PL24381B1 - Urzadzenie do zamiany energji kinetycznej cial drgajacych na ruch obrotowy lub obrotowo-postepowy. - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku niniejszego jest urzadzenie do zamiany energji kinetycznej cial drgajacych na ruch obrotowo-postepo¬ wy. W urzadzeniu tern wyzyskano ruch drgajacy uruchomianego elektrycznie lub mechanicznie narzadu elastycznego lub o- sadzonego elastycznie do nadawania ruchu obrotowego lub obrotowo-postepowego in¬ nemu narzadowi, sprzezonemu bezposred¬ nio z pierwszym narzadem mechanicznie lub za posrednictwem mechanizmu dodat¬ kowego. Innemi slowy urzadzenie wedlug wynalazku stanowi silnik wibracyjny, mo¬ gacy znalezc zastosowanie w szeregu dzie¬ dzinach. Zaleta tego silnika jest miedzy in¬ nemi wolnobieznosc walu napedowego, co daje w wielu przypadkach moznosc stoso¬ wania bezposredniego napedu mechanizmu sprzezonego bez koniecznosci wprowadza¬ nia do ukladu kosztownych i skompliko¬ wanych urzadzen redukcyjnych.Wynalazek jest wyjasniony blizej przy pomocy rysunku, na którym przedstawiono schematycznie kilka przykladów jego za¬ stosowania.Fig. 1 przedstawia elektryczny silnik wibracyjny, fig. 2 — mechaniczny silnik wibracyjny, fig. 3 — mikrofon elektrodyna¬ miczny, zaopatrzony w elektryczny silnik wibracyjny wedlug wynalazku, fig. 4 —- przekaznik wieloobwodowy, fig. 5 — ter¬ mostat bimetalowy, fig. 6 *— wylacznik cza¬ sowy, fig. 7 — urzadzenie do sygnalów me¬ lodyjnych.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera zawsze niezaleznie od swego przeznaczeniaefasiyclny MrzacL dtgaigoy, wykonany badz w postaci sprezyny., badz zaopatrzo¬ ny w sprezyne i wprawiany w szybki ruch drgajacy badz elektrycznie, b^dz tez me¬ chanicznie. Urzadzenie to»gpsiada jeszcze luzno osadzone kólko, zjktórem styka sie lub zazebia narzad drgajacy. Wskutek ru¬ chu drgajacego tego narzadu wspomniane kólko zostaje wprawiane w szybki ruch ob¬ rotowy, mogac wykonywac dosc znaczna prace. Ruch narzadu drgajacego moze byc przetwarzany, wedkig, wynalazku takze i na ruch zlozony, np. obrotowo-postepowy.Zmiane kierunku obrotu kalka* utyskuje sie albo przez zmiane polozenia narfcadu drgar jacego w stosunku do kólka, albo tez od¬ wrotnie — kólka wzgledem narzadu drga¬ jacego.Silnik, przedstawiony na fig. 1, zawiera elektromagnes d, którego kotwiczka h sta¬ nowiaca wraz ze sprezynka c wspomniany narzad drgajacy, jest wprawiana w szybki ruch drgajacy z dowolnego zródla pradu, przylaczonego do zacisków 1 i 3; Ruch na¬ rzadu drgajacego /, c nastepuje wskutek zmian natezenia pola magnetycznego, po¬ wodowanych badz okresowem przerywa¬ niem i zamykaniem obwodu pradu, badz tez zmianami kierunku tego pradu. Do przery¬ wania'obwodu elektrycznego sluzy sruba kontaktowa- glt badz sprezyna srubowa g%, wykonana z materj atu wysokooporowego, a posiadajaca te wlasnosc, ze naciskana w kierunku podluznym zmniejsza swoja opor¬ nosc, zwiekszajac ja przy zwalnianiu tego nacisku. Silnik ten moze pracowac badz w ukladzie szeregowym badz równoleglym w zaleznosci od' sposobu polaczenia kontak¬ tów g1 i g2 oraz zacisków 1 — 5 ze zródlem praidu.Fig. 2 przedstawia urzadzenie wibra- cyjno-wirowe; zastosowane jako silnik wi- bracyjno-mechaniczny o charakterze po¬ mocniczym do wszelkiego rodzaju poja¬ zdów. Dziala on wskutek wstrzasów me¬ chanicznych- kóL i osi nosnych, powodowa¬ nych glównie nierówna powierzchnia, po której tocza sie kola pojazdu. W ukladzie tym literami a± i a2 oznaczono kola na¬ pedowe ursaflzenia wedlug wynalazku, li¬ terami &! i &2-,-~ os*e* na których sa osa¬ dzone te kola, litera C sprezyna w postaci resoru, litera d — kolo pojazdu, a litera e ^— os kola cf. Wobec odwracalnosci u- kladu jest rzecza obojetna, czy kola na¬ pedowe alt a2 beda przymocowane do ra- my^jDOjjzdu^-czy tez n^ rajnie tej be- dfere osadzony resor. Dzieki zastosowaniu tego urzadzenia, energja wstrzasów kól i osi pojazdu; tracona dotychczas1 bezuzy¬ tecznie* zostaje nalezycie wykorzystana i moze byc zastosowana do pokrycia w znacznej mierze strat mocy w silnikach napedowych, jakie wystapuja przy poko¬ nywaniu oporów nierównej powierzchni drogi. W celu uruchomienia tego urzadze¬ nia nalezy wspomniana energje prze¬ niesc zapomoca istniejacych elementów na wal silnika lub pradnicy.Fig. 3 przedstawia mikrofon elektro¬ dynamiczny, zaopatrzony w urzadzenie wibracyjno-wirowe wedlug wynalazku, ma¬ jace na celu samoczynne rejestrowanie dzwieków na powierzchni walca badz kólka a, zaopatrzonego na obwodzie w odpowiednia tasme. Kólko to, osadzone na walku 6, jest wprawiane w ruch obrotowy zapomoca drgajacej sprezyny c, przymo¬ cowane} do kotwicy d, znajdujacej sie w polu dzialania biegunów elektromagne¬ su e.Gecha znamienna wspomnianego mikro¬ fonu jest ponadto jego Wypelnienie we¬ wnetrzne. Zamiast rdzenia, którym jest za¬ zwyczaj proszek weglowy, mikrofon ten posiada srubowa sprezynke /, wykonana z nitki weglowej, badz z innego materfa¬ lu odpowiedniego, przyczem sprezynka ta jako solenoid umieszczona jest wewnatrz wiekszej cewki g. W czasie drgan plytki mikrofonowej h sprezynka weglbwa /jest kolejno naciskana i zwalniana, co powo1 — 2 -duje W pierwszym przypadku stykanie *ie wzglednie zblizanie sie wzajemne poszcze¬ gólnych jej zwojów, czyli zmniejszanie sie wewnetrznej opornosci mikrofonu, w drugim zas — oddalanie sie wzajemne zwojów sprezyny, czyli zwiekszanie sie tej opornosci. Dzieki temu zjawisku w obwodzie mikrofonowym powstaje prad tetniacy. Wskutek znacznych wahan pra¬ du w solenoidzie weglowym otrzymu¬ je sie przez indukcje prad indukowa¬ ny, czyli zmienny, równiez i w cewce, otaczajacej ten solenoid. Oba rodzaje tych pradów, skierowane do uzwojenia elektromagnesu e, najkorzystniej spolary¬ zowanego i wygietego w podkowe, wzmac¬ niaja lub oslabiaja jego przyciaganie, po¬ wodujac tern samem drgania wlasciwe!j kotwiczki. Dzieki zastosowaniu jednej lub kilku srubowych sprezynek wysokoopo- rowych zamiast proszku weglowego zwiek¬ sza sie sprawnosc dzialania mikrofonu glównie wskutek usuniecia szumu oraz zlepiania i spiekania sie proszku weglo¬ wego. Umieszczenie natomiast cewki wtór¬ nej g w oslonie i mikrofonu ma na celu poza wzmocnieniem sily drgan kotwiczki d takze i uproszczenie oraz potanienie od¬ powiednich urzadzen, zwlaszcza telefo¬ nicznych, a to dzieki ewentualnemu usunie¬ ciu specjalnej cewki indukcyjnej. Zaciski 1 — 7 sluza do polaczenia poszczególnych obwodów mikrofonu ze soba i ze zródlem pradu elektrycznego. Opisany mikrofon moze byc w sposób latwy zastosowany równiez do kazdego mikrotelefonu, po¬ zwala bowiem na to calkowicie ksztalt muszli.Fig. 4 przedstawia samoczynny prze¬ kaznik wieloobwodowy, przystosowany we¬ dlug wynalazku do stopniowego wlacza¬ nia i wylaczania róznych obwodów pradu elektrycznego. Dzialanie tego przekaznika polega na tern, ze kólko a, mogace obracac sie na precie nagwintowanym b kotwiczki d, wskutek rytmicznego uderzania o pla¬ skie sprezyny c .przesuwa sie po tych sprezynach, a tern samem moze zamykac i otwierac kolejno poszczególne obwody pradu. Kólko a czerpie energje kinetyczna z drgajacej kotwiczki d elektromagnetycz¬ nego przerywacza mloteczkowego e. Spre¬ zyny metalowe c sa odizolowane od sie¬ bie i od podstawy, na której sa osadzone, przyczem w zaleznosci od swej dlugosci *i sprezystosci moga stykac sie z kólki&m w sposób staly badz przerywany. Cofanie kólka odbywa sie przez przesunieeife w prawo obsady g. Przekaznik ten winien posiadac zasadniczo miejscowe zródlo e- nergji elektrycznej do wprawiania w rtich wahadlowy kotwiczki po jej zwolnieniu przez elektromagnes, czyli po przerwaniu obwodu pierwotnego. Nie jest to jednak rzecza konieczna, gdyz ten sam elektro¬ magnes przy odpowiednierri polaczeniu moze byc zasilany równiez pradem elek¬ trycznym, plynacym w poszczególnych ob¬ wodach. W razie koniecznosci zwiekszenia liczby obwodów przekaznika moze byc do tego celu Wykorzystana lewa strona obsa¬ dy g. Przekaznik wedlug fig. 4 ma na efclu miedzy innemi równiez zwiekszenie zakre¬ su uzytecznosci i uproszczenie budowy u rzadzen tego rodzaju. Zaciski 1 — 8 sluza do polaczenia poszczególnych obwodów ze zródlem pradu i urzadzeniami dodatkó- wemi.Na fig. 5 przedstawiono termostat bi¬ metalowy, zaopatrzony w urzadzenie Wi¬ bracyjno-wirowe wedlug wynalazku. Kon¬ taktami obrotowemi tego termostatu sa kólka a! i a2, osadzone obrotowo na wal¬ kach bx i 62. Jedno z nich jest osadzone na walku, bedacym przedluzeniem plytek bimetalicznych cx i c2, drugie zas — nk Walku, bedacym przedluzeniem preta Sprezystego d. Kólka te sa ustawione pod pewnym katem wzgledem siebie. Przy pod¬ noszeniu sie temperatury plytek c, wyko¬ nanych z dwóch metali o odihiennych wspólczynnikach rozszerzalnosci, jedna z — 3 —nich wygina sie, wskutek czego ustaje styk miedzy kólkami ax i a2, czyli obwód pradu przerywa sie. Wskutek drgan plytek c, towarzyszacych temu zjawisku, kólka kon¬ taktowe aj i a2 zaczynaja obracac sie sa¬ moczynnie na swych walkach, zderzajac sie ze soba kazdorazowo w innym punkcie swego obwodu. Samoczynny ruch obroto¬ wy tych kólek kontaktowych zapobiega ich szybkiemu opalaniu sie wskutek iskrzenia.Kontakty tego rodzaju moga miec zastoso¬ wanie w tych wszzystkich przypadkach, gdzie przynajmniej jeden z nich wykonywa dostrzegalny ruch wahadlowy. Cyframi 1 i 2 oznaczono zaciski, sluzace do polacze¬ nia termostatu ze zródlem pradu elek¬ trycznego.Na fig. 6 przedstawiono wylacznik cza¬ sowy wzglednie przekaznik o opóznionem zwalnianiu i przyciaganiu, oparty na za¬ sadzie wedlug wynalazku. Przerywacz mlo¬ teczkowy tego przekaznika zamiast stalej sruby kontaktowej posiada kontakt obro¬ towy w postaci kólka a. Kólko to osadzo¬ ne jest obrotowo na walku b i jest wpra¬ wiane w ruch obrotowy wskutek wahan sprezyny c, stanowiacej przedluzenie ru¬ chomego kontaktu d przerywacza. Kólko a posiada na swym obwodzie wyzlobienie e, wypelnione materjalem izolacyjnym. Je¬ zeli kólko to zostanie ustawione w ten spo¬ sób, ze izolacja minie koniec sprezyny c, wówczas bedzie obracalo sie tak dlugo, do¬ póki obwód pradu nie zostanie przerwany na stale wskutek zetkniecia sie konca tej sprezyny c z izolacja. Poniewaz na walku b osadzone jest takze równiez drugie kól¬ ko mniejsze /, polaczone mechanicznie z pierwszem kólkiem i zaopatrzone w kon¬ takt metalowy badz w wyzlobienie izola¬ cyjne, przeto niezaleznie od tego, jaki ob¬ wód pradu zostanie przylaczony do zaci¬ sków 1 i 2, bedzie on, w zaleznosci od po¬ lozenia i ruchu kólka a, badz przerwany, badz tez wlaczony po pewnym czasie.Wylaczniki tego rodzaju moga byc budo¬ wane na dowolny czas dzialania. W tym celu wylaczniki te nalezy zaopatrzyc w odpowiednia przekladnie, najkorzystniej zebata, w której naped kólka a bylby uza¬ lezniony nie od sprezyny c, lecz od inne¬ go kólka i sprezyny, umieszczonych w odpowiednim punkcie urzadzenia, to jest np. zboku po prawej stronie pod rucho¬ mym kontaktem, jak to przedstawiono na fig. 1 i 7. Jak to zaznaczono juz wyzej, urzadzenie wedlug fig. 6 moze pracowac równiez jako przekaznik z opóznionem zwalnianiem lub przyciaganiem. W przy¬ padku tym uzwojenie g elektromagnesu h nalezy polaczyc ze zródlem pradu ciagle¬ go, przylaczajac je do zacisków 4 i 5.Na fig. 7 przedstawiono ukladl polaczen do wydawania sygnalów melodyjnych, za¬ opatrzony w urzadzenie wibracyjne wedlug fig. 1. W ukladzie tym zamiast czaszy dzwonkowej umieszczone jest kólko a, osadzone luzno na walku d i wprawiane w ruch obrotowy pod dzialaniem rytmicznych drgan sprezyny plaskiej c, umocowanej na koncu ruchomego kontaktu d.Na walku b kólka a jest osadzony tak¬ ze walec e z rozstawionemi na nim trzpie¬ niami /, o które uderzaja blaszki g, usta¬ wione zboku w postaci grzebienia. Blaszki g mozna wykonac tak, aby nastrajanie ich bylo mozliwe. Urzadzenie to ma na celu miedzy innemi zastapienie dotychczaso¬ wych elektrycznych dzwonków sygnalo¬ wych, posiadajacych z reguly dzwiek nie¬ przyjemny dla sluchu, urzadzeniem sygna- lizacyjnem o sygnalach melodyjnych. Aze¬ by uniknac pobocznego brzeczenia przery¬ wacza, ten ostatni mozna umiescic w od- powiedniem pudelku, tlumiacem szmery, natomiast walec z blaszkami g korzystnie jest osadzic w oslonie o wlasnosciach re¬ zonansowych. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Urzadzenie do zamiany energji ki- _ 4 -netycznej cial drgajacych na ruch obro¬ towy lub obrotowo-postepowy, znamienne tern, ze zawiera narzad, wprawiany mecha¬ nicznie lub elektrycznie w szybki ruch drgajacy i stykajacy sie z luzno osadzo- nem kólkiem o obwodzie gladkim lub uze¬ bionym, wprawianem w ruch obrotowy bez¬ posrednio lub posrednio wskutek szybkich drgan wspomnianego narzadu.

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tetn, ze narzad drgajacy stanowi sprezysta kotwica elektromagnesu.

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, zna¬ mienne tern, ze kotwica (i) znajduje sie pod dzialaniem sprezyny srubowej (g2). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze narzad drgajacy stanowi resor pojazdu, którego konce stykaja sie z umieszczonemi miedzy osia a rama po¬ jazdu krazkami lub kolami, obracanemi wskutek drgan resoru podczas jazdy i prze- noszacemi energje kinetyczna resoru drga¬ jacego np. na wal silnika lub pradnice. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze narzad drgajacy stanowi kotwiczka, zaopatrzona w odpowiednie sprezyny, znajdujaca sie pod dzialaniem zmiennego natezenia pola elektromagne¬ tycznego, powodowanego pradem tetniacym i indukcyjnym w odpowiednim elektroma¬ gnesie spolaryzowanym, przyczem koniec tej kotwiczki styka sie z obwodem kólka lub walca, kreslac znaki na tym obwodzie lub tez na odpowiedniej tasmie, umieszczo¬ nej na obwodzie kólka wzglednie walca, wprawiajac przytern wspomniane kólko lub walec w ruch obrotowy. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, zna¬ mienne tern, ze elektromagnes, w którego polu znajduje sie kotwiczka drgajaca, jest sprzezony elektrycznie z cewka indukcyj¬ na mikrofonu, wewnatrz której jest umie¬ szczony solenoid, wykonany z przewodni¬ ka lub pólprzewodnika. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze kólko obrotowe, znajduja¬ ce sie pod dzialaniem elektrycznie urucho¬ mianego narzadu drgajacego, osadzone jest na nagwintowanym precie ruchomej ko¬ twiczki przerywacza mloteczkowego tak, iz moze stykac sie kolejno z poszczególne- mi paskami sprezynowemi, ustawionemi w postaci grzebienia zboku tego preta, zamy¬ kajac i otwierajac tern samem kolejno po¬ szczególne obwody elektryczne. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze narzad drgajacy jest za¬ opatrzony w kólko kontaktowe, stykajace sie z drugiem kólkiem obrotowem, stano- wiacem drugi biegun kontaktowy przery¬ wacza. 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 8, zna¬ mienne tern, ze walki obu tych kólek kon¬ taktowych, z których jedno jest osadzone na plytce bimetalowej, sa skrzyzowane wzgledem siebie i nieco przesuniete wbok i wdól, dzieki czemu podczas drgan plytek bimetalicznych, spowodowanych dzialaniem cieplnem pradu elektrycznego oraz nierów- nomiernem rozszerzaniem i kurczeniem sie metali plytek, kólka kontaktowe, zderza¬ jac sie ze soba, zostaja wprawiane w ruch obrotowy. 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze narzad drgajacy w postaci sprezystej kotwicy elektromagnesu styka sie z kólkiem obrotowem, stanowiacem je¬ den biegun przerywacza mloteczkowego i posiadajacem na swym obwodzie wglebie¬ nie, wypelnione materjalem izolacyjnym i sluzace do przerywania obwodu pradu. 11. Urzadzenie wedlug zastrz. 10, zna¬ mienne tern, ze na walku kólka obrotowego osadzone jest drugie kólko, odizolowane od pierwszego i sluzace do wlaczania lub przerywania innego niezaleznego obwodu pradu elektrycznego. 12. Urzadzenie wedlug zastrz. 10 i 11, znamienne tern, ze jest zaopatrzone w przekladnie zebata, której jedno z kól, o- sadzone na wspólnym walku obu kól, jest sprzezone z innem lub innemi kolami prze- — 5 —ktadni, uruchomianymi zapoinoca kola na¬ pedowego, wprawianego w ruch obrotowy wskutek sprezystej kotwicy drgajacej. 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze na walku kólka, wprawia¬ nego w ruch obrotowy narzadem drgaja¬ cym, stanowiacym sprezysta kotwice elek¬ tromagnesu, umieszczony jest bezposrednio lub posrednio, np. przy zastosowaniu prze¬ kladni, trzpien lub trzpienie, uderzajace przy obracaniu sie kólka o blaszki, usta- wipne w postaci grzebienia obok tych trzpieni. (1:4. Urzadzenie wedlug zastrz. 13, znamienne tern, ze blaszki sa strojone. 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, zna¬ mienne tern, ze jedno lub obydwa kola, ob¬ racane wskutek drgan resoru, wzglednie wal lub waly tych kól, sa zaopatrzone w narzady, zapobiegajace ruchowi wstecz¬ nemu wspomnianych kól, np. sa zaopatrzo¬ ne w urzadzenia zapadkowe. Marjan Lewandowski.Do opisu patentowego Nr 24391. r;g.i Fig. Z ns.i Fig.

4. Fiq. S I 13 4 S67t 9 i ???ft< «J < r L'h UW& ir|j ml & rru / 2 J 4 Sil F/a. 6 F/o. 7 Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL