Wynalazek dotyczy samoczynnego u- rzadzenia do biegu wstecznego mecha¬ nicznych krosien tkackich, zatrzymujacego krosno podczas zerwania sie watku przed uderzeniem bidla, wprawiajacego krosno w ruch wsteczny, ewentualnie ze zmniej¬ szona szybkoscia, i zatrzymujacego je zno¬ wu, gdy tylko bidlo osiagnie swe najdal¬ sze polozenie wsteczne, a zerwany watek lezy w otwartym przesmyku lub tez zwi¬ sa z niego.Aby uniknac recznego szukania watku, które zabiera duzo czasu, w krosnach bez hamulca stosowano urzadzenie do zatrzy¬ mywania krosna przy pomocy widelca, przy czym jednoczesnie ruch wahadlowy elastycznej plytki umozliwial zahaczenie odpowiedniego suwaka za pomoca powra¬ cajacego bidla, suwak zas powodowal prze¬ suniecie sie pasa biegu wstecznego z jalo¬ wego kola pasowego) na kolo robocze w ce¬ lu cofniecia krosna poruszajacymi sie ma¬ sami zamachowymi.Przedmiot wynalazku rózni sie od tego znanego urzadzenia tym, ze bidlo, posuwa¬ jace sie nieco naprzód po wylaczeniu kros¬ na za pomoca widelca, wprawia w dziala¬ nie jeszcze przed swym uderzeniem urza¬ dzenie do biegu wstecznego, utworzone z dowolnego mechanizmu odwracajacego bieg, tak iz nie dochodzi w ogóle do ude¬ rzenia, i ze nastepnie, gdy bidlo osiagniewskutek spowodowanego w ten Sposób ru¬ chu wstecznego swe najdalsze polozenie wsteczne, wylacza j znowu samoczynnie u- rzadzenie' do hiegu wstecznego i zatrzymu¬ je w ten sposób krosno. Przez to ograni¬ czenie biegu wstecznego pomiedzy dwoma okreslonymi punktami staje sie mozliwe zastosowanie nowego urzadzenia takze i W takich krosnach, których budowa nie po¬ zwala na dowolnie dalekie cofniecie ich biegu wstecz. Oprócz tego przewidziane sa tu przyrzady, dzialajace na maszynke ni¬ cielnicowa i na czesci uderzajace w ten sposób, ze nacisk nowej karty jest czasowo uniemozliwiony, zapadki wylaczone z dzialania, a przybijanie watku — przerwa¬ ne.Przez zastosowanie wynalazku niniej¬ szego wylaczanie krosna odbywa sie miek¬ ko i bez uderzen, przekraczajacych zwykla dopuszczalna miare, a punkty koncowe ruchu bidla po zerwaniu watku sa okreslo¬ ne zupelnie jednoznacznie zarówno przed¬ ni, jak i tylny. Dalej jest tez rzecza waz¬ na, ze bidlo nie przybija w ogóle zerwane¬ go watku, przez co unika sie w sposób nie* zawodny tworzenia sie pasm watkowych.Zaoszczedza sie tez troche czasu w porów¬ naniu z urzadzeniami do szukania watku, pracujacymi z wieksza szybkoscia. Ponie¬ waz istnieje tez mozliwosc recznego wpra¬ wiania w dzialanie urzadzenia do biegu wstecznego, przeto zbedne jest niebezpie¬ czne krecenie krosna wstecz przy stozku wewnetrznym sprzegla ciernego.Wynalazek jest przedstawiony na fig. 1-^7 w jednym przykladzie wykona¬ nia.Fig. 1 przedstawia widok boczny, cze¬ sciowo w przekroju, urzadzenia w; zastoso¬ waniu do krosna Budkskina, fig. 2 — cze¬ sci napedowe, widziane z tylu, fig. 3 — korbe wylaczajaca z bezpiecznikiem biegu wstecznego w dwóch róznych polozeniach w widoku z góry^ fig. 4 — niektóre czesci, uwidocznione na fig. 1, widziane z przodu, fig. 5 wyjasnia wylaczanie zapadek przy maszynce nicielnicowej z kartami rolkowy¬ mi i (zamknietym przesmykiem, fig. 6 przedstawia to samo urzadzenie w zastoso¬ waniu do maszynki nicielnicowej z zam¬ knietym przesmykiem i kartami tekturowy¬ mi w polaczeniu z urzadzeniem, zapobie¬ gajacym przyciskaniu karty, fig. 7 przed¬ stawia kilka czesci uwidocznionych na fig. 5 i 6, ale obróconych o 90°.Na wale napedowym 1 krosna zaklino¬ wany jest stozek wewnetrzny 2, tworzacy wespól ze stozkiem zewnetrznym 3, umie¬ szczonym luzno na tym wale, znane sprze¬ glo cierne, które jest w zwykly sposób wla¬ czane i wylaczane podczas pracy za pom^ ca dzwigni 4, ciegla 5, korby wylaczajacej 6 i preta wylaczajacego 7. Stozek zewne¬ trzny 3 jest polaczony z malym koleih kli¬ nowo-pasowym 8, napedzajacym za pomo¬ ca pasa klinowego 9 ze zmniejszona szyb¬ koscia dalsze kolo klinowo-pasowe 10 u- mocowane na wale 11. Zamiast napedu kli- nowo-pasowegp mozna tez zastosowac rów¬ nie dobrze naped lancuchowy lub przekla¬ dnie zebata z posrednim kolem zebatym.Na wale 11 umocowane jest kolo zeba¬ te 12, napedzajace stozek zewnetrzny 13 drugiego sprzegla ciernego, którego stozek wewnetrzny 14 jest umocowany na wale napedzajacym L Przez odpowiedni dobór liczby zebów kól 12 i 13 mozna osiagnac dalsze zmniejszenie przenoszonej szybko¬ sci. Z opisu tego urzadzenia jest rzecza widoczna, ze stozek zewnetrzny 13 drugie¬ go sprzegla porusza sie zawsze w kierun¬ ku przeciwnym niz stozek 3.Widd.ec, nie przedstawiony na rysun¬ ku, dziala w znany sposób na drazek wa- hliwy 16, umieszczony przy belce równi czólenkowej 15 i polaczony za pomoca ciegla 17 z wahliwa dzwignia podwójna 18, której sworzen jest umieszczony w ze¬ wnetrznej stopce 19 bidla (fig. li lig. 4).Gdy widelec zostaje zaryglowany wsku¬ tek zerwania watku, boczne rozszerzenie - 2 —dolnego konca dzwigni podwójnej 18 wkracza na tor ruichu przestawnej nasad¬ ki 20a, umocowanej na zaopatrzonym w szpare ciegle 20, które z jednej strony jest sprzezone z dzwignia wylaczajaca 21, 22, driu^im;zas koncem obchwytuje trzpien, u- mocowany na dzwigni 23 i umieszczony w szparze ciegla 20. Dzwignia 23 jest pola¬ czona za pomoca ciegla 24, zaopatrzonego w sprezyne 25, z dzwignia katowa 26, 27, której ruch jest ograniczony z jednej stro¬ ny przestawna nasadka 28, Dzwignia ta dziala za pomoca ciegla 30, zaopatrzonego w sprezyne 29, na dzwignie wlaczajaca 31 sprzegla ciernego 13, 14 do biegu wsteczne¬ go; Nasadka 32 dlzwigni 31 wprawia w dzia¬ lanie dzwignie 33 hamulca przy zamknie¬ tym sprzegle biegu wstecznego. Nasadka 34 na dzwigni wlaczajacej i wylaczajacej 4 sprzegla glównego 2, 3 umozliwia wy¬ chylanie hamulca przy recznym wprawia¬ niu w ruch kirosna podczas pracy normal¬ nej.Cieglo 20 jest zaopatrzone w przeslaw¬ ny sworzen 35. Oprócz tego posiada ono nasadke 36, odchylajaca podczas; ruchu ciegla dzwignie dwuramienna 37, 38. Dzwi¬ gnia ta dziala za posrednictwem ciegla 39 na dzwignie 40, umocowana na wale 41 biegnacym poprzez cale krosno i osadzo¬ nym w lozyskach w luku maszynki niciel¬ nicowej. Obrót tego walu wprowadza za pomoca dzwigni 42, 43, 44 (fig. 5, 6 i 7) zapadki maszynki nicielnicowej w poloze¬ nie nieczynne oraz wprowadza odpowiedni rygiel w takie polozenie, ze zapobiega on w maszynach o przesmyku zamknietym z kartami tekturowymi naciskowi pryzmatu karlowego1.W maszynkach nicielnicowych z kola¬ mi o otwartym przesmyku niepotrzebne jest w ogóle jakiekolwiek urzadzenie do wplywania na obrót pryzmatu. To samo dotyczy maszynki nicielnicowej o podwój¬ nym suwie z przymusowym obracaniem pryzmatu.Dzialanie opisanego urzadzenia jest na¬ stepujace, W razie zerwania watku nasadka dzwi¬ gni 18 okracza na droge ruchu nasadki 20a. Przy ruchu bidla do przodu wprawia¬ ne jest tez w ruich cieglo 20, Nasadka 22 dzwigni wylaczajacej 21 przekreca wów¬ czas .korbe wylaczajaca tak, iz krosno zo¬ staje uwolnione od napedu. Poniewaz jed¬ nak nie zatrzymuje sie ono od razu, prze¬ to bidlo< porusza sie jeszcze nieco dalej i powoduje na krótko przed dojsciem do po¬ lozenia przybijania wlaczenie sprzegla 13, 14 biegu wstecznego za posrednictwem dzwigni 27, ciegla 24 dzwigni katowej 26, 27, ciegla 29 i dzwigni wlaczajacej i wy¬ laczajacej 31.Dzieki dzialaniu czesci, przedstawio¬ nych na fig., 2, krosno biegnie teraz w stro¬ ne przeciwna, az zewnetrzna stopka bidla 19 uderzy o sworzen 35. Przez to wywola-' ny jest ruch czesci 23 — 31 w strone od¬ wrotna, a sprzeglo biegu wstecznego zo¬ staje znowu wylaczone, tak iz krosno za¬ trzymuje sie w biegu. W ten sposób urza¬ dzenia do tworzenia przesmyku i zmiany czólenka zostaja ustawione znowu w to samo polozenie, co w chwili zerwania wat¬ ku. Watek moze teraz byc naprawiony, po czym krosno zostaje znowu wlaczone.Azeby zapobiec omylkowemu wlacze¬ niu krosna przez tkacza podczas biegu wstecznego, nasadka 22 dzwigni wylacza¬ jacej 21 wsuwa sie za kciuk 6a korby wy¬ laczajacej 6 (fig. 3) i wlaczenie krosna jest wówczas niemozliwe.Nasadka 36 na ciegle 20 moze byc rów¬ niez zastosowana i do dzialania na zapad¬ ke bidla, jak równiez i na zapadke do wla¬ czania regulatora. PL