PL24046B1 - Stabilizator i amortyzator drgan. - Google Patents

Description

KI. 65 d, 2/02.Znany jest oddawna stabilizator do na¬ dawania statecznosci przedmiotowi, poru¬ szajacemu sie w plynnym osrodku, skla¬ dajacy sie ze skrzydelek, których boczne plaszczyzny moga byc rozmieszczone wzdluz promieni dokola osi syme.tr ji tego przedmiotu lub tez moga byc równolegle do tej osi. W kazdym razie plaszczyzny te stwarzaja pewna reakcje, równowazaca dzialanie osrodka na czesc przedmiotu, za¬ warta pomiedzy jego przednim, koncem i srodkiem ciezkosci.Stwierdzono doswiadczalnie, ze reak¬ cja ta nie jest równomierna, a bywa cze¬ stokroc zbyt gwaltowna, dziala z bezwlad¬ noscia, która czesto powoduje szereg wa¬ han okresowych i nawet drgan i wreszcie wymaga stabilizatorów o duzych rozmia¬ rach i znacznym ciezarze. Statecznosc ru¬ chomego przedmiotu, poruszajacego sie w osrodku plynnym, wynika ze stanu równo¬ wagi zlozonej, okreslonej jako wynik ca¬ lego szeregu jednoczesnych reakcyj zgod¬ nych i nierozdzielnych, a pochodzacych z dzialania osrodka na poruszajacy sie przedmiot, przyczem powierzchnie skrzy¬ delek nie moga same wytworzyc wszyst¬ kich tych reakcyj.Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia, które ma na celu sprowadzenie i 11- trzymanie ruchomego przedmiotu w okre¬ slonym kierunku. W tym celu kazdet skrzy¬ delko stabilizatora posiada rozszerzona krawedz na calej swej dlugosci, skladaja¬ ca sie z krawedzi przedniej (t. j. krawe¬ dzi, odpowiadajacej przedniemu konco¬ wi skrzydelka), z krawedzi zewnetrznej (t. j. krawedzi, odpowiadajacej tej czesci skrzydelka, która jest zwrócona naze- wnatrz) i z krawedzi posredniej, bedacejpOwierzciinia krzywa, która laczy przedniekrawedzie, Te rozszerzona kra¬ wedz zlozona z trzech elementów nazwano ty dalszym ciagu opisu „krawedzia zlozo¬ na , \Vymienione wyzej czesci rozszerzo¬ nej krawedzi skrzydelka tworza po¬ wierzchnie, która jest normalna do kie¬ runku, w którym dazy przedmiot, i stawia w srodowisku coraz to wiekszy opór, gdy os przedmiotu dazy do ustawienia sie pod coraz to wiekszym katem wzgledem tego kierunku. - Skutki amortyzacji drgan, spowodowa¬ ne dzialaniem powierzchni zlozonej, uzu¬ pelniaja skutki amortyzacji, wywieranej przez powierzchnie boczne skrzydelek plaskich.Opór osrodka, jaki w tern polozeniu napotyka skrzydelko, dazy do nadania mu polozenia, w którem stawia najmniejszy opór ruchowi osrodka, t j. polozenia, w którem kierunek osi ruchomego przedmio¬ tu zgadza sie z kierunkiem jego ruchu.Boczne powierzchnie skrzydelek okre¬ sla sie dla kazdego1 ruchomego przedmior tu w zaleznosci od jego ksztaltu, objeto¬ sci i ciezaru.Inaczej mówiac, w urzadzeniu takiem boczne powierzchnie skrzydelek, tworza¬ cych stabilizator, przechodzace w przybli¬ zeniu! przez os ruchomego przedmiotu albo przez os do niej równolegla, sluza za ster, krawedzie zas brzegów skrzydelek, któ¬ rych powierzchnie sa prostopadle do bocz¬ nych powierzchni skrzydelek dzialaja jak powierzchnie, zlozone z czesci, które po¬ siadaja zmienne katy nachylenia i zmienne opory i reaguja bardziej skutecznie na dzia¬ lanie) osrodka.W ten sposób do znanego dzialania bocznych powierzchni skrzydelek dodaje sie stopniowane i ciagle dzialanie ich przed¬ nich i zewnetrznych brzegów.Dobierajac ksztalt i rozmiary krawe¬ dzi zlozonej skrzydelek, odpowiednio do rodzaju ruchomego przedmiotu, mozna o- trzymac reakcje bardziej czule, stopnio¬ wane i ciagle, anizeli reakcje bocznych po¬ wierzchni skrzydelek, przechodzacych w przyblizeniu przez os ruchomego przed¬ miotu albo przez, os do niej równolegla.Mozna równiez zwiekszyc dzialanie krawedzi zlozonych, zaopatrujac te kra¬ wedzie w zgrubienia lub rozszerzenia o ksztalcie naogól dowolnym, niezajmujace calej dlugosci krawedzi, lecz tylko pewne jej czesci, przyczem te zgrubienia powin¬ ny byc symetryczne wzgledem plaszczy¬ zny symetrji skrzydelek.Na zalaczonych rysunkach przedsta¬ wiono schematycznie przyklad wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny stabilizatora i a- mortyzatora drgan, w którym zwiekszenie powierzchni krawedzi zlozonych skrzyde¬ lek otrzymuje sie przez nadanie tym skrzydelkom grubosci, malejacej od ze¬ wnatrz ku wewnatrz az do miejsca, w któ¬ rem skrzydelko laczy isie z obsada, fig. 2 przedstawia przekrój wzdluz linji // — // na fig. 1, fig. 3 — widok perspektywiczny stabilzatora i amortyzatora drgan, w któ¬ rym zwiekszenie powierzchni krawedzi zlozonych otrzymuje sie przez rozszerze¬ nie w tern miejscu skrzydelek, fig. 4 przed¬ stawia przekrój wzdluz linji IV — IV na fig. 3, fig. 5 wyjasnia dzialanie bocznych powierzchni skrzydelek, natomiast fig. 6 — dzialanie powierzchni krawedzi zlozonych.Dzialanie stabilizatora i amortyzatora drgan jak wynika z fig. 5 i 6 jest trojakie.Po pierwsze, stabilizator i amortyzator drgan dziala zapomoca bocznych po¬ wierzchni skrzydelek w celu korygowania odchylen i drgan wzgledem kierunku ru¬ chu ruchomego przedmiotu. Gdy os przed¬ miotu dazy do odchylania sie pod coraz to wiekszym katem wzgledem kierunku jego ruchu, obracajac sie dokola srodka ciezko¬ sci G przedmiotu, to boczne powierzchnie skrzydelek ustawiaja sie coraz to wiecej normalnie wzgledem kierunku ruchu tego — 2 —przedmiotu, stawiajac osrodkowi coraz to wiekszy opór, który dazy do sprowadzenia tych powierzchni w polozenie równolegle do kierunku ruchu, przyczem srodek par¬ cia osrodka zostaje przeniesiony w odpo¬ wiednie miejsce na osi ruchomego przed¬ miotu.Po drugie, trzy czesci / — 2, 2 — 3 i 3 — 4 krawedzi zlozonej kazdego skrzy¬ delka (fig. 6) maja na celu zapobieganie odchyleniom i drganiom o malej amplitu¬ dzie oraz poprawianie ich i tlumienie w sposób bardziej czuly, stopniowy i ciagly.Krawedz zlozona skrzydelka posiada taki ksztalt i tak jest umieszczona w stosunku do osi ruchomego przedmiotu, iz jej po¬ wierzchnia dazy do zajecia normalnego polozenia wzgledem kierunku iruchu przed¬ miotu, stawiajac coraz to wiekszy opór o- srodkowi w miare, jak os przedmiotu da¬ zy do coraz to wiekszego odchylenia sie od kierunku ruchu, obracajac sie dokola srod¬ ka ciezkosci G. Reakcja osrodka na ten o- pór dazy do sprowadzenia krawedzi skrzy¬ delek w polozenie najmniejszego oporu, które odpowiada zgodnosci kierunku osi ruchomego przedmiotu z kierunkiem jego ruchu, przyczem srodek parcia) osrodka zo¬ staje przeniesiony w odpowiednie miejsce na: osi tego przedmiotu.Bo trzecie, stale dziala zespól czesci 1 — 2 i 2 — 3 (fig. 6) krawedzi zlozonej kazdego skrzydelka i stwarza ztylu rucho¬ mego przedmiotu pewien opór, który da¬ zy doi utrzymania stale i dokladnie srodka parcia osrodka w odpowiedniem miejscu na osi tego przedmiotu, azeby utrzymac sta¬ tecznosc tego przedmiotu wzgledem kie¬ runku ruchu.Na krawedziach skrzydelek, lecz nie na calej dlugosci krawedzi, mozna wykonac zgrubienia lub rozszerzenia, które moga byc stale lub nakladane i których po¬ wierzchnie i katy nachylenia moglyby byc zmienne.Powierzchnie krawedzi zlozonych skrzydelek stabilizatora i amortyzatora i ewentualnie miejsca obsady tych skrzyde¬ lek moga byc równiez zaopatrzone w o- twory z odpowiedniemi zebrami i wystepa¬ mi odpowiedniego ksztaltu w celu zwiek¬ szenia skutków dzialania, wymienionych w ustepach drugim i trzecim.Stabilizator i amortyzator drgan, opi¬ sany wyzej, umozliwia dokladne zacho¬ wanie kierunku ruchu przez przedmioty, poruszajace sie w osrodku plynnym, a mia¬ nowicie przez przedmioty posiadajace pew¬ na szybkosc poczatkowa, jak równiez przez przedmioty, pforuszane dowolnym nape¬ dem.Stabilizator i amortyzator drgan moze dzialac we wszystkich plaszczyznach, jak równiez moze byc zastosowany do wszel¬ kich przedmiotów, osadzonych w stalej ob¬ sadzie i znajdujacych sie w masie rucho¬ mego osrodka, w którymi powinny byc od¬ powiednio skierowywane. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe. Stabilizator i amortyzator drgan, na¬ dajacy statecznosc przedmiotom porusza¬ jacym sie w! osrodku plynnym i skladajacy sie ze skrzydelek, których boczne po¬ wierzchnie sa rozmieszczone wzdluz pro¬ mieni dookola osi symetrji tego przedmio¬ tu lub równolegle do tej osi, znamienny tern, ze krawedzie skrzydelek w stosunku do ich grubosci sa rozszerzone i tworza krawedzie zlozone, skladajace sie z trzech czesci, a mianowicie czesci przedniej, tyl¬ nej i posredniej krzywej* laczacej obie te czesci, wskutek czego powierzchnie kra¬ wedzi zlozonych skrzydelek stawiaja opór osrodkowi^ w którym porusza sie przed¬ miot, uzupelniajacy dzialanie bocznych po¬ wierzchni skrzydelek. JeanFabry. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 24046. Ark. t.Do opisu patentowego Nr 24046. Ark.

2. FIG.5 / \ FIG.6 »ruk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL