Wynalazek niniejszy dotyczy przemia¬ ny wysokowrzacego oleju weglowodoro¬ wego na niskowrzacy, przy której olej przeznaczony do przeróbki poddaje sie wielu kolejnym zabiegom ogrzewania i u- latniania.Zgodnie z wynalazkiem niniejszym ma¬ terial wyjsciowy, np. rope naftowa, odpe¬ dza sie kolejno za pomoca par pochodza¬ cych z odparowywania przez rozprezanie smoly, par z lagodnego rozszczepiania tylko zmniejszajacego lepkosc oraz par z rozszczepienia w stanie pary, a nastepnie otrzymana pozostalosc (niedogon) podda¬ je sie wspomnianemu lagodnemu rozszcze¬ pianiu tylko zmniejszajacentu lepkosc. Za¬ dany produkt ostateczny, jak gazoline oraz ciezszy czysty produkt skroplenia, wytwa¬ rza sie przez skraplanie lzejszych par pro¬ duktów rozszczepiania prowadzonego w stanie pary w polaczeniu z parami lzejszy¬ mi otrzymywanymi przy odpedzaniu ma¬ terialu wyjsciowego; produkt ten stosuje sie jako material zasilajacy do rozszcze¬ piania w stanie pary. Wskutek destylacji frakcyjnej materialu wyjsciowego wydzie¬ laja sie równiez i inne produkty, przy czym osiaga sie te korzysc, iz produkty smolowe pochodzace z rozszczepienia w stanie pary i z lagodnego rozszczepiania tylko zmniejszajacego lepkosc zbiera sie osobno do odbieralników, wskutek czego moga one byc uzyte do specjalnych celów.Rysunek przedstawia schematycznie u-rzadzenie do przeróbki oleju weglowodo¬ rowego sposobem wedlttg wynalazku.Na rysunku cyfra 1 oznacza wieze do odparowywania materialu w^jsfciowego wskutek rozprezania; cyfra 2 — wieze wy- parmicza; cyfra 3 — wieze frakcjonujaca; cyfra 4 — wieza do wyparowywania oleju opalowego wskutek rozprezania; cyfra 5 — piec do rozszczepiania w stanie pary; cy¬ fra 6 — piec do lagodnego rozszczepiania tylko zmniejszajacego lepkosc, a cyfra 7 — komore reakcyjna, w której ulegaja dal¬ szemu rozszczepianiu produkty przemia¬ ny w stanie pary. Swiezy material zasila-- jacy, mp. rope srodkowo kontynentalna o 36° A. P, L, tloczy sie za pomoca pompy //przewodem 8 przez wezownice wymien¬ ników ciepla 9 i 10, umieszczone odpowied¬ nio u wierzcholków wiezy frakcjonujacej 3 i wiezy 4 do odparowywania materialu wyjsciowego wskutek rozprezania, do pierwszego zbiornika odparowywajacego 11 wiezy 1. W tej czesci wiezy nastepuje ulatnianie sie par lekkich weglowodorów, którejusuwa sie przewodem 12 u wierzchol¬ ka wiezy poprzez skraplacz 13 do odbieral¬ nika 14 po uprzednim czesciowym skrople¬ niu osiaganym przez przepuszczanie przez belkotki lub inne urzadzenia rozpraszaja¬ ca 15 zaopatrywane przewodem 16 w sro¬ dek chlodzacy. Jesli material zasilajacy jest pozbawiany czesciowo weglowodorów lekkich lub stosuje sie inny olej zawieraja¬ cy malo weglowodorów lekkich, to zbiór- rial zasilajacy bezposrednio do nastepne- gp zbiornika odparowywajacego 18.Pozostalosc otrzymana po wyparowa¬ niu lekkich weglowodorów z dna zbiornika 11 wprowadza sie przewodem 19 do na¬ stepnego zbiornika 18. Pozostalosc ta wcho¬ dzi do zbiornika 18 w miejscu posrednim na szereg przegród 20, na których czescio¬ wo ulatnia sie dzieki cieplu produktów go¬ racych doprowadzanych przewodem 21 do dolnej czesci zbiornika 18. Wytworzone pary czesciowo skraplaja sie pod dziala¬ niem belkotek lub innych urzadzen frak¬ cjonujacych 22, do których doplywa sro¬ dek chlodzacy doprowadzany przewodem 23. Pary niesluroplone uchodza ze zbiorni¬ ka 18 przewodem 24 i plyna przez chlod¬ nice 25, a wytworzone skropliny zbieraja sie w odbieralniku 26. Zbiornik 18 jest za¬ opatrzony równiez w koryta 27 i 28, a takze w dodatkowe przegrody 29 umie¬ szczone pod ostatnim korytem 28. Lekki olej gazowy zbiera sie w ko plywa przewodem 30 do odbieralnika 31 lub jest odprowadzany do dalszej prze¬ róbki. Ciezsze tfkropliny i nieulotniona pozostalosc materialu zasilajacego zbiera sie w korycie 28, z którego przewodem 32 tloczy sie je za pomoca pompy 33 do po¬ sredniego miejsca wiezy wyparniczej 2 po¬ nad szereg przegród 34.Wieza 2 równiez posiada w miejscu posrednim belkotki albo inne urzadzenia rozpraszajace 35 umieszczone ponad wspomnianymi przegrodami 34 oraz kory¬ to 36. Pod tym korytem znajduje sie sze¬ reg przegród 37 oraz przewód 38 dopro¬ wadzajacy srodek chlodzacy na szczyt tych przegród. Material wyjsciowy pozba¬ wiony czesciowo weglowodorów lekkich oraz skropliny wprowadzone do wiezy 2 przewodem 32 splywaja poprzez przegro¬ dy 34 i napotykaja wznoszacy sie strur mien par goracych produktów rozszcze¬ pienia, które to produkty sa doprowadza¬ ne na dól wiezy 2 przewodem 39, wskutek czego wznoszace sie pary zostaja oziebione i czesciowo skroplone, podczas gdy do¬ prowadzane skroplmy zostaja ogrzane, Nieulotnione czesci splywajacych skroplin oraz skroplone czesci wznoszacych sie par produktów rozszczepienia zbieraja sie w korycie 36, skad usuwa sie je przewodem 40 do zbiornika izolowanego 41, który sluzy jako zródjto do zasilania pieca 5 do lagodnego rozszczepiania tylko zmniejsza¬ jacego lepkosc. Podgrzany material zasila-jacy zawarty w zbiorniku 41 doprowadza sie przewodem) 42 za pomoca pompy 43 do pieca 5, z którego umiarkowanie rozszcze¬ piony olej o temperaturze np. 466PC do¬ plywa przewodem 21 do dolnej czesci wie¬ zy 1.Nieskroplone pary oleju z wiezy 2 przechodza z jej wierzcholka przewodem 44 do dolnej czesci wiezy 3. U wierzcholka wiezy 2 umieszczona jest wezownica ozie¬ biajaca 45, przez która przepuszcza sie swiezy material wyjsciowy lub jakikolwiek inny srodek oziebiajacy. Pary wprowadzo¬ ne do wiezy 3 podlegaja w niej rozfrak- cjonowaniu; w celu oddzielenia par pro¬ duktów wrzacych w granicach wrzenia ga- zoliny skroplmy otrzymane w wiezy 3 wprowadza sie przewodem 53 za pomoca pompy 46 do pieca 6 do rozszczepiania w stanie pary, z którego produkty rozszcze¬ pienia o stosunkowo wysokiej temperatu¬ rze np. 496° — 501°C przechodza przewo¬ dem 47 do komory reakcyjnej 7. W razie potrzeby mozna komore reakcyjna 7 po¬ minac i przepuszczac pary olejowe przez przewody 47 i 47' zamykajac zawór 48* i otwierajac zawór 49'.W komorze reakcyjnej 7 odbywa sie dalsze rozszczepianie produktów uchodza¬ cych z pieca 6, przy czym jej temperatura jest w przyblizeniu taka sama, jak pro¬ duktów opuszcza jacych piec 6 do roz¬ szczepiania w stanie pary. Produkty roz¬ szczepienia przechodza nastepnie przewo¬ dem 39 do dolnej czesci wiezy 2. Pary nie¬ skroplone w wiezy 3 uchodza z jej wierz¬ cholka przewodem 48 do skraplacza 49, a wytworzone skropliny sciekaja do zbiornika 50, z którego czesc ich moze byc uzyta ja¬ ko srodek chlodzacy do natryskiwania par olejowych w wiezy 3 za pomoca przewodu 51 i pompy 52. Wezownica 9, przez która przeplywa stosunkowo zimny material wyjsciowy, wspóldziala równiez w procesie frakcjonowania.Smole pozostala na dnie wiezy 2 usuwa sie przewodem 54 i wprowadza przez za¬ wór redukujacy 55 do» wiezy 4 utrzymywa¬ nej pod niskim cisnieniem, np. atmosfe¬ rycznym. W wiezy tej smola rozdziela sie na pary wznoszace sie przez urzadzenie frakcjonujace, np. przegrody 56, przy czym nastepuje czesciowe skroplenie par, a pary nieskroplone z wierzcholka wiezy dostaja sie przewodem 57 do zbiornika 18 wiezy 1 pod przegrodami 20. Wezownica 10, przez która przeplywa material wyj¬ sciowy u wierzcholka wiezy 4, zapewnia chlodzenie niezbedne do uskutecznienia czesciowego skroplenia par. Nieulotniona czesc smoly, o ciezarze 5 — 20* A. P. IM usuwa sie u podstawy wiezy 4 przewodem 58 i prowadzi do odbieralnika. Mozna rów¬ niez pominac wieze 4 usuwajac smole z urzadzenia przewodem 54'. Pozostalosc o ciezarze 4 — 12° A. P. I. usuwa sie z dna zbiornika 18 wiezy / przewodem 59 do odr bierainika. Pozostalosc ta fest zwlaszcza odpowiednia do wytwarzania pewnego ty¬ pu asfaltów i materialów do budowy na¬ wierzchni, a takze moze byc stosowana do plukania przewodu parowego 7a, jak opi¬ sano ponizej.Mozna ja równiez zmieszac z rozszcze¬ piona smola i innymi olejami, aby otrzyj mac paliwo o wlaciwosciach oleju, tak zwa¬ nego bunkrowego (bunkier C). Przed usu¬ nieciem tej pozostalosci z wiezy 1 w razie potrzeby mozna odpedzic ja za pomoca pa¬ ry wodnej; w tym celu przewidziany jest przewód wpustowy 59'.Temperatura, do której podrzewa sie material przerabiany w wiezy 1, waha sie zaleznie od wlasciwosci przerabianego materialu wyjsciowego. Na przyklad 36°- owa (A. P. I.) srodkowo-kontynentalna ro¬ pe naftowa ogrzewa sie przed wejsciem do zbiornika 11 do temperatury okolo 232°C, podczas gdy temperatura mieszaniny skroplin i pozostalosci usuwanych z koryta 28 wynosi okolo 299°C, lekkiego zas oleju gazowego usuwanego z koryta 27 — okolo — 3 —240*G;W tych warunkach mieszanina skroplin i pozostalosci usuwana z koryta 28 wykazuje w przyblizeniu ciezar 22° A.P. L W piecu 5 do lagodnego rozszczepiania tylko zmniejszajacego lepkosc olej ogrze¬ wa sie do temperatury np. 460°C pod ci¬ snieniem 14 atm, podczas gdy piec 6 do rozszczepiania w stanie pary ogrzewa olej do temperatury np. 482°C pod cisnieniem 14 atmi W komorze reakcyjnej 7, wiezy wyparniczej 2 i wiezy frakcjonujacej 3 mo¬ ze byc stosowane cisnienie w przyblizeniu jednakowe i róznice w cisnieniach moga byc tylko takie, zeby umozliwialy przeplyw przez nie produktów. Poza tym rozszcze¬ pianie w stanie pary mozna w razie potrze¬ by uskuteczniac pod cisnieniem nizszym lub nieco wyzszym, lecz na ogól okazalo sie, ze przy utrzymywaniu wspomnianej tempe¬ ratury jest rzecza korzystna stosowalnie cisnienia = 14 atm. Piec 5 do lagodnego rozszczepiania tylko zmniejszajacego lep¬ kosc niekoniecznie musi pracowac pod tym samym cisnieniem, co i piec 6 do rozszcze¬ piania w stanie pary, mozna bowiem za¬ stosowac cisnienie wyzsze ltd nizsze, aby zapewnic lepsze wyniki przy uzyciu rozma¬ itych materialów zasilajacych te piece. Za¬ dane cisnienie w piecu 5 mozna otrzymac przez odpowiednie nastawianie zaworu 60.Zbiornik 11 i nastepny zbiornik 18 w wiezy 1 najlepiej jest utrzymywac pod cisnieniem atmosferycznym, przy czym nastepuje la¬ twe rozdzielanie produktów w postaci pa¬ ry, jednakze w razie potrzeby mozna sto¬ sowac cisnienie wyzsze od atmosferyczne¬ go. Wydajnosc produktów rozszczepienia przy jednorazowym przejsciu materialu przerabianego przez piece 5 i 6 jest zalez¬ na, od wlasciwosci materialu zasilajacego.Na przyklad po jednorazowym przej¬ sciu materialu przez piec 6 otrzymuje sie 13 — 15% gazoliny koncowej, po jednora¬ zowym zas przejsciu przez piec 6 i komore reakcyjna 7 otrzymuje sie 18 — 19% gazo¬ liny. Z drugiej strony rozszczepianie iy piecu 5 nalezy prowadzic najkorzystniej tak, aby osiagnac jedynie umiarkowane rozszczepianie, przy którym otrzymuje sie 8 — 10% gazoliny oraz produkt nadajacy sie jako material zasilajacy do pieca 6.Stwierdzono, ze przy uzyciu komory re¬ akcyjnej 7, w której produkty rozszczepie¬ nia z pieca 6 ulegaja dalszemu rozszcze¬ pianiu, w przewodzie 7a prowadzacym do wiezy 2 wytwarza sie osad, z którego po¬ wstaje koks. Osadzania sie tego koksu mozna uniknac pluczac przewód 7a bez przerwy odpowiednim olejem rozmiekcza¬ jacym i unoszacym ze soba do wiezy 2 osad, z którego tworzy sie koks. Zwlaszcza odpowiednim do tego celu okazal sie nie- dogon ze zbiornika 78. Niedogon ten lub in¬ ny olej powinien byc nielotny w temperatu¬ rze i pod cisnieniem panujacym w przewo¬ dzie 7a i nie powinien wykazywac sklonno¬ sci do wydzielania koksu.Przy zastosowaniu ciezkiego niedogonu, usuwanego przewodem 70 przez zawór 71, rozciencza sie go najkorzystniej w zbior¬ niku 73 olejem gazowym usunietym z wie¬ zy 3 przewodami 53 i 72 i czesciowo ozie¬ bionym w chlodnicy 72a. Rozcienczony niedogon tloczy sie przewodem 75 za po¬ moca pompy 74 przez chlodnice 76 do prze¬ wodu 7a, do którego moze byc wprowadzo¬ ny w jednym lub kilku miejscach. PL