W stosowanych obecnie sposobach har¬ towania arkuszy szkla przez ochladzanie ich za pomoca pradu powietrza lub czynni* ka chlodzacego otrzymuje sie produkty, wy¬ kazujace, plamy lub iryzacje, widoczne przy patrzeniu na arkusze pod katem ostrym, i chociaz plamy te sa bardzo nieznaczne, je¬ dnak psuja wyglad i obnizaja wartosc han¬ dlowa tych arkuszy, Iryzacje takie odpo¬ wiadaja zjawiskom zmiany podwójnego za¬ lamania swiatla i powstaja wskutek niedosc równomiernego ochladzania powierzchni szkla narzadami dmuchawkowymi.Znane dotychczas stosowanie srodków do zmniejszenia zjawiska iryzacji polega na szybkim przesuwaniu poi powierzchni szkla stref dzialania strumieni powietrza chlodza¬ cego Jednakze stosowane w tym celu spo¬ soby nie daly wyników zupelnie zadowala¬ jacych, zawsze bowiem na hartowanych wy¬ robach mozna jeszcze odnalezc plamy iry- zacyjne wywolane zmianami dzialania o- chladzania pomiedzy niektórymi strefami chlodzonymi i strefami przyleglymi, przy czym plaimy te odpowiadaja ksztaltowi o- tworów, przez które doprowadza sie powie¬ trze chlodzace, lub drogom przemieszczania sie strumieni powietrza.Wynalazek niniejszy ma na celu calko^ wite usuniecie tych wad.Wynalazek fiolega na tym, ze ochladza¬ nie arkusza i^jskutecznia cie przez przesuwa¬ cie^ sftrumi^ii ezypn&a; chlodzacego, w izcaególnosci sitrunii^i powietrza, przy czym to' przesuwanie strumieni czynnika chlodzacego odbywa sie wedlug nastepuja¬ cych zasad. a) Czyninik ochladzajacy jest, doprowa¬ dzany przez dmuchanie lub ssanie poprzez jedlna szczeline lub kilka szczelin pod po¬ stacia ciaglych smug, które w miejscu ze¬ tkniecia sie z arkuszem szkla nie wykazuja zadnej naglelj zmiany ani co do ich prze¬ kroju, ami co do ruchu, i które dzialaja z obydwóch stron arkusza. b) Smugi te przesuwaja sie stale wzgle¬ dem arkusza ruchem odbywajacym sie w ten sposób, ze kazda smuga chlodzaca znaj¬ duje sie najpierw calkowicie poza arku¬ szem, nastepnie styka sie z nim, po czym przebiega w sposób ciagly po calej po¬ wierzchni arkusza i wreszcie wychodzi cal¬ kowicie poza jego obreb.Stwierdzono doswiadczalnie, ze arkusze szjkla hartowanego otrzymane takim sposo¬ bem ochladzania nie wykazuja zadnej plamki podwójnego zalamania swiatla nie¬ zaleznie od kata patrzenia. Stwierdzono poza tym, ze wystarczy tylko poczatkowe ochladzanie arkusza szkla przeprowadzic tym sposobem, a wstrzymac je po przejsciu pewnej liczby smug powietrznych, po czym zakonczenie chlodzenia uskutecznia sie za pomoca znanych srodków, np. za pomoca zwyklego dmuchania przez siatki lub plytki o nieruchomych otworkach.Ponizej podane sa rózne sposoby wyko¬ nania przedmiotu wynalazku.W tych postaciach wykonania przedmio¬ tu wynalazku, podanych tytulem przykla¬ du, otwory dmuchawkowe stanowia szczeli¬ ny prostoliniowe;, równolegle do arkusza, które we wszystkich polozeniach oddzialy¬ wania na arkusz wystaja poza jego granice.W pierwszej postaci wykonania arkusz jest nieruchomy. Narzady dmuchawkowe sa umieszczone na wózku, przesuwajacym sie równolegle do arkusza zmiennym ruchem prostoliniowym.W drugiej postaci wykonania arkusz jest nieruchomy,, a narzady dmuchawkowe prze¬ suwaja sie równiez prostoliniowo, lecz ruch ten odbywa sie na tej czesci! drogi, na któ¬ rej narzady dzialaja na arkusz, stale w tym samym kierunku.W trzeciej postaci wykonania arkusz wciaz pozostaje nieruchomy, a narzady dmuchawkowe wykonywaja ruch kolowy dokola osi, prostopadlej do plaszczyzny ar¬ kusza i umieszczonej poza jego obwodem, przy czym ruch ten moze byc zmienny lub ciagly.W innej postaci wykonania przedmiotu wynalazku narzady dmuchawkowe sa nie¬ ruchome, natomiast arkusz jest ruchomy.W szczególnosci] mozna w ten sposób otrzymy¬ wac wszystkie te same ruchy wzgledne szczelin wzgledem arkusza, co i w wymie¬ nionych wyzej postaciach wykonania.Fig. 1 i 2 przedstawiaja schematy obja¬ sniajace zasade wynalazku, fig. 3 przedsta¬ wia widok schematyczny z przodu pierwszej odfrniany urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 4 — 6 przedstawiaja szczególy w zwiekszo¬ nej podzialce urzadzenia wedlug fig. 3, przy czym fig. 4 przedstawia przekrój pio¬ nowy wzdluz linii IV — IV na fig. 5 i fig. 5 — przekrój wzdluz linii V — V na fig. 4, fig. 7 — widok z przodu odmiany urzadze- nia, fig. 8 —* widok z przodu innej odmiany urzadzenia, fig. 9 — przekrój wzdluz linii IX — IX na fig. 8, fig. 10 — widok z góry urzadzenia wedlug fig. 8, fig. 11 — widok z przodu dalszej postaci wykonania urza¬ dzenia, fig. 12 — widok z góry, fig. 13 — przekrój w zwiekszonej podzialce szczegó¬ lu tej postaci wykonania, fig. 14 — przekrój poziomy, odpowiadajacy temu szczególowi, fig. 15 — widok z przodu odmiennego1 urza¬ dzenia, fig. 16 -— odpowiedni widok z góry i czesciowy przekrój, fig. 17 i 18 przedsta¬ wiaja dwa widoki szczególów w zwiekszo- - 2 —ne} podzialce rozdzielacza do tego urzadze¬ nia, fig. 19 — widok z góry innej, odmiany urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 20 — widok szczególowy^tego urzadzenia wedlug fig. 19i fig. 21 — 23 {przedstawiaja stehema- tycznie ddmiany ksztaltu strumieni czynni¬ ka chlodzacego.Wedlug wynalazku hartowanie arkusza szkla 1 (fig. 1) uskutecznia sie za pomoca strumienia powietrznego 2 w postaci was- kiej plaskiej -smugi, przy czym powietrze moze byc zastapione ^ipjiym czynnikiem chlodzacym.Fig. 1 przedstawia jeden z. mozliwych zarysów takiego strumienia. Zarys ten mo¬ ze nie byc prostoliniowy, wystarczy bo* wiem, gdy jest on ciagly, to znaczy gdy pla¬ ski strumien nie posiada zadnej przerwy ani tez zadnych punlktów osobliwych, jak np. naglych zmian kierunku. Dlugosc 3 plaskiego strumienia jest wiekszal od odpo¬ wiedniego wymiaru 4 arkusza, tak iz pla¬ ski) strumien wystaje z obydwóch stron po¬ za arkusz.Fig. 2 przedstawia schematycznie ruch plaskiego strumienia 2, który przesuwa sie w ten sposób, ze najpierw znajduje sie| cal¬ kowicie poza arkuszem w miejscu 2a, na¬ stepnie dochodzi doi arkusza i ogarnia go calkowicie i, wreszcie dochodzi do poloze¬ nia 2b calkowicie poza arkuszem. Ten ruch moze byc równomierny, przy czym szyb¬ kosc moze byc stala przez caly czas posu¬ wania sie plaskiego1 strumienia po arkuszu lub tez moze byc zmienna, tak jednak, aby nie bylo naglych zmian szybkosci, zajtrzy- man ani zmian kierunku w czasie przebie¬ gania plaskiego strumienia) po arkuszu.W róznych odmianach wykonania opisa¬ nych ponizej plaskie strumienie czynnika chlodzacego otrzymuje sie ze szczelin dmu¬ chawkowych, które sa prostoliniowe.W urzadzeniu wedlug fig. Zjl kazdej strony arkusza znajduje sie tylko jedna szczelina 5. Dlugosc szczeliny tej stanowi czesc dlugosci skrzynki dmuchawkowej 6 umocowanej na rtw?hoimyim wózku 7 usta¬ wionym na ruchomych szynach 8 prowafbo nych za pomoca kólek 9, przy czym wózek ten jest poruszany ruchem zmiennym za pomoca korby 10 i czopa korbowego 11.Promien kola, opisywanego przez ten czop, jest dosc znaczny, tak iz w dwóch skraj¬ nych polozeniach 5a i 5b szczelina znajduje sie calkowicie poza arkuszem 1.Z obydwóch stron ankusza szkla 1 umie¬ szczone sa skrzynki dmuchawkowe 6 tak, iz hartowanie wykonywa cie przez jedno¬ czesne dmuchanie na obydwie strony arku¬ sza. Te dwie skrzynki symetryczne saj pod¬ trzymywane) wózkiem 7, przedstawionym szczególowo na fig. 4 i 5. Wózek jest wy¬ konany z zagietej blachy 12 przedluzonej dwiema plytkami 13 polaczonymi sztywno z szynami 8. W blasze 12 znajduja sie wy¬ ciecia 14, w które wpuszczone sa i umoco¬ wane skrzynki 6. Kazda z tych skrzynek posiada przegrode wewnetrzna 15 (fig. 5 i 6), która ma na celu jak najbardziej rów¬ nomierne rozdzielenie powietrza doprowa¬ dzonego przez dysze 16 zasilane przewo¬ dem 17.Brzegi kazdej szczeliny dmuchawkowej sa wykonane z dwóch plytek metalowych 18 przymocowanych do skrzynek 6, przy czym plytki te mozna wyjac, np. w celu wymiany na inne plytki lub tez w celu zmiany szerokosci szczeliny, albo w celu poprawienia na toczaku obrzezy plytek.Aricusz szkla 1 jest podtrzymywany szczypcami 19 zawieszonymi na poziome} szynie 20, która toczy sie po szynie 21 za posrednictwem krazków 22.Arkusz ten jest podtrzymywany z boku widelkami 23 polaczonymi sztywno ze slup¬ kami 24 podtrzymywanymi na szynie 20.Slupki te sa równiez prowadzone za pomo¬ ca szyn 25, gdy arkusz 1 jest w polozeniu ochladzania. W ten sposób zapobiega sie przesunieciom bocznym arkusza podczas dmuchania nan.Zaleznie od rozmiarów arkusza slupki — 3 -24 moga byc przesuwane wzdluz szyny 20 i zamocowywane w polozeniu zada¬ nym.Arkusz po ogrzaniu wprowadza sie w polozenie / (fig. 3), przy czym skrzynka dmuchawkowa jesft wówczas umieszczona nieruchomo w jednym ze skrajnych polo¬ zen swej drogi i nie jest zasilana powie¬ trzem lub czynnikiem chlodzacym. Gdy ar¬ kusz szkla zajmuje polozenie 1, wlacza sie dmuchawe i nastepnie uruchomia sie korbe 10. Strumien powietrza lub czynnika chlo¬ dzacego, wytworzony przez kazda ze szcze¬ lin 5, wykonywa wówczas nieprzerwany szereg ruchów oplukiwania powierzchni ar¬ kusza. Gdy ochlodzenie arkusza jest juz wystarczajace, przerywa sie dmuchanie, ar¬ kusz sprowadza sie w jedno z polozen la albo Ib (fig. 3) i zdejmuje sie go z ramki zawieszemiowej, utworzonej z szyny 20 i silupków.24.Nalezy, zaznaczyc, ze slupki 24, znajdu¬ jace sie w plaszczyznie arkusza, sa dluzsze od arkusza i sa korzystne z tego wzgledu, ze usuwaja arkusz z pod dzialania wirów, jakie tworza sie przy spotkaniu sie dwóch plaskich strumieni powietrza lub czynnika chlodzacego skierowanych przeciwko sobie.Ruch zmienny skrzynek dmuchawko¬ wych moze byc wywolywany nie za pomo¬ ca korby, lecz za pomoca lancucha lub pa¬ sa obiegowego jak na fig. 7. W urzadzeniu tym wózek 7 posiada suwak pionowy 26, do którego wpuszczony jest czop 27, polaczony sztywno z| lancuchem lub pasem obiegowym 28. Szybkosc ruchu wózka jest jednostajna przez caly czas, dopóki czop 27 nie dojdzie do kól, po których biegnie pas. W ten spo¬ sób otrzymuje sie ruch zmienny, w którym plaski strumien powietrza oplukuje arkusz szkla z szybkoscia stala. W tej odmianie przewidziano poza tym z kazdej strony ar¬ kusza szereg szczelin zasilanych jednocze¬ snie czynnikiem chlodzacym.Wedlug wynalazku ruch pasa obiegowe¬ go 28 jest tego rodzaju, ze w polozeniach skrajnych szczeliny 5a i 5b znajduja sie calkowicie poza arkuszem /.Fig. 8, 9 i 10 przedstawiaja urzadzenie, w którym plaskie strumienie czynnika chlo¬ dzacego przesuwaja cie stale w tym samym kierunku, przy czym okresy przechodzenia tych strumieni sa równomierne. W urza¬ dzeniu przedstawionym na rysunku cienka blacha 29 (fig. 9), odpowiednio zwinieta i usztywniona uzbrojeniem 30, obraca sie w sposób ciagly i z szybkoscia stala na beb¬ nach lub kolach 31. W blasze tej wykonane sa w róznych odleglosciach szczeliny dmu¬ chawkowe 5. Blacha jest umieszczona w szczelnej skrzynce 32 posiadajacej tylko je¬ den otwór w ksztalcie okienka 33. Skrzynka ta jest zasilana czynnikiem chlodzacym pod cisnieniem przez przewód 34. Blacha 29 o- piera sie na brzegach okienka pod dziala¬ niem cisnienia wewnetrznego. Uszczelnienia 35, umieszczone wzdluz brzegów okienka, zapewniaja dostateczne szczelne zamknie¬ cie, Okienko posiada wystarczajace rozmia¬ ry, aby pole dzialania kazdego plaskiego strumienia bylo wedlug wynalazku wieksze od powierzchni obrabianego arkusza 1.Urzadzenie posiada poza tym plaska zaslone 36, osadzona ruchomo na szynie 37.Zaslona ta ma na celu ochrone arkusza w czasie zakladania go na miejsce i zabezpie¬ cza arkusz przed dzialaniem strumieni w chwili umieszczania arkusza w polozeniu / i przed zajeciem przezen tego polozenia.Zaslona jest poruszana za pomoca lan¬ cucha 38 poruszanego kolem 39 uruchomia¬ nym za pomoca sprzegla 40. Podobne urza¬ dzenie jest umieszczone z kazdej strony ar¬ kusza, przy czym dwa te urzadzenia dzia¬ laja symetrycznie z obydwóch stron.Przed obrabianiem arkusza przesuwa sie najpierw zaslone przed okno, o ile ta zaslona jeszcze nie znajduje sie przed ok¬ nem. Nastepnie ustawia sie arkusz 1 na wprost zaslony, po czym wprawia sie w ruch mechanizm napedowy szczelin i dopro¬ wadza sie czynnik chlodzacy pod cisnie- — 4 —niem. W tym czasie zaslona oslania arkusz przed strumieniami. Nastepnie uruchomia sie zaslony za pomoca sprzegla 40. Srednice kól 39, 31 sa dobrane tak, ze lancuch 30 przesuwa sie z ta sama szybkoscia, co i bla¬ cha 29. Zaslona porusza sie w tym samymi kierunku i z ta sama szybkoscia, co i stru¬ mienie,1 i wreszcie zatrzymuje sie w poloze¬ niu 41, w którym pozostaje az do konca dmuchania. W ten sposób ma sie pewnosc, ze od poczatku ochladzania, to znaczy w najwazniejszym okresie z punktu widzenia powstania iryzacji, dzialanie kazdego stru¬ mienia jest ciagle od jednego konca arku¬ sza do drugiego.Gdy hartowanie jest ukonczone, zaslone sprowadza sie przed1 okno. Arkusz wysuwa sie z przedzialu pomiedzy dwiema skrzyn¬ kami 32 i wyjmuje sie go z ramy nosnej.W urzadzeniu opisanym wyzej rzecza jest wazna, aby czynnik chlodzacy, który zasila skrzynki 32, byl doprowadzany pod niskim cisnieniem, a blacha nie byla doci¬ skana zbyt mocno do brzegów okna, gdyz powodowaloby to znaczny opór ruchu bla¬ chy. Aby uzyskac skuteczne dzialanie, szczelinom nadaje sie dosc znaczna szero¬ kosc i umieszcza sie je w niewielkiej odle¬ glosci jedna od drugiej.Fig. 11 — 14 przedstawiaja odmiane wykonania urzadzenia szczelin, których przesuw odbywa sie zawsze w tym samym kierunku ze stala szybkoscia. Odmiana ta jednak pozwala na doprowadzanie do szczelin powietrza o wysokim cisnieniu. W odmianie tej pionowe prety wydrazone 42 sa napedzane za pomoca lancuchów obie¬ gowych 43 biegnacych po kolach 44. Kazdy pret posiada szczeline, zwrócona na zew¬ natrz, i jest polaczony gietkim przewodem 45 z rozdzielaczem 46 w postaci skrzynki, która wykonywa pelny obrót w tym samym czasie, co i zespól pretów, i której dno 47 posiada otwory 48, z którymi polaczone sa gietkie przewody 45. Z dnem 47 styka sie stala tarczat pozioma 49 z wycieciem wy¬ cinkowym wedlug fig. 14 tak, iz tylko do tych pretów dochodzi czynnik chlodzacy, których otwory 48 sa odsloniete. W ten sposób mozna zasilac tylko te prety, które znajduja sie na wprost lub w poblizu arku¬ sza. Powietrze sprezone wchodzi przewo¬ dem 50 do skrzynki rozdzielcze]. Urzadze¬ nia napedowe odpowiedniej budowy zape¬ wniaja synchroniczny obrót ukladu pretów i rozdzielacza 46.Wydmuchiwanie powietrza na szklo u- siluje cofnac prety wzgledem szkla. Reak¬ cja ta zostaje zniesiona za pomoca prowa¬ dnic 51, wzgledem których przesuwaja sie prety wykonywajac poslizg. Urzadzenie po¬ winno byc zaopatrzone w zaslone, zabez¬ pieczajaca arkusz podczas jego przepusz¬ czania przez strefe dmuchania, zanim roz¬ pocznie sie ochladzanie. Zaslona ta nie jest przedstawiona na fig. 11 i 12.Inna postac wykonania urzadzenia jest przedstawiona na fig. 15— 18. W tej od¬ mianie urzadzenie posiada równiez wydra¬ zone prety 52 ze szczelinami dmuchawko¬ wymi; prety te sa jednak rozmieszczone wzdluz promieni dwóch tarcz obrotowych 53, które je podtrzymuja. Tarcze obracaja sie dookola osi poziomej, prostopadlej do plaszczyzny, w której znajduja sie obra¬ biane arkusze. Os dbrolu tych tarcz prze¬ cina sie z plaszczyzna arkusza poza jego obwodem.Kazdy z pretów wydrazonych jest pola¬ czony rurka 54 z odpowiednimi rozdziela¬ czami 55; rozdzielacze te sa przedstawione szczególowo na fig. 17 i 18, które przed¬ stawiaja je w wiekszej podzialce niz fig. 15 i 16. Zadaniem tego rozdzielacza podob¬ nie jak i rozdzielacza 46 wedlug fig. 13 jest doprowadzanie czynnika chlodzacego tylko do tych pretów, które znajduja sie na wprost arkusza.Urzadzenie to pozwala na obrabianie je¬ dnoczesnie i niezaleznie jeden od drugiego arkuszy szkla w dwóch polozeniach 56, 56a, przy czym arkusze te pochodza z dwóch - 5 -pieców 57, 57a umieszczonych z obydwóch stron urzadzenia.Kazdy rozdzielacz posiada dwie stale komory 58, 58a, z których kazda odpowia¬ da jednemu z polozen 56, 56l arkusza. Po¬ miedzy tymi. komorami obraca sie beben 59 zaopatrzony w otwory 60 polaczone z rur¬ kami 54. Przewody 67, doprowadzaja po¬ wietrze pod cisnieniem do tych komór.Zaslony rozdzielcze 62, 62a posiadaja boki 63y 63a i uchwyty nasitawcze 64, 64a, tak iz. moga przesuwac sie wzdluz scianek komór oraz zaniykac\ je lub laczyc z cze¬ sciami bebna A9 zawartymi pomiedzy wy¬ cinkami SiSat które nie sa przykryte komorami. Szyna 65 (fig. 15) sluzy do przetaczania ramek, w których umocowane sa arkusze.Sposób uzycia tej maszyny jest naste¬ pujacy. Tarcze wykonywaja ciagly ruch o- birotowy, a obydwa rozdzielacze sa za¬ mkniete, jak przedstawiono linia ciagla na fig. l&r Ogrzane arkusze umieszcza sie w polozeniach 56, 56" .* Nastepnie przesuwa sie scianki 63, 63a przez obrót za pomoca uchwytów 64, 64 a i,uruchamia' je z szybkoscia ruchu otworów 60,np. zapomoca ciernego urzadzenia na¬ pedowego, nie przedstawionego na rysunku, tak iz zaslony 62* 62a zostaja chwilowo sprzezone z bebnem 59. Scianki 63, 63 a po¬ ruszaja sie wiec w kierunku strzalki, a o- twory 60,zostaja polaczone z kpmofami 58 i58^ * Poniewaz ruch zaslon 62 — 62a odby¬ wa sie dzieki tarciu bebna 59, przeto beben 59 moze obracac sie w dalszym ciagu, cho¬ ciaz zaslony 62.— 62 c zostana zatrzymane stalymi przegrodami 66./Dmuchanie trwa przez czalsfodpowiedni, np. w przeciagu kil¬ ku obrotów tarcz.Przesuwajac scianki 63, 63\ z szybko¬ scia przesuwu otworów 60 uzyskuje sie u- rzad^enie podobne do urzadzenia przedsta¬ wionego^ na fig. 8 ¦— 10, czyli na'poczatku dmuchania zapobiega sie dzialaniu strumie¬ ni powietrza na arkusz tylko podczais pew¬ nej czesci ich przebiegu^ co byloby sprze¬ czne z zasada ^ynalazku^ gdyz strumienie, te nie odmuchiwalyby calej powierzchni arkusza.Gdy hartowanie jest ukonczone, zaslo¬ ny 62 sprowadza sie w polozenie poczatko¬ we, co powoduje zamkniecie rozdzielaczy.Zamiast obrotowego ruchu ciaglego tar- < cze 53 moga wykonywac ruch obrotowo zwrotny i w tym przypadku moga byc za¬ mienione wycinkami. Urzadzenia takie, a- nalogiczne do urzadzenia wedlug fig. 3 i 7y nie sa przedstawione na rysunku.We wszystkich urzadzeniach opisanych powyzej arkusz obrabiany jest. nieruchomy podczas obróbki, natomiast ruchome sa na¬ rzady dmuchawkowe.Wynalazek moze byc równiez wykona¬ ny w sposób odwrotny, to znaczy arkusz moze1 byc przesuwany przed stalymi narza¬ dami dmuchawkowymi.1 Fig. 19 przedstawia schematycznie wi¬ dok z góry urzadzenia tego rodzaju. Ar- kuszi 1, wysuniety z pieca 67, przesuwa sie pomiedzy dwoma szeregami wydrazonych pretów 68, zaopatrzonych w szczeliny i za¬ silanych czynnikiem chlodzacym pod. ci¬ snieniem.W celu unikniecia niepotrzebnych strat czynnika chlodnacego jest rzecza korzyst¬ na, aby czynnikiem chlodzacym zasilane byly tylko- te prety, które zajmuja poloze-* nie czynne wzgledem arkusza. W tym celu wózek, podtrzymujacy arkusz, moze byc zaopatrzony w plytke 69 (fig. 20), która dziala na kciuki 70 tak, iz kciuki te otwie¬ raja lub zamykaja kurki w rurkach, dopro¬ wadzajacych czynnik chlodzacy do pire^ tówW. ' " ' Aby za pomoca tego urzadzenia uzy¬ skac pelne chlodzenie arkusza 11, obydwa rzedy pretów powinny byc bardzo diize, tak iz cale urzadzenie byloby zbyt duzych rozmiarów* Wady tej unika sie w ten spo¬ sób, ze tylkol poczatek hartowania wykony- — 6 —wa sie wedlug wynalazku, natomiast kon* czy sie je za pomoca Urzadzen 71, pomie¬ dzy którymi} arkusz jest nieruchomy. Urza¬ dzenia tego rodzaju sa znane i moga po¬ siadac poprostu stale dysze powietrzne w postaci otworków nieruchomych.Nie wychodzac poza ramy wynalazku mozna wytworzyc strumienie czynnika chlodzacego nie za pomoca np. zwyklych szczelin dmuchawkowych, lecz np. przez ssanie.W tym przypadku z kazda szczelina dmuchawkowa mozna polaczyc jedna szczeline lub kilka szczelin, wsysajacych powietrze. Uklad taki jest przedstawiony schematycznie na fig. 21, na której, rura 72 zaopatrzona w szczeline dmuchawkowa 73 jest zespolona z druga rura 74, przez która wsysane jest powietrze.Mozna równiez wykonac narzad dlmu- chawkowy w postaci przewodu ssawnego 75 (fig. 22), zaopatrzonego w dwie po¬ wierzchnie kierunkowe 76. Powierzchnie te zmuszaja wessane powietrze zewnetrzne do zetkniecia sie z arkuszem / w dwóch stru¬ mieniach stycznych do tego arkusza.Wreszcie strumienie czynnika chlodza¬ cego moga byc prostopadle do arkusza lub pochyle. Na fig. 23 strumienie 7? sa skiero¬ wane ukosnie, przy czym moga byc skiero¬ wane w kierunku ruchu arkusza lub w kie¬ runku przeciwnym.Strumienie czynnika chlodzacego, otrzy¬ mane przez dmuchanie hub ssanie za po¬ moca opisanych wyzej srodków lub za po¬ moca innych sposobów, nadaja sie do wszy¬ stkich mozliwych postaci! wykonania wyna¬ lazku. Poza tym jest zrozumiale samo przez sie, ze w jednym urzadzeniu moga byc za¬ stosowane równoczesnie strumienie o róz¬ nej postaci.We wszystkich przypadkach w celu o- sloniecia brzegów arkusza przed dziala¬ niem wirów, powstajacych przy zetknieciu sie dwóch strumieni powietrznych, skiero¬ wanych ku sobie, przed lub za arkuszem, jest rzecza korzystna umieszczenie w pla- szczyznie arkusza przed i za nim na prze* dluzeniu arkusza obrzeza ochronnego o gru¬ bosci, równej w przyblizeniu grubosci ar* kuszaA jak np. slupków 24 na fig/4. Obrze¬ za te powinny byc umieszczone jak najbli¬ zej arkusza.Urzadzenia opisane wyzej sa podane je¬ dynie tytulem przykladu. Wszelkie szcze¬ góly wykonania, ksztaltów, rozmiarów i u- zytych materialów moga zmieniac sie we wszystkich przypadkach nie wykraczajac pora ramy wynalazku. PL