Znany jest sposób wyrobu zapomoca pras pustaków, otwartych z jednej strony.Sposób wedlug wynalazku polega na tem, iz w pasmie z gliny wyzlabia sie w jego kierunku podluznym otwór zapomoca swi¬ dra, przyczem pasmo lub swider przesu¬ waja sie w kierunku podluznym. Urzadze¬ nie do wykonywania tego sposobu posiada swider, który dziala w kierunku podluz¬ nym pasma lub równolegle do tego kierun¬ ku i jest uruchomiany bezposrednio lub posrednio zapomoca obcinacza pustaków.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania urzadzenia, sluzacego do wykony¬ wania sposobu wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia urzadzenie w rzucie pozio¬ mym, fig. 2 — urzadzenie w przekroju wzdluz linji // — II na fig. 1, fig. 3 — u- rzadzenie w przekroju wzdluz linji /// — III na fig. 2, fig. 4 — urzadzenie w rzucie pionowym, fig. 5 — szczegól urzadzenia w widoku zprzodu, a fig. 6 — w widoku zbo- ku.Wyrób cegiel wedlug wynalazku moze byc wykonywany w sposób rozmaity. Naj¬ korzystniej jest odcinac cegly o odpowied¬ niej dlugosci z pasma materjalu i umie¬ szczac je w urzadzeniu, zaopatrzonem w swidry, które przesuwaja sie w ich kierun¬ ku podluznym i wyzlabiaja w ten sposób w ceglach otwory o pozadanej dlugosci.Mozliwe jest równiez przesuwanie cegiel, podczas gdy swidry nie przesuwaja sie.Pustaki otwarte z jednej strony otrzymuje sie zapomoca dwóch swidrów, dzialajacych równoczesnie. Mozna jednak wyrabiac pu-staki o wiekszej liczbie otworów, stosujac wieksza liczbe równoczesnie dzialajacych swidrów, a mianowicie czterech wzglednie osmiu swidrów. Pustaki, otrzymane sposo¬ bem wedlug wynalazku niniejszego, schna szybko, poniewaz wewnetrzne powierzch¬ nie otworów nie sa gladkie. Oprócz tego cegly te posiadaja nadzwyczaj wielka wy¬ trzymalosc.Cyfra 1 (fig. 1) oznacza otwór wyjscio¬ wy prasy do wytwarzania pasma z gliny lub podobnego materjalu, cyfra 2 —•' odci- nacz cegiel dowolnego wykonania, zaopa¬ trzony w nóz 4, a cyfra 5 — tasme przeno¬ snikowa, przesuwajaca sie wzdluz oddziel¬ nie uruchomianych walców 6. Urzadzenie do podnoszenia odcietych cegiel sklada sie z ostoi 7 (fig. 4), która jest wykonana z katowników i w której osadzone sa w nie- przedstawionych na rysunku lozyskach waly równolegle 8, 9. Na wale 8 zaklino¬ wane sa dwa kola zebate 10, z których jed¬ no wspóldziala z nieprzedstawionym na rysunku mechanizmem napedowym urza¬ dzenia do podnoszenia cegiel, podczas gdy drugie kolo jest polaczone lancuchem 11 z kolem zebatem 12, osadzonem) na wale 9.Pomiedzy walami 8, 9 zastosowano na kaz¬ dej powierzchni podluznej ostoi 7 rame przegubowa, skladajaca sie z ramion 13 (ramy te pokrywaja sie na fig. 4) oraz gór¬ nych szyn 14, zaopatrzonych na jednych koncach w krazki 15. Ramie 13 obraca sie naokolo czopów 16, przyczem sprezyna 1T utrzymuje rame w polozeniu, uwidocznio- nem na fig. 4. W tern polozeniu krazek 15 opiera sie na plaskiej powierzchni tarczy mimosrodowej 17, osadzonej na wale 8.Po szynach 14 przetaczaja sie kólka 18 wózka 20, polaczonego zapomoca drazków 21 z korba 22, osadzona na wale 8. Na gór¬ nym koncu wózka zastosowano dwie rów¬ nolegle listwy 23, a na jego bocznej po¬ wierzchni — nasade 24, dzialajaca na dra¬ zek 25, do ramienia 26 którego przymoco¬ wane jest cieglo 27 (fig. 1). Do tarczy mi¬ mosrodowej 26, osadzonej na wale 9, przy¬ lega krazek 29, przymocowany do drazka 30. Dolny koniec drazka 30 o ksztalcie wi¬ del jest nasuniety na wal 9, podczas gdy do górnego konca drazka 30 przymocowa¬ na jest plyta 31 z dwoma drazkami 32, które sa zaopatrzone na górnych koncach w plytki 33 (fig. 5, 6). Na kazdej podluz¬ nej powierzchni ostoi 7 zastosowano plyte 34 wzglednie 35. Plyta 34 znajduje sie po¬ wyzej wózka 20, przedstawionego na fig. 4 w polozeniu wyjsciowem. Plyta 35 jest u- mieszczona obok plyty 34, lecz na przeciw¬ leglej powierzchni ostoi 7. Obie plyty prze¬ suwaja sie w kierunku poprzecznym ostoi, a sprezyny (nieprzedstawione na rysun¬ ku), dzialajace na te plyty, powoduja ich przesuwanie sie w polozenie pierwotne. Do przesuwania np. plyty 35 z tego polozenia sluzy tarcza mimosrodowa 36 (fig. 2), u- ruchomiana zapomoca urzadzenia do pod¬ noszenia cegiel. Powierzchnie plyty 34, 35, zwrócone ku sobie4 sa pokryte powloka z filcu. Katowniki 37 (fig. 1), umieszczone obok plytek 33, prostopadle do podluz¬ nych powierzchni ostoi 7, sluza wraz z wal¬ cami 38 do przesuwania ram na cegly.Wzdluz tych katowników, równolegle do nich, a wiec w kierunku poprzecznym do urzadzenia do podnoszenia cegiel, umie¬ szczone jest naprzeciw plyty 35 urzadzenie do wyzlabiania otworów. Urzadzenie to sklada sie z ostoi 39 (fig. 1 i 2), do której przymocowane jest lozysko 40 na tuleje prowadnicze 41, 42, przesuwajace sie w ich kierunku podluznym. W tulejach 41, 42, polaczonych ze soba zapomoca mostka 43, obracaja sie waly 44, 45, na których kon¬ cach osadzone sa swidry 46, 47. Pierscie¬ nie 48, 49, nasuniete na waly 44, 45, po¬ woduja, iz waly te przesuwaja sie wraz z tulejami 41, 42. Na koncach walów, prze¬ ciwleglych swidrom i przeprowadzonych przez lozysko 50, osadzone sa kola zeba¬ te 51, 52, które posiadaja jednakowe wy¬ miary i zazebiaja sie ze soba. Kola te u- - 2 -mieszczone sa w oslonie 53 zapomoca lo¬ zysk kulkowych lub podobnych. Lozysko to, nieuwidocznione na rysunku, jest wy¬ konane tak, iz kola obracaja sie naokolo walów 44, 45, jednak nie przesuwaja sie wraz z temi walami. Kola te sa wiec po¬ laczone z walami np. zapomoca czopa lub klina i rowka. Zewnatrz oslony 53 osadzo¬ ne jest na wale 45 w oslonie, nieprzedsta- wionej na rysunku, kolo zebate 54, które obraca sie równiez naokolo walu 45, lecz nie przesuwa sie wraz z tym walem. Kolo 54 zazebia sie z kolem 55, zazebiajacem sie z kolem 56, które fest zaklinowane na wa¬ le 57 silnika napedowego. Lozyska 40, 50 sa zaopatrzone w pierscienie prowadnicze 58, 59, umieszczone na drazkach 60, 61, które przesuwaja sie w ich kierunku po¬ dluznym, przyczem do ich konców, zwróco¬ nych ku swidrom 46, 47, przymocowana jest zapomoca nasady 62 oslona 63, otaczaja¬ ca swidry 46, 47. Przednia sciana oslony 63 posiada otwory, przez które wysuwaja sie swidry 46, 47. Dno oslony 63 jest o- twarte (fig. 2). Drazki 60, 61 sa przepro¬ wadzone przez widlowate konce mostka 43 tak, iz drazki nie przylegaja do boków tych widelek (fig. 3) i sa zaopatrzone przy mostku w pierscienie 64; pomiedzy pier¬ scieniem 64 a pierscieniami 59 zastosowa¬ no sprezyny 65, przyciskajace te drazki zapomoca pierscieni 64 do mostka 43.Przednia sciana oslony 63 pokryta jest warstwa 66 z filcu; pomiedzy oslona 63 a plyta 35 umieszczono pomiedzy listwami 23 wózka 20 plyte 67, a mianowicie w przy¬ blizeniu na poziomie dna oslony 63. Poni¬ zej tulej 41, 42 osadzony jest na wale 71 beben 68, zaopatrzony w rowek prowadni- czy 69, rozrzadzajacy trzpien 70, przymo¬ cowany do mostka 43. Kolo zebate 72, za¬ klinowane nai wale 71, zazebia sie z kolem zebatem 73, które jest osadzone wraz; z ko¬ lem 55 na wale 76, uruchomianym kolem 56 walut silnika napedowego. Sprzeglo 75, osadzone na wale 71, jest uruchomiane za¬ pomoca ciegla 27, polaczonego z drazkiem 76. Plyta 77 z drzewa, opierajaca sie na sprezynie 78 i przyciskana do nasady 79 bebna 68, sluzy jako hamulec. Materjal, wyzlabiany swidrami, jest doprowadzany przez koryto 80 do leju 81.Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy.Pasmo gliny, wysuwajace sie przez o- twór / prasy, zostaje przeciete zapomoca noza 4 odcinacza 2. n& cegly o pozadanej dlugosci. Posuw pasma powoduje przesu¬ wanie sie cegiel na tasme 5, przesuwajaca sie po walcach 6. Szybkosc przesuwania sie kazdej cegly jest wiec wieksza, niz szybkosc przesuwania sie pasma gliny, wy¬ twarzanego w prasie. Cegly odciete prze¬ suwaja sie wzdluz wiekszej liczby obraca¬ jacych sie walców, poczem natrafiaja na powloke z filcu plyty 34, przyczem jed¬ nak cegla nie znieksztalca sie. W tern po¬ lozeniu cegly znajduja sie powyzej listw 23 wózka 20, przyczem listwy te przesu¬ waja cegle, a mianowicie prostopadle do kierunku przesuwania pasma. Przesuw ce¬ gly wbok jest nieco wiekszy, niz Jej dlu¬ gosc. Przesuw ten jest dokonywany w spo¬ sób nastepujacy.Skoro cegla natrafi na plyte 34, wla¬ czony zostaje mechanizm napedowy urza¬ dzenia do podnoszenia cegiel, a mianowi¬ cie w zaleznosci od przebiegu pracy odci- nacza (fig. 4). Wal 8 obraca sie w kierun¬ ku przeciwnym do obrotu wskazówki ze¬ gara i powoduje obracanie sie tarczy mi- mosrodowej 17, oddzialywajacej! na krazek 15 oraz na korbe 22, polaczona zapomoca drazka 21 z wózkiem 20. Tarcza 17 przesu¬ wa ramie 13 w lewo przeciw dzialaniu sprezyny 17', przyczem szyna 14 przesuwa sie nieco wgóre. Równoczesnie drazek 21 przesuwa w lewo wózek 20, osadzony na kólkach 18. Listwy 23 przesuwaja sie wiec najpierw wgóre, a nastepnie w lewo i do¬ prowadzaja cegle, znajdujaca sie przed plyta 34, przed plyte 35 (na fig. 4) na plyte — 3 —67* Tarcza 17 wykonala w miedzyczasie calkowity obrót, tak iz wózek 20 wraz z listwami 23 powraca w polozenie pierwot¬ na przedstawione na fig, 4. Naped urza¬ dzenia do podnoszenia cegly zostaje na¬ stepnie przerwany az do chwili zetkniecia sie nastepnej cegly z plyta 34. Na rysunku nie przedstawiono urzadzenia, odsuwaja¬ cego plyte 34 od kazdej doprowadzanej ce£lyi a mianowicie tuz przed uruchomie¬ niem listw 23. Listwy te nie wystaja ponad górna powierzchnie ostoi 7, jak to przed* stawiono na fig. 4, w celu jasniejszego uwi¬ docznienia ich, lecz ich górne powierzchnie znajduja sie w rzeczywistosci nieco poni¬ zej plaszczyzny, przeprowadzonej przez górne listwy poziome ostoi 7.Skóro cegla zostala umieszczona na plycie 67, nasada 24 wózka 20 natrafia na drazek 25, a mianowicie przed rozpocze¬ ciem przesuwania sie wózka zpowrotem w polozenie pierwotne, który to drazek wla¬ cza zapomoca ciegla 27 (fig. 1) sprzeglo 75 w celu uruchomienia swidrów, wyzlabiaja- cych w cegle otwory w sposób opisany po¬ nizej. Wyzlabianie otworów jest dokony¬ wane w okresie czasu od rozpoczecia po¬ wrotu wózka w polozenie pierwotne, az do ukonczenia tego przesuwu, poczem sprze¬ glo 75 zostaje wylaczone. W miedzycza¬ sie nastepna cegla natrafia na plyte 34.Opisany przebieg powtarza sie wiec, jed¬ nak z ta róznica, iz listwy 23 doprowadzaja nietylko te ostatnia cegle na plyte 67, lecz równiez przenosza one wyzlobiona cegle, która znajduje sie pomiedzy plyta 35, a powloka 66 z| filcu oslony 63 swidrów, i u- kladaja ja na plytki 33. Plytki te sa uru¬ chomiane wspólnie z wózkiem 20, a mia¬ nowicie zapomoca kól zebatych 10 i 12, jak tez lancucha 11. Wal 9, obracany zapomo¬ ca kola 12, powoduje obracanie sie tarczy mimosrodowej 28, która zapomoca krazka 29 przesuwa wgóre drazek 30, plytke 31, drazki 32 i plytki 33. Plytki te osiagaja górne polozenie, skoro wózek przesunie sie w krancowe lewe polozenie, przy którem listwy 23 przesunely juz wyzlobiona cegle tak, iz znajduje sie ona powyzej plytek 33.Podczas tego przebiegu nastepna cegla zostala doprowadzona na plyte 67 pomie¬ dzy plyte 35 a oslone 63. W czasie powrót* nego ruchu wózka 20 wyzlobiona cegla zo¬ staje ulozona na plytki 33, które przesu¬ waja sie powoli wdól. Skoro tarcza 28 osiagnie polozenie pierwotne, plytki 33 ukladaja cegle na ramie, umieszczonej recznie na walcach 38 katowników 37.Opisany przebieg powtarza sie. Po umie¬ szczeniu kazdej wyzlobionej cegly na ra¬ mie zostaje ona przesunieta recznie o odle^ glosc, odpowiadajaca dlugosci cegly. Ra¬ me, wypelniona ceglami, doprowadza sie w kierunku strzalki (fig. 1) do samoczynnego urzadzenia przenosnikowego, a z niego do suszarki i pieca.Swidry sa uruchomiane oddzielnie, a mianowicie zapomoca walu 57 silnika. Wal ten obraca zapomoca przekladni kól zeba¬ tych 56, 55, 54 waly 44, 45, a wiec i swidry 46, 47, jak tez kola zebate 72, 73, z których kolo 72 jest osadzone luzno na wale 71. Po wlaczeniu sprzegla 75 dzialaniem: ciegla 27, a wiec skoro nasada; 24 wózka 20 natra¬ fia na drazek 25, kolo 72 zostaje sprzezo¬ ne z walem 71 tak, iz obraca sie wraz z tym walem. Ruch obrotowy walu 71 jest przenoszony na beben 68, przyczem trzpien 70 przesuwa sie w rowku 69 w lewo (fig. 2), wskutek czego przesuwa sie w lewo mostek 43 i tuleje 41, 42. Pierscienie 64 (fig. 1) zostaja zwolnione, a sprezyny 65 powoduja przesuwanie sie drazków 60, 61 w pierscieniach 58, 59 ku plycie 35. Ponie¬ waz oslona 63 jest przymocowana do draz¬ ków 60, 61, przesuwa sie ona równiez ku plycie 35 (w polozenie, oznaczone na fig. 2 linja kreskowana), która w tej chwili zo¬ staje przesunieta dzialaniem tarczy 36 ku oslonie 63. Cegla zostaje wiec zamocowa¬ na pomiedzy plyta 35 a oslona 63 i utrzy¬ mana w teiri polozeniu tak dlugo, az swi- — 4 —dry 46, 47, pfrzesuwfcne zapomoca tulej 41, 42, wyzlobia otwory o pozadanej dlugosci, Zamocowanie cegly pomiedzy plyta a oslo¬ na jest takie, iz cegla nie znieksztalca sie.Wyzlabianie otworów jest ukonczone, sko¬ ro beben 68 obrócil sie o 180°; podczas tego obrotu bebna 68 trzpien 70 i swidry 46, 47 przesuwaja sie w ich krancowe po¬ lozenie lewe. Dalszy obrót bebna 68 powo¬ duje przesuwanie sie trzpienia i swidrów w polozienie pierwotne. Tuz przed osia¬ gnieciem tego polozenia sprzeglo 75 zosta¬ je wylaczone, poniewaz wózek powrócil juz równiez w pierwotne polozenie. Naped zo¬ staje przerwany, a urzadzenie hamulcowe 77, 78, 79 powoduje unieruchomienie beb¬ na 68 dokladnie w jego polozeniu wyj- sciowem. Podczas przesuwania sie swidrów wstecz mostek 43 natrafia na pierscienie 64 i przesuwa je w polozenie pierwotne przeciw dzialaniu sprezyn 65, co powodu¬ je odpowiednie przesuniecie oslony 63 za¬ pomoca drazka 60, 61. W tym okresie cza¬ su równiez i tarcza mimosrodowa 36 wyko¬ nala calkowity obrót, a plyta 35 powrócila w polozenie pierwotne, wskutek czego wyzlobiona cegla nie jest zamocowana po¬ miedzy plyta 35 a oslona 63 i moze byc umieszczona w nastepnym okresie pracy zapomoca listw 23 na plytkach 33. Materjal, wyzlobiony swidrami, dostaje sie do ko¬ rytka 80, ponizej oslony 63, a z niego do leju Si prasy.Urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku moze byc równiez wy¬ konane odmiennie. Przesuwanie i transpor¬ towanie ram na wyzlobione cegly moze do¬ konywac sie w zaleznosci od ruchu swidrów. PL