Wynalazek niniejszy dotyczy samolo¬ tów, wznoszacych sie zapomoca wiruja¬ cych skrzydel.Aby zapewnic takim samolotom bez¬ piecznie ladowanie w razie uszkodzenia sil¬ nika, skrzydla samolotu musza byc wpra¬ wiane samoczynnie w ruch wirowy, czyli ruch obrotowy tych skrzydel musi byc u- zyskiwany tylko zapomoca wzglednego wiatru, powstajacego podczas lotu. Jedno¬ czesnie wirujace w ten sposób skrzydla musza wytwarzac dostateczna sile wzno- sizenia.Stwierdzono, ze skuteczna sile wzmo- wenia osiaga sie najlepiej zapomoca u- kladu wirujacych skrzydel, którego po- sizczególne skrzydla maja zmienny kat na¬ tarcia, malejacy ku zewnetrznemu konco¬ wi skrzydla. Jednakze w tym przypadku, jak to ma miejsce równiez w odniesieniu do zwyklych smigiel powietrznych, kat na¬ tarcia wpoblizu piasty jest bardzo duzy.Poniewaz duze katy natarcia wywieraja niekorzystny wplyw na samoczynne po¬ wstawanie wirowania, zastepuje sie we¬ dlug wynalazku znajdujaca sie wpoblizu piasty czesc skrzydla, która posiadalaby wielki kat natarcia, inna czescia, która wo- gole nie posiada kata natarcia lub posia¬ da tylko maly kat natarcia. Z ta czesciaskrzydla, posiadajaca maly kat lub tez nie posiadajaca wcale kata natarcia, laczy sie na wolnym Ipncu z oagfcia skrzydla, po¬ siadajaca ka| riatafcia malejacy w kierun¬ ku zewnetrznego konca skrzydla. Taki u- klad wirowy zapewnia powstawanie samo¬ czynnego wirowania z jednoczesnem wy¬ twarzaniem duzej sily wznoszenia.Znane sa róznie ustroje samolotów z wirujacemi skrzydlami. Poszczególne skrzydla ukladu wirowego takich samolo¬ tów maja ksztalt ramienia smigla, posia¬ dajacego kat natarcia wzrastajacy w kie¬ runku piasty, albo tez maja jednakowy wzglednie w przyblizeniu jedinakowy kat natarcia na calej dlugosci albo tez wreszcie posiadaja maly kaft natarcia wpoblizu pia¬ sty, który ku zewnetrizn'emiu koncowi skrzy¬ dla wzrasta.Wynalazek niniejszy dotyczy samolo¬ towi, których uklad wirowy skrzydel jest uruchomiany w dowolny sposób zapoiiióca silnika, jak równiez samolotów, których uklad wirowy skrzydel jest uruchomiany tylko zapomoca wiatnu, powstajacego pod¬ czas lotu. Samolot wedlug wynalazku mo¬ ze byc zaopatrzony w kilka takich ukla¬ dów wirowych.Wielkosc czesci skrzydla, posiadajacej maly kat natarcia, zostaje okreslona naj¬ lepiej wówczas, gdy zajmuje przestrzen od piasty mniej wiecej do polowy dlugo¬ sci skrzydla. Mozna równiez te czesc skrzydla wykonac nieco zwichrowana, a to w celu osiagniecia zbieznego polaczenia z zewnetrzna czescia skrzydla.W celu umozliwienia regulacji szybko¬ sci samoczyntnego wirowania skrzydel, wy¬ konywa sie w mysl wynalazku czesc skrzy¬ dla z nastawnym katem natarcia, miano¬ wicie te czesci skrzydel zostaja osadzone nastawnie okolo osi podluznej, jak równiez W kierunku podluznej osi danego skrzydla, przyczem najlepiej jest, gdy przestawianie tych czesci skrzydel uskutecznia sie jedno¬ czesnie.Samolot wedlug wynalazku moze byc równiez wyposazony w skrzydla napedza¬ ne przymusowo, które powoduja wznosze¬ nie sie samolotu w zwykly sposób, a poza tern moga byc zastosowane w samolocie oddzielnie skrzydla, posiadajace maly kat natarcia iub nie posiadajace wcale kata na¬ tarcia, wirujace samoczynnie wokolo pio¬ nowej osi ukladu wirowego. Te samoczyn¬ nie wirujace skrzydla moga sie znajdowac w| plaszczyznie wirowania przymusowo na¬ pedzanych skrzydel, powodujacych wzno¬ szenie sie samolotu, albo tez w pla¬ szczyznie równoleglej do plaszczyzny wi¬ rowania przymusowo napedzanych skrzy¬ del wznoszacych. W tym ostatnim przy¬ padku nalezy wykonac samoczynnie wiru¬ jace skrzydla w taki sposób, aby byly od- laczalne od walu napedowego, w celu u- nikniecia zbytecznego obciazenia silnika podczas napedu skrzydel, wznoszacych samolot.W celu powiekszenia szybkosci samo¬ czynnego wirowania wzglednie dostosowa¬ nia tej szybkosci wirowania do danych wa¬ runków lotu, przewidziano wedlug wyna¬ lazku urzadzenie do powiekszenia wzgled¬ nie zmiany róznicy oporu miedzy skrzy¬ dlem, posuwajacem sie w kierunku wia¬ tru, a skrzydlem, poruszajacem sie w kie¬ runku wstecznym. Najlepiej jest, gdy te zmiane róznicy oporu uzyskuje sie samo¬ czynnie w zaleznosci od szybkosci i kie¬ runku wiatru, powstajacego podczas lotu, jednakie ta zmiana róznicy oporu moze byc takze wywolywana okresowo w taki sposób, aby skrzydlo, poruszajace sie w kierunku wiatru, powstajacego podczas lo¬ tu, stawialo zawsze wiekszy opór, niz skrzydlo, poruszajace sie w odwrotnym kierunku.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku, Fig. I przedstawia widok zboku samolotu z wi¬ rujacemu skrzydlami, fig. 2 — ten sam sa¬ molot w widoku zgary, fiig. 3 — perspekr — 2 —tywiezmy widok jednego skrzydla wiruja¬ cego ukladu z nastawna czescia, posiada¬ jaca maly kat natarcia, fig. 4 — widok zboku trójskrzydlowego ukladu wirowego z oddzielnemu samoczynnie wirujacemi skrzydlami o malym kacie natarcia, umie¬ szczonemu w plaszczyznie wirowania skrzydel wznoszacych, fig. 5 — taki sami widok wirujacego skrzydla z oddzielnemu samoczynnie wiruj acemi skrzydlami o ma¬ lym kacie natarcia, umieszczomemi w pla¬ szczyznie równoleglej do plaszczyzny skrzydel wznoszacych, fig. 6 — widok zgó- ry na skrzydlo z czescia o malym kacie natarcia, nastawna w kierunku podluznej osi skrzydla, a fig. 7 — perspektywiczmjy widok ukladu skrzydel, wyposazonych w dodatkowe platy kierownicze wraz z urza¬ dzeniem d* nastawiania tych platów.Samolot wedlug fig. 1 i 2 posiada nad kadlubem 1 dwa trójramienne skrzydla 2, 3, osadzone na wspólnym wale jedno nad drugim, których czesci 4, znajdujace sie wpoblizu walu, maja maly kat natarcia lub wcale nie sa pochylone wzgledem po¬ ziomu, podczas gdy konce zewnetrzne 5 tych skrzydel maja katy natarcia, maleja¬ ce w kierunku zewnetrznych konców skrzy¬ del. ; W przykladzie wykonania skrzydel we¬ dlug fig. 3 czesci 4 skrzydel o malym ka¬ cie natarcia sa wykonane nastawnie, a mia¬ nowicie moga byc obrócone wokolo osi po¬ dluznej o pewien kat. W ten sposób moz¬ na dostosowac kat natarcia skrzydel do szybkosci wiatru. Zewnetrzne czesci 5 skrzydel sa osadzone na stale, tak samo jak w wykonaniu wedlug, fig. li i 2. Do na¬ stawiania czesci 4 skrzydel sluza wodziki 6, których jedne konce sa polaczone z czesciami 4 skrzydel, a drugie konce — z pochwa 7, przesuwna na napedowymi wale.Zaleznie od ustawiania pochwy 7 na tym wale zmienia sie kat pochylenia czesci 4 skrzydel.Na fig. 4 przedstawiono trójramienne skrzydlo wirowe, lctóre miedzy kazdemi dwoma skrzydlami wznoszacymi posiada dodatkowe skrzydlo o inalym kacie natar¬ cia, sluzace do samoczynujego wirowania.W celu uproszczenia uwidoczniono na ry¬ sunku tylko jedno skrzydlo wznoszace i jedno skrzydlo dodatkowe. Skrzydlo1 wzno¬ szace, uwidocznione z lewej strony na figi 4, sklada sie, tak samo jak w wyko¬ naniu wedlug fig. 1 i 2, z czesci 4 o ma¬ lym kacie natarcia i z czesci zewnetrznej 5. Prawe skrzydlo 4 na fig. 4 odjpowiada pod wzgledem wielkosci kata natarcia i swej dlugosci w zasadzie czesci 4 skrzy¬ dla wznoszacego. W przedstawionej na fig. 4 postaci wykonania skrzydlo dodatko¬ we 4* znajduje sie w plaszczyznie wiro¬ wania skrzydel wznoszacych, natomiast w wykonaniu wedlug fig. 5 skrzyjdlo to znaj¬ duje sie w plaszczyznie równoleglej do wspomnianej plaszczyzny wirowania. Pia¬ sta 8 wirujacych samoczynnie skrzydel 4' moze byc zaopatrzona w sprzeglo, w celu umozliwienia laczenia tej piasty z walem i wylaczania, aby podczas napedu skrzydel wznoszacych zapomoca silnika nie nape^ dzac zbytecznie samoczynnie wirujacych skrzydel 4*.Na fig. 6 przedstawiono skrzydlo wznoszace ukladu wirowego, którego czesc 4 o malym kacie natarcia jest niastawna w kierunku podluznej osi skrzydla. Taka nastawnosc czesci 4 skrzydla umozliwia zmiane szybkosci wirowania.Na fig. 7 przedstawiono uklad do re¬ gulacji szybkosci samoczynnego wirowa¬ nia zapomoca dodatkowych platów. W ce¬ lu powiekszenia róznicy oporu w przeciw¬ leglych wzgledem walu skrzydlach pod¬ czas samoczynnego obracania sie skrzy¬ del, znajduja sie na tylnej podluznej kra¬ wedzi 9 czesci 4 skrzydla pojedyncze lub rozchylajace sie podwójne platy 10. Uru¬ chomianie tych platów moze sie odbywac czesciowo pod dzialaniem wiatru, powsta¬ jacego podczas lotu, a czesciowo zapofcnoca - 3 —urzadzenia nastawczego, dzialajacego w ponizej opisany sposób.Gdy wskutek zmniejszenia sie szybko¬ sci lotu maleje liczba obrotów!, wówczas powieksza sie lub zmniejsza róznice opo¬ ru na skrzydlach zapomoca regulatora od¬ srodkowego 12, sprzegnietego z walem 11, np. przez rozchylanie podwójnych platów 10. Regulator 12 jest nastawmy, w celu u- mozfliwienia nastawiania odpowiedniej licz¬ by obrotów,, odpowiadajacej kazdorazo¬ wym warunkom lotu. Regulator moze byc poza tern wlaczany i wylaczany, przyczem najlepiej jest, gdy regulator jest wylacza¬ ny i wlaczany pod, dzialaniem miernika 13 szybkosci wiatru, a to w celu osiagniecia, przy napedzie skrzydel wznoszacych za¬ pomoca silnika, samoczynnego uruchomie¬ nia regulatora, skoro zostanie osiagnieta szybkosc wiatru podczas lotu, potrzebna do spowodowania samoczynnego wirowania skrzydel.Aby osiagnac zmiane róznicy oporu na skrzydlach, platy moga byc przestawiane równiez w kierunku podluznej osi skrzy¬ del, wskutek czego powieksza sie wówczas ramie dzwigni. Przestawianie to moze byc dokonywane przeciw dzialaniu sily napie¬ cia sprezyny, mianowicie przy przestawia¬ niu w kierunku podluznym, jak równiez przy) przechylaniu skrzydla. Zapomoca u- widocznionego na rysunku ukladu mozna takze przestawianie platów uskuteczniac okresowo, np. w ten sposób, ze jeden ko¬ niec ukladu drazkowego jest prowadzony na krzywej powierzchni pochwy 14. Za¬ miast dodatkowych platów mozna, oczywi¬ scie, nastawiac odpowiednio inne czesci skladowe samych skrzydel. PL