Przedmiotem niniej szego wynalazku jest klawisz maszyny do pisania i podob¬ nych innych maszyn, posiadajacy trwala i wygodna przy pracy plytke uderzeniowa.Znane jest stosowanie do klawiszy ply¬ tek ze szkla, poniewaz dzieki twardosci te¬ go materialu klawisz nie daje sie latwo uszkadzac palcami piszacego. Plytki tego rodzaju nadaja sie szczególnie do maszyn, które zostaja przesylane w celu ich wypró¬ bowania, poniewaz w przypadku zwrotu tych maszyn plytka posiada w dalszym cia¬ gu pierwotny polysk. Plytke taka umieszcza sie w pierscieniu metalowym z krawedzia¬ mi, zagietymi ku wewnatrz, które ja przy¬ ciskaja do podstawy o ksztalcie okraglego pudelka, osadzonej na dzwigni klawiszo¬ wej. Krawedzie wystaja jednak cokolwiek ponad plytke szklana, tak iz moga byc przyczyna zranienia palca piszacego.Wielka ilosc maszyn do pisania posiada plytki uderzeniowe z celuloidu lub podob¬ nego materialu, odlane lub wytloczone i o- sadzone na dzwigniach klawiszowych. Kla¬ wisze takie moga wiec byc latwo uszkodzo¬ ne, wobec czego przewaznie nie stosuje sie ich do maszyn próbnych. Zaleta plytek tych klawiszy polega na ich wkleslej po¬ wierzchni, sa one jednak latwo palne i zmieniaja ksztalt przy dluzszym uzywaniu lub na skutek dzialania ciepla.Wynalazek niniejszy zapobiega powyz¬ szym wadom. Klawisz wedlug wynalazku posiada równiez plytke celuloidowa o gór¬ nej wkleslej powierzchni, t. j. wypuklej ku wewnatrz, przy czym plytka wskazana niejest okadzona bezposrednio na dzwigni kla¬ wiszowej, lecz umieszczania we wspomnia¬ nej wyzej metaioWej oslonie o znanym ksztalcie, zamocowanej na dzwigni klawi¬ szowej maszyny do pisania. Zamiast plytek z celuloidu mozna stosowac plytki z in¬ nego materialu.Wynalazek polega na tym, iz plytka, zaopatrzona w znak litery lub inny i wyko¬ nana z materialu, np. z celuloidu, któremu nadano odpowiedni kksztalt,^ utrzymywana jest w oslonie za pomoca pierscienia o kra¬ wedzi górnej, zagietej ku wewnatrz i doci¬ skajacej brzegi plytki bezposrednio do o- slony lub za posrednictwem podkladki.Krawedz ta tworzy przedluzenie górnej gladkiej powierzchni klawisza, dzieki cze¬ mu palec piszacego nie natrafia na wysta¬ jace czesci metalowe.Szczególnie korzystna forma \Vykonatnia wedlug wynalazku polega na tym, ze gór¬ na i dolna powierzchnia plytki celuloido¬ wej posiada zatoczenia, tworzace kolnierz, lezacy na oslonie i dociskany pierscieniem zewnetrznym do tej oslony w dól, dzieki czemu plytka jest ustalona na podstawie.Aby zapobiec ewentualnemu zapalaniu sie celuloidu, plytke umieszcza sie we¬ wnatrz oslony metalowej, a pierscien meta¬ lowy zagina sie tak, iz otacza on krawedz plytki. Wykonanie to zapobiega równiez mechanicznemu uszkodzeniu plytki.Wklesla powierzchnia plytki posiada stosunkowo duze rozmiary i tworzy z kra¬ wedzia pierscienia dociskajacego, równiez nieco zagietego ku wewnatrz, gladka jed¬ nostajna powierzchnie.W znanych wykonaniach zagieta kra¬ wedz pierscienia otaczala brzegi plytki na stosunkowo duzej szerokosci, tak iz zmniej¬ szala wolna przestrzen plytki. Nastepstwem tego bylo niejasne uwidocznienie znaków naJ Idlawiszach. Wynalazek umozliwia zas wykonanie zagietej krawedzi pierscienia o bardzo malej szerokosci.: Znane sa plytki klawiszowe, odlane lub wytloczone z jednego kawalka i zaopa¬ trzone na krawedzi w rowek, w który wsu¬ wa sie zagieta krawedz oslony. Krawedz ta zmniejsza jednak wolna przestrzen plyt¬ ki. Wedlug wynalazku przestrzen ta posia¬ da wieksze wymiary, tak iz plytka moze o- pierac sie o krawedz oslony., Krawedz pier¬ scienia, zagieta ku wewnatrz, znajduje sie w pierscieniowym rowku, wykonanym wo¬ kól górnej krawedzi plytki oraz przyciska ja do oslony tak, iz plytka polaczona jest na stale z klawiszem. Powierzchnia plytki, zaopatrzona w znaki, posiada wiec stosun¬ kowo wieksze wymiary, podczas gdy sze¬ rokosc zagietej krawedzi jest mala i nie¬ widoczna, co dziala korzystnie na wzrok piszacego.Mozna równiez zmniejszyc srednice kazdej plytki klawisza, zwieksza sie wiec przestrzen, w której dziala palec piszacego przy uderzeniu, co zapobiega natrafianiu na sasiedni klawisz. Jest to szczególnie wazne przy pisaniu, zwlaszcza gdy sie nie patrzy na klawiature.Klawisze wedlug wynalazku nie obra¬ caja sie nat dzwigniach plytek jak równiez plytki w klawiszach dzieki temu, ze na dol¬ nej powierzchni plytki znajduje sie wgle¬ bienie, nasuwane na wystep dzwigni kla¬ wiszowej.Na rysunku uwidoczniono przyklady wykonania wynalazku. Fig, 1 przedstawia klawisz w perspektywie, fig. 2 — w prze¬ kroju poprzecznym, fig. 3 — 5 — pier¬ scien, plytke' i oslone w perspektywie, fig; 6 — 8 —. odmiane wykonania klawisza w przekrój u poprzecznym wzglednie w per¬ spektywie pierscien i plytke jakotez oslcK ne, a fig. 9 i 10 — inne odmiany wykonania? klawisza w przekroju poprzecznym.Na ramieniu11 dzwigni klawiszowej 10 (fig. 1 — 5)| osadzona jest tuleja 12, która przechodzi w plaska okragla plytke z od¬ winietymi brzegami, tworzacymi krawedz oslony 13. W oslonie tej umieszczona jest wklesla plytka 15 z celuloidu, szelaku lub - 2 —innego materialu, wytrzymalego na uderze¬ nie, zaopatrzona w oznaczenia 16 liter lub liczb.Plytka wskazana 15 o srednicy, równej zewnetrznej srednicy oslony (fig. 2), po¬ siada zatoczenie 18 u dolu, którym przyle¬ ga szczelnie do wewnetrznej powierzchni krawedzi oslony 14.W celu docisniecia plytki 15 do oslony 14, nasadza sie na wskazana oslone pier¬ scien 20 z zagieta do wewnatrz krawedzia 19, zaopatrzony w wystepy 21, którymi do¬ ciska sie go do dolnej powierzchni oslony 13. Szerokosc odwinietej krawedzi 19 jest bardzo mala, tak iz wolna powierzchnia plytki 15 posiada dostateczne wymiary (fig. 1 i 2), dzieki czemu oszczedza sie pal¬ ce i oczy piszacego.Zagieta krawedz pierscienia 19 wpu¬ szczona jest w zatoczenie 22 górnej czesci plytki 15, tak iz tworzy przedluzenie po¬ wierzchni tej plytki.Przy takim wykonaniu mozna zmniej¬ szyc w porównaniu ze znanymi wykona¬ niami srednice klawisza, przy czym nie zmienia sie srednica plytki, jak równiez wymiar umieszczonego na nim znaku 16.Zmniejszenie srednicy klawisza zwieksza wymiar przestrzeni, do której zostaje skie¬ rowany palec przy uderzeniu o klawisz, wobec czego zmniejsza sie mozliwosc na¬ trafienia na sasiedni klawisz.Ramie // dzwigni klawiszowej zaopa¬ trzone jest w wystep 23, na który nasadza sie oslone 12, 13. Koniec zas wystepu wsu¬ niety jest w rowek 24 nasady 25, znajdu¬ jacej sie na dolnej powierzchni plytki 15, czym zapobiega sie obracaniu sie plytki 15.W wykonaniu wedlug fig. 6 znak klawi¬ sza wykonany jest na plytce 27, przykry¬ tej plytka 28 z celuloidu przezroczystego, przy czym obie plytki sa wypukle ku we¬ wnatrz i polaczone razem przed umieszcze¬ niem ich w oslonie. Zewnetrzna srednica plytki 27 odpowiada równiez zewnetrznej srednicy oslony 13. Krawedz 19 pierscienia 20 przyciska plytke 27 wzglednie jej kra¬ wedz 29 do czesci 14. Górna plytka 28 po¬ siada mniejsza srednice niz plytka 27, a krawedz jej przylega do krawedzi 19, któ¬ rej grubosc odpowiada grubosci plytki 28, przez co otrzymuje sie wklesla, nie prze¬ rwana górna powierzchnie klawisza. Jezeli srednica plytki 27 jest nieco wieksza niz wewnetrzna srednica pierscienia 20, plytka jest mocno docisnieta do pierscienia. Do zamocowania tego ostatniego na oslonie sluza jezyczki 21, jak w poprzednim przy¬ padku.W wykonaniu, uwidocznionym na fig. 9, zastosowane sa dwie plytki celuloidowe 27*, 28', uwypuklone w czesci srodkowej ku wewnatrz i zaopatrzone w czesc krawe¬ dziowa 17'. Obie plytki otrzymuja wspól¬ nie pozadany ksztalt przed umieszczeniem ich w oslonie. Odwiniety do wewnatrz brzeg 30 pierscienia 20 otacza pólkolem czesc oslony 14 i przyciska krawedz ply¬ tek 17' do podstawy 31, wykonanej z tek¬ tury, dzieki czemu zapobiega przez tarcie obracaniu sie plytki 27'. Do polaczenia pierscienia 20 z oslona sluza, jak i w po¬ przednich konstrukcjach, jezyczki 21. Gór¬ na czesc krawedzi pierscienia w danym wypadku tworzy przedluzenie wkleslej powierzchni plytki 28'. Korzystne jest, jak wynika z fig. % nadanie wskazanej górnej czesci pierscienia ksztaltu zaokraglonego.Plytka 27' zaopatrzona jest w znak kla¬ wisza, a plytka 28' jest przezroczysta.Klawisz wedlug fig. 10 o dwóch plyt¬ kach 27", 28" posiada zewnetrzna krawedz wkleslej powierzchni plytki 28', przylega¬ jaca do wewnetrznej krawedzi 32 pierscie¬ nia 20, która w tym wykonaniu jest plaska; tylko sam brzeg 33 jest nieco zaokraglony.Plaska czesc pierscienia 32 o malej szero¬ kosci dociska brzeg plytki 17 do podstawy 35 z tektury, obejmujac soba plytki, pod¬ stawe 35 i oslone.Klawisze wedlug wynalazku nadaja sie nie tylko do gotowych maszyn do pisania, - 3 ^lecz równiez i bedace w ruchu maszyny mozna w nie zaopatrzyc. ? PL