PL24005B1 - Sposób wytwarzania produktów nadajacych olejom weglowodorowym zabarwienie, ewentualnie fluorescencje. - Google Patents

Description

Stwierdzono, ze przy kondensacji czy¬ sto alifatycznych olefin, cieklych w tempe¬ raturze pokojowej, z wielórdzeniowemi cialami organicznemi w podwyzszonej tem¬ peraturze i w obecnosci srodków konden¬ sacyjnych, stosowanych przy reakcji Frie- del-Craflsa, otrzymuje sie produkty, któ¬ re w razie dodania ich do olejów weglowo¬ dorowych, zwlaszcza do olejów smaro¬ wych, znacznie polepszaja barwe tych ole¬ jów. W wielordzeniowych cialach orga¬ nicznych zaden z pierscieni nie powinien byc nasycony wodorem i jest rzecza poza¬ dana, aby zwiazki te nie zawieraly zad- niych podstawników; moga wiec byc stoso¬ wane przedewszystkiem wielordzeniowe a- romaityczne weglowodory, np. naftalen, antracen lub fenantren, albo wielordzenio¬ we zwiazki heterocykliczne, np. kairbazol.Jako odpowiednie olefiny nalezy wymienic zwlaszcza produkty ciekle, otrzymywane przez rozszczepienie weglowodorów para¬ finowych, np. parafiny twardiej lub miek¬ kiej, albo petrolatum, oraz olefiny, otrzy¬ mywane przez odszczepiienie wody od wyz¬ szych alkoholi, zawierajacych wiecej niz 6 atomów wegla w czasteczce, np. alkoholu oktodecylowego. Kondensacje przepnowa - dza sie naogól w temperaturach 70° — 250°C, najkorzystniej pomiedzy 125° a200°C. W celu ulatwienia -odprowadzania ciepla, wydzielajacego sie podczas reakcji, najlepiej jest stosowac obojetne srodki rozcienczajace, np. frakcje benzynowe, wirzace w temperaturze od 150° do 200°C lub wyzszej, Wielordzeniowe zwiazki or¬ ganiczne stosuje sie w ilosci co najmniej 20% w stosunku do wagi olefinów cieklych, jest jednak rzecza wskazana nie stosowac wiecej niz 60 — 70%, gdyz wieksza ilosc wielordzenipwych zwiazków organicznych nie wchodzi w reakcje, lecz dziala tylko jako srodek rozcienczajacy i musi byc po reakcji usunieta. Intensywnosc fluorescen- cjji, wywolanej przez dodanie pewnej ilosci produktu kondensacji, wzrasta w miare zwiekszania ilosci uzytego srodka konden¬ sacyjnego, np. chlorku glinu, którego bie¬ rze sie w ilosci 20 — 60% w stosunku do wagi olefinów cieklych. Przy uzyciu wiek¬ szych ilosci srodków kondensacyjnych o- trzymuje sie produkty, które nadaja ole¬ jom weglowodorowym fluorescencje zielo¬ na z, odcieniem zbyt niebieskim.Otrzymywane produkty posiadaja z reguly sredni ciezar czasteczkowy = 600 — 800. W temperaturze pokojowej sa one ge¬ ste i bardzo lepkie oraz latwo sie rozpu¬ szczaja w róznych olejach weglowodo¬ rowych, np. olejach smarowych, benzy¬ nach, olejach srednich, zarówno w olejach naftenowych, jak i parafinowych. Roztwo¬ ry te nie sa sklonne do tworzenia osadów albo do izzywiczania; sa one pod swiatlo zupelnie klarowne.Zdolnosc produktów tych do wywoly¬ wania fluoresceneji moze byc spotegowana przez uwodornienie ich w podwyzszonej temperaturze, najkorzystniej pod cisnie¬ niem, w obecnosci katalizatorów. W tym celu produkty kondensacji rozpuszcza sie w obojetnym srodku rozcienczajacym, np. wysoko wrzacej benzynie, oleju srednim lub oleju smarowym o dowolnej gestosci, i traktuje roztwór wodorem w temperaturze 50°—250°C i pod cisnieniem 20 — 200 atm.Jako katalizatory nadaja sie najlepiej: miedz, kobalt lub nikiel, zosobna lub w mieszaninach albo na nosnikach, np. na weglu, ziemi okrzemkowej, pumeksie lub innych cialach obojetnych. Jako kataliza¬ tory moga byc uzyte równiez inne metale lub zwiazki metali, znane jako katalizato¬ ry uwodorniajace, np. tlenki metali grupy drugiej do siódmej ukladu okresowego, lub hafloidki srebra, miedzi, kadmu, tytanu, cy¬ ny, wanadu, molibdenu, wolframu, manga¬ nu, niklu, kobaltu, lub tez siarczki metali grupy 2-ej do 8-ej ukladu okresowego.Warunki uwodornienia, a wiec tempe¬ rature, cisnienie, irodzaj katalizatora, czas trwania przeróbki i t. d., trzeba w poszcze¬ gólnych przypadkach dobierac tak, azeby produkty uzyskiwaly pozadamy zóltawo- zielony odcien, wlasciwy niektórym natu¬ ralnym olejom smarowym, przyczem in¬ tensywnosc barwy nie powinna ulegac zmianie. Warunki te mozna latwo ustalic w poszczególnych przypadkach próbami wstepnemi.Odcien barwy produktów kondensacji moze byc takze polepszony przez dodawa¬ nie oprócz katalizatora, dzialajacego kon- dlensujaco, np. chlorku glinu, haloidków metali grupy 1-szej i 2-ej ukladu okreso¬ wego, które oslabiaja dzialanie katalizato¬ ra, np. NaCl, NaBr, KCl, CuCl2. Konden¬ sacje prowadzi sie w tein sposób, jak przy uzyciu katalizatora bez dodatków. Wska¬ zane jest stosowanie co najmsniej 25% chlorku glinu i co najmniej 20% wielordze- nilowych weglowodorów aromatycznych w stosunku do uzytej ilosci oleiinów cieklych.Przyklad I. 1 kg frakcji olefinowej, wrzacej w temperaturze 90° — 150°C pod cisnieniem 2 mm Hg i otrzymywanej przez rozpuszczenie parafiny miekkiej, konden- suje sie, ogrzewajac, w obecnosci 0,4 kg chlorku glinu z 1 kg naftalenu. Po ogrzaniu masy reakcyjnej do temperatury 180*0 ostudza sie ja, miesza z woda i oddziela skladniki stale, glownie wodorotlenek gli- — 2 —ntL Z cieklego produkto odpedza sie pod cftsmrniem 2 mmHg w temperaturze 150*C niewielka ilosc oleju, jaka przedgon/ O- trzyniuje sie jako pozostalosc okolo 1,9 kg parodtdctu lepkiego.Przyklad II. 4 kg produktu rozszcze- pienia petroiatum, wrzacego pod cisnie- róem 2 mm Hg w temperaturze powyzej 100°Cf kotodensuje sie, mieszajac, w tempe¬ raturze 200°C w obecnosci 1 kg chlorku gli- rm z 1 kg naftalenu, 0*5 kg oleju antrace- nowego i 0,5 kg karbazolu. Produkt ten przerabia sie dalej, jak opisano w przykla¬ dzie L Przyklad III. 10 kg produktu rozszcze¬ pienia parafiny twardej, wrzacego pod ci- sniemiem aimosierycznem w temperaturze od! 20° do 300°C, rozciencza sie 5 kg przed* gonu, otrzymanego wedlug przykladu I, i po dodaniu 6 kg naftalenu i 10 kg chlorku glinu komdensuje sie przez 2 godziny w temperaturze okolo 125°C. Produkt prze¬ rabia sie dalej, jak podano w przykla¬ dzie L Przyklad IW, 20 kg produktu roz- szczepienia parafiny rozciencza sie 8 kg wysoko wrzacej benzyny i miesza z 5 kg naftalenu. Nastepnie dodaje sie 7,5 kg chlorku glinu w trzech isdwnych czesciach, przyczem kazda nastepna czesc dodaje sie dopiero wtedy, gdy reakcja, wywolana po¬ przednio dodana czescia, juz ustaje, co mozna rozpoznac po spadku temperatury.Po dodaniu calej ilosci chlorku glinu u- trzymuje sie mase jeszcze przez godzine w temperaturze okolo 150°C, poczem prze¬ rabia sie produkt reakcji dalej wedlug przykladu I.Przyklad V. 10 kg produktu, otrzy¬ manego1 przez rozszczepienie parafiny, roz¬ ciencza sie zapomoca 10 kg przedgonu, u- zyskanego wedlug przykladu I, i po doda¬ niu 5 kg chlorku glinu polimeryzuje, przy¬ czem doprowadza sie do masy reakcyjnej gazy, otrzymywane przy rozszczepianiu parafiny. Gdy temperatura wzrosnie do o- kolo lOd^C, dodaje sie 8 kg naftalenu, 1 kg antracenu oraz 0,5 kg fe?L*ntrefKl, jpó* czem ograewa sie przez godzine m tempe¬ raturze t5e*C. FWukt reakcji poddaje sie destylacji pod cisnieniem 1 mm Hgi w temperaturze tStPC, przyczem otrzywwje sie, jako pozostalosc, 18 kg produktu.Przyklad VI. Produkt, otrzymany przez kondensacje 30 czesci naftalenu z* 1^0 czesciami produktu traastaezepieiiift miekkiej parfiny, tratuje sie wodorem przez y2 godziny w temperfctwrae KltPC i pod rósmeniem M& at»r w obecnosci ittta* lizatora niklowego, osadzonego'lia ziemi o- kraemkowej. Katalizator oddziel sie przez filtrowanie od produktu reakcji, który -wy* kazuje fiuorescencje z odcieniefn tóliym, niezmiernajtaca sie pod daialaniecn swiatla.Przyklad VH. Produkt, otrzymamy przez kondensacje mieszaniny -aaftaienu; antracenu i karhazolu z oletinami, ofcrzy- mywanemi przez odszczepiepne! wody od wyzszych alkoholi, poddaje «sce traktowa¬ niu wodorem w temperaturze 120^C i'pod cisnieniem 200 atm w obecm?4ci 10% kata- lioatora, skladajacego sie * miedan; twlkW i kobaltu i osacheoago na pumeksie. Rp 15 minutach dzialania wodorem oddziela aie katalizator przez filtrowanie.Przyklad VIII. 1 kg naftaleou kon- densuje sie, ogrzewajac i mieszajac, z 4 kg frakcji oLefinowej,otrzymanej x produktu rozsizczepiema laiekkiej parafiny L^nwifiea w temperaturze od 50 do 250°C pod cisnie¬ niem 760 mm, w obecnosci 1,6 kg chlorku glinu i 0,2 kg chlorku sodu. Po osiagnieciu temperatury 150°C utrzymuje sie mieszani¬ ne reakcyjna w tej temperaturze przez go¬ dzine. Nastepnie mieszanine ochladza sie, miesza z woda i oddziela osad. Produkt reakcji destyluje sie pod cisnieniem 2 mm Hg do temperatury 150°C, przyczem pirzedestylowuje okolo 0,2 kg oleju nisko- wrzacego. Pozostalosc w ilosci 4,6 kg sta¬ nowi paste, rozpuszczalna w oleju i benzy¬ nie. — 3 —Przyklad IX. Produkt o takich samych wlasciwosciach, jakie wykazuje produkt wedlug przykladu VIII, otrzymuje sie przy koffidensowaniu w ciagu pól godziny w tem¬ peraturze 165°C 4 kg produktu rozszcze¬ pienia gaczu parafinowego, wrzacego w temperaturze 100 — 250°C pod cisnieniem 700 mm, 1 kg naftalenu, 0,5 kg oleju an¬ tracenowego i 0,5 kg karbazolu, w obecno¬ sci 1,2 kg chlorku glinu, 0,05 kg chlorku sodu, 0^03 kg bromku potasowego i 0,04 kg chlorku miedziawego, a nastepnie produkt reakcji przerabia sie dalej sposobem po¬ wyzej opisanym.Przyklad X. 1,2 kg naftalenu konden- suje sie w obecnosci 2,5 kg chlorku glinu w temperaturze 100°C, mieszajac, z 4 kg mieszaniny olefinówej, otrzymanej przez odszczepienie wody od wyzszych alkoholi.Produkt reakcji miesza sie z woda, oddzie¬ la od osadu przez filtrowanie, suszy i pod¬ daje w temperaturze 100°C traktowaniu dodatkowemu mieszanina 0,1 kg chlorku glinu i 0,05 kg chlorku rteci i ponownie za¬ daje sie woda. Po wysuszeniu destyluje sie produkt reakcji pod cisnieniem 1 mm do temperatury 200°C. Pozostalosc stanowi pastel PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania produktów, nadajacych olejom weglowodorowym za¬ barwienie, ewentualnie fluorescencje, przez kondensacje czysto alifatycznych olefinów cieklych w podwyzszonej temperaturze i w obecnosci katalizatorów, stosowanych w syntezie Friedel-Crafts'a, z wielordzenio- wemi aromatycznemi cialami organicznemi, w których zaden z pierscieni nie jest nasy¬ cony wodorem, zwlaszcza z wielordzenio- wemi weglowodorami aromatycznemi, zna¬ mienny tern, ze do kondensacji stosuje sie wielordzeniowe zwiazki organiczne w ilo¬ sci 20 — 70% w stosunku do wagi olefi¬ nów.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze produkty kondensacji traktuje sie dodatkowo wodorem w podwyzszonej temperaturze, najkorzystniej pod cisnie¬ niem, w obecnosci katalizatorów.
3. 3. Sposób wedlug zastrz/ 1 — 2, zna¬ mienny tern, ze do katalizatora, dzialajace¬ go kondensacyjnie, zwlaszcza chlorku gli¬ nu, dodaje sie zwiazków chlorowcowych metali 1 i 2 grupy ukladu okresowego.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienny tern, ze dodaje sie co najmniej 25 % chlorku glinu w stosunku do uzytej ilosci olefinów cieklych. I. G. Farb enindus tr ie A k t i e ng e s e 11 s ch a f t. Zastepca: Inz. J. Wygamowski, rzecznik patentowy. i Druk L. Boguslawskiego i Skl, Warszawa. PL