Wiadomo, ze tkaniny, kalandrowane w kalandrach wielowalcowych o walcach na- przemian twardych i elastycznych, otrzy¬ muja polysk na jednej stronie. W przy¬ padkach, gdy zadany jest dwustronny po¬ lysk tkaniny, stosuje sie, jak wiadomo, od¬ wrócenie tkaniny przez zmiane walców w kalandrze wielowaleowym w taki sposób, ze w dowolnem miejscu kalandra umie¬ szcza sie bezposrednio jeden nad drugim dwa walce elastyczne i wówczas z walcem twardym, umieszczonym ponad wspommia- nemi dwoma walcami elastycznemi, styka sie drujga strona tkaniny i w ten sposób otrzymuje i ona polysk.Przy zwyklem kalandrowaniu tkanin tkanina jest wygladzana i nieco sprasowy- wana tak, ze w wiekszosci przypadków wychodzi ona z maszyny zbyt splaszczona i zatraca przez to swój charakter wlasciwy.Aby utrzymac charakter tkaniny, a wiec okraglosc jej wlókien, a równoczesnie uzy¬ skac polysk jedwabisty, stosuije sie tak zwane kalandry chasingowe, wi których po¬ lysk, osiagniety na jednej stronie tkaniny dzieki jej zetknieciu sie z twardym walcem, zostaje zmieniony w taki sposób, ze tkani¬ na opuszcza urzadzenie, zachowujac okra¬ glosc nici, a jednoczesnie posiadajac przy- tem .pozadany polysk.W przypadkach, w których pracuje sie z kalandrem o walcach naprzemiati twar¬ dych i elastycznych lub miekkich, mozna osiagnac przez jednorazowe przepuszcze-nie tfcaniny aawst £*zy£ zastosowaniu cha- singu tylko polysk jednostronny tkaniny, gdyz albo pierwsze, to jest górne, albo tez' ostatnie, to jest dolne, pasmo tkaniny styka sie ta sama strona ze wszystkiemi walcami twardemi, podczas gdy,druga strona styka sie z walcami elastycznemi lub nastepnemi pasmami tkaniny. W celu osiagniecia równomiernego obustronnego polysku pa¬ sma tkaniny nalezy przepuszczac je przez kalander dwukrotnie raz jedna strona,.. a raz — dru^a. Jezeli jednak kalander wy¬ posazy sie w urzadzenie do odwracania tkaniny oraz w dwa walce elastyczne ulo¬ zone jeden nad drugim, to wprawdzie osiagnie sie polysk dwustronny, ale przy- tem powstaje ta niedogodnosc, ze przy ka¬ landrowaniu równoczesnie wiekszej liczby pasm tkaniny po zmianie walców jedna strona tkaniny zetknie sie bezposrednio z walcem; twardym. Osiaga sie zatem na jed¬ nej stronie tkaniny piekny polysk okra¬ glych nici, druga jej strona posiada jednak nici splaszczone i polysk metny, a to wsku¬ tek tego, zfc ta strona tkaniny musiala przejsc jeszcze raz bezposrednio przez walce twarde i nie mogla juz przejsc przez urzadzenie chasingowe, czyli w warstwach tkaniny.Mozna osiagnac równomierny, polysk obydwóch stron tkaniny, jezeli, zgodnie z wynalazkiem, odprowadzi sie tkanine w po¬ staci pierwszego górnego pasma w dowol- nem miejscu z walców kalandra, nastepnie ódlWróci ja- nd druga strone i wprowadzi zpowrotem do kalandra tak, iz ta strona tkaniny, która uprzednio stykala sie z wal¬ cami elastycznenii wzglednie z dnigiem pasmem tkaniny, bedzie obecnie stykala sie z walcami twardemi i naodwrót. Wszelkie nastepne pasma tkaniny przechodza, jak dotychczas, przez kalander bez przecho¬ dzenia przezUrzadzenie odwracajace tka¬ nine. Osiaga sie dzieki temu te korzysc, ze pierwsze pasmo otrzymuje równomierny polysk po obu jego stronach, podczas gdy wszystkie nastepne pasma tkaniny nie sty¬ kaja sie z walcami twardemi, tak iz ostat¬ nie pasmo tkaniny opuszcza maszyne z pieknym, pelnym polyskiem. Efekt ten jest równomierny .po obu stronach tkaniny, je¬ zeli stosuje sie urzadzenie, odwracajace tkanine, w srodku szeregu walców. W za¬ leznosci od tego, czy urzadzenie odwraca¬ jace przestawione zostanie ku górze, czy ku dolowi, otrzymuje sie polysk pelniejszy na prawej lub tez na lewej stronie tkaniny.Wylaczajac urzadzenie, odwracajace tka¬ nine, mozna stosowac ten sam kalander "równiez do zwyklej obróbki tkaniny.Poza tern mozna stosowac wedlug wy- nalajzku walce metalowe, poprzez które prowadzi sie pasmo tkaniny) w taki sposób, iz styka sie ono wielokrotnie z jednym i tym samym ogrzewanym walcem metalo¬ wym.Takiego rodzaju obróbka nadaje sie zwlaszcza do traktowania pasma tkaniny na mokro w celu uzyskania polysku jedwa¬ bistego, gdyz wówczas mozna stosowac wyzsze temperatury i wieksza szybkosc przepuszczania tkaniny bez obawy, aby ucierpiala ona przez zbyt dlugie zetkniecie sie z jednym lub wieloma ogrzewanemi walcami metalowemi.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku, przyczem na fig. 1 przedstawiono schemat urzadzenia z zastosowaniem przepuszczania wielu warstw tkaniny, a wiec przedstawiono sche¬ mat kalandra chasingowego; fig. 2 przed¬ stawia w widoku zgóry czesc urzadzenia wedlug fig. 1 obejmujaca jeden z walców srodkowych; fig. 3 i 4 przedstawiaja inne szczególy kalandra wedlug wynalazku.Walce 1 — 10 sa naprzemian twarde i elastyczne, przyczem walec 1 jest twardy, walec 2 elastyczny, 3 — twardy i t. d.Pasmo tkaniny a przeprowadza sie dokola walca 1, a nastepnie dokola walców 2, 3, 4, 5. Poza walcem 5 odjwraca sie tkanine za- — 2 —pomoca znanego urzadzenia g i znów wprowadza ja pomiedzy walce 6 i 7, po- czem przechodzi ona na walce 7 8, 9 i 10, z ta jednak róznica, ze pasmo tkaniny a styka sie wówczas z walcami twardemi swoja stwna odwrotna. W celu jasniejsze¬ go zrozumienia rysunku oznaczono strzalka kierunek przesuwu pasma tkaniny a. Po przejsciu przez walce pasmo tkaniny prze¬ chodzi jako drt^gie pasmo b pomiedzy wal¬ cami 1 i 2 znów przez kalander w sposób zwykly, to jest nie jest ono juiz odwracane.Pasmo 6 oraz dalsze pasma dowolne, np. c, d, e i /, równiez nie stykaja sie z walca¬ mi twardemi. Podczas pierwszego przebie¬ gu tkanina otrzymuje zatem niezbedny polysk obustronny, natomiast podczas po¬ wtórnych przejsc przez kalander osiaga efekt chasirugowy, to jest odzyskuje okra¬ glosc nici, przez co sposobem wedlug wy¬ nalazku osiaga sie obustronnie jednakowy efekt polysku. *; Oczywiscie, wynalazek obejmuje rów¬ niez moznosc dowolnego przestawiania po¬ rzadku uszeregowania walców, nalezy tyl¬ ko zachowac warunek, alby przy zwyklym przebiegu pasma tkaniny przez kalander z walcami twardemi stykala sie zawsze ta sama strona tkaniny.Wedlug fig. 3 w zasiegu jednego lub wiekszej liczby walców twardych osadzo¬ ne sa walce dodatkowe h, poprzez które pasmo tkaniny jest prowadzone tak, ze styka sie ono wielokrotnie z jednym i tym samym calcem metalowym, nie przylega¬ jac j ednak do wiekszejj czesci obwodu tego walca. Mozna przytem stosowac wyzsze temperatury i wieksza szybkosc przesuwu tkaniny przez maszyne, dzieki czemu przez kalander mozna przepuszczac tkanine mokra, wychodzaca jednak z niego w sta¬ nie suchym, z polyskiem odpornym na pra¬ nie.Wedlug fig. 4 miedzy walcami i i k u- rzadzenia chasingowego umieszczone sa wsdce m, n, na obrotowej dzwigni o, napi¬ nanej ciezarem q za posrednictwem linki p. Walce te sluza dó naprezania pasma tkaniny. PL