Wynalazek niniejszy dotyczy platu sa¬ molotu, umozliwiajacego uzyskanie stosun¬ kowo lepszego przeplywu powietrza wzdluz jego powierzchni niz w dotychczasowych platach. Wynalazek dotyczy równiez smi¬ gla i opierzenia samolotu.Linie pradu czynnika, w którym znaj¬ duje sie plat samolotu przebiegaja tak, iz zbiegaja sie poza platem, przy czym war¬ stwa graniczna strumienia powietrza jest odprowadzana w okreslonym kierunku w punktach tego platu tak obranych, aby mozna bylo zapobiec tworzeniu sie wiru, rozciagajacego sie wzdluz calej rozpieto¬ sci plata, oraz wykorzystac nieuniknione wiry w ksztalcie rury, tworzace sie na kra¬ wedziach platu lub ogona samolotu.Plat samolotu wedlug wynalazku posia¬ da stozkowe ostrza, skierowane zasadniczo odwrotnie do wzglednego kierunku ruchu platu i utworzone np. miedzy liniami pro¬ stymi, tworzacymi stosunkowo bardzoi o- stry kat miedzy soba i stanowiacymi stycz¬ ne do zbiegajacych sie konców krawedzi natarcia oraz krawedzi odplywu, które sa obie wypukle ku przodowi, przy czym o- strza te sa skierowane wzdluz prostych, przecinajacych stosunkowo bardzo daleko os podluzna samolotu, lub wzdluz prostych, równoleglych do tej osi.Ostrza te moga powodowac tworzenie sie wirów powietrza w ksztalcie rury lub kierowac odpowiednio tymi wirami, które inaczej moglyby sie utworzyc w warunkachniedogodnych, lub tez moga wywolywac te wiry tak, aby mozna, bylo wykorzysta^pod- cisnienie, jakie wytwarza sie wewnatrz tych / wirów, w celu wyssaAia calej lub czesci warstwy granicznej powietrza, której prze¬ plyw jest niezalezny od szybkosci samo¬ lotu.Na rysunku uwidoczniono schematycz- nie kilka przykladów wykonania samolotu, zaopatrzonego w platy z ostrzami wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok z gó¬ ry samolotu:)z jplatem, skladaj acym sie z trzech czesci, fig. 2 i 3 przedstawiaja wi¬ dok z góry wzglednie widok z przodu od¬ miany samolotu, podobnego do samolotu wedlug fig. 1, jednak rózniacego sie ostrza¬ mi bardziej zaostrzonymi na koncach pla¬ ta, fig. 4 i 5 — dwie inne odmiany samolo¬ tu, zaopatrzonego w ostrza wedlug wyna¬ lazku, fig. 6 — 8 — widok1 z przodu wzgle¬ dnie widok z góry wzglednie widok z boku dalszej odmiany samolotu, fig. 9 i 10 — widok z góry wzglednie widok z przodu równiez odmiany samolotu, fig. 11 — 13 — dwa schematyczne widoki perspektywiczne szczególu platu samolotu, wyjasniajacego dzialanie ostrzy na platach i podobnych powierzchniach, fig. 14 przedstawia sche¬ matyczny widok z przodu smigla, wyposa¬ zonego w ostrza wedlug wynalazku.Najlepiej jest, gdy przy najkorzystniej¬ szym ksztalcie platu usunac krzywe bocz- ne^ laczace konce krawedzi natarcia z kon¬ cami krawedfci odplywu, i uksztaltowac krzywe konce tych krawedzi tak, aby prze¬ cinaly sie pod katem ostrym, tworzac dzie¬ ki temu ostrze, zwrócone ku tylowi. W przypadku platu samolotu w ksztalcie sier¬ pa, wynikajacym z przeciecia sie dwóch pólelips o wspólnej osi wielkiej, ostrze to jest równolegle do< plaszczyzny symetrii samolotu. W ten sposób utworzone ostrze ma za zadalnie prowadzenie wzdluz tylnej krawedzi plata maisy powietrza wirujacego, wytworzonego w poblizu powierzchni pla¬ ta {warstwa graniczna), a tym sarjiym o- graniczenie odplywu tej masy powietrza do ogona samolotu tak, aby linie pradu na górtnej stronie platal i na dolnej zbiegaly sie bezposrednio.Na fig. 1 — 3 przedstawiono' dwa przy¬ klady wykonania samolotu, w którym o- strza sa stosunkowo bardzo zaostrzone i posiadaja ksztalt zblizony do stozka, które¬ go os jest równolegla do osi podluznej sa¬ molotu. W celu uwydatnienia ksztaltu tych ostrzy w samolocie wedlug fig. 2 i 3 obok ostrza /lewego zakonczenia platu oraz o- strza 2 lewego' zakonczenia kadluba umie¬ szczono szereg poprzecznych przekrojów tych ostrzy. W tym przypadku krawedzie natarcia i odplywu, polaczone poziomymi tworzacymi wspólnego' stozkowego ostrza, posiadaja ksztalt wypukly ku przodowi.Na fig. 4 przedstawiono plat samolotu tego samego rodzaju o bardzo waskim ka¬ dlubie zakonczonym z tylu ostrzem /, z którym lacza sie tylne krawedzie platu, a mianowicie tylna lewa krawedz d i tylna prawa krawedz d\ przy czym tylne krawe¬ dzie polaczone! sa zewnetrznymi swymi za¬ konczeniami z ostrzami a i c, tworzacymi konce krawedzi natarcia.Na fig. 5 przedstawiono samolot wedlug fig. 4, posiadajacy ogon o krawedziach na¬ tarcia oraz odplywu, polaczonych na kon¬ cach wspólnymi ostrzami x i x z prawej i lewej strony.Na fig. 6 — 8 przedstawiono samolot ta¬ kiego samego rodzaju, odrózniajacy sie je¬ dnak pionowa czescia n ogona, równiez zar konczona ostrzami.Na fig. 9 i 10 przedstawiono samolot podobny doi samolotu wedlug fig. 4, przy czym na fig. 10 przedstawiono wiry powie¬ trza, wytwarzane naokolo ostrzy platów tak, jak to opisano ponizej.Zakonczenie platów w ostrza umozliwia uzyskanie bairdziej racjonalnego' i ekono¬ micznego odprowadzania warstwy granicz¬ nej powietrzaL W przypadku platu, zakon¬ czonego ostrzem, skierowanym ku-iylpwi — 2 —(fig. 12), warstwa graniczna powietrza za- sysiana jest d ru, wytwarzajacego sie dookola ostrzy, podczas gdy w przypadku zwyklego platu (fig. 11) jest zasysana jedynie warstwa gra¬ niczna powietrza, tworzaca sie na brzegu bocznym plata.Uzyskiwany dzieki temu odplyw war¬ stwy granicznej umozliwial opóznienie oder¬ wania sie strumienia, powodowane wsku¬ tek powiekszania szybkosci lub powieksza¬ nia kataj natarcia lub jednoczesnie wskutek tych obydwu przyczyn.Przy stosunkowo duzych szybkosciach (np. V = 300 m/s) opór aerodynamiczny zmienia sie znacznie wskutek odrywania sie warstwy granicznej powietrza w punk¬ cie A platu samolotu (fig. 13) pod dziala¬ niem energii uderzenia masy powietrza.Przeplyw powietrza odbywa sie wówczas dookola nowego profilu, uitworzonego przez droge warstwy granicznej, przy czym profil ten jest prawie symetryczny wzgledem pro¬ filu! platu.W celu unikniecia odrywania sie stru¬ mienia powietrza od platu nalezy umozli¬ wic tworzenie sie cylindrycznych wirów do ssania warstwy granicznej powietrza, zwla¬ szcza gdy szybkosc jest wieksza, co moze byc osiagniete przez zmniejszenie przedlu¬ zenia platu i zwiekszenie dlugosci ostrzy bocznych platu oraz ostrzy kadluba. Dzieki temu umozliwione jest osiagniecie przez samolot stosunkowo znacznej szybkosci.Zasady, na których polega dzialanie o- strzy platów samolotów, wynikaja bezpo¬ srednio z rozwazan o warstwie granicznej powietrza, skladajacej sie z czasteczek po¬ wietrza calkowicie niezaleznych jedna od drugiej, co uzasadnia pod wzgledem me- chanicznyr^ pociaganie tych czasteczek, za¬ czynajac od dowolnego punktu powierzch¬ ni az do cylindrycznego wiru, utworzonego dookola ostrza, sluzacego do zasysania tychze czasteczek.Stozkowe ostrza moga byc zastosowane równiez do smigla samolotu, jak to przed¬ stawiono na fig. 14. PL