Uszczelnianie w kierunku osi urzadzen wirujacych lub przechylnych, np. pieców, bebnów i t. d., jest polaczone ze znacznemi trudnosciami, spowodowanemi niedoklad¬ noscia wykonania oraz przemieszczaniem poruszanych czesci wskutek zuzycia sie lo¬ zysk. W urzadzeniach, które pracuja przy wyzszych temperaturach (jak piece, bebny do wypalania, bebny do suszenia), wyste¬ puja prócz tego pod wplywem ciepla wy¬ dluzenia oraz znieksztalcenia poruszanych czesci, wskutek czego poczatkowo doklad¬ nie dopasowane wspomniane czesci rozluz¬ niaja sie.Miedzy nieruchome czesci (glowice) i obrotowa czesc wlaczano narzady posred¬ nie, jak np. pierscienie slizgowe, miechy, folje metalowe lub podobne elementy. Po¬ niewaz te narzady posrednie nie odpowia¬ daly przewaznie trudnym warunkom pracy, byly bardzo czule na pyl i goraco i nie da¬ waly nigdy trwalego calkowitego zamknie¬ cia, próbowano w nowszych czasach umie¬ szczac cala glowice ruchomo, dzieki czemu mogla ona dostosowywac sie do nieprawi¬ dlowych ruchów narzadu obrotowego.Tego rodzaju zamkniecia ze swobodnie poruszaj acemi sie glowicami sa wlasnie przedmiotem niniejszego wynalazku. Zna¬ mieniem zamkniecia wedlug wynalazku jest to, ze glowice wpoblizu osi ciezkosci, skie¬ rowanej poprzecznie do osi obrotu lub osiwatafcla^ i^ tfiidmo podparta i utrzymy¬ wane wahadlowo. Glowice moga drgac do¬ kola osi poprzecznej i sa elastycznie przy¬ ciskane w szczególny, ponizpf^opisany spo¬ sób zapomoca osobnego ur^actzenia nacisko¬ wego do plaskiej powierzchni podpierajacej i uszczelniajacej ruchomego urzadzenia, prostopadlej do osi obrotu. Glowice przy takiem umieszczeniu nastawiaja sie latwo i. przymusowo odpowiednio do uszczelniaja¬ cej powierzchni ruchomego urzadzenia i wykonywaj^ JBrfe?^izcmifitti • nieprawidlowe jego ruchy. Wyrównywanie ruchu odbywa sie miedzy glowicaaij i i^er^cKomemi cze¬ sciami, tam bowieni w^ri^wtenie to moze byc dokonywane w prosty i niezawodny przy pracy sposób w plaszczyznach pozio- Do podparcia glowic sluza bardzo do¬ brze wahacze, podatne sprezyny hib inne podobnie dzialajace narzady. Nacisk w kie¬ runku osiowym moze byc uskuteczniony za¬ pomoca ciezarków lub innych podobnie dzialajacych narzadów, ni nowego podparcia, z uwzglednieniwapk zamie¬ niajacego sie wewnetrznego cisnienia. Zgod¬ nie z wynalazkiem w plaszczyznie podpie¬ rajacej i uszczelniajacej, jak to bedzie póz¬ niej wyjasniono, wytwarzany zostaje scisle okreslony rozdzial cisnienia. Odchyleniu sie glowicy wzdluz pxsstt)cadUj do osi ob¬ wili pL*racziyzny podpieraiacej i ttszsircl- tmjacfci mozna zgodnie z wynala&kiem za- pobiec puaez wzajaefome srodkowanie obu piasjoczyzn mzcaetóa^acycb. Obracanie sie gfewicyuaaiemozUwiaja narzady, które we¬ dlug wynalazku sa ujnies^czwme tak, ze nie- wfe&fe sily, przesrikadwjace ohracaaiu sie, a% |w?M$movasi« przez kolnierz srodkujacy bez natusaa^ równowagi glowicy. Da por laczeada glowicy s-ntawhoimiBt: czesciami urzadzenia sluza znane zamkniecia zapomo¬ ca cieczy, weze gumowa t-ina* stwofecwLote poritóZ:ajac« si^ polacz«ntid; zamkniecia za- p&noga cieczy sa zgodnie z wynalazkiem iaope.tr.afca* w naimad panKioUtczy.Staly i dostateczny nacisk jednej ; po¬ wierzchni na druga zapewnia skuteczne i pfcwne uszczelnienie, przyczem jedna po¬ wierzchnia jest zaopatrzona w jedno lub kilka pierscieniowych wyzlobien. Wyzlobie¬ nia te sa napelniane znajdujaca sie pod sta¬ lem cisnieniem ciecza, która, doplywajac do calej powierzchni uszczelniajacej, równo¬ czesnie sluzy do uszczelniania oraz smaro¬ wania. Przez zastosowanie krazenia moze ta ciecz byc uzyta takifc do chlodzenia po- wierzchni uszczelniajacych. : - Oczywiscie, cisnienie powierzchniowe, powstale wskutek fidfisku osiowego po¬ wierzchni uszczelnianej, musi byc wiek¬ sze^ niz najwieksze cisnienie cieczy, doply¬ wajacej do tej powierzchni, w przeciwnym przypadku powierzchnie uszc^niajaqfc zo¬ stalyby rozlaczone i ciecz wyplynelaby. Po¬ niewaz cisnienie cieczy zmniejsza sie od do¬ lu da góry, to przy glowicy, podpartej w jej poprzecznej osi ciezkosci, znajdujacej sie w zupelnej równowadze i posrodku przycisnietej, powstaje w górnej! czesci po¬ wierzchni uszczelniajacej zbyteczne duze cisnienie powierzchniowe, które pociaga za soba zwiekszenie oporów tarcia. Zgodnie z wynalazkiem zapobiega sie temu przez pod¬ parcie ewentualnie przycisniecie glowicy silniej w dolnej czesci powierzchni uszczel¬ niajace), nii w jej górnej ccescii, stosownie do zwiekszajacego sie cisnienia cieczy.Osiaga sie to np. zapomoca podparci* glowicy w jej poprzecznej osi ciezkosci tek, iz jej ciezar nie jest w zupelnosci zrówno¬ wazony; wówczas glowica* wskutek opu¬ szczania siefi przylega silniej, w dolnej cze¬ sci powierzchni uszczelniajacej; niewyrów- nany ciezar zosia je przejety patzez kolnierz srodkujacy. Mozna tez glowice calkowicie zrównowazyc, lecz jej puaskt podparcia. *r miescic miedzy powierzchnia uszczelniajaca i poprzeczna osia ciezkosci, wówczas glowi¬ ca ma sklonnosc do pochylania siciksfchttfcj przylega w dolnej czesci powierzchni u- szczftlniajacej, niz w jej góroief ceeaei htimir — 2 —tut takze podeprzec glowice na poprzecznej osi ciezkosci i zupelnie zrównowazyc, punkt zas zaczepienia sil, dzialajacych w kierun¬ ku osiowym, obnizyc, przez co zostaje zwiekszone cisnienie w dolnej czesci.Mozna równiez zastosowac razem trzy powyzej wspomniane sposoby lub tez ina¬ czej uzyskac podzial cisnienia, jednak w kazdym przypadku nalezy miec na uwadze, aby nacisk powierzchniowy, przypadajacy na jednostke plaszczyzny, byt wiekszy, niz cisnienie cieczy w danem miejscu.Dla unikniecia zadzierania powierzchni uszczelniajacej! nalezy wykonac plyte, za¬ opatrzona w wyzlobienia, z wiecej miekkie¬ go materjalu, niz przeciwlegla gladka ply¬ ta. Plyty te scieraja sie równomiernie na powierzchniach czolowych i moga byc u- trzymane na swych miejscach tak dlugo, dopóki nie zostana prawie zupelnie starte.Zuzywanie sie kolnierza powierzchni opar¬ cia jest bardzo nieznaczne, gdyz sily, dzia¬ lajace tutaj prostopadle do osi obrotu, mo¬ ga byc sprowadzone prawie ze do zera przez odpowiednie zrównowazenie. Jest rzecza wazna, aby zlobki byly utrzymywa¬ ne stale czysto; w; tym celu wyzlobienia sa wykonane zgodnie z wynalazkiem w obra¬ cajacej sie plycie i sa oczyszczane zapomo- ca wchodzacych w te wyzlobienia wyste¬ pów nieruchomej plyty.Dla polaczenia mogacej sie w pewnych granicach swobodnie poruszac glowicy z nieruchomemi czesciami urzadzenia (zlacza rurowe i przewodowe, wyloty spalinowe i czesci podobne) sa stosowane znane za¬ mkniecia zapomoca cieczy. Posiadaja one jednakze te.zla strone, ze bardzo latwo za¬ nieczyszczaja sie i przy wysokich tempera¬ turach gazu znaczna czesc cieczy uszczel¬ niajacej ulatnia sie pod wplywem promie¬ niujacego ciepla i ciaglej zmiany; gazu. Te¬ mu zapobiega sie przez umocowanie na gladkiej wewnetrznej krawedzi konca na¬ czynia z ciecza gladkiego pierscieniowego ochraniacza tak, iz moze on sie przesuwac W zanurzonym dzwonie Ochraniacz posia¬ da postac leju, po którego bokach opada zbierajacy sie kurz. Ponifewaz to< zamknie¬ cie mozna swobodnie przesuwac w kierun¬ ku poziomym po wewnetrznej krawedzi krócca w kierunku pionowym w dzwonie, to nie przeszkadza ono w zaden sposób moznosci wzajemnego poruszania sie dzwo¬ nu i naczynia z ciecza.Przyklad wykonania wynalazku przed¬ stawia zalaczony rysunek, a mianowicie fig. 1 — 3 przedstawiaja przekrój podluz¬ ny, widok boczny i rzut poziomy calkowi¬ tego zamkniecia, fig. 4 przedstawia szcze¬ gól zamkniecia w przekroju podluznym i w powiekszonej skali, mianowicie polaczenie mogacej sie poruszac glowicy pieca z nie¬ ruchomemi czesciami.Beben a (piec, beben do wypalania, be¬ ben do suszenia, beben do mielenia lub po¬ dobne urzadzenie), zaopatrzony w pierscie¬ nie szynowe, spoczywajace na rolkach, oraz w szyje, dzwiga na sobie obracajaca sie plyte uszczelniajaca b z wyzlobieniem, c. Z bebnem laczy sie mogaca sie w pew¬ nych granicach poruszac glowica d z glad¬ ka plyta uszczelniajaca e, która obejmuje z zewnatrz plyte 6 w celu srodkowania. W plycie uszczelniajacej i srodkujacej e sa wykonane, w celu doprowadzania cieczy uszczelniajacej i odprowadzania powietrza, kanaliki, które uchodza do naczynia / ze smarem i do przewietrzajacej rurki g; ta o- statnia moze byc uzyta do wprowadzania odpowiedniego narzadu oczyszczaj acego.Glowica d jest polaczona ze stalemi cze¬ sciami i, i1 zapomoca zamkniec h, K i jest utrzymywana w swobodnem zawieszeniu zapomoca ciegien /', /", polaczonych z wa¬ haczami /, /', umocowanemi na wsporni¬ kach k, k' i zaopatrzonemi w przeciwwagi m, m. Nacisk w kierunku osiowym naste¬ puje zapomoca ciegien n, n przy uzyciu wystajacych na boki ramion o, o' i sprezyn srubowych p, p\ Ciegna r, r\ dzialajace w kierunku pionowym na wystajace ramiona —- 3 —o^oV przeszkadzaja jednoczesnemu obra¬ caniu sie glowicy; sa one umieszczone w srodkowej plaszczyznie kolnierza srodku¬ jacego i posiadaja wzgledem punktów o- parcia s, s' taki luz, jaki jest konieczny do swobodnego poruszania sie glowicy w po¬ trzebnych granicach.Na fig. 4 jest przedstawione polaczenie mogacej sie poruszac, glowicy pieca z nie- ruchomemi czesciami przy zastosowaniu za¬ mkniecia h zapomoca cieczy. Przytern dzwon zanurzany jest oznaczony litera /, nieruchomy króciec — litera u i osobny lej ochronny — litera x. Lej ochronny jest osa¬ dzony na gladkiej krawedzi krócca u na¬ czynia z ciecza i jest wstawiony w dzwon / w sposób latwo przesuwny. Zbiezne boki leju odprowadzaja zbierajacy sie pyl, przyczem ten lej nie zmienia wolnej prze¬ strzeni miedzy, czesciami /, u. Lej ochronny przeszkadza prawie zupelnie osadzaniu sie pylu w wewnetrznym kanale krócca, o- chrania ciecz uszczelniajaca od wplywu promieniujacego ciepla, powstrzymuje wy¬ miane gazu i parowanie oraz tlumi uderze¬ nia gazów w zamkniecie przy naglym wzro¬ scie cisnienia, np. przy eksplozjach. Ksztalt leju ochronnego jest przystosowany do ksztaltu dzwonu.Najezy zaznaczyc, ze nie ma znaczenia wedlug wynalazku polozenie osi bebna; moze ona znajdowac sie w polozeniu po¬ ziomem lub pochylem. Zmieniaja sie tylko sily, potrzebne do zrównowazenia i nacisku osiowego. Oczywiscie, do uszczelniania mozna zastosowac nietylko ciecze, lecz rów¬ niez pólstale materjaly, jak np. tluszcze smarne, lub materjaly stale, jak grafit.Wynalazek moze miec zastosowanie do mogacych sie pochylac urzadzen, jak pie¬ ce martenowskie, mieszadla, poza tern do obracajacych urzadzen, jak np* retorty, piece, bebny do suszenia, Wynalazek za¬ pewnia zupelne uszczelnienie takze i pod¬ czas wydluzania sie lub znieksztalcania u- rzadzenia, lub przy innych niedokladno¬ sciach podczas dzialania pieca lub beona\ Zuzywanie plyt uszczelniajacych jest nie¬ znaczne dzieki dobremu smarowaniu i nie wplywa na szczelnosc zamkniecia, gdyz powierzchnie tych plyt przylegaja jedna do drugiej pod dzialaniem stalego nacisku.Wyplywanie cieczy z uszczelnienia jest tak nieznaczne, ze zastosowanie krazenia cieczy jest zbedne. PL