dlugosci i katów tymi instrumentami w chodnikach pochylych zmniejsza bardzo Wydajnosc pracy; trud¬ nosc osiagniecia za pomoca podzialki pio¬ nowej równoleglosci osi celowej teodolitu z mierzona dlugoscia wplywa ujemnie na dokladnosc; w chodnikach (o znacznym nachyleniu jednoczesne pomiary katów i dlugosci wymagaja wiekszej liczby ludzi — stad wieksza mozliwosc poruszenia przy¬ rzadów i wobec tego koniecznosc powta¬ rzania na nowo wykonanej pracy; istnieje wieksze prawdopodobienstwo wypadku przez nieostroznosc przy pracy przy du¬ zych spadkach chodników; niemozliwosc zastosowania instrumentu do pomiarów bazy wymaga stosowania innych przyrza¬ dów, co zmniejsza dokladnosc pomiarów orientujacych powierzchnie z dolem.Wynalazek niniejszy usuwa wszystkie powyzsze wady, a to przez odpowiednie ulepszenie instrumentu oraz usuniecie po¬ dzialki pionowej i zastapienie jej wysuw- nymi linijkami metalowymi, obciazonymitasmami stalowymi* dzieki ozdmu instru- ment taki umozliwia dokladne mierzenie bazy iriangulacji IV rzedu.Wynalazek polega na wykonaniu zlob¬ ka w jednym koncu walka, ha którym spo¬ czywa poziomo linijka podzialkowa. Zlo¬ bek ten przy uzyciu lunety teodolitu, usta¬ wionego swa osia celowa pod katem pro* stym do bazy wj odleglosci okolo 2 metrów od punktów poczatkowego i koncowego ba¬ zy, sluzy do przeniesienia tych punktów bazy na wskaznik zefdWy poziomej linijki podzialkowej.Pomiar dlugosci w chodnikach pochy¬ lych przeprowadza sie za pomoca instru¬ mentu, bedacego przedmiotem wynalazku niniejszego, w sposób nastepujacy: w punk¬ tach pocKAtkoWym i koncowym mierzonej dlugosci ustawia sie statywy z linijkami podzialkowymi, okresla sie odleglosci pio¬ nowe obydwóch linijek od stalych punktów metalowa linijka wysuwana, nastepnie na¬ ciaga sie tasme stalowa i zawiesza na krazkach ustawionych za linijkami po¬ dzialkowymi pfzy obciazeniu okolo 12 kg.Odczytów bierze sie 3 lub wiecej, przy czym na tasmie stalowej odczytuje sie de¬ cymetry, a na linijkach podzialkowych mi¬ limetry i czesci dziesietne na oko. Podczas pomiarów katów okresla sie linijka wysu¬ wana odleglosc pionowa srodka lunety od stalego punktu 1 i celuje sie luneta na od¬ powiedni odczyt na zawieszonej w drugim punkcie obciazonej tasmie stalowej. Od¬ czyt ten, odjety od odleglosci punktu 2 od linijki podzialkowej, daje róznice, która jest równa odleglosci punktu 1 od linijki podzialkowej mniej odleglosc tegoz punk¬ tu / od osi celowej lunety teodolitu. W ten sposób mierzone sa i inne dlugo*- sci.W chodnikach poziomych przed zmie¬ rzeniem dlugosci lub po nim okresla sie odleglosci linijek podzialkowych od sta¬ lych punktów przy pomocy linijek wysu¬ wanych, poziomuje wskazniki zerowe lini¬ jek podzialkowych oraz mierzy sie wygie¬ cie tasmy.Pomiar bazy jest identyczny z pomia¬ rem dlugosci boków poligonu w chodni¬ kach poziomych z wyjatkiem odcinka po¬ czatkowego i koncowego. Podczas pomia¬ ru tych odcinków przy pomocy lunety teodolitu, ustawionego w odleglosci kilku metrów i pod katem prostym od osi bazy, przenosi sie wspomniane wyzej punkty na wskazniki zerowe podzialek poziomych za pomoca zlóbka, wykonanego w walku podtrzymujacym linijke podzialkowa.Przedmiot wynalazku jest przedstawio¬ ny iia rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia w widoku z przodu linijke podzialko¬ wa ustawiona na statywie, fig. 2 — górna czesc kadluba linijki podzialkowej wraz z widokiem konca walka z wyzlobieniem, fig. 3 — górna czesc kadluba linijki podzialko¬ wej wraz z widokiem drugiego konca wal¬ ka bez wyzlobienia, fig. 4 — linijke po¬ dzialkowa w widoku z góry, fig. 5 — wi¬ doki dluzszego boku klina, fig. 6 — widok waskiego boku klina, fig. 7 — klin w rzucie poziomym, fig. 8 — obciazona tasme sta¬ lowa W Widoku z przodu, fig. 9 — tasme stalowa w widoku z boku, fig., 10 — wysu¬ wana linijke metalowa w widoku z przodu, fig. 11 — wysuwana linijke metalowa w widoku z boku, fig. 12 — wysuwana linijke metalowa (wsunieta) w widoku z przodu, fig. 13 — rzut poziomy górnej czesci ta¬ smy stalowej, fig. 14 — rzut poziomy gór¬ nej czesci linijki metalowej.Os obrotu instrumentu (fig.; 1 —4) do¬ prowadza sie w polozenie pionowe za po¬ moca poziómnicy e. Koniec walka a (fig. 1 — 2 i 4) posiada zlobek c (fig. 21 i 4), do którego w czasie pomiaru zaklada sie klin k (fig. 5 — 7). Podczas przenoszenia po¬ czatkowego i koncowego punktu bazy na wskaznik zerowy podzialki odchyla sie sprezynke / oraz podnosi sie do góry pre¬ cik g (fig. 1, 2 i 4) i po wyjeciu klina k obserwuje sie przez zlobek za pomoca lu^ - 2 -nety teodolitu przesuniecie zerowego wskaznika podzialki wzgledem nitki lune¬ ty. Obciazona tasme stalowa (fig. 8( 9 i 13) zawiesza sie na sznurku, przewleczonym przez otwór w górnej czesci tasmy, w sta¬ lym punkcie chodnika.Wysuwana linijka metalowa (fig. 10, 11, 12 i 14), skladajaca sie z 2} czesci, mo¬ ze byc zawieszana lub przykladana gór¬ nym koncem czesci pierwszej do stalego punktu, a dolnym koncem czesci drugiej do srodka lunety lub zerowego wskaznika linijki podzialkowej.Przy pomiarach bazy linijke podzialko- wa na punkty posrednie centruje sie pio¬ nem, zawieszonym, na sznurku, przeciagnie¬ tym przez otwór w haczyku h (fig. 1) Pio¬ nowa os instrumentu i wskaznik zerowy pokrywaja sie z pionem. PL