FU\ 3/^ Wynalazek niniejszy dotyczy regulato¬ ra temperatury w kanale spalinowym, po^ siadajacym doplyw dla powietrza atmosfe¬ rycznego; regulowanie temperatury spro¬ wadza równiez i wyrównanie ciagu w tym kanale.Regulator wedlug niniejszego wynalaz¬ ku jest bardzo czuly, posiada duzy zakres dzialania, jest trwaly, sprawny i daje sie latwo zalozyc w kanale spalinowym przez niefachowego robotnika. Regulator wedlug niniejszego wynalazku zawiera termostat, umieszczony na drodze przeplywu gazów spalinowych, oraz klape, umocowana w ka¬ nale spalinowym i obracana dookola swej osi od termostatu tak, aby wpuscic wiecej powietrza do kanalu i zmniejszyc prze¬ plyw gazów spalinowych, gdy temperatu¬ ra w kanale spalinowym wzrasta, oraz zmniejszyc doplyw powietrza i zwiekszyc przeplyw gazów spalinowych, gdy tempe¬ ratura w kanale spalinowym spada. Klapa moze sie obracac dookola swej osi miedzy polozeniami krancowemi, w których odpo¬ wiednio zamyka doplyw powietrza lub przeplyw gazów spalinowych.W jednym przykladzie wykonania 'ter¬ mostat (np. ze spiralnie zwinieta tasma dwumetalowa) jest przymocowany jednym koncem do wrzeciona, przechodzacego przez sciane kanalu spalinowego, a drugim koncem do nastawialnej glowicy oraz mo¬ ze sprowadzac obrót Wrzeciona wzgledem glowicy, a przez to uruchomiac klape w ra¬ zie zmiany temperatury gazów spalino¬ wych.Obrót wrzeciona termostatu wzgledem sciany kanalu spalinowego mozna regulo¬ wac zapomoca zatrzymu ciernego, który najlepiej moze posiadac postac trzpienia, dociskanego sprezyna do glowicy. L Klapa moze byc uruchomiana przez wrzeciono termostatu zapomoca przekladni dzwignio¬ wej, zawierajacej ramie korbbwe, przymo¬ cowane do klapy.Wolny koniec klapy jest w tym regu¬ latorze wyciety, wskutek czego klapa mo¬ ze przechodzic poza tasme i czesciowo o- bejmowac ja podczas swego ruchu zwrot¬ nego.W innej postaci wykonania regulatora termostat jest osadzony w kanale po¬ wietrznym w miejscu polaczenia z kanalem spalinowym i wystaje w glab tego kanalu.Klapa jest przegubowo przymocowana do dolnego brzegu lub pod dolnym brzegiem kanalu powietrznego i posiada szczeline, przez która przechodzi termostat, gdy kla¬ pa ta obraca sie dookola swej osi w-grani¬ cach od polozenia, w którem czesciowo dlawi gazy spalinowe, do polozenia, w któ¬ rem calkowicie zamyka kanal powietrzny, t. j. o kat okolo 70^. Przez szczeline te przeplywaja równiez gazy spalinowe i o- grzewaja termostat, co umozliwia osadze¬ nie termostatu blizej paleniska, niz w in¬ nych regulatorach wedlug niniejszego wy¬ nalazku, co ma szczególnie duze znaczenie w przypadku powoli palacych sie pieców.W regulatorze tym termostat wraz z glowica moze byc osadzony wpoprzek osi kanalu spalinowego na trójramienniku al¬ bo tez na zeberku lub innym odpowiednim wsporniku po jednej stronie kanalu po¬ wietrznego. W obydwóch tych regulato¬ rach, gdy] klapa znajduje sie w swem kran- cowem polozeniu, zamykajac kanal po¬ wietrzny, wówczas jest ona obrócona do góry na swej osi w polozenie pionowe.Na rysunkach uwidoczniono przyklad wykonania wynalazku.Fig. 1( przedstawia widok zgóry regula¬ tora wedlug wynalazku; fig. 2 — widok boczny tegoz regulatora w czesciowym przekroju; fig. 3 — w przekroju podluz¬ nym szczegól termostatu i jego umocowa¬ nie; fig. 4 i 5 wskazuja, odpowiednio w przekroju podluznym i widoku bocznym, odmiane regulatora, nadajaca sie zwlaszcza do pieców Q powolnem spalaniu.Jak widac na rysunkach, kanal dymo¬ wy 1 przedstawiony jest w postaci rury, która moze byc polaczona zl wylotem spali¬ nowym pieca lub bezposrednio paleniska.W scianie tego kanalu znajduje sie otwór 3, który laczy sie z wnetrzem pomieszcze¬ nia, w którem jest umieszczony piec, lecz który, oczywiscie, moze byc polaczony z rura, prowadzaca nazewnatrz.Przeplyw powietrza przez otwór 3 jest regulowany zapomoca obracanej klapy 4, przymocowanej do osi 5, osadzonej w lanej ramie 2, przymocowanej do kanalu spali¬ nowego w otworze powietrznym. Klapa ta zmienia doplyw zimnegoi powietrza i wsku¬ tek tego zmienia ciag w kanale spalinowym 1, regulujac przeplyw gazów spalinowych przez ten kanal 1. Klapal posiada takie wy¬ miary, ze zasadniczo zupelnie zamyka o- twór 3, lecz niezupelnie zamyka kanal 1 w krancowem polozeniu, oznaczonem na fig. 2 linjami kreskowanemi. Wolny koniec klapy 4 posiada wyciecie 6, wskutek czego moze przejsc poza termostat 15.Os 5 jest zaopatrzona w ramie korbowe 8, sluzace do uruchomiania klapy 4. Na przeciwnymi koncu os 5 posiada ramie kor¬ bowe 9, wystajace nazewnatrz; do tego- ra¬ mienia 9 jest przymocowana przeciwwaga 10, która równowazy ciezar klapy i w ten sposobi zmniejsza obciazenie termostatu 15.Klapa jest uruchomiana przez termostat 15, umieszczony w kanale spalinowym po stronie otworu 3. W ten sposób termostat 15 jest wystawiony nietylko na dzialanie gazów spalinowych, lecz równiez na dziala¬ nie zimnego powietrza, doplywajacego przez otwór 3.Termostat 15 posiada glowice 13, zamy¬ kajaca otwór w podstawie 2, dostatecznie duzy dla przejscia tych czesci termostatu, które maja byc umieszczone w kanale spa- — 2 —linowym. Glowica 13 posiada wrzeciono 14.Tasma termostatu 15 dwumetalowa, zwi¬ nieta spiralnie, jest jednym koncem przy¬ mocowana do wrzeciona 15, podczas gdy drugi jej koniec jest przymocowany do glo¬ wicy. Jezeli glowica jest przytrzymana, wtedy rozciaganie i kurczenie sie tasmy termostatu obraca wrzeciono 14. Do ze¬ wnetrznego konca wrzeciona 14 jest przy¬ mocowane ramie korbowe 18 albo tez ze¬ wnetrzny koniec wrzeciona 14 jest wygiety w postaci korby 18, polaczonej przegubowo z jednym koncem drazka 23, podczas gdy drugi jej koniec jest polaczony przegubo¬ wo z ramieniem korbowem 8 osi 5. Ruch ta¬ smy termostatu, spowodowany zmianami temperatury, uruchomia wiec klape 4.Glowica 13 jest nastawiana przez po¬ krecanie, wskutek czego termostat mozna tak wyregulowac, aby, obracal klape w, po¬ lozenie, w którem zasadniczo zamyka do¬ plyw, powietrza przy zgóry okreslonej tem¬ peraturze gazów, które dzialaja na termo¬ stat. W tym celu glowica 13 jest zaopa¬ trzona w| reczne kólko 16, zapomoca które¬ go mozna ja obracac. Obsada 13 daje sie utrzymywac w polozeniu, w którem zostala ustawiona, najlepiej zapomoca tarcia; w tym celu zastosowano trzpien 20, swobod¬ nie przechodzacy przez podstawe 11 i przy¬ legajacy koncem do glowicy.Zewnetrzny koniec trzpienia 20 moze sie przesuwac we wskazówce 17 do wska¬ zywania nastawien kola recznego 16. Spi¬ ralna sprezyna 21 opiera sie o wskazówke i wywiera nacisk na zatyczke 22, przepro¬ wadzona przez trzpien 20. Tarcie trzpie¬ nia 20 wystarcza zwykle do przytrzymy¬ wania glowicy 13 nieruchomo w kazdem polozeniu, w którem zostala ustawiona, podczas gdy glowica 13 moze sie pokrecac w celu unikniecia zbyt wielkiego natezenia zwoju termostatycznego 15 w razie jego przegrzania. Koniec trzpienia 20 wchodzi w rowek w glowicy 13, powstrzymujac ja od przesuniecia osiowego.Regulator dziala W| nastepujacy sposób.Przy zimnym kanale spalinowym klapa 4 znajduje sie w lakiem polozeniu, ze daje najwieksze mozliwe otwarcie kanalu spali¬ nowego 1 i najmniejsze mozliwe otwarcie kanalu powietrznego. Gdy spalanie odby¬ wa sie wj piecu normalnie,' cieple gazy spa¬ linowe dzialaja na termostat 15, który da¬ zy do uruchomiania klapy w celu zmniej¬ szenia ciagu. Wskutek tego natychmiast doplywa wiecej zimnego powietrza w wu zmieszania sie z gazami spalinowemi, co powoduje oziebienie termostatu 15 i zapo»- biega niepozadanemu przytlumieniu ciagu.Jezeli spalanie pozostaje równomierne, to regulator w krótkim czasie osiaga poloze¬ nie równowagi. Jezeli spalanie niewlasci¬ wie wzmacnia sie, wtedy klapa 4 zostaje stopniowo uruchomiona, celem ograniczenia ciagu, az zostanie osiagniete krancowe po¬ lozenie zamykajace. Jezeli otwór powietrz¬ ny 3 jest polaczony z powietrzem zewnetrz- nem, wtedy regulator jest czuly na ze¬ wnetrzna temperature i ciag wzrasta, gdy temperatura ta spada, i naodwróL Najwyzsza wymagana temperature pra¬ du powietrza i gazowi spalinowych, dziala¬ jacych na termostat 15, na która jest nasta¬ wiona klapa w polozenie zamykajace, regu¬ luje sie przez nastawienie glowicy 13.Wazna cecha regulatora polega na tern, ze klapa i zwój termostatyczny sa tak wzgledem siebie umieszczone, iz gdy klapa odchyla sie z polozenia, wskazanego na fig. 2 lin jami pelnemi, do polozenia, wskazane¬ go linjami przerywanemu to coraz mniejsza czesc zwoju termostatycznego jest wysta¬ wiona na dzialanie goracych gazów spali¬ nowych, a coraz to wieksza na dzialanie zimnego- powietrza. Wobec tego w rozmai¬ tych czesciach zwoju powstaja przeciwne natezenia i zmiana, polozenia klapy jest o- kreslona wypadkowa tych natezen. W ten sposób otrzymuje sie wieksza czulosc re¬ gulacji. To dzialanie gazów spalinowych i zimnego powietrza na czesci zwoju zostaje 3 —jeszcze ban:dziej wzmocnione przez wycie¬ cie wolnego konca klapy, o czem juz przed¬ tem wspoimuiiainos, i co pozwala na umie¬ szczenie zwoju tuz przy otworze powietrz¬ nym, wskutek czego zipinjei powietrze dzia¬ la na zwój przed zmieszaniem z goracemi gazami spalinowemi Termostat 15 mozna latwo wyjac przez otwór w podstawie 2. w celu oczyszczenia przez odlaczenie drazka 23 i wysuniecie trzpienia 20, Ta czesc zwoju, która znaj¬ duje sie tuz przy sciamie kanalu spalino¬ wego, jest chroniona przez klape, wskutek cz#go gazy spalinowe nie uderzaja w nia bezposrednio. Ten koniec zwoju jest wiec zabezpieczony przed nadzeraniem i osa¬ dem sadzy, co mogloby spowodowac trud- npsc wi wyjmowaniu zwoju z kanalu w ce¬ lu oczyszczenia i ponownem wsadzaniu go lub w celu wymiany.W odmianie, wskazanej na fig. 4 i 5, termostat 15\ jest osadzony w otworze 3 na trójramienaiku z dwoma, ramionami 15A i trzeciem ramieniem 15B, a klapa 4 posiada podluzna szczeline 4A, która nie tylko po¬ zwala gazom spalinowym uderzac o klape 4, lecz rówmiez umozliwia, tej klapie pod¬ czas jej odchylania podniesc sie poza ter¬ mostat 15. Gdy klapa jest podniesiona, za¬ mykajac otwór powietrzny 3, wówczas szczelina 4A jest zaslonieta ramieniem 15B, które posiada odpowiednia szerokosc.Regulator tej budowy dziala podobnie, jak wyzej opisany. Gorace spaliny przecho¬ dza przez szczeline 4A wokolo termostatu 15zamiast, jak w poprzedniej budowie, po¬ za brzegiem klapy. W] najwyzszem poloze¬ niu klapy 4 termostat 15 przechodzi przez szczeline 4A, jest wiec calkowicie otoczo¬ ny gazami spalinowemi.W budowie opisanego termostatu moz¬ na, oczywiscie, przeprowadzic pewne zmia¬ ny, zaleznie od warunków, w jakich ma on dzialac.Opisany) termostat tylko zapomoca jed- aej klapy reguluje ciag w kanale spalino¬ wym, jednoczesnie zmieniajac doplyw po¬ wietrza atmosferycznego do kanalu spali¬ nowego i przeplyw gazów spalinowych przed ich zmieszaniem sie z powietrzem.Regulator wedlug wynalazku posiada te wielka zalete, ze daje sie bardzo latwo u- stawic. W tym celu trzeba tylko wyciac otwór w scianie kanalu spalinowego i u- mocowac w nim podstawe metalowa 2, co moze latwo wykonac niefachowy robotnik.Albo tez do kazdego pieca mozna wlaczyc rure spalinowa, posiadajaca niezbedny o- twór powietrzny, do którego jest przymo¬ cowana podstawa 2. PL