PL248890B1 - Urządzenie do doskonalenia sprawności funkcjonalnej i procesów integracji sensorycznej osób z niepełnosprawnością - Google Patents

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest, przedstawiona na rysunku tablica doskonaląca sprawność funkcjonalną i procesy integracji sensorycznej osób z niepełnosprawnością na module sensomotorycznym, która posiada ścieżki o kształcie koła przechodzącego w kształt ósemki - zapętlone ze sobą, po których przemieszcza się wymienny wodzik, przy czym jedna ścieżka do pracy lewą kończyną górną, druga zaś do pracy prawą kończyna górną.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do doskonalenia sprawności funkcjonalnej i procesów integracji sensorycznej osób z niepełnosprawnością (OzN). Prezentowany sprzęt wraz z programem ćwiczeń, wykorzystującym wzorce ruchów rotacyjnych, stosuje się w celu ogólnego usprawnienia psychomotorycznego, poprawy sprawności funkcjonalnej (SF) i integracji sensorycznej (SI), a pośrednio jakości życia OzN.

U OzN obserwuje się często zmiany funkcjonalne i strukturalne w tkance mózgu, a wśród struktur zaburzonych wymienia się płaty skroniowe z jądrem migdałowatym i hipokampem, płaty czołowe, pień mózgu oraz móżdżek. Dysfunkcje móżdżku wiążą się zarówno z nieprawidłowościami ruchowymi, jak i zaburzeniami emocji i funkcji umysłowych. Według ostatnich badań móżdżek aktywuje się zarówno podczas aktywności ruchowej, jak i podczas wykonywania czynności emocjonalnych i poznawczych. Świadomość tego faktu jest uzasadnieniem dla celowych ćwiczeń mchowych w terapii OzN. Dodatkowym uzasadnieniem dla podjęcia interwencji związanej z ćwiczeniami ruchowymi są ścisłe powiązania między motoryką, czuciem ciała a SI; poprawa zdolności OzN do rozumienia i klasyfikacji bodźców dostarczanych z otoczenia i z ich ciała poprzez zmysły.

Stan techniki

Sprzęt wykorzystywany do poprawy jakości życia oraz funkcjonowania OzN stanowi istotny element prawidłowej diagnostyki i terapii. Dostępne na rynku urządzenia są zaprojektowane w taki sposób, aby swoim wyglądem wzbudzić zainteresowanie OzN oraz zachęcić do aktywnego spędzania wolnego czasu, a co za tym idzie do utrzymania /poprawy ich sprawności funkcjonalnej i procesów SI. Akcesoria sensoryczne dostępne na rynku mają rozmaite kształty, wielkości, kolory i powierzchnie.

Badanie w dziedzinie urządzeń do ćwiczeń, przeznaczonych dla OzN, zostało przeprowadzone z wykorzystaniem bazy danych Europejskiego Urzędu Patentowego - Espacenet, bazy danych United States Patent and Trademark Office, bazy danych Lens.org oraz wyszukiwarki Google.

W dokumencie US2018350260A1 ujawniony został system oferujący stymulację poznawczą osoby w oparciu o doznania, doświadczenia życiowe. System składa się z co najmniej jednego interaktywnego modułu odzwierciedlającego doświadczenia życiowe użytkownika. Komponenty systemu pobudzają co najmniej jeden zmysł, np. wzroku, słuchu, węchu, dotyku, a także kształtują sprawność ruchową, w wyniku czego ułatwiony jest rozwój lub zachowanie na dotychczasowym poziomie umiejętności motorycznych i poznawczych. W modułach interaktywnych twórcy zastosowali: obrazy cyfrowe, murale, fotografie, tapety, mozaiki, powierzchnie pokryte teksturą (np.: futrem, cegłą, kamieniem, płytką ceramiczną, stiukiem), hologramy, nagrania dźwiękowe (np.: muzykę, dźwięki natury i przemysłowe, reklamy, głosy osób), ekrany dotykowe, po których można pisać i malować przystosowanym piórem lub pędzlem, a także na których mogą być wyświetlane interaktywne łamigłówki, puzzle, gry.

Na stronie internetowej http://www.active-senior.pl/oferta.html.55 przedstawiona została oferta urządzeń dedykowanych do ćwiczeń dla osób w podeszłym wieku. Według słów producenta, firmy Inter System ze Szczecina, sprzęt pozwala na wykonywanie prostych ćwiczeń, które pozytywnie wpływają na ogólne samopoczucie. System obejmuje urządzenia do ćwiczeń na powietrzu, pozwalające utrzymywać sprawność fizyczną osób w podeszłym wieku na wysokim poziomie.

Pod adresem https://www.alzstore.com/busy-board-alzheimers-p/0207.htm zamieszczona została oferta sprzedaży tablicy terapeutycznej dla pacjentów dotkniętych chorobą Alzheimera. Jest to rodzaj sensorycznej tablicy manipulacyjnej. Została ona wyposażona w zamki i zatrzaski oraz inne podobne elementy, których używanie oddziałuje na pamięć użytkownika i poprawia ich umiejętności motoryczne. Stosowanie tablicy poprawia koordynację, zręczność palców i siłę mięśni dłoni. Zastosowanie elementów w kontrastowych kolorach o różnej teksturze zapewnia stymulację wizualną.

W dokumencie CN110201357A przedstawiono wielofunkcyjne krzesło do ćwiczeń dla osób w podeszłym wieku. Zawiera ono urządzenie typu „jeździec”, ramę nośną, koła tai-chi, przyrząd do ćwiczenia talii, twister i rowerek.

Na stronie internetowej https://www.etsy.com/listing/609744107/lazy-eights-tracing-board przedstawiona została oferta urządzeń dedykowanych do ćwiczeń dla dzieci pn. Lazy Eights Tracing Board. Ta tablica śledząca zawiera ruch ósemki z łodygą pośrodku.

Na stronach internetowych https://www.etsy.com/listing/782718265/wooden-lazy-8-track-wood- -lazy-8s-tracing i https://satoytrade.co.za/therapeutic-special-needs/19961-wall-bard-writing-lazy-8.html przedstawiono oferty tablic do śledzenia ruchu figury 8.

Wiele osób z niepełnosprawnościami boryka się z trudnościami w zakresie SI oraz sprawności funkcjonalnej, które mogą prowadzić do ograniczeń w codziennym życiu. Tradycyjne metody terapii, takie jak ćwiczenia fizyczne czy rehabilitacja sensoryczna, nie zawsze są wystarczająco efektywne, szczególnie w przypadku osób o różnych rodzajach niepełnosprawności. Istnieje również potrzeba dostosowania ćwiczeń do indywidualnych potrzeb użytkowników, co w tradycyjnych urządzeniach rehabilitacyjnych bywa trudne do osiągnięcia.

Problemem technicznym, który został rozwiązany przez wynalazek, jest stworzenie urządzenia do doskonalenia sprawności funkcjonalnej, jak i integracji sensorycznej, z uwzględnieniem specyficznych potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Urządzenie powinno być łatwe do regulowania pod kątem wysokości, umożliwiać indywidualne dostosowanie intensywności ćwiczeń oraz angażować różne zmysły użytkownika w sposób dostosowany do jego możliwości. Ponadto, urządzenie powinno zapewniać bezpieczne i komfortowe warunki do ćwiczeń, uwzględniając różne rodzaje niepełnosprawności. Taki opis wskazuje na cel wynalazku, czyli poprawę efektywności fizjoprofilaktyki poprzez dostosowanie urządzenia do indywidualnych potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Istotą wynalazku jest urządzenie do doskonalenia SF i procesów SI osób z niepełnosprawnością (UDSFiSI).

UDSFiSI (Fig. 1-7) składa się z kilku elementów konstrukcyjnych, w skład których wchodzi: tablica, rama, obudowa oraz płyta podstawy.

Rama wykonana jest z profili metalowych i zaprojektowana tak, aby zagwarantować stabilność wykorzystując przeciwwagę. Rama jest bazą UDSFiSI. Do niej przymocowany jest mechanizm umożliwiający podnoszenie i opuszczanie tablicy w pionie. Również do ramy przymocowany jest cały układ elektroniczny sterujący tablicą. Obudowa wykonana jest z tworzywa sztucznego, a jej głównym celem jest osłonięcie elementów konstrukcyjnych, mechanicznych i elektronicznych, oraz zagwarantowanie bezpieczeństwa osobom użytkującym UDSFiSI. Obudowa zaprojektowana jest z kilku modułów łączących się w jedną całość. Płyta podstawy jest wykonana z tworzywa sztucznego, ma spełniać funkcję antypoślizgową oraz amortyzacyjną modelu sensorycznego.

Głównym elementem UDSFiSI jest tablica wykonana z tworzywa sztucznego, na której umieszczono osiem dotykowych wyświetlaczy elektronicznych w kształcie kwadratu, dwóch wymiennych wodzików (zakończonych kulą - chwyt cylindryczny lub uchwyt w kształcie podkowy zakończonej rurką - chwyt sferyczny) oraz dwóch odrębnych ścieżek, każda w postaci krzywej zamkniętej o kształcie okręgu z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem. Wyświetlacze elektroniczne zostały umieszczone w dwóch rzędach po cztery sztuki z lewej i prawej strony. Wyświetlacze są podświetlane lampkami LED na całym swoim obwodzie - kolor i kształt podświetlenia jest dostosowany do funkcji, którą w danym momencie będzie wykonywał użytkownik. Rozmiar tablicy został dostosowany do przeciętnej wysokości osoby dorosłej, stąd jej wymiary 2 m x 1 m. Położenie tablicy w pionie jest regulowane w zakresie 1 m - 2 m od podłoża do górnej krawędzi tablicy. Regulacja wysokości realizowana jest mechanicznie. Taka rozpiętość umożliwia pracę na stojąco osobie o wysokości do 2 m, jak również pracę na siedząco lub osobie poruszającej się na wózku inwalidzkim (zaprojektowana została wnęka w obudowie umożliwiająca podsunięcie wózka na odległość pozwalającą OzN na korzystanie z niej bezpiecznie i bez dyskomfortu).

Na tablicy zostały umieszczone dwie odrębne ścieżki, każda w postaci krzywej zamkniętej o kształcie okręgu z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem, po których OzN przesuwa wodzik. Jedna ścieżka służy do pracy lewą ręką, druga do pracy prawą ręką. Do tablicy można wymiennie zamontować dwa rodzaje wodzików - jeden zakończony kulą, drugi rurką. Oba wodziki są podświetlane lampkami LED, w celu skupienia uwagi i wzroku na wykonywanym ruchu. Wszystkie elementy tablicy: dotykowe wyświetlacze, lampki LED w wodzikach są połączone ze sobą układem elektronicznym. Sterowanie układem odbywa się poprzez aplikację, specjalnie przygotowaną pod ten projekt.

UDSFiSI wspomaga realizację wybranych elementów Programu Ćwiczeń Rotacyjnych (PCR) wykonywanie ruchów rotacji i obwodzenia. Rotacyjny charakter ruchów, aktywizujący błędnik i włączający koordynację wzrokowo-ruchową, bezpośrednio wiąże się również z aktywacją struktur móżdżku. W świetle badań istnieje powiązanie aktywności robaka móżdżku z procesami poznawczymi oraz emocjami i kontrolą zachowań (poprzez połączenia neuronalne pomiędzy móżdżkiem a korą przedczołową).

W programie uwzględniono stopniową naukę reakcji na sygnały świetlne i dźwiękowe. Umiejętność poprawnego reagowania na nie angażuje zarówno funkcje motoryczne, jak i psychologiczne. Ponadto kształtuje świadomość ciała. Z psychologicznego punktu widzenia kształtowanie świadomości ciała ma istotne znaczenie dla budowania poczucia tożsamości OzN z jego otoczeniem. OzN mają często trudności w poprawnym postrzeganiu granic swojego ciała, interpretacji własnych i cudzych emocji. Z tego powodu wszelkie ćwiczenia poprawiające świadomość ciała mają istotne znaczenie.

Opracowane rozwiązanie to urządzenie do doskonalenia sprawności funkcjonalnej, podzielności uwagi i kontroli wzrokowo-ruchowej, pamięci, czyli procesy SI OzN. Wraz z opracowanym programem ćwiczeń angażuje OzN do aktywnego spędzania wolnego czasu, aktywnej rozrywki i zabawy, powodując poza doskonaleniem sprawności funkcjonalnej i procesów integracji sensorycznej, także zmiany w ich rozwoju społecznym, emocjonalnym.

Opis funkcjonalności UDSFiSI:

1. Osoba podchodzi, chwyta wodzik lewą ręką i trzymając go przesuwa po ścieżce w postaci krzywej zamkniętej o kształcie okręgu z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem - wykonując ruchy lewą kończyną górną, na przemian koła i ósemki.

2. Następnie chwyta wodzik prawą ręką i trzymając go przesuwa po ścieżce w postaci krzywej zamkniętej o kształcie okręgu z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem wykonując ruchy prawą kończyną górną, na przemian koła i ósemki.

3. Następnie chwyta jednocześnie wodziki prawą i lewą ręką, i trzymając je przesuwa po ścieżkach w postaci krzywych zamkniętej o kształcie okręgu z wpisanymi i ustawionymi pionowo ósemkami stycznymi z okręgami - wykonując jednocześnie ruchy prawą i lewą kończyną górną, na przemian koła i ósemki.

4. Po wykonaniu 2 kół i 2 ósemek prawą kończyną górną, 2 kół i 2 ósemek lewą kończyną górną oraz 2 kół i 2 ósemek dwoma kończynami górnymi podświetla się wyświetlacz elektroniczny z wizerunkiem “ręki” lub “stopy”. Osoba naciska go, słyszy dźwięk i wykonuje 4 ćwiczenia na ręce lub stopy, w zależności co zostało podświetlone.

Przykładowe ćwiczenie aktywizujące mięśnie rąk:

Pozycja wyjściowa: stojąca/siedząca. Kończyny dolne wyprostowane/zgięte w stawach kolanowych, stopy ustawione równolegle. Miednica i kręgosłup w pozycji neutralnej. Brzuch wciągnięty. Klatka piersiowa rozciągnięta. Łopatki ściągnięte. Kończyny górne swobodnie zwieszone wzdłuż tułowia. Ramiona opuszczone. Szyja wydłużona. Wzrok skierowany przed siebie.

Ruch: głęboki wdech. Rotacja rąk do tyłu z jednoczesnym otwieraniem i zamykaniem palców rąk. Głęboki wydech, powrót do pozycji wyjściowej.

Wskazówki treningowe: liczba powtórzeń pokazana na wyświetlaczu elektronicznym w kształcie kwadratu z narysowaną cyfrą lub przez minimum 10 sekund, po tym czasie należy zmienić kierunek rotacji. Płynny, swobodny oddech nosem. Przerwać ćwiczenie w razie wystąpienia bólu, dyskomfortu, nudności, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej czy zakłócenia rytmu serca i duszności.

Przykładowe ćwiczenie aktywizujące mięśnie stopy:

Pozycja wyjściowa: stojąca/siedząca. Kończyny dolne wyprostowane, pięty razem, palce rozstawione na zewnątrz (rotacja stóp na zewnątrz), łydki, kolana i uda złączone. Miednica i kręgosłup w pozycji neutralnej. Brzuch wciągnięty. Klatka piersiowa rozciągnięta. Łopatki ściągnięte. Kończyny górne swobodnie zwieszone wzdłuż tułowia. Ramiona opuszczone. Szyja wydłużona. Wzrok skierowany przed siebie.

Ruch: głęboki, wdech. Zgięcie podeszwowe stóp w stawach skokowo-goleniowych („wspiąć się na palce”). Głęboki wydech, powrót do pozycji wyjściowej.

Wskazówki treningowe: liczba powtórzeń pokazana na wyświetlaczu elektronicznym w kształcie kwadratu z narysowaną cyfrą lub przez minimum 10 sekund. Płynny, swobodny oddech nosem. Przerwać ćwiczenie w razie wystąpienia bólu, dyskomfortu, nudności, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej czy zakłócenia rytmu serca i duszności.

5. Po wykonaniu 3 kół i 3 ósemek prawą kończyną górną, 3 kół i 3 ósemek lewą kończyną górną oraz 3 kół i 3 ósemek dwoma kończynami górnymi zapala się wyświetlacz elektroniczny z wizerunkiem „kończyny dolnej” lub „kończyny górnej”. Osoba dotyka go, słyszy dźwięk i wykonuje 4 ćwiczenia na kończyny górne lub kończyny dolne, w zależności co zostało podświetlone.

Przykładowe ćwiczenia kończyny górnej:

Pozycja wyjściowa: stojąca /siedząca. Stopy ustawione równolegle na szerokość ramion. Miednica w pozycji neutralnej. Brzuch wciągnięty. Klatka piersiowa rozciągnięta. Ramiona opuszczone. Szyja wydłużona i w pozycji neutralnej. Wzrok skierowany przed siebie.

Ruch: głęboki wdech, wznos kończyn górnych powyżej poziomu w stawie ramiennym przez odwiedzenie i rotację zewnętrzną w pełnym zakresie ruchu oraz wspięcie na palce stóp. Głęboki wydech, opuścić ramiona w dół, pięty do ziemi, rotacja tułowia w lewo. Wzrok skierować w prawo. Głęboki wdech, wznos kończyn górnych powyżej poziomu w stawie ramiennym przez odwiedzenie i rotację zewnętrzną w pełnym zakresie ruchu, wspięcie na palce stóp. Głęboki wydech, opuścić ramiona w dół, pięty do ziemi, rotacja tułowia w prawo. Wzrok skierować w prawo. Głęboki wdech, wznos kończyn górnych powyżej poziomu w stawie ramiennym przez odwiedzenie i rotację zewnętrzną w pełnym zakresie ruchu, wspięcie na palce. Powrót do pozycji wyjściowej.

Wskazówki treningowe: unosząc kończyny górne, wykonać rotację ramion, przedramion rąk w nadgarstkach na zewnątrz. Opuszczając, zrotować kończyny w przeciwnym kierunku. Utrzymać naturalne ustawienie kręgosłupa. Liczba powtórzeń pokazana na wyświetlaczu elektronicznym w kształcie kwadratu z narysowaną cyfrą lub przez minimum 10 sekund. Płynny, swobodny oddech nosem. Przerwać ćwiczenie w razie wystąpienia bólu, dyskomfortu, nudności, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej czy zakłócenia rytmu serca i duszności.

Przykładowe ćwiczenia aktywizujące mięśnie kończyny dolnej:

Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach. Kończyny dolne wyprostowane, złączone, stopy w pozycji poind (zgięcie podeszwowe stopy). Miednica w pozycji neutralnej. Brzuch wciągnięty. Klatka piersiowa rozciągnięta. Kończyny górne wzdłuż ciała, dłonie przyłożone do podłoża. Ramiona opuszczone, szyja wydłużona i ustawiona w pozycji neutralnej. Wzrok skierowany przed siebie.

Ruch: głęboki wdech, głowa w górę, oderwać łopatki od podłoża, broda w kierunku klatki piersiowej, kończyny górne unieść i wyciągnąć do przodu. Zgiąć prawą kończynę dolną. Położyć dłonie na okolicę kolana, możliwie najmocniej docisnąć udo do klatki piersiowej. Stopę utrzymać w pozycji poind. Głęboki wydech. Wznieść kończyny górne w płaszczyźnie strzałkowej, zrotować je na zewnątrz i przenieść do pozycji wyjściowej wykonując jednocześnie ruch obwodzenia kończyną dolną prawą na zewnątrz. Głęboki wdech, kończyny górne wyciągnąć do przodu. Zgiąć prawą kończynę dolną. Położyć dłonie na okolicę kolana, możliwie najmocniej docisnąć udo do klatki piersiowej. Stopę utrzymać w pozycji poind. Powrót do pozycji wyjściowej.

Wskazówki treningowe: podczas ruchu ustabilizować pozycję tułowia. Podczas rotacji kończyn górnych wykonać rotację ramienia, przedramienia i ręki na zewnątrz. Zbliżając dłonie do tułowia, zrotować ramię, przedramię i rękę do wewnątrz. Odcinek lędźwiowy kręgosłupa ustawić w pozycji neutralnej przez cały czas trwania ruchu. Liczba powtórzeń pokazana na wyświetlaczu elektronicznym w kształcie kwadratu z narysowana cyfrą lub przez minimum 10 sekund. Płynny, swobodny oddech nosem. Przerwać ćwiczenie w razie wystąpienia bólu, dyskomfortu, nudności, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej czy zakłócenia rytmu serca i duszności.

6. Po wykonaniu 4 kół i 4 ósemek prawą kończyną górną, 4 kół i 4 ósemek lewą kończyną górną oraz 4 kół i 4 ósemek jednocześnie prawą i lewą kończyną górną zapala się kwadrat z wizerunkiem „szyi” lub „obręczy barkowej”; osoba dotyka go, słyszy dźwięk i wykonuje 4 ćwiczenia na obręcz barkową lub szyję, w zależności co zostało podświetlone.

Przykładowe ćwiczenie aktywizujące mięśnie w obszarze szyi

Pozycja wyjściowa: stojąca/siedząca. Stopy ustawione równolegle na szerokość ramion. Miednica w pozycji neutralnej. Brzuch wciągnięty. Klatka piersiowa rozciągnięta. Napięte mięśnie stabilizujące tułów. Kończyny górne swobodnie zwieszone. Ramiona opuszczone. Głowa w jednej płaszczyźnie z tylną okolicą tułowia. Szyja wydłużona, ustawiona w pozycji neutralnej. Wzrok skierowany na wprost.

Ruch: wdech, skłon głowy w bok (w prawo) z płynną rotacją w obrębie szyi (prawe ucho przy prawym barku). Wydech, rotacja szyi w stronę lewą z płynnym zbliżeniem brody do mostka, płynna rotacja w obrębie szyi w stronę lewą, aż do zbliżenia lewego ucha do lewego barku. Powrót do pozycji wyjściowej.

Wskazówki treningowe: podczas ruchu ustabilizować pozycję tułowia. Liczba powtórzeń pokazana na wyświetlaczu elektronicznym w kształcie kwadratu z narysowaną cyfrą lub przez minimum 10 sekund. Płynny, swobodny oddech nosem. Przerwać ćwiczenie w razie wystąpienia bólu, dyskomfortu, nudności, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej czy zakłócenia rytmu serca i duszności.

Przykładowe ćwiczenie aktywizujące obręcz barkową

Pozycja wyjściowa: stojąca/siedząca. Kończyny dolne wyprostowane, pięty razem, palce rozstawione na szerokość. Miednica w pozycji neutralnej. Brzuch wciągnięty. Klatka piersiowa rozciągnięta.

Łopatki ściągnięte. Kończyny górne swobodnie zwieszone wzdłuż tułowia. Ramiona opuszczone. Szyja wydłużona, ustawiona w pozycji neutralnej. Wzrok skierowany przed siebie.

Ruch: głęboki wdech. Rotacja ramion do przodu. Głęboki wydech, powrót do pozycji wyjściowej. Zmienić kierunek rotacji. Głęboki wydech, powrót do pozycji wyjściowej.

Wskazówki treningowe: liczba powtórzeń pokazana na wyświetlaczu elektronicznym w kształcie kwadratu z narysowaną cyfrą lub przez minimum 10 sekund i zmienić kierunek rotacji. Płynny, swobodny oddech nosem. Przerwać ćwiczenie w razie wystąpienia bólu, dyskomfortu, nudności, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej czy zakłócenia rytmu serca i duszności.

7. Po wykonaniu 5 kół i 5 ósemek prawą kończyną górną, 5 kół i 5 ósemek lewą kończyną górną oraz 5 kół i 5 ósemek jednocześnie dwoma kończynami górnymi zapala się kwadrat z wizerunkiem „pleców” lub „klatki piersiowej” lub „brzucha”. Osoba dotyka go, słyszy dźwięk i wykonuje 4 ćwiczenia aktywizujące mięśnie brzucha lub mięśnie grzbietu, w zależności co zostało podświetlone.

Przykładowe ćwiczenie aktywizujące mięśnie grzbietu:

Pozycja wyjściowa: leżenie na brzuchu. Kończyny dolne w rozkroku, stopy w pozycji poind. Miednica w pozycji neutralnej. Brzuch wciągnięty. Klatka piersiowa rozciągnięta. Kończyny górne zgięte w stawach łokciowych (łokcie na wysokości ramion), przedramiona ustawione pod kątem 90° w stosunku do ramion. Kończyny górne na podłożu. Barki opuszczone, szyja wydłużona, ustawiona w pozycji neutralnej. Wzrok skierowany do podłoża.

Ruch: głęboki wydech. Wykonać rotację tułowia, prostując prawą kończynę górną. Wdech, powrót do pozycji wyjściowej. Głęboki wydech, wykonać rotację tułowia, prostując lewą kończynę górną. Wdech, powrót do pozycji wyjściowej.

Wskazówki treningowe: liczba powtórzeń pokazana na wyświetlaczu elektronicznym w kształcie kwadratu z narysowaną cyfrą lub przez minimum 10 sekund. Płynny, swobodny oddech nosem. Przerwać ćwiczenie w razie wystąpienia bólu, dyskomfortu, nudności, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej czy zakłócenia rytmu serca i duszności.

Przykładowe ćwiczenia aktywizujące mięśnie klatki piersiowej:

Pozycja wyjściowa: siad, kończyny dolne w rozkroku. Stopy w pozycji flex. Brzuch wciągnięty. Klatka piersiowa rozciągnięta. Kończyny górne odwieść do poziomu ramion. Dłonie skierowane do podłoża. Barki opuszczone. Szyja wydłużona, ustawiona w pozycji neutralnej. Wzrok skierowany na wprost.

Ruch: głęboki wydech. Rotacja tułowia w prawo, przedramion i rąk na zewnątrz, skłon tułowia w przód. Głęboki wdech. Powrócić do pozycji wyjściowej. Głęboki wydech. Rotacja tułowia w lewo, przedramion i rąk na zewnątrz, skłon tułowia w przód. Głęboki wdech. Powrócić do pozycji wyjściowej.

Wskazówki treningowe: podczas ruchu ustabilizować pozycję tułowia, wzrok skierować na wprost, barki opuścić, pośladki utrzymać w kontakcie z podłożem. Liczba powtórzeń pokazana na wyświetlaczu elektronicznym w kształcie kwadratu z narysowaną cyfrą lub przez minimum 10 sekund. Płynny, swobodny oddech nosem. Przerwać ćwiczenie w razie wystąpienia bólu, dyskomfortu, nudności, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej czy zakłócenia rytmu serca i duszności.

Przykładowe ćwiczenie aktywizujące mięśnie brzucha i kończyn dolnych:

Pozycja wyjściowa: leżenie na plecach. Kończyny górne wzdłuż ciała, ręce pod pośladkami. Kończyny dolne uniesione do pionu, pięty złączone. Miednica w pozycji neutralnej. Brzuch wciągnięty. Klatka piersiowa rozciągnięta. Barki opuszczone, szyja wydłużona, ustawiona w pozycji neutralnej. Wzrok skierowany przed siebie.

Ruch: głęboki wdech. Wykonać ruch obwodzenia kończyn dolnych do środka. Stopa w pozycji flex. Głęboki wydech. Powrót do pozycji wyjściowej. Ruch obwodzenia kończyn dolnych na zewnątrz. Głęboki wydech. Powrót do pozycji wyjściowej.

Wskazówki treningowe: liczba powtórzeń pokazana na wyświetlaczu elektronicznym w kształcie kwadratu z narysowaną cyfrą lub przez minimum 10 sekund. Płynny, swobodny oddech nosem. Przerwać ćwiczenie w razie wystąpienia bólu, dyskomfortu, nudności, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej czy zakłócenia rytmu serca i duszności.

Przedmiot wynalazku pokazano na rysunkach, na których Fig. 1 przedstawia UDSFiSI w widoku ogólnym, Fig. 2 pokazuje części składowe UDSFiSI w postaci tablicy, obudowy i ramy, Fig. 3 pokazuje wygląd tablicy, Fig. 4 ścieżkę w postaci krzywej zamkniętej o kształcie okręgu, z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem umieszczone na tablicy, Fig. 5 i Fig. 6 pokazują części składowe wodzików, zaś Fig. 7 przedstawia części składowe mechanizmu przekierowania trajektorii ruchu na ścieżce.

Przykład wykonania

UDSFiSI pokazany na fig. 1 (cała konstrukcja) i fig. 2 składa się z ramy 1, obudowy 2, dwóch szyn 3 i blokady do ustawionej regulacji wysokości tablicy góra/dół 4, dwóch wsporników 5, dwóch pokręteł gwiazdowych 6, tablicy 7, dwóch ścieżek w postaci krzywych zamkniętych o kształcie okręgu, z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem 8 “kwadratów z rycinami części ciała i cyframi” 9, dwóch wodzików 10. Rama 1 służy do zapewnienia stabilności i wytrzymałości konstrukcji. Obudowa 2 służy do stabilizacji, do zakrycia ramy oraz do podparcia szyn 3, które służą do podparcia tablicy 7. Dwie ścieżki w postaci krzywej zamkniętej o kształcie okręgu, z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem 8, służą do kierowania ruchem wodzika i zapobiegają jego wysunięciu. Utrzymanie prawidłowego kierunku wodzika zapewnione jest przez podniesienie części C i D, gdy wodzik przechodzi przez punkty A i B pokazane na fig. 4 po prawej za pomocą serwomotoru 22, którego ruch kątowy jest zamieniany na ruch liniowy po ścieżce o kształcie okręgu przechodzącego w kształt ósemki, w odpowiednim kierunku.

Jak pokazano na fig. 2 tablica 7 jest przymocowana do wsporników 5 za pomocą pokręteł gwiazdkowych 6. Szyna 3, wspornik 5 i blokady do ustawionej regulacji wysokości tablicy góra/dół 4 dostosowują wysokość tablicy 7 do wysokości osoby korzystającej ze sprzętu. Rozmiar tablicy został dostosowany do przeciętnej wysokości osoby dorosłej, stąd jej wymiary 2 m x 1 m. Położenie tablicy w pionie jest regulowane w zakresie 1 m - 2 m od podłoża do górnej krawędzi tablicy. Regulacja wysokości realizowana jest mechanicznie. Taka rozpiętość umożliwia pracę na stojąco osobie o wysokości do 2 m, jak również pracę na siedząco lub osobie przemieszczającej się na wózku inwalidzkim (zaprojektowana została wnęka w obudowie umożliwiająca podsunięcie wózka na wygodną odległość).

Wygląd tablicy pokazano na fig. 3, gdzie na tablicy 7 umieszczono dwie ścieżki w postaci krzywych zamkniętych o kształcie okręgu, z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem. Jedna ścieżka służy do pracy lewą kończyną górną, druga do pracy prawą kończyną górną. Te ścieżki mogą zachowywać się jak elektromagnesy, zwiększając opór ruchu wodzika 10. Po prowadnicy OzN przemieszcza wodzik 10. Konstrukcja wodzików 10 umożliwia wykonanie ruchu po ukształtowanej ścieżce bez wysunięcia się z niej i jednocześnie aktywizuje mięśnie górnej części ciała OzN. Położenie wodzika oraz liczba wykonanych przejść po ścieżce zliczana jest przez oprogramowanie, które steruje tablicą i podświetla odpowiednie “kwadraty z rycinami części ciała i cyfry” oraz wydaje polecenia głosowe do wykonania odpowiednich ćwiczeń rotacyjnych.

“Kwadraty z rycinami części ciała i cyframi” 9 zostały umieszczone w dwóch rzędach po cztery sztuki z lewej i prawej strony. „Kwadraty z rycinami części ciała i cyframi” są podświetlane LED-owo na całym swoim obwodzie. Kolor ich podświetlenia jest dostosowany do funkcji, którą w danym momencie wybierze użytkownik.

Do tablicy 7 można wymiennie zamontować dwa rodzaje wodzików 10 - jeden zakończony kulą 16, drugi uchwyt w kształcie podkowy zakończonej rurką 17. Umożliwi to ćwiczenie dwóch rodzajów chwytów: chwytu cylindrycznego oraz sferycznego. Oba wodziki 10 są podświetlane technologią LED w celu skupienia uwagi i wzroku na wykonywanym ćwiczeniu. Wszystkie elementy tablicy 7: dotykowe wyświetlacze, podświetlenie LED, wodziki 10 są połączone ze sobą układem elektronicznym. Na tablicy 7 zostały umieszczone dwie ścieżki w postaci krzywych zamkniętych o kształcie okręgu, z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem. Na fig. 4 i fig. 5 pokazano wodziki 10. W skład wodzika 10 wchodzi śruba 11, wspornik łożyska 12, skrzynia łożyskowa 13, łożysko 14, podpórka 15 do wodzika 10. Końcówka wodzika 10 może być zakończona kulą 16 lub uchwytem w kształcie podkowy zakończonej rurką 17.

Wodzik służy do wykonywania ruchu kończyną górną i zarazem przemieszczania się po ścieżkach w postaci krzywych zamkniętych w kształcie okręgu, z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem. Te wodziki mogą być również wyposażone w elektromagnes, który zwiększa opór ruchu podczas przemieszczania się po ścieżkach w postaci krzywych zamkniętych w kształcie okręgu, z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem. Wodzik pokazany na fig. 5 o uchwycie kuli 16 można zmienić na wodzik o uchwycie w kształcie podkowy zakończonej rurką 17 jak pokazano na fig. 6.

Na fig. 7 pokazany jest mechanizm przekierowania trajektorii ruchu 18. Serwomotor 22 jest przymocowany śrubą 24 do mechanizmu kołowego 23. Po uruchomieniu serwomotor obraca mechanizm kołowy 23, który popycha i ciągnie mechanizm przesuwny 19 przez mechanizm szczelinowy 20 przymocowany do tablicy za pomocą śrub 21. Na chwilę przed tym, jak wodzik 10 minie punkt A lub B pokazany na fig. 4, aktywuje przełącznik umieszczony w szczelinie przed punktami styczności, który załącza serwomotory. Ilekroć wodzik mija punkty styczności (punkty A lub B), serwomotory uruchamiają mechanizmy przesuwne 19, które się podnoszą (punkty C i D) oraz jednocześnie opuszczają (punkty E i F) lub odwrotnie. Umożliwia to prowadzenie wodzika 10 na ścieżkach w miejscach ich styczności. Gdy wodzik 10 przesuwa się z góry na dół po ścieżce, mechanizmy przesuwne w punktach E i F pójdą w dół. Natomiast gdy wodzik przesuwa się po ścieżce z dołu w górę, w punktach C i D mechanizmy przesuwne podnoszą się, kierując torem wodzika 10. To właśnie ten mechanizm góra/dół umożliwia przekierowanie trajektorii ruchu wzdłuż ścieżki.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie do doskonalenia sprawności funkcjonalnej i procesów integracji sensorycznej osób z niepełnosprawnością, w postaci ramy z obudową oraz mechanizmami regulacji wysokości tablicy znamienne tym, że tablica (7) z tworzywa posiada wsporniki (5) wsuwane w szynę (3) do przesuwania tablicy (7) w górę i w dół, dopasowując ją do wysokości osoby ćwiczącej oraz elementy blokad (4) do mocowania na wybranej wysokości, a na tablicy (7) są dwie odrębne ścieżki, każda w postaci krzywej zamkniętej o kształcie okręgu (8) z wpisaną i ustawioną pionowo ósemką styczną z okręgiem (8), po których przemieszcza się wymienny wodzik (10) napędzany siłą mięśni użytkownika, przy czym jedna ścieżka do pracy lewą kończyną górną, druga zaś do pracy prawą kończyna górną, aktywuje przełącznik, który załącza serwomotory (22), które uruchamiają mechanizmy przesuwne (19), które podnoszą punkty C i D oraz jednocześnie opuszczają punkty E i F lub odwrotnie.
2. 2. Urządzenie doskonalące według zastrz. 1 znamienne tym, że uchwyt wodzika (10) ma kształt kuli (16).
3. 3. Urządzenie doskonalące według zastrz. 1 znamienne tym, że uchwyt wodzika (10) ma kształt podkowy zakończonej rurką (17).