Przedmiotem wynalazku jest kolo do pojazdów, toczacych sie po szynach, za¬ opatrzone na obwodzie w wystajace spre¬ zyste wkladki, wykonane np. z gumy. Za¬ leta kól tego rodzaju, jak wogóle kól z obre¬ czami z gumy, w porównaniu z kolami, któ¬ rych obrecz wykonana jest ze stali, polega na tern, iz kola pierwszego rodzaju lepiej przylegaja do szyn, wskutek czego te sa¬ ma sile pociagowa osiaga sie, stosujac po¬ jazdy silnikowe o znacznie mniejszym cie¬ zarze. Mozna wiec zmniejszyc jalowy cie¬ zar i stosowac znacznie korzystniejszy sto¬ sunek tego ciezaru do ciezaru uzytecznego.Obrecze metalowe zpowodu ich sztyw¬ nosci nie tlumia uderzen, wskutek czego jest rzecza konieczna przynajmniej przy wagonach osobowych stosowac podwójne lub potrójne resory dla unikniecia wstrza- snien. Kola gumowe zapobiegaja równiez i tej wadzie. Oprócz tego wraz ze zwieksza¬ jacym sie ciezarem wagonów uderzenia na, zlacza szynowe sa silniejsze, co wplywa niekorzystnie na konce szyn oraz wytwarza halas.Celem wynalazku jest ulepszenie kól opisanego powyzej rodzaju, które zapobie¬ galoby wykolejaniu pojazdów przy zuzyciu lub uszkodzeniu wkladek i zapewnialoby spokojny bieg pojazdów. Osiaga sie to, stosujac wkladki, wykonane w postaci cial o ksztalcie podluznym, które umieszcza sie w wydrazeniach na obwodzie kól pomie¬ dzy utworzonemi w ten sposób mostkamiukosnie do kierunku szyn, pfzyczem wklad¬ ki przylegaja do lba szyny na calej jego szerokosci. Po zuzyciu sie wkladek lub ich uszkodzeniu kolo toczy §ie powierzchnia metalowa, która tworza wymienione mostki, przyczem dla ruchu kolejowego nie po¬ wstaje niebezpieczenstwo. Podluzne wklad¬ ki i ich ukosne umieszczenie do kierunku szyn zapewniaja spokojny bieg, poniewaz przy kazdem polozeniu kola dziala skutecz¬ nie co najmniej jedna wkladka, a obciaze¬ nie zostaje przenoszone stopniowo z jednej wkladki na druga.Wkladki sa nastawne w kierunku pro¬ mieniowym, wskutek czego po ich zuzyciu sie moga byc przesuwane. Kolo wedlug wynalazku zapobiega zuzywaniu sie szyn i kól; zuzywaja sie tylko wkladki, wykona¬ ne z pelnej gumy. Zaoszczedza sie wiec znacznie na kosztach konserwacji kól, po¬ niewaz zuzyte wkladki nadaja sie do odle¬ wania wkladek swiezych.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania wynalazku. Fig. 1 przedstawia czesc kola i szyny w przekroju wzdluz linji / — /na fig. 2, fig. 2 — czesc obwodu ko¬ la, rozwinietego na plaszczyznie poziomej, a fig. 3 — czesc kola w przekroju wzdluz linji /// — /// na fig. 2.Kolo /, tworzace calosc z obrzezem 2 normalnego ksztaltu, zaopatrzone jest na obwodzie w wydrazenia 3, wykonane uko¬ snie do kierunku szyn (fig. 2). Szerokosc wydrazen 3 zmniejsza sie w kierunku obwodu kola, wskutek czego powierzchnie 4, ograniczajace wydrazenia 3, sa stozko¬ we. W wydrazeniach 3, pomiedzy któremi na obwodzie kola powstaja mostki 5, umie¬ szczone sa wkladki 6 z pelnej gumy.Wkladki te sa podluzne i tworza normalnie powierzchnie biezna kola, wskutek czego wystaja one nieco ponad powierzchnie obwodowa kola / i stykaja sie z szyna 7, podczas gdy obrzeze 2 zapobiega tylko wy¬ kolejaniu pojazdu. Wkladki 6 i mostki 5 rozmieszczone sa na obwodzie kola naprze^ mian. Dzieki stozkowym powierzchniom 4 wkladki 6 zamocowane sa w wydrazeniach 3, ha które to Wkladki podczas jazdy dzia¬ la sila odsrodkowa. Poniewaz wkladki 6 sa umieszczone ukosnie do kierunku szyn, przy kolejnem zetknieciu sie wkladek z szynami nie powstaja uderzenia, dzialaja¬ ce przy wkladkach prostopadlych do kie¬ runku szyn. Wkladki zostaja przytem sci¬ skane, wskutek czego wieksza ich ilosc sty¬ ka sie z szynami na odcinku, oznaczonym na fig. 2 i 3 litera a. Kolo wedlug wyna¬ lazku mozna obciazac znacznie wiekszym ciezarem (do 5 000 kg), niz kolo z opo¬ nami.Poniewaz wkladki 6 zuzywaja sie, to nalezy je tak wykonac, aby mozliwe bylo przesuwanie wkladek w kierunku obwodu kola. Osiaga sie to zapomoca tloków 8 i sworzni 10, 15, przyczem na kazda wklad¬ ke dziala jeden tlok i dwa sworznie. Swo- rzen 10 zaopatrzony jest w gwint, na który nakrecona jest tuleja 11. Tuleja ta posia¬ da na dolnym koncu zeby 12, wspóldziala¬ jace z zebami, 13 tulei 14. Tuleja 14 zaopa¬ trzona jest na powierzchni wewnetrznej w gwint, w który wsrubowany jest nagwinto¬ wany sworzen 15. Obydwie tuleje 11 i 14 osadzone sa w pierscieniu 16, calosc zas umieszczona jest w odpowiedniej komorze w kole w taki sposób, iz tuleje 11 i 14 moga sie obracac dokola swych osi, lecz nie moga przesunac sie w kierunku tych osi.Przy| obracaniu tulei 11 obraca sie rów¬ niez tuleja 14, a tlok 8 przesuwa sie w kie¬ runku swej osi i powoduje odpowiednie przesuniecie wkladki 6. Pierscien 16, tu¬ leje 11, 14 oraz tlok 8 umieszczone sa w komorze 17, utworzonej przez wyzlobienie w kole / i odejmowane pokrywy 18, któ¬ rych ilosc na obwodzie kola wynosi od sze¬ sciu do osmiu. Po zdjeciu pokrywy 18 mozna obracac recznie tuleje 11 oraz wy¬ jac pierscien 16 wraz z tulejami 11, 14 i tlokiem 8 w celu wymiany wkladki 6. Je¬ zeli nie jest mozliwe regulowanie polozenia — 2 —wkladki, to wówczas mostki i wkladki two¬ rza powierzchnie biezna kola.Zarówno ksztalt wkladki 6, jak i wyko¬ nanie urzadzenia, sluzacego do regulowa¬ nia polozenia wkladki, mozna zmieniac w granicach wynalazku. Wkladki 6 moga byc wykonane z gumy syntetycznej lub z odpo¬ wiedniego materjalu, otoczonego warstwa gumy. PL